ଏତେଷାଂ ପ୍ରଥମଃ ପ୍ରୋତସ୍ ତୃଷ୍ଣଯା ବନ୍ଧଯୋଗ୍ଯଯା । ଶୁଦ୍ଧତୃଷ୍ଣାସ୍ ତ୍ରଯସ୍ ସ୍ଵଚ୍ଛା ଜୀଵନ୍ମୁକ୍ତା ଵିଲାସିନଃ
ଏମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଥମଟି ତୃଷ୍ଣାରେ ଗଠିତ ଓ ବନ୍ଧନ ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ; ଶେଷ ତିନିଟି ଶୁଦ୍ଧ ତୃଷ୍ଣାରେ ସ୍ପଷ୍ଟ ଓ ଜୀବନ୍ମୁକ୍ତ ଅବସ୍ଥାରେ ଆନନ୍ଦ କରନ୍ତି।
ସର୍ଵମ୍ ଆତ୍ମାହମ୍ ଏଵେତି ନିଶ୍ଚଯୋ ଯୋ ମହାମତେ । ତମ୍ ଆଦାଯ ଵିଷାଦାଯ ନ ଭୂଯୋ ଯାତି ତେ ମତିଃ
ହେ ମହାମନା, ଯେତେବେଳେ ତୁମେ ଏହି ନିଶ୍ଚୟ କରିବା—‘ସମସ୍ତ କିଛି ଆମେ ନିଜେ’—ତାହା ଧରି ରହିଲେ, ତୁମର ମନ ଆଉ କେବେ ଦୁଃଖରେ ପଡ଼େନାହିଁ।
ତିର୍ଯଗ୍ ଊର୍ଧ୍ଵମ୍ ଅଧସ୍ତାଚ୍ ଚ ଵ୍ଯାପକୋ ମହିମାତ୍ମନଃ । ସର୍ଵମ୍ ଆତ୍ମେତି ତେନାନ୍ତର୍ ନିଶ୍ଚଯେନ ନ ବଧ୍ଯସେ
ନିଜର ମହତ୍ତ୍ୱ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ—ଉପର, ତଳେ ଓ ଚାରିପାଖରେ—ବ୍ୟାପି ଅଛି। ‘ସମସ୍ତ କିଛି ଆତ୍ମା’ ବୋଲି ନିଶ୍ଚୟ ରଖିଲେ, ତୁମେ ମନରେ କେବେ ବନ୍ଧି ରହିନାହଁ।
ଶୂନ୍ଯଂ ପ୍ରକୃତିମାଯେ ଚ ବ୍ରହ୍ମ ଵିଜ୍ଞାନମ୍ ଇତ୍ଯ୍ ଅପି । ଶିଵଃ ପୁରୁଷ ଈଶେତି ନିତ୍ଯମ୍ ଆତ୍ମୈଵ କଥ୍ଯତେ
ଶୂନ୍ୟତା, ପ୍ରକୃତି, ମାୟା, ବ୍ରହ୍ମ, ଜ୍ଞାନ, ଶିବ, ପୁରୁଷ, ଏବଂ ଈଶ୍ୱର—ଏହା ସବୁକୁ ଏବେଳେ ଏବେଳେ ଆତ୍ମା ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ସଦା ସର୍ଵଂ ସଦ୍ ଏଵେଦଂ ନେହ ଦ୍ଵିତ୍ଵାନ୍ଯତେ କ୍ଵଚିତ୍ । ଵିଦ୍ଯତେ ଵିଦ୍ଯଯା ଵ୍ଯାପ୍ତଂ ଜଗନ୍ ନେତରଯାନ୍ଧଯା
ସଦା ସମସ୍ତ କିଛି ଏକ ଏବଂ ସତ୍ୟ; ଏଠାରେ କେଉଁଠି ଦ୍ୱିତୀୟ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କିଛି ନାହିଁ। ଏହି ସଂସାର ଜ୍ଞାନରେ ବ୍ୟାପିତ, ଅନ୍ଧକାର ଅଜ୍ଞାନରେ ନୁହେଁ।
ଆପାତାଲମ୍ ଅନନ୍ତାତ୍ମା ପୂରିତୋ ଽମ୍ବୁଭିର୍ ଅମ୍ବୁଧିଃ । ଆବ୍ରହ୍ମସ୍ତମ୍ବପର୍ଯନ୍ତଂ ଜଗଦ୍ ଆପୂର୍ଣମ୍ ଆତ୍ମନା
ସମୁଦ୍ର ଅନନ୍ତ ସ୍ୱରୂପ ଓ ତଳସ୍ଥଳ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପାଣିରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ। ବ୍ରହ୍ମାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ଗଛର ତୃଣ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱ ଆତ୍ମାରେ ଏକାଦମ୍ବ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ।
ଋତଂ ସର୍ଵମ୍ ଇଦଂ ନିତ୍ଯଂ ନାନୃତଂ ଵିଦ୍ଯତେ କ୍ଵଚିତ୍ । ଵାର୍ଯ୍ ଏଵ ସକଲୋ ଽମ୍ଭୋଧିର୍ ନ ତରଙ୍ଗାଦଯଃ ପୃଥକ୍
ଏହି ସମସ୍ତ ଜଗତ ସତ୍ୟ ଓ ଚିରନ୍ତନ; କେଉଁଠିଓ ମିଥ୍ୟା ନାହିଁ। ସମୁଦ୍ର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପାଣି ହେଉଛି—ତାହାର ତରଙ୍ଗ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ରୂପ ଅଲଗା ନୁହେଁ।
ପୃଥକ୍ କଟକକେଯୂରନୂପୁରାଦି ନ କାଞ୍ଚନାତ୍ । ଭିନ୍ନାସ୍ ତରୁତୃଣାକାରକୋଟଯଶ୍ ଚୈଵ ନାତ୍ମନଃ
କଙ୍କଣ, ବାହୁବନ୍ଧ, ପାଉଁରି ଏବଂ ଏମିତି ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଗହନା ସୁନାରୁ ଅଲଗା ନୁହେଁ; ଏହିପରି ଅନେକ ପ୍ରକାର ଗଛ ଓ ତୃଣ ଆତ୍ମାରୁ ଅଲଗା ନୁହେଁ।
ଦ୍ଵୈତାଦ୍ଵୈତସମୁଦ୍ଭେଦୈର୍ ଜଗନ୍ନିର୍ମାଣଲୀଲଯା । ପରମାତ୍ମମଯୀ ଶକ୍ତିର୍ ଅଦ୍ଵୈତୈଵ ଵିଜୃମ୍ଭତେ
ଦ୍ୱିତୀୟତା ଓ ଅଦ୍ୱିତୀୟତାର ବିଭିନ୍ନ ରୂପ ମାଧ୍ୟମରେ ସୃଷ୍ଟିର ଖେଳ ଚାଲିଛି; ଏହି ସମସ୍ତ ଶକ୍ତି ପରମାତ୍ମାରେ ଏକତା ଭାବେ ପ୍ରକାଶ ପାଉଛି।
ଆତ୍ମୀଯେ ପରକୀଯେ ଚ ସର୍ଵସ୍ମିନ୍ନ୍ ଏଵ ସର୍ଵଦା । ନଷ୍ଟେ ଵୋପଚିତେ କାର୍ଯେ ସୁଖଦୁଃଖେ ଗୃହାଣ ମା
ନିଜର କିମ୍ବା ପରର, ସମସ୍ତ ଜିନିଷରେ ଏବଂ ସବୁବେଳେ, କିଛି ହରାଇ ଯାଉ କିମ୍ବା ମିଳିଯାଉ, ଖୁସି କିମ୍ବା ଦୁଃଖରେ—କିଛିକୁ ଧରିବା କିମ୍ବା ଛାଡ଼ିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରନି।
ଭାଵାଦ୍ଵୈତମ୍ ଉପାଶ୍ରିତ୍ଯ ସତ୍ତାଦ୍ଵୈତମଯାତ୍ମକଃ । କର୍ମାଦ୍ଵୈତମ୍ ଅନାଦୃତ୍ଯ ଦ୍ଵୈତାଦ୍ଵୈତମଯୋ ଭଵ
ଅସ୍ତିତ୍ୱର ଏକତାକୁ ଆଶ୍ରୟ କର, ଯାହାର ସ୍ୱଭାବ ହେଉଛି ଏକତାରେ ଅନ୍ତର୍ନିହିତ ଅସ୍ତିତ୍ୱ; କାର୍ଯ୍ୟର ଏକତାକୁ ଅଗ୍ରାହ୍ୟ କରି, ଦ୍ୱିତ୍ୱ ଓ ଏକତା ଦୁହିଁରେ ଏକାତ୍ମ ହେ।
ଭଵଭୂମିଷୁ ଭୀମାସୁ ଭଵଭାଵନଯାନଯା । ମା ପତୋତ୍ପାତପୂର୍ଣାସୁ ନଦୀଷ୍ଵ୍ ଅନ୍ଧଃ କରୀ ଯଥା
ଏହି ଭୟଙ୍କର ସଂସାର ଭୂମିରେ, ଏହି ଭାବନା ଦ୍ୱାରା ଯେଉଁପରି ଅନ୍ଧା ହାତୀ ଦୁଃଖରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ନଦୀକୁ ପଡ଼ିଯାଏ, ସେପରି ତୁମେ ମଧ୍ୟ ଦୁଃଖର ଝରଣାରେ ତଳିଯିବାକୁ ଦିଅନି।
ଦ୍ଵିତ୍ଵଂ ନ ସମ୍ଭଵତି ସର୍ଵଗତେ ମହାତ୍ମନ୍ଯ୍ ଆତ୍ମନ୍ଯ୍ ଅଥୈକ୍ଯମ୍ ଅପି ଚ ଦ୍ଵିତଯୋଦିତାତ୍ମ । ଅଦ୍ଵୈତମ୍ ଐକ୍ଯରହିତଂ ସତତୋଦିତଂ ଚ ସର୍ଵଂ ନ କିଞ୍ଚିଦ୍ ଅପି ଚାହୁର୍ ଅତସ୍ ସ୍ଵରୂପମ୍
ଯେଉଁ ମହାତ୍ମା ସମସ୍ତରେ ବ୍ୟାପି ଅଛନ୍ତି, ସେଠାରେ ଦ୍ୱିତ୍ୱ ହୁଏନାହିଁ, ଏବଂ ଦ୍ୱିତ୍ୱରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ଏକତା ମଧ୍ୟ ନାହିଁ। ଏକତା ନଥିବା ଅଦ୍ୱିତୀୟତା ସଦା ପ୍ରକାଶିତ, ତେଣୁ ସେମାନେ କହନ୍ତି—ସବୁ କିଛି ନୁହେଁ, ଏହା ହେଉଛି ସ୍ୱରୂପ।
ନୈଵାହମ୍ ଅସ୍ମି ନ ଚ ନାମ ଜଗନ୍ତି ସନ୍ତି ସର୍ଵଂ ଚ ଵିଦ୍ଯତ ଇଦଂ ନନୁ ନିର୍ଵିକାରମ୍ । ଵିଜ୍ଞାନମାତ୍ରମ୍ ଅଵଭାସତ ଏଵ ଶାନ୍ତଂ ନାସନ୍ ନ ସଜ୍ ଜଗଦ୍ ଅହଂ ଚ ସଦେତି ଵିଦ୍ଧି
ମୁଁ ନାହିଁ, ନାମ କିମ୍ବା ଏହି ସମସ୍ତ ଜଗତ ମଧ୍ୟରେ କିଛି ନାହିଁ । ସବୁ କିଛି ଏକ ଅପରିବର୍ତ୍ତନଶୀଳ ଚେତନା ମାତ୍ର । ଏହି ଶାନ୍ତ ଜ୍ଞାନ ମାତ୍ର ଆଲୋକିତ ହେଉଛି । ଜଗତ କିମ୍ବା ମୁଁ, ସତ୍ୟ କିମ୍ବା ଅସତ୍ୟ ଭାବରେ ଅଛି ବୋଲି ଭାବିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ ।
ପରମମ୍ ଅମୃତମ୍ ଆଦ୍ଯଂ ଭାସନଂ ସର୍ଵଭାସାମ୍ ଅଜମ୍ ଅଜରମ୍ ଅଚିନ୍ତ୍ଯଂ ନିଷ୍କ୍ରମଂ ନିର୍ଵିକାରମ୍ । ଵିଗତକରଣଜାଲମ୍ ଜୀଵନଂ ଜୀଵଶକ୍ତେସ୍ ସକଲକଲନହୀନଂ କାରଣଂ କାରଣାନାମ୍
ସମସ୍ତ ଆଲୋକର ମୂଳ ଯେଉଁ ପ୍ରାଚୀନ ଅମୃତତ୍ୱ, ତାହା ଅଜନ୍ମା, ଅଜର, ଅଚିନ୍ତ୍ୟ, ଆରମ୍ଭ ନାହିଁ, ଅପରିବର୍ତ୍ତନଶୀଳ । ଇନ୍ଦ୍ରିୟମାନଙ୍କର ଜାଳରୁ ମୁକ୍ତ, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କର ପ୍ରାଣଶକ୍ତି, ସମସ୍ତ ଭାବନାରୁ ଶୂନ୍ୟ, ସମସ୍ତ କାରଣର କାରଣ ।
ସତତମ୍ ଉଦିତମ୍ ଈଶଂ ଵ୍ଯାତତେ ଚିତ୍ପ୍ରକାଶେ ସ୍ଥିତମ୍ ଅନୁଭଵବୀଜଂ ସ୍ଵାତ୍ମଭାଵୋପଦେଶ୍ଯମ୍ । ସ୍ଵଦନମ୍ ଅନୁ ଚିତୋ ଽନ୍ତର୍ ବ୍ରହ୍ମ ସର୍ଵଂ ସଦୈତତ୍ ତ୍ଵମ୍ ଅହମ୍ ଅପି ଜଗଚ୍ ଚେତ୍ଯ୍ ଅସ୍ତୁ ତେ ନିଶ୍ଚଯୋ ଽନ୍ତଃ
ଯେଉଁ ପ୍ରଭୁ ସଦା ପ୍ରକାଶିତ, ଚେତନାର ଆଲୋକରେ ବ୍ୟାପ୍ତ, ଅନୁଭୂତିର ମୂଳବୀଜ ଭାବେ ଅବସ୍ଥିତ, ନିଜ ଆତ୍ମାର ସାର ଭାବେ ଉପଦେଶ ହୁଏ; ଏହି ଚେତନା ଭିତରେ ଏହାକୁ ଅନୁଭବ କରି, ତୁମର ଅନ୍ତରରେ ଏହି ନିଶ୍ଚୟ ହେଉ: 'ବ୍ରହ୍ମ ସବୁ କିଛି, ସଦା; ତୁମେ, ମୁଁ ଏବଂ ଏହି ଜଗତ ମଧ୍ୟ ।'
ମୁକ୍ତାଶଯାନାଂ ମହତାମ୍ ଅହତାନାଂ କୁଦୃଷ୍ଟିଭିଃ । ସ୍ଵଭାଵୋ ଽଯଂ ମହାବାହୋ ଲୀଲଯା ଚରତାମ୍ ଇହ
ଓ ବଳଶାଳୀ, ଯେଉଁ ମହାନ୍ ମନ୍ଦିର ମନ ମୁକ୍ତ ଓ ଅକ୍ଷତ ଅଛି, ତେବେ ତାଙ୍କର ସ୍ୱଭାବ ଏହିପରି; ତେମାନେ ଏଠାରେ ନିଜେ ମନମତା ଚଳିଛନ୍ତି, ଭ୍ରାନ୍ତ ଦୃଷ୍ଟିରେ ପ୍ରଭାବିତ ହେଉନାହାନ୍ତି ।
ଵିହରନ୍ନ୍ ଅପି ସଂସାରେ ଜୀଵନ୍ମୁକ୍ତମନା ମୁନିଃ । ଆଦିମଧ୍ଯାନ୍ତଵିରସା ଵିହସଞ୍ ଜାଗତୀର୍ ଗତୀଃ
ମୁନି ମନେ ଯେଉଁଠି ମୁକ୍ତିର ଅନୁଭୂତି ଥାଏ, ସେ ସଂସାରରେ ବସିଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଆରମ୍ଭ, ମଧ୍ୟ ଓ ଶେଷରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ, ସମସ୍ତ ଜଗତର ଚାଳିଚଳିକୁ ହସି ଦେଖନ୍ତି।
ସର୍ଵପ୍ରକୃତକାର୍ଯସ୍ଥୋ ମଧ୍ଯସ୍ଥସ୍ ସର୍ଵଵୃତ୍ତିଷୁ । ଧ୍ଯେଯଂ ତଂ ଵାସନାତ୍ଯାଗମ୍ ଅଵଲମ୍ବ୍ଯ ଵ୍ଯଵସ୍ଥିତଃ
ସେ ସମସ୍ତ ପ୍ରକୃତିକ କାର୍ଯ୍ୟ ମଧ୍ୟରେ ରହି, ସମସ୍ତ କାମରେ ନିର୍ପେକ୍ଷ ହୋଇ, ସମସ୍ତ ଆସକ୍ତିକୁ ଛାଡି, ଧ୍ୟାନ କରିବାଯୋଗ୍ୟ ଅବସ୍ଥାରେ ଅଟୁଟ ରହନ୍ତି।
ସର୍ଵତ୍ର ଵିଗତୋଦ୍ଵେଗସ୍ ସର୍ଵାର୍ଥପରିପୋଷକଃ । ଵିଵେକୋଦ୍ଯାନତୁଷ୍ଟାତ୍ମା ପ୍ରବୋଧୋପଵନେ ସ୍ଥିତଃ
ସେ ସବୁଠାରେ ଚିନ୍ତା ଭୟ ରହିତ, ସମସ୍ତ କାମକୁ ପୂରଣ କରେ, ବିବେକର ଉଦ୍ୟାନରେ ମନ ଆନନ୍ଦିତ, ଜ୍ଞାନର ଉପବନରେ ଦୃଢ଼ ରହନ୍ତି।
ସର୍ଵାତୀତପଦାଲମ୍ବୀ ପୂର୍ଣେନ୍ଦୁଶିଶିରାଶଯଃ । ନୋଦ୍ଵେଗୀ ନ ଚ ତୁଷ୍ଟାତ୍ମା ସଂସାରେ ନାଵସୀଦତି
ସେ ସମସ୍ତ ଉପରେ ଥିବା ଅବସ୍ଥାକୁ ଆଶ୍ରୟ କରନ୍ତି, ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ସମ ଶିତଳ ମନ ରଖନ୍ତି, ନ ଅଶାନ୍ତ ହୁଅନ୍ତି, ନ ଅତି ଖୁସି ହୁଅନ୍ତି, ସଂସାରରେ କେବେ ମଧ୍ୟ ଡୁବି ଯାଆନ୍ତି ନାହିଁ।
ସର୍ଵଶତ୍ରୁଷୁ ମଧ୍ଯସ୍ଥୋ ଦଯାଦାକ୍ଷିଣ୍ଯସଂଯୁତଃ । ପ୍ରାପ୍ତକ୍ରମକରୋ ଽଗ୍ର୍ଯାଣାଂ ସଂସାରେ ନାଵସୀଦତି
ସମସ୍ତ ଶତ୍ରୁଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ନିଷ୍ପକ୍ଷ ରହି, ଦୟା ଓ ଦାନଶୀଳତାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିବା ଏବଂ ସମୟ ଅନୁଯାୟୀ ଯଥାଯଥ କାମ କରୁଥିବା ଲୋକ, ଏହି ସଂସାରରେ କେବେ ଡୁବିଯାଏ ନାହିଁ।
ନାଭିନନ୍ଦତି ନ ଦ୍ଵେଷ୍ଟି ନ ଶୋଚତି ନ କାଙ୍କ୍ଷତି । ମୌନସ୍ଥଃ ପ୍ରକୃତାରମ୍ଭୀ ସଂସାରେ ନାଵସୀଦତି
ସେ ନ ଆନନ୍ଦ କରେ, ନ ଘୃଣା କରେ, ନ ଶୋକ କରେ, ନ ଆଶା କରେ; ମନରେ ଶାନ୍ତି ଧରି, ସ୍ୱାଭାବିକ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଲିନ ଥାଏ, ଏହି ସଂସାରରେ କେବେ ଡୁବିଯାଏ ନାହିଁ।
ପୃଷ୍ଟସ୍ ସନ୍ ପ୍ରକୃତଂ ଵକ୍ତା ନ ପୃଷ୍ଟସ୍ ସ୍ଥାଣୁଵତ୍ ସ୍ଥିତଃ । ଈହିତାନୀହିତୈର୍ ମୁକ୍ତସ୍ ସଂସାରେ ନାଵସୀଦତି
ପଚାରିଲେ ସେ ଯଥାଯଥ ଉତ୍ତର ଦେଇଥାଏ, ନ ପଚାରିଲେ ନିର୍ବିକାର ଭାବେ ରହିଥାଏ; ଚେଷ୍ଟା ଓ ଅଚେଷ୍ଟା ଦୁହିଁଠାରୁ ମୁକ୍ତ, ସେ ଏହି ସଂସାରରେ କେବେ ଡୁବିଯାଏ ନାହିଁ।
ସର୍ଵସ୍ଯାଭିମତଂ ଵକ୍ତା ଚୋଦିତଃ ପେଶଲୋକ୍ତିମାନ୍ । ଆଶଯଜ୍ଞଶ୍ ଚ ଭୂତାନାଂ ସଂସାରେ ନାଵସୀଦତି
ଯେତେବେଳେ ଉତ୍ତେଜିତ କରାଯାଏ, ସେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ପସନ୍ଦ ହୁଏ ଏମିତି କଥା କହିଥାଏ, ମିଷ୍ଟି କଥାରେ ଦକ୍ଷ ଓ ଜଣାପଡ଼ୁଥିବା ମନୋଭାବ ବୁଝିପାରେ; ସେ ଏହି ସଂସାରରେ କେବେ ଡୁବିଯାଏ ନାହିଁ।
ଯୁକ୍ତାଯୁକ୍ତଦଶାଗ୍ରସ୍ତମ୍ ଆଶୋପହତଚେଷ୍ଟିତମ୍ । ଜାନାତି ଲୋକଵୃତ୍ତାନ୍ତଂ କରକୋଟରବିଲ୍ଵଵତ୍
ଯେଉଁଠି ଠିକ୍ ଓ ଅଠିକ୍ ଅବସ୍ଥାରେ ଲୋକମାନେ ଆଶାରେ ଆଟକି ଅପରିପୂର୍ଣ୍ଣ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛନ୍ତି, ସେ ଏହି ଜଗତର ଚାଳ-ଚଳନକୁ ଏମିତି ଜାଣିଥାଏ, ଯେପରି ଏକ କାଉଁ ଗୋଟିଏ ଉଠା କିମ୍ବା ବେଲ ଫଳର ଭିତର କଣ ଅଛି ଜଣାପଡେ।
ପରଂ ପଦମ୍ ଉପାରୂଢୋ ଭଙ୍ଗୁରାଂ ଜାଗତୀଂ ସ୍ଥିତିମ୍ । ଅନ୍ତଶ୍ଶୀତଲଯା ବୁଦ୍ଧ୍ଯା ହସନ୍ନ୍ ଇଵ ନିରୀକ୍ଷତେ
ଉଚ୍ଚତମ ଅବସ୍ଥାକୁ ପହଞ୍ଚି, ଜଗତର ଅସ୍ଥିର ଅବସ୍ଥାକୁ ସେ ଭିତରେ ଶାନ୍ତ ମନ ନେଇ, ହସୁଥିବା ପରି ଦେଖିଥାଏ।
ଜିତଚିତ୍ତା ମହାତ୍ମାନୋ ଯେ ହି ଦୃଷ୍ଟପରାଵରାଃ । ସ୍ଵଭାଵ ଈଦୃଶସ୍ ତେଷାଂ କଥିତସ୍ ତଵ ରାଘଵ
ଯେମାନେ ମନକୁ ଜିତିଛନ୍ତି ଓ ଉଚ୍ଚ ନିମ୍ନ ସତ୍ୟକୁ ଦେଖିଛନ୍ତି, ସେମାନେ ମହାତ୍ମାଙ୍କର ସ୍ୱଭାବ ଏହିପରି ଅଟୁ ରାଘବ, ତୁମକୁ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରାଯାଇଛି।
ଵକ୍ତୁଂ ଵଯଂ ତୁ ମୂର୍ଖାଣାମ୍ ଅଜିତାତ୍ମୀଯଚେତସାମ୍ । ଭୋଗକର୍ଦମମଗ୍ନାନାଂ ନ ଵିଦ୍ମୋ ଽଭିମତଂ ମତମ୍
ମୁଁମାନେ ତ ଅଜିତମନ ଓ ଅବିଜ୍ଞାନୀ, ଭୋଗର ଦଳା ମଧ୍ୟରେ ଆଡ଼ିଥିବା ଲୋକମାନଙ୍କ ପାଇଁ କଣ କହିବା ଉଚିତ୍, ଏହି ମତ ଆମେ ଜାଣିନାହିଁ।
ତେଷାମ୍ ଅଭିମତା ନାର୍ଯୋ ହାଵଭାଵଵିଭୂଷଣାଃ । ଜ୍ଵାଲା ନରକଵହ୍ନୀନାଂ ଯାସ୍ ତାଃ କନକରୋଚିଷଃ
ଯେ ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ତାଙ୍କର ଇଚ୍ଛା ଅନୁସାରେ ହସିବା, ଚାଲିବା ଭଙ୍ଗିମା ଦେଇ ସଜିଥାନ୍ତି, ସେମାନେ ମଧୁର ରୂପରେ ଦେଖାଯିବା ସତ୍ୱେ, ତଥାପି ସେମାନେ ନରକ ଅଗ୍ନିର ତୀବ୍ର ଶିଖା ଭଳି।