ଯଦ୍ଯ୍ ଅହଙ୍କାରସନ୍ତ୍ଯାଗଂ କରୋମି ତଦ୍ ଇମଂ ପ୍ରଭୋ । ତ୍ଯଜାମି ଦେହନାମାନଂ ସନ୍ନିଵେଶମ୍ ଅଶେଷତଃ
ପ୍ରଭୁ, ଯଦି ମୁଁ ଅହଂକାରକୁ ଛାଡ଼ିଦେଉଛି, ତେବେ ଏହି ଦେହ ଓ ନାମର ଗଠନକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ତ୍ୟାଗ କରିଦେଉଛି।
ଜାନୁସ୍ତମ୍ଭେନ ମହତା ଧାର୍ଯତେ ସୁତରୁର୍ ଯଥା । ଅହଙ୍କାରେଣ ଦେହୋ ଽଯଂ ତଥୈଵ କିଲ ଧାର୍ଯତେ
ଯେପରି ଏକ ମହାବୃକ୍ଷ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଖୁଟିରେ ଭଲଭାବେ ଦଢ଼ି ରହିଥାଏ, ସେପରି ଏହି ଦେହ ମଧ୍ୟ ଅହଂକାର ଦ୍ୱାରା ଧାରିତ ହୁଏ।
ଅହଙ୍କାରକ୍ଷଯେ ଦେହଃ କିଲାଵଶ୍ଯଂ ଵିନଶ୍ଯତି । ମୂଲେ କ୍ରକଚସଂଲୂନେ ସୁମହାନ୍ ଇଵ ପାଦପଃ
ଯେତେବେଳେ ଅହଂକାର ନଷ୍ଟ ହୁଏ, ଦେହ ନିଶ୍ଚୟ ଭାବେ ନଶିଯାଏ; ଯେପରି ଏକ ମହାବୃକ୍ଷ ମୂଳ କାଟିଦିଆଯିବାରେ ଢଳିପଡ଼େ।
ତତ୍ କଥଂ ସନ୍ତ୍ଯଜାମ୍ଯ୍ ଏନଂ ଜୀଵାମି ଚ କଥଂ ମୁନେ । ଏକମ୍ ଅର୍ଥଂ ଵିନିଶ୍ଚିତ୍ଯ ଵଦ ମେ ଵଦତାଂ ଵର
ମୁନି, ଏହାକୁ କିପରି ଛାଡ଼ିବି ଏବଂ କିପରି ବଞ୍ଚିବି? ଏହି ଅର୍ଥକୁ ଭଲଭାବେ ବୁଝି, ମୋତେ କହ, ବକ୍ତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ।
ସର୍ଵତ୍ର ଵାସନାତ୍ଯାଗୋ ରାମ ରାଜୀଵଲୋଚନ । ଦ୍ଵିଵିଧଃ କଥ୍ଯତେ ତଜ୍ଜ୍ଞୈର୍ ଧ୍ଯେଯୋ ନେଯଶ୍ ଚ ନାମତଃ
ସମସ୍ତଠାରେ, ରାମ, କମଳନୟନ, ଚେଷ୍ଟାର ତ୍ୟାଗକୁ ଜ୍ଞାନୀମାନେ ଦୁଇପ୍ରକାର ଭାବେ କହିଛନ୍ତି—ଏକଟି ଧ୍ୟାନ କରିବା ଯୋଗ୍ୟ, ଅନ୍ୟଟି କାର୍ଯ୍ୟରେ ଆଣିବା ଯୋଗ୍ୟ।
ଅହମ୍ ଏଷାଂ ପଦାର୍ଥାନାମ୍ ଏତେ ଚ ମମ ଜୀଵିତମ୍ । ନାହମ୍ ଏଭିର୍ ଵିନା କଶ୍ଚିନ୍ ନ ମଯୈତେ ଵିନା କିଲ
ମୁଁ ଏହି ସମସ୍ତ ବସ୍ତୁର ଜୀବନ, ଏମାନେ ମୋର ଜୀବନ। ଏମାନଙ୍କ ବିନା ମୁଁ କିଛି ନୁହେଁ, ଏବଂ ମୋ ବିନା ଏମାନେ ମଧ୍ୟ ନାହାନ୍ତି।
ଇତ୍ଯ୍ ଅନ୍ତର୍ ନିଶ୍ଚଯଂ ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ଵିଚାର୍ଯ ମନସା ସହ । ନାହଂ ପଦାର୍ଥସ୍ଯ ନ ମେ ପଦାର୍ଥ ଇତି ଭାଵିତେ
ଏହି ଭିତର ନିଶ୍ଚୟକୁ ଛାଡି, ମନରେ ଭାବିଲେ ବୁଝିବାକୁ ମିଳେ—ମୁଁ କୌଣସି ବସ୍ତୁର ନୁହେଁ, କୌଣସି ବସ୍ତୁ ମୋର ନୁହେଁ।
ଅନ୍ତଶ୍ଶୀତଲଯା ବୁଦ୍ଧ୍ଯା କୁର୍ଵନ୍ତ୍ଯା ଲୀଲଯା କ୍ରିଯାଃ । ଯୋ ନୂନଂ ଵାସନାତ୍ଯାଗୋ ଧ୍ଯେଯୋ ନାମ ସ କୀର୍ତିତଃ
ଯେତେବେଳେ ଭିତରେ ଶାନ୍ତ ମନେ ହସିଖୁସି କାମ କରାଯାଏ, ସେଇ ଗୁପ୍ତ ଆଶାକୁ ଛାଡିବାକୁ ମଧ୍ୟ ଧ୍ୟାନର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ସର୍ଵଂ ସର୍ଵିକଯା ବୁଦ୍ଧ୍ଯା ଯଂ କୃତ୍ଵା ଵାସନାକ୍ଷଯମ୍ । ଜହାତି ନିର୍ମନା ଦେହଂ ସ ନେଯୋ ଵାସନାକ୍ଷଯଃ
ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଏକାଗ୍ର ମନରେ ଧରି, ଆଶାକୁ ସମାପ୍ତ କରି, ଯିଏ ଅନାସକ୍ତ ମନରେ ଦେହକୁ ଛାଡିଦିଏ, ସେଠି ଆଶାର ସମାପ୍ତି ହେବାକୁ କୁହାଯାଏ।
ଅହଙ୍କାରମଯୀଂ ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ଵାସନାଂ ଲୀଲଯୈଵ ଯଃ । ତିଷ୍ଠତି ଧ୍ଯେଯସନ୍ତ୍ଯାଗୀ ସ ଜୀଵନ୍ମୁକ୍ତ ଉଚ୍ଯତେ
ଯେଉଁଜଣେ ମନର ଅହଂକାର ଭାବକୁ ହସିଖେଳି ଛାଡ଼ିଦେଇଛନ୍ତି ଏବଂ କୌଣସି ଧ୍ୟାନ କିମ୍ବା ଧ୍ୟେୟ ଉପରେ ମନ ରଖୁନାହାନ୍ତି, ସେମାନେ ଜୀବନ୍ତ ମୁକ୍ତ ବୋଲି କୁହାଯାନ୍ତି।
ନିର୍ମୂଲକଲନାଂ କୃତ୍ଵା ଵାସନାଂ ଯଃ କ୍ଷଯଂ ଗତଃ । ନେଯତ୍ଯାଗମଯଂ ଵିଦ୍ଧି ମୁକ୍ତଂ ତଂ ରଘୁନନ୍ଦନ
ହେ ରଘୁବଂଶର ଆନନ୍ଦ, ଯିଏ ସମସ୍ତ ଭ୍ରାନ୍ତିକୁ ମୂଳରୁ ଉଖାଡ଼ି ଦେଇଛନ୍ତି ଏବଂ ସମସ୍ତ ମନୋଭାବକୁ ଶେଷ କରିଛନ୍ତି, ସେଠିଏ ନିଜେକୁ ମୁକ୍ତ ଏବଂ ବିରକ୍ତ ଜଣା।
ଧ୍ଯେଯଂ ତଂ ଵାସନାତ୍ଯାଗଂ କୃତ୍ଵା ତିଷ୍ଠନ୍ତି ଲୀଲଯା । ଜୀଵନ୍ମୁକ୍ତା ମହାତ୍ମାନସ୍ ସୁଜନା ଜନକା ଇଵ
ଯେଉଁ ମହାତ୍ମାମାନେ ସମସ୍ତ ଧ୍ୟେୟ ଓ ମନୋଭାବକୁ ହସିଖେଳି ଛାଡ଼ିଦେଇଛନ୍ତି, ସେମାନେ ଜନକ ଓ ଅନ୍ୟ ସଜନଙ୍କ ପରି ଜୀବନ୍ତ ମୁକ୍ତ ଭାବେ ସ୍ଥିର ଓ ନିର୍ବିକାର ରହନ୍ତି।
ନେଯଂ ତୁ ଵାସନାତ୍ଯାଗଂ କୃତ୍ଵୋପଶମମ୍ ଆଗତାଃ । ଵିଦେହମୁକ୍ତାସ୍ ତିଷ୍ଠନ୍ତି ବ୍ରହ୍ମଣ୍ଯ୍ ଏଵ ପରାପରେ
ଯେଉଁମାନେ ସମସ୍ତ ମନୋଭାବକୁ ଛାଡ଼ି ଶାନ୍ତିକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରିଛନ୍ତି, ସେମାନେ ଦେହ ଉପରେ ଅତିକ୍ରମ କରି ଦୁଇପ୍ରକାର ବ୍ରହ୍ମରେ — ନିର୍ଗୁଣ ଓ ସଗୁଣ — ଏକାଗ୍ର ହୋଇ ରହନ୍ତି।
ଦ୍ଵାଵ୍ ଏତୌ ରାଘଵ ତ୍ଯାଗୌ ସମୌ ମୁକ୍ତପଦସ୍ଥିତୌ । ଦ୍ଵାଵ୍ ଏଵ ବ୍ରହ୍ମତାଂ ଯାତୌ ଦ୍ଵାଵ୍ ଏଵ ଵିଗତଜ୍ଵରୌ
ହେ ରାଘବ, ଏହି ଦୁଇ ପ୍ରକାରର ତ୍ୟାଗ ସମାନ ଭାବେ ମୁକ୍ତିର ଦଶାରେ ଅବସ୍ଥିତ। ଦୁହେଁ ବ୍ରହ୍ମ ସ୍ଥିତିକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି, ଦୁହେଁ ଦୁଃଖ ଓ ଚିନ୍ତାରୁ ମୁକ୍ତ।
ମୁକ୍ତାଵ୍ ଉତ୍ତମଵିଶ୍ଵାସେ କେଵଲଂ ଵିମଲେ ଽନଘ । ଏକସ୍ ସ୍ଥିତସ୍ ସ୍ଫୁରଦ୍ଦେହଶ୍ ଶାନ୍ତଦେହସ୍ ସ୍ଥିତୋ ଽପରଃ
ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବିଶ୍ୱାସ ଓ ପବିତ୍ରତା ଦ୍ୱାରା ଦୁହେଁ ମୁକ୍ତିକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି, ହେ ନିର୍ମଳ ମନ୍ଦ! ଏଉଁଠି ଜଣେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଦେହ ସହିତ ଅବସ୍ଥିତ, ଅନ୍ୟଜଣେ ଶାନ୍ତ ଦେହ ସହିତ ରହିଛନ୍ତି।
ଏକସ୍ ସଦେହୋ ନିର୍ମୁକ୍ତସ୍ ତିଷ୍ଠତ୍ଯ୍ ଅପଗତଜ୍ଵରଃ । ତ୍ଯକ୍ତଦେହୋ ଵିମୁକ୍ତୋ ଽନ୍ଯୋ ଵର୍ତତେ ଽନେଯଵାସନଃ
ଜଣେ ଦେହ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ମୁକ୍ତ ଓ ଦୁଃଖରହିତ ଅବସ୍ଥାରେ ଅଛନ୍ତି; ଅନ୍ୟଜଣେ ଦେହ ଛାଡ଼ି ମୁକ୍ତ ହୋଇ, ସମସ୍ତ ଆଶା ଓ ଭାବନାରୁ ମୁକ୍ତ ଅବସ୍ଥାରେ ଅଛନ୍ତି।
ଆପତତ୍ସୁ ଯଥାକାଲଂ ସୁଖଦୁଃଖେଷ୍ଵ୍ ଅନାରତମ୍ । ନ ହୃଷ୍ଯତି ଗ୍ଲାଯତି ଵା ଯସ୍ ସ ମୁକ୍ତ ଇହୋଚ୍ଯତେ
ଯିଏ ସମୟ ଓ ପରିସ୍ଥିତି ଯେପରି ହେଉ, ସୁଖ ଦୁଃଖ ଭିତରେ କେବେ ଖୁସି ହୁଏନି, କେବେ ଦୁଃଖି ହୁଏନି—ସେଉଁଠି ଏଠାରେ ମୁକ୍ତ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ଈପ୍ସିତାନୀପ୍ସିତେ ନ ସ୍ତୋ ଯସ୍ଯାନ୍ତର୍ ଵସ୍ତୁଦୃଷ୍ଟିଷୁ । ସୁଷୁପ୍ତଵଦ୍ ଯଶ୍ ଚଲତି ସ ମୁକ୍ତ ଇତି କଥ୍ଯତେ
ଯେଉଁଜଣେ ମନେ ଭଲ କିମ୍ବା ଖରାପ ଯାହାକୁ ଭାବିବେ, ଭିତରେ ଯେଉଁଠି ଯେଉଁସବୁ ଜିନିଷ ଦେଖାଯାଏ, ସେ ସବୁକୁ ଗଭୀର ନିଦ୍ରାରେ ଥିବା ପରି ଅନୁଭବ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ମୁକ୍ତ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ହେଯୋପାଦେଯକଲନେ ମମେତ୍ଯ୍ ଅହମ୍ ଇହେତି ଚ । ଯସ୍ଯାନ୍ତସ୍ ସମ୍ପରିକ୍ଷୀଣେ ସ ଜୀଵନ୍ମୁକ୍ତ ଉଚ୍ଯତେ
ଯେଉଁଠି ତ୍ୟାଗ କିମ୍ବା ଗ୍ରହଣ, 'ମୋର' କିମ୍ବା 'ମୁଁ ଏହି' ଭାବନା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଶେଷ ହୋଇଯାଇଛି, ସେଠାରେ ଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିକୁ ଜୀବନ୍ତ ମୁକ୍ତ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ହର୍ଷାମର୍ଷଭଯକ୍ରୋଧକାମକାର୍ପଣ୍ଯଦୃଷ୍ଟିଭିଃ । ନ ପରାମୃଶ୍ଯତେ ଯୋ ଽନ୍ତସ୍ ସ ଜୀଵନ୍ମୁକ୍ତ ଉଚ୍ଯତେ
ଯେଉଁଜଣେ ମନରେ ଆନନ୍ଦ, ରାଗ, ଭୟ, କ୍ରୋଧ, ଆକାଂକ୍ଷା, କଞ୍ଜୁସି କିମ୍ବା ଏପରି ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଭାବରେ ପ୍ରଭାବିତ ହୁଅନ୍ତି ନାହିଁ, ସେମାନେ ଜୀବନ୍ତ ମୁକ୍ତ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ସୁଷୁପ୍ତଵତ୍ ପ୍ରଶମିତଭାଵଵୃତ୍ତିନା ସ୍ଥିତଂ ସଦା ଜାଗ୍ରତି ଯେନ ଚେତସା । କଲାନ୍ଵିତୋ ଵିଧୁର୍ ଇଵ ଯସ୍ ସଦା ମୁଦା ନିଷେଵ୍ଯତେ ମୁକ୍ତ ଇତୀହ ସ ସ୍ମୃତଃ
ଯେଉଁଠି ମନ ସଦା ଜାଗ୍ରତ ଅବସ୍ଥାରେ ମଧ୍ୟ ଗଭୀର ନିଦ୍ରାରେ ଥିବା ପରି ଶାନ୍ତ ଓ ନିଷ୍କ୍ରିୟ ରହିଥାଏ, ଏବଂ ଚନ୍ଦ୍ରମା ଯେପରି ତାହାର କଳା ସହିତ ସବୁବେଳେ ଆନନ୍ଦରେ ପୂଜିତ ହୁଏ, ସେମାନେ ଏଠାରେ ମୁକ୍ତ ବୋଲି ଗଣାଯାନ୍ତି।
ଇତ୍ଯ୍ ଉକ୍ତଵତ୍ଯ୍ ଅଥ ମୁନୌ ଦିଵସୋ ଜଗାମ ସାଯନ୍ତନାଯ ଵିଧଯେ ଽସ୍ତମ୍ ଇନୋ ଜଗାମ । ସ୍ନାତୁଂ ସଭା କୃତନମସ୍କରଣା ଜଗାମ ଶ୍ଯାମାକ୍ଷଯେ ରଵିକରୈଶ୍ ଚ ସହାଜଗାମ
ଏଭଳି ମୁନି ଉପଦେଶ ଦେଇଥିବା ପରେ, ସେଇ ଦିନଟି ସନ୍ଧ୍ୟା ପାଇଁ ଆଗେ ବଢ଼ିଗଲା; ସୂର୍ଯ୍ୟ ଅସ୍ତମିତ ହେଲା। ସଭାରେ ଥିବା ସମସ୍ତେ ପ୍ରଣାମ କରି, ସ୍ନାନ କରିବାକୁ ଚାଲିଗଲେ, ଏବଂ ସୂର୍ଯ୍ୟର ଶ୍ୟାମ ସନ୍ଧ୍ୟାର କିରଣ ସହିତ ସେମାନେ ଯାଇଲେ।
ଵିଦେହମୁକ୍ତା ଯେ ରାମ ତେ ଗିରାମ୍ ଇହ ଗୋଚରେ । ନୈଵ ତିଷ୍ଠନ୍ତି ତସ୍ମାତ୍ ତ୍ଵଂ ଜୀଵନ୍ମୁକ୍ତାନ୍ ଇମାଞ୍ ଶୃଣୁ
ହେ ରାମ, ଯେଉଁମାନେ ଦେହ ଛାଡ଼ି ମୁକ୍ତି ପାଇଛନ୍ତି, ସେମାନେ ଏଠାରେ କଥାର ଆସପାସରେ ନାହାନ୍ତି; ତେଣୁ, ଏବେ ତୁମେ ଏଠାରେ ଥିବା ଜୀବନ୍ତ ମୁକ୍ତ ଲୋକମାନଙ୍କର ଲକ୍ଷଣ ଶୁଣ।
ପ୍ରକୃତାନ୍ଯ୍ ଏଵ କାର୍ଯାଣି ଯଯାରଞ୍ଜିତଯାଚ୍ଛଯା । କ୍ରିଯନ୍ତେ ତୃଷ୍ଣଯେମାନି ତାଂ ଜୀଵନ୍ମୁକ୍ତତାଂ ଵିଦୁଃ
ଯେଉଁ କାର୍ଯ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ସ୍ବାଭାବିକ ଭାବେ, ମନର ଆକାଂକ୍ଷାର ଛାୟାରେ ହେଉଛି, ସେଗୁଡ଼ିକ ତୃଷ୍ଣାରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ; ଏହି ଅବସ୍ଥାକୁ ଜୀବନ୍ତ ମୁକ୍ତି ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ଯା ସ୍ଥିତିସ୍ ତୃଷ୍ଣଯା ଜନ୍ତୋର୍ ବାହ୍ଯାର୍ଥେ ବଦ୍ଧଭାଵଯା । ତଂ ବନ୍ଧମ୍ ଆହୁର୍ ଆଚାର୍ଯାସ୍ ସଂସାରନିଗଡଂ ଦୃଢମ୍
ଯେଉଁ ଅବସ୍ଥାରେ ପ୍ରାଣୀ ବାହାର କଥାରେ ତୃଷ୍ଣା ଦ୍ୱାରା ବନ୍ଧି ରହେ, ଗୁରୁମାନେ ଏହାକୁ ବନ୍ଧନ ବୋଲି କହନ୍ତି; ଏହିଏ ସଂସାରର ଦୃଢ଼ ଶୃଙ୍ଖଳ।
ନୂନମ୍ ଉଜ୍ଝିତସଙ୍କଲ୍ପା ହୃଦି ବାହ୍ଯେ ଵିହାରିଣୀ । ଵାସନା ଯୋଦିତା ସେହ ଜୀଵନ୍ମୁକ୍ତଶରୀରିଣୀ
ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ, ଯେତେବେଳେ ମନେ ଆଶା ଛାଡ଼ି ଭିତରେ ବାହାରେ ସ୍ୱାଧୀନ ଭାବରେ ଚଳିଥାଏ, ଆଗ୍ରହ ଶାନ୍ତ ହୋଇଯାଏ, ସେଠାରେ ଜୀବନ୍ତ ମୁକ୍ତ ପୁରୁଷଙ୍କର ଦେହ ଅବସ୍ଥା ଦେଖାଯାଏ।
ବାହ୍ଯାର୍ଥଵ୍ଯସନୋଚ୍ଛୂନା ତୃଷ୍ଣା ବଦ୍ଧେତି ରାଘଵ । ସର୍ଵାର୍ଥଵ୍ଯସନୋନ୍ମୁକ୍ତା ତୃଷ୍ଣା ମୁକ୍ତେତି କଥ୍ଯତେ
ହେ ରାଘବ, ବାହ୍ୟ ବସ୍ତୁରେ ଆସକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଯେ ତୃଷ୍ଣା ବଢ଼ିଯାଏ, ତାହାକୁ ବନ୍ଧନ ବୋଲି କୁହାଯାଏ; ସମସ୍ତ ଆସକ୍ତିରୁ ମୁକ୍ତ ତୃଷ୍ଣାକୁ ମୁକ୍ତି ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ପୂର୍ଵଂ ଯସ୍ଯାସ୍ ତୁ ତୃଷ୍ଣାଯା ଵର୍ତମାନେ ଚ ଶାଶ୍ଵତୀ । ନିର୍ଦୁଃଖତା ନିଷ୍କଲତା ସା ମୁକ୍ତୈଵ ବୁଧୈସ୍ ସ୍ମୃତା
ଯେ ତୃଷ୍ଣା ପୂର୍ବରୁ ଥିଲା ଏବଂ ବର୍ତ୍ତମାନ ମଧ୍ୟ ସ୍ଥିର ଅଛି, କିନ୍ତୁ ଯଦି ସେ ଦୁଃଖ ଓ ଦୋଷରୁ ମୁକ୍ତ, ତେବେ ବୁଦ୍ଧିମାନମାନେ ତାହାକୁ ମୁକ୍ତି ବୋଲି ମନେ କରନ୍ତି।
ଇଦମ୍ ଅସ୍ତୁ ମମେତ୍ଯ୍ ଅନ୍ତର୍ ଯୈଷା ରାଘଵ ଭାଵନା । ତାଂ ତୃଷ୍ଣାଂ ଶୃଙ୍ଖଲାଂ ଵିଦ୍ଧି କଲନାଂ ଚ ମହାମତେ
ହେ ରାଘବ, 'ଏହା ମୋର ହେଉ' ବୋଲି ମନରେ ଯେ ଭାବ ଆସେ, ସେଇ ତୃଷ୍ଣା ହେଉଛି ବନ୍ଧନର ଶୃଙ୍ଖଳା; ଏହାକୁ ବଡ଼ ଗଣନାର ବନ୍ଧନ ବୋଲି ଜାଣ।
ତାମ୍ ଏତାଂ ସର୍ଵଭାଵେଷୁ ସତ୍ସ୍ଵ୍ ଅସତ୍ସୁ ଚ ସର୍ଵଦା । ସନ୍ତ୍ଯଜ୍ଯ ପରମୋଦାରଂ ପଦମ୍ ଏତି ମହାମନାଃ
ଯେଉଁ ମହାନ୍ ମନୋବଳୀ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ଭିତରେ, ଯାହା ଅଛି କିମ୍ବା ନାହିଁ, ସେଇ ଆଶାକୁ ସଦା ସଦା ପରିତ୍ୟାଗ କରି, ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ ଓ ଉଦାର ପଦକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି।