ଅଯଂ ମେ କର୍ଣିକାକୋଶନିଲୀନବ୍ରହ୍ମଷଟ୍ପଦଃ । ପଦ୍ମଃ କରତଲେ ଶ୍ରୀମାନ୍ ସ୍ଵନାଭିକୁହରୋଦ୍ଭଵଃ
ମୋ କରତଳରେ ଏହି ଶ୍ରୀମୟ ପଦ୍ମ ଅଛି, ଯାହା ନିଜ ନାଭିର ଗଭୀରତାରୁ ଉପଜିଛି; ତାହାର କର୍ଣ୍ଣିକାରେ ବ୍ରହ୍ମା ମଧୁମକୁ ଶରଣ ନେଇଛି ।
ଇଯଂ ମେ ରତ୍ନଚିତ୍ରାଙ୍ଗୀ ସୁମେରୁଶିଖରୋପମା । ହେମାଙ୍ଗଦା ଗଦା ଗୁର୍ଵୀ ଦୈତ୍ଯଦାନଵମର୍ଦିନୀ
ଏହି ମୋର ଗଦାଟି ରତ୍ନରେ ଭରି ରହିଛି, ସୁମେରୁ ପାହାଡ଼ର ଶିଖର ସହିତ ମିଳିଥିବା ଦୃଶ୍ୟ, ସୁନାର ଅଙ୍ଗଦ ପରି ଲାଗିଛି, ଏହି ଭାରି ଗଦା ଦେଇ ଦେଉତା ଓ ଦାନବମାନେ ଦଳିଯାନ୍ତି।
ଅଯଂ ମେ ଭାସୁରାକାରସ୍ ସୁଖଦୃଶ୍ଯସ୍ ସୁଦର୍ଶନଃ । ଜ୍ଵାଲାଜଟିଲପର୍ଯନ୍ତପରିପାଟଲଦିକ୍ତଟଃ
ଏହି ମୋର ଅସ୍ତ୍ରଟି ଦୀପ୍ତିମାନ ଆକାରରେ ଅତି ମନୋହର, ଦେଖିବାକୁ ଖୁସି ଦେଇଥାଏ; ଏହାର ଶିରା ଅଗ୍ନିର ଆଲୋକରେ ଗୁଞ୍ଜି ରହିଛି, ତାର ପାର୍ଶ୍ୱ ଲାଲ ରଙ୍ଗରେ ରଙ୍ଗିତ।
ଅଯଂ ମେ କେତୁମଦ୍ଵହ୍ନିସୁନ୍ଦରୋ ଜ୍ଵଲିତୋ ଽସିତଃ । କୁଠାରୋ ଦୈତ୍ଯଵୃକ୍ଷାଣାଂ ନନ୍ଦଯନ୍ ନନ୍ଦକସ୍ ସ୍ଥିତଃ
ଏହି ମୋର କୁଠାରଟି ପତାକା ନେଇ ଅଗ୍ନିରେ ଜ୍ୱଳି ଉଠିଛି, କଳା ଓ ଅତି ଚମତ୍କାର; ଦାନବ ଗଛମାନେ କାଟି ଦେବାରେ ଏହା ଆନନ୍ଦ ପାଏ, ଏହି ନନ୍ଦକ ରୂପେ ଉପସ୍ଥିତ।
ଇଦଂ ମଚ୍ଛରଧାରାଣାଂ ପୁଷ୍କରାଵର୍ତକୋ ଘନଃ । ଶାର୍ଙ୍ଗଂ ଧନୁର୍ ଅହୀନ୍ଦ୍ରାଭମ୍ ଇନ୍ଦ୍ରକାର୍ମୁକସୁନ୍ଦରମ୍
ଏହି ମୋର ତୀର ଧାରାର ଘନ ଭୂମିକା, ପଦ୍ମ ଚକ୍ର ପରି ଲାଗିଛି; ଶାର୍ଙ୍ଗ ଧନୁଷ, ନାଗରାଜ ସମାନ ଦେଖାଯାଏ, ଏହା ଇନ୍ଦ୍ରର ଧନୁଷ ପରି ଅତି ସୁନ୍ଦର।
ଇମାନ୍ଯ୍ ଅହମ୍ ଅନନ୍ତାନି ଜଗନ୍ତି ଜଠରେ ଚିରମ୍ । ବିଭର୍ମି ଜାତନଷ୍ଟାନି ଵର୍ତମାନାନ୍ଯ୍ ଅନେକଶଃ
ମୁଁ ଏହି ଅନେକ ଜଗତ୍ଗୁଡିକୁ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ମୋ ପେଟରେ ବହନ କରିଛି — ଏଗୁଡିକ ଜନ୍ମ ନେଇଛି, ନଷ୍ଟ ହୋଇଛି, ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ଭାବରେ ଅବସ୍ଥିତ ଅଛି।
ଇମୌ ମହୀ ମେ ଚରଣାଵ୍ ଇଦଂ ମେ ଗଗନଂ ଶିରଃ । ଇଦଂ ଵପୁର୍ ମେ ତ୍ରିଜଗଦ୍ ଇମା ମେ କୁକ୍ଷଯୋ ଦିଶଃ
ମୋ ପାଦ ହେଉଛି ପୃଥିବୀ, ମୋ ମୁଣ୍ଡ ହେଉଛି ଆକାଶ, ମୋ ଦେହ ହେଉଛି ତିନି ଜଗତ, ମୋ ପାର୍ଶ୍ୱଗୁଡିକ ହେଉଛି ସମସ୍ତ ଦିଗ।
ସାକ୍ଷାଦ୍ ଅଯମ୍ ଅହଂ ଵିଷ୍ଣୁର୍ ନୀଲମେଘୋଦରଦ୍ଯୁତିଃ । ସୁପର୍ଣପର୍ଵତାରୂଢଶ୍ ଶଙ୍ଖଚକ୍ରଗଦାଧରଃ
ମୁଁ ସାକ୍ଷାତ୍ ବିଷ୍ଣୁ — ନୀଳ ମେଘର ପେଟ ପରି ଚମକୁଛି, ସୁପର୍ଣ୍ଣ ମାନେ ଗରୁଡ ଉପରେ ପର୍ବତରେ ବସିଛି, ଶଂଖ, ଚକ୍ର ଏବଂ ଗଦା ଧରିଛି।
ଏତେ ମତ୍ତଃ ପଲାଯନ୍ତେ ସମଗ୍ରା ଦୁଷ୍ଟଚେତସଃ । ତାର୍ଣାସ୍ ତରଲସଞ୍ଚାରାଃ ପଵନାଦ୍ ଇଵ ରାଶଯଃ
ମୋଠୁ ଦୁଷ୍ଟ ମନ ଥିବା ସମସ୍ତେ ପଳାଇଯାନ୍ତି; ସେମାନେ ବାତାସରେ ଉଡୁଥିବା ଧୂଳି ଦଳା ପରି ଶୀଘ୍ର ଚଳିଯାନ୍ତି।
ଅଯମ୍ ଇନ୍ଦୀଵରଶ୍ଯାମଃ ପୀତଵାସା ଗଦାଧରଃ । ଲକ୍ଷ୍ମୀଵାନ୍ ଗରୁଡାରୂଢସ୍ ସ୍ଵଯମ୍ ଏଵାହମ୍ ଅଚ୍ଯୁତଃ
ଏହି ନୀଳ ପଦ୍ମ ଭଳି ଶ୍ୟାମ ରଙ୍ଗରେ, ପୀତବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧିଥିବା, ଗଦା ଧାରଣ କରିଥିବା, ଶ୍ରୀସମ୍ପଦରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ଗରୁଡ଼ ଉପରେ ବସିଥିବା, ସେ ମୁଁ ଅଚ୍ୟୁତ ନିଜେ।
କୋ ମାମ୍ ଏତି ଵିରୁଦ୍ଧାତ୍ମା ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯଦହନକ୍ଷମମ୍ । ସ୍ଵନାଶାଯ ମରୁତ୍କ୍ଷୁବ୍ଧଂ କଲ୍ପାଗ୍ନିଂ ଶଲଭୋ ଯଥା
କିଏ ମୋତେ ବିପକ୍ଷ ହୋଇ, ଏମିତି ତିନି ଲୋକକୁ ଜଳାଇପାରିବା ଶକ୍ତି ଥିବା ମୋତେ ନିକଟିଏବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିବ? ବାତାସରେ ଉତ୍ତେଜିତ ହୋଇ, ଶେଷ ଅଗ୍ନିକୁ ଉଡ଼ିଯାଉଥିବା ପୋକା ଭଳି, ନିଜ ନାଶକୁ ସ୍ୱୟଂ ଆଣିଥିବା।
ଇମେ ତେ ତୈଜସୀଂ ଦୃଷ୍ଟିଂ ମମାଗ୍ରସ୍ଥାସ୍ ସୁରାସୁରାଃ । ନ ଶକ୍ନୁଵନ୍ତି ସଂସୋଦ୍ଃଉଂ ଚକ୍ଷୁର୍ମନ୍ଦାଃ ପ୍ରଭାମ୍ ଇଵ
ଏହି ଦେବତା ଓ ଦାନବମାନେ, ମୋର ସାମ୍ନାରେ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ମୋର ତେଜସ୍ୱୀ ଦୃଷ୍ଟିକୁ ସହିପାରିନାହାନ୍ତି; ଦୁର୍ବଳ ଚକ୍ଷୁ ଯେପରି ଆଲୋକର ଚମକକୁ ଦେଖିପାରିନାହିଁ।
ଇମେ ମାମ୍ ଈଶ୍ଵରଂ ଵିଷ୍ଣୁଂ ବ୍ରହ୍ମେନ୍ଦ୍ରାଗ୍ନିହରାଦଯଃ । ସ୍ତୁଵନ୍ତ୍ଯ୍ ଅନନ୍ତଯା ଵାଚା ବହୁଵକ୍ତ୍ରସମୁତ୍ଥଯା
ଏହି ବ୍ରହ୍ମା, ଇନ୍ଦ୍ର, ଅଗ୍ନି, ହରା ଓ ଅନ୍ୟମାନେ, ଅନେକ ମୁଖରୁ ଉପଜିଥିବା ଅନନ୍ତ ଶବ୍ଦରେ, ମୋତେ ଈଶ୍ୱର ବିଷ୍ଣୁ ଭାବରେ ସ୍ତୁତି କରୁଛନ୍ତି।
ଅଯଂ ଵିଜୃମ୍ଭିତୈଶ୍ଵର୍ଯୋ ଜାତୋ ଽହମ୍ ଅଜିତାକୃତିଃ । ସର୍ଵଦ୍ଵନ୍ଦ୍ଵପଦାତୀତୋ ମହିମ୍ନା ପରମେଣ ହି
ମୁଁ ଏହି ପ୍ରକଟ ଶକ୍ତିରେ ଜନ୍ମ ନେଇଛି, ମୋର ଆକୃତିକୁ କେହି ଜିତିପାରିବେ ନାହିଁ; ମୁଁ ସମସ୍ତ ବିପରୀତ ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱକୁ ଉଲ୍ଲଙ୍ଘନ କରିଛି, ଏହା ସବୁ ମୋର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମହିମା ଦ୍ୱାରା ହେବା।
ତ୍ରିଭୁଵନଭଵନୋଦରୈକମୂର୍ତି ପ୍ରସଭଵିଭିନ୍ନସମସ୍ତଦୁଷ୍ଟସତ୍ତ୍ଵମ୍ । ଘନଗିରିତୃଣକାନନାନ୍ତରସ୍ଥଂ ସକଲଭଯାପହରଂ ଵପୁଃ ପ୍ରଣୌମି
ମୁଁ ସେହି ଦେହକୁ ନମସ୍କାର କରେ, ଯେଉଁଠାରେ ତିନି ଜଗତର ଘର ଭିତରେ ଏକମାତ୍ର ଅସ୍ତିତ୍ୱ ଅଛି; ଯେଉଁଠାରେ ସମସ୍ତ ଦୁଷ୍ଟ ପ୍ରାଣୀକୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଭାବେ ନଷ୍ଟ କରିଦିଏ; ଘନ ପାହାଡ଼, ତୃଣ ଓ ଜଙ୍ଗଲ ମଧ୍ୟରେ ଅବସ୍ଥିତ ଅଛି; ଏହି ଦେହ ସମସ୍ତ ଭୟକୁ ଦୂର କରେ।
ପ୍ରହ୍ଲାଦ ଇତି ସଞ୍ଚିନ୍ତ୍ଯ କୃତ୍ଵା ନାରାଯଣୀଂ ତନୁମ୍ । ପୁନସ୍ ସଞ୍ଚିନ୍ତଯାମ୍ ଆସ ପୂଜାର୍ଥମ୍ ଅସୁରଦ୍ଵିଷଃ
ପ୍ରହ୍ଲାଦ ଭାବରେ ଚିନ୍ତନ କରି, ନାରାୟଣଙ୍କ ଦେହ ଧାରଣ କରି, ସେ ପୁନି ଅସୁରଙ୍କ ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ପୂଜା ପାଇଁ ଚିନ୍ତନ କରିଲେ।
ଵପୁଷୋ ଵୈଷ୍ଣଵାଦ୍ ଅସ୍ମାନ୍ ମରୁନ୍ମୂର୍ତିଃ ପରାପରଃ । ଅଯଂ ପ୍ରାଣପ୍ରଵାହେଣ ବହିର୍ ଵିଷ୍ଣୁସ୍ ସ୍ଥିତୋ ଽପରଃ
ଆମ ବୈଷ୍ଣବ ଦେହରୁ, ଉଚ୍ଚ ଓ ନିମ୍ନ, ବାୟୁ ଆକୃତିର ଏହି ଅନ୍ୟ ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁ, ପ୍ରାଣର ଧାରା ଦ୍ୱାରା ବାହାରେ ଅବସ୍ଥିତ ଅଛନ୍ତି।
ଵୈନତେଯସମାରୂଢସ୍ ସ୍ଫୁଟଶକ୍ତିଚତୁଷ୍ଟଯଃ । ଶଙ୍ଖଚକ୍ରଗଦାପାଣିଶ୍ ଶ୍ଯାମଲାଙ୍ଗଶ୍ ଚତୁର୍ଭୁଜଃ
ଗରୁଡ଼ାରେ ବସିଥିବା, ସ୍ପଷ୍ଟ ଚାରିଟି ଶକ୍ତି ପ୍ରକାଶ କରୁଥିବା, ହାତରେ ଶଂଖ, ଚକ୍ର ଓ ଗଦା ଧରିଥିବା, କଳା ଶରୀର ଓ ଚାରିଟି ହାତ ଥିବା ପ୍ରଭୁ—
ଚନ୍ଦ୍ରାର୍କନଯନଶ୍ ଶ୍ରୀମାନ୍ କାନ୍ତନନ୍ଦକନନ୍ଦନଃ । ପଦ୍ମପାଣିର୍ ଵିଶାଲାକ୍ଷଶ୍ ଶାର୍ଙ୍ଗଧନ୍ଵା ମହାଦ୍ଯୁତିଃ
ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଆଖି, ଶ୍ରୀମୟ, ନନ୍ଦଙ୍କ ପ୍ରିୟ ପୁଅ, ହାତରେ ପଦ୍ମ ଧରିଥିବା, ବଡ଼ ଆଖି, ଶାର୍ଙ୍ଗ ଧନୁ ଧରିଥିବା, ଭାସ୍କର୍ୟ ରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ—
ତଦ୍ ଏନଂ ପୂଜଯାମ୍ଯ୍ ଆଶୁ ପରିଵାରସମନ୍ଵିତମ୍ । ସପର୍ଯଯା ମନୋମଯ୍ଯା ସର୍ଵସମ୍ଭାରରମ୍ଯଯା
ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ପରିବାର ସହିତ ଶୀଘ୍ର ପୂଜା କରେ, ମନରେ ଭାବନା ଦ୍ୱାରା, ସମସ୍ତ ଉପକରଣରେ ମନୋହର ଭାବରେ—
ତତ ଏନଂ ମହାଦେଵଂ ପୂଜଯିଷ୍ଯାମ୍ଯ୍ ଅହଂ ପୁନଃ । ପୂଜଯା ବାହ୍ଯସମ୍ଭୋଗମହତ୍ଯା ବହୁରତ୍ନଯା
ତାପରେ ମୁଁ ସେ ମହାଦେବଙ୍କୁ ପୁନି ପୂଜା କରିବି, ବାହ୍ୟ ଉପଚାର ଦ୍ୱାରା, ବହୁ ରତ୍ନରେ ଶୋଭିତ ଏବଂ ବଡ଼ ଉତ୍ସବରେ—
ପ୍ରହ୍ଲାଦ ଇତି ସଞ୍ଚିନ୍ତ୍ଯ ସମ୍ଭାରଭରଭାରିଣା । ମନସା ପୂଜଯାମ୍ ଆସ ମାଧଵଂ କମଲାଧଵମ୍
‘ମୁଁ ପ୍ରହ୍ଲାଦ’ ଭାବି, ସେ ମନରେ ଭାରି ଦାନ-ଦେବା ସାମଗ୍ରୀ ସହିତ ମାଧବଙ୍କୁ, କମଳାଧବଙ୍କୁ ପୂଜା କରିଲା।
ରତ୍ନାର୍ଘପାତ୍ରପଟଲୈଶ୍ ଚନ୍ଦନାଦିଵିଲେପନୈଃ । ଧୂପୈର୍ ଦୀପୈର୍ ଵିଚିତ୍ରୈଶ୍ ଚ ନାନାଵିଭଵଭୂଷଣୈଃ
ମଣିରେ ଭରିଥିବା ଅର୍ପଣ ପାତ୍ର, ଚନ୍ଦନ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଲେପ, ବିଭିନ୍ନ ଧୂପ, ଦୀପ ଓ ଅନେକ ପ୍ରକାର ଶ୍ରୀମୟ ଗହନା ସହିତ—
ମନ୍ଦାରମାଲାଵଲନୈର୍ ହେମାବ୍ଜପଟଲୋତ୍କରୈଃ । କଲ୍ପଵୃକ୍ଷଲତାଗୁଚ୍ଛୈ ରତ୍ନସ୍ତବକମଣ୍ଡଲୈଃ
ମନ୍ଦାର ଫୁଲର ମାଳା, ସୁନା ର କମଳ ଗୁଛ, କଳ୍ପତରୁ ଲତାର ଉଚ୍ଚ ଗୁଛ, ମଣିରେ ଭରିଥିବା ସ୍ତମ୍ଭର ଚକ୍ର ସହିତ—
ପଲ୍ଲଵୈର୍ ଦେଵଵୃକ୍ଷାଣାଂ ନାନାକୁସୁମଦାମଭିଃ । କିଙ୍କିରାତୈର୍ ବୁକୈଃ କୁନ୍ଦୈଶ୍ ଚଣ୍ପକୈର୍ ଅସିତୋତ୍ପଲୈଃ
ଦେବତା ଗଛର ପତ୍ର, ବିଭିନ୍ନ ଫୁଲର ମାଳା, କିଙ୍କିରାଟ, ବୁକ, କୁନ୍ଦ, ଚମ୍ପକ ଓ କଳା ଉତ୍ପଳ ଫୁଲ ସହିତ—
କଲ୍ହାରୈଃ କୁମୁଦୈଃ କାଶୈଃ ଖର୍ଜୂରୈଶ୍ ଚୂତକିଂଶୁକୈଃ । ଅଶୋକୈର୍ ମଦନୈର୍ ବିଲ୍ଵୈଃ କର୍ଣିକାରୈଃ କିରାତକୈଃ
କଲହାର, କୁମୁଦ, କାଶ, ଖଜୁରି, ଆମ୍ବ, କିଂଶୁକ, ଅଶୋକ, ମଦନ, ବେଲ, କର୍ଣ୍ଣିକାର ଓ କିରାତକ ଗଛରେ ଏହି ଉପବନ ଶୋଭିତ ହେଉଛି।
କଦମ୍ବୈଃ କୁକୁରୈର୍ ନୀପୈସ୍ ସିନ୍ଧୁଵାରୈସ୍ ସଯୂଥିକୈଃ । ପାରିଭଦ୍ରୈର୍ ଗୁଗ୍ଗୁଲୁଭିର୍ ଵିଦୁଲୈଃ କୁଯ୍ଯକୋତ୍କରୈଃ
କଦମ୍ବ, କୁକୁର, ନୀପ, ସିନ୍ଧୁବାର, ଯୁଥିକା, ପାରିଭଦ୍ର, ଗୁଗୁଳୁ, ବିଦୁଳ ଓ ବହୁ କୁୟ୍ୟକ ଗଛରେ ଉପବନ ର ଅନ୍ୟ ଅନ୍ୟ ରୂପ ଦେଖାଯାଉଛି।
ପ୍ରିଯଙ୍ଗୁପଟଲୈଃ ପାଟୈଃ ପାଟଲୈର୍ ଧାତୁପାଟଲୈଃ । ଆମ୍ରୈର୍ ଆମ୍ରାତକୈର୍ ଭଵ୍ଯୈର୍ ହରୀତକଵିଭୀତକୈଃ
ପ୍ରିୟଙ୍ଗୁ, ପଟଳ, ପାଟ, ପାଟଳ, ଧାତୁପାଟଳ, ଆମ୍ବ, ଆମ୍ରାତକ, ମନୋହର ହରୀତକି ଓ ବିଭୀତକ ଗଛରେ ଉପବନ ଅତି ରୂପବନ୍ତ ହୋଇଛି।
ସାଲତାଲତମାଲାନାଂ ଲତାକୁସୁମପଲ୍ଲଵୈଃ । କୋମଲୈଃ କଲିକାଜାଲୈସ୍ ସହକାରୈସ୍ ସକୁଙ୍କୁମୈଃ
ସାଳ, ତାଳ ଓ ତମାଳ ଗଛର ଲତା, ଫୁଲ ଓ କିଶଳୟ, ନରମ କଳି ଓ ସହକାର ଓ କୁଙ୍କୁମ ଗଛର ମୂଖଳା ଏହି ଉପବନକୁ ଅତି ମନୋହର କରିଛି।
କେତକୈସ୍ ସପ୍ତପର୍ଣୈଶ୍ ଚ ତଥେରାମଞ୍ଜରୀଗଣୈଃ । ଵିଚିତ୍ରପାଲୀଵତଜୈର୍ ନାନାଟଙ୍କତରୂଦ୍ଭଵୈଃ
କେତକୀ, ସପ୍ତପର୍ଣୀ ଓ ଏରାମଞ୍ଜରୀର ଗୁଛ, ବିଭିନ୍ନ ପାଳୀବଟ ଓ ଅନେକ ରଙ୍ଗିନ ଗଛରେ ଏଠି ଅଳଙ୍କୃତ ହୋଇଛି।