ଏହି ଉପଦେଶ ଆରମ୍ଭ ହେଉଛି ଆତ୍ମାର ଅନନ୍ୟ ମହତ୍ତ୍ୱ ଓ ଶାନ୍ତିର ବର୍ଣ୍ଣନା ସହିତ। ଆପଣଙ୍କ ଆତ୍ମାରେ ଏମିତି ଏକ ବିଶାଳତା ଓ ମହାନତା ଅଙ୍ଗୀକାର କର, ଯେପରି ଭରିଥିବା ସମୁଦ୍ର ନିଜର ଶକ୍ତିରେ ଶାନ୍ତ ରହେ। ଆପଣଙ୍କ ଆତ୍ମାରେ ଆପଣ ନିଜେ ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କର, ଯେପରି ପୂର୍ଣ୍ଣ ଚନ୍ଦ୍ର ନିଜ ଚାନ୍ଦ୍ରିକାରେ ଆନନ୍ଦିତ ହୁଏ। ଏହି ସୃଷ୍ଟି ଏକ ଅବାସ୍ତବ ରୂପ ଅଟୁଟ ଅଛି; ଅବାସ୍ତବ ଅବାସ୍ତବକୁ ଧାଉନ୍ତି ନାହିଁ, ତେଣୁ ଏହାର ଯେଉଁଜଣ ଜ୍ଞାନୀ, ସେ ଏପରି ନାମ ପାଇଛି। ତୁମେ ସେଇ ଜ୍ଞାନୀ, ତୁମ ଚିତ୍ତ ଶାନ୍ତ, ରୋଗ ନାହିଁ, ସଦା ଜାଗୃତ—ସୁନ୍ଦର, ଶାନ୍ତ ଓ ଦୁଃଖରହିତ ହୁଅ। ଶିକ୍ଷକଙ୍କଠାରୁ ଠିକ୍ ଭାବରେ ଶିକ୍ଷା ନେଇ, ଏହି ରାଜ୍ୟକୁ ଏକ ଛତା ତଳେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପରିଚାଳନା କର। ଏହି ରାଜ୍ୟ ସମସ୍ତ ଗୁଣ ଓ ରାଜସିକ ଲୋକମାନେ ସହିତ ଶୋଭିତ; ଏଠାରେ ନ ତ୍ୟାଗ ଉଚିତ, ନ କାର୍ଯ୍ୟ ପ୍ରତି ଆସକ୍ତି ଉଚିତ। ଏହି ସଂସାରରେ ଯିଏ ଦୃଢ଼ ବିଶ୍ୱାସରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରେ—“ମୁଁ ଏହି କ୍ରିୟା କରୁଛି”—ସେ ମୁକ୍ତ; ଏହା ମୋର ମତ। କିଛି ଲୋକ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଲିନ୍ନ ହୋଇ, ଶରୀରର ଚେଷ୍ଟା ନେଇ, ସ୍ୱର୍ଗରୁ ନରକ, ନରକରୁ ପୁଣି ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯାଆନ୍ତି। କିଛି ଦୁଷ୍ଟ କର୍ମରେ ଲିନ୍ନ ଥିବା ଲୋକ, ନିଜ ତଦ୍ବୁଦ୍ଧିରେ ଅନ୍ତର୍ମୁଖୀ ହୋଇ, ନରକରୁ ନରକ, ଦୁଃଖରୁ ଦୁଃଖ, ଭୟରୁ ଭୟକୁ ଯାଆନ୍ତି। କିଛି ଲୋକ ନିଜର ସଂସ୍କାର ଦ୍ୱାରା ବନ୍ଧିତ ହୋଇ, ପୂର୍ବ କର୍ମର ଅବଶିଷ୍ଟ ଦ୍ୱାରା ଚଞ୍ଚଳ ହୋଇ, ପଶୁ ଜନ୍ମରୁ ଜଡ ରୂପକୁ, ପୁଣି ପଶୁ ଶରୀରକୁ ଯାଆନ୍ତି। କିଛି ଅଭିଜ୍ଞ ଓ ଆତ୍ମଜ୍ଞାନୀ, ଯାହାଙ୍କ ମନ ନିରୀକ୍ଷଣ କରାଯାଇଛି, ଯାହାଙ୍କ ତୃଷ୍ଣାର ଶୃଙ୍ଖଳ ଭଙ୍ଗ ହୋଇଛି, ସେମାନେ ସମସ୍ତ ପ୍ରତିବନ୍ଧନରୁ ମୁକ୍ତ ଅବସ୍ଥାକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି। ଅତି କମ୍ ଜନ୍ମ ଅନୁଭବ କରି, ଏହି ଜନ୍ମରେ ମୁକ୍ତ ହେବା ଲୋକ ରାଜସିକ କିମ୍ବା ସାତ୍ତ୍ୱିକ ସ୍ୱଭାବର। ସେ ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଶୁକ୍ଳ ପକ୍ଷରେ ବଢ଼ୁଥିବା ଚନ୍ଦ୍ର ପରି ଜନ୍ମ ଏବଂ ବୃଦ୍ଧି ପାଏ, ବର୍ଷାକାଳର କୁଟଜ ଗଛ ପରି ଭାଗ୍ୟ ସେଠାରେ ଅନୁସରଣ କରେ। ଏପରି ଜନ୍ମ ପରେ, ଶୁଦ୍ଧ ଜ୍ଞାନ ତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ତ୍ୱରିତ ଭାବେ ପ୍ରବେଶ କରେ, ଯେପରି ନିର୍ମଳ ବାଁଶ ମଧ୍ୟରେ ମୂଲ୍ୟବାନ ମଣି ପଡ଼ିଯାଏ। ଏପରି ଲୋକଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଉତ୍ତମତା, ଆକର୍ଷଣ, ମୌତ୍ରି, କୋମଳତା, ସ୍ୱାଧୀନତା ଓ ଜ୍ଞାନ ସଦା ବସିଥାଏ, ଯେପରି ଅନ୍ତଃପୁରରେ ନାରୀମାନେ ବସନ୍ତି। ସେ ଯେ କୌଣସି କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛି, ଫଳ ମିଳୁ କି ହାରାଏ, ସେ ସଦା ସମ ରହେ, ନ ଆନନ୍ଦିତ, ନ ଦୁଃଖିତ। ଯେପରି ଦିନାଲୋକରେ ଅନ୍ଧାର ଅଦୃଶ୍ୟ ହୋଇଯାଏ, ସେଠି ବିପରୀତତା ଗଳିଯାଏ; ଶରଦକାଳର ମେଘ ପରି ଗୁଣ ଶୁଦ୍ଧ ହୋଇଯାଏ। ଯେଉଁ ଲୋକଙ୍କ ବ୍ୟବହାର କୋମଳ ଓ ମଧୁର, ସମସ୍ତେ ତାଙ୍କୁ ଚାହାନ୍ତି, ଯେପରି ମୃଗମାନେ ବନରେ ବାଂଶୀର ମଧୁର ଶବ୍ଦକୁ ଆକର୍ଷିତ ହୁଏ। ଏଭଳି ଦକ୍ଷିଣାପଥରେ ଜନ୍ମିଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ ଗୁଣ ଓ ସମୃଦ୍ଧି ସ୍ୱତଃଚାଳିତ ଅନୁସରଣ କରେ, ଯେପରି କ୍ରଉଞ୍ଚପକ୍ଷୀ ମେଘକୁ ଅନୁସରଣ କରେ। ଏପରି ଗୁଣ ଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ଗୁରୁଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କରେ, ଏବଂ ଗୁରୁ ତାଙ୍କୁ ତଦ୍ବୁଦ୍ଧି ଦ୍ୱାରା ଶୁଦ୍ଧ ପଥରେ ନେଇଯାନ୍ତି। ଜିଜ୍ଞାସା ଓ ବୈରାଗ୍ୟରେ ଅନୁଗ୍ରହିତ ମନ ଓ ଗୁଣରେ ଧନୀ ହୋଇ, ଏକ ଅଦ୍ୱିତୀୟ ଦିବ୍ୟ ଆତ୍ମାକୁ, ଦୁଃଖରହିତ ଦେଖିପାରିଥାଏ। ତେଣୁ, ହେ ରାମ, ଆକର୍ଷଣୀୟ ଜିଜ୍ଞାସା ଓ ଶାନ୍ତ ମନ ଦ୍ୱାରା, ଚଞ୍ଚଳ ମନକୁ ପ୍ରଥମେ ଜାଗ୍ରତ କରିବା ଉଚିତ। ଦକ୍ଷିଣାପଥରେ ଜନ୍ମିଥିବା ମହାଗୁଣୀ ଲୋକମାନେ ପ୍ରଥମେ ଗୁଣର ଗୀତରେ ମନର ଶୁୟା ମୃଗକୁ ଜାଗ୍ରତ କରନ୍ତି। ବିଶିଷ୍ଟ ଓ ମହାନ ଗୁରୁଙ୍କ ସେବା କରି, ଶୁଦ୍ଧ ବୁଦ୍ଧିରେ ମନର ମଣିକୁ ନିରୀକ୍ଷଣ କରି, ଏହି ଜଗତରେ ଲୋକ ଦୀର୍ଘ ଦିନ ଅନ୍ତଃପ୍ରକାଶ ଦେଖି ନିର୍ମଳ ଅବସ୍ଥାକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ। ଏପରି ଭାବରେ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ପାଇଁ ସାଧାରଣ କ୍ରମ ବର୍ଣ୍ଣିତ ହେଲା; ଏବେ, ହେ କମଳନୟନ, ଆଉ ଏକ ଭିନ୍ନତା ଶୁଣ। ଏହି ସଂସାରର କଳହରେ ଶରୀର ଧାରଣ କରିଥିବା ଲୋକମାନେ ଲିବ୍ଧିପାଇଁ ଦୁଇଟି ଉତ୍ତମ ପଥ ଅଛି। ଏକଟି ହେଉଛି ଶିକ୍ଷକଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଶିଖାଯାଇଥିବା ସାଧନାରେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧୀରେ ଧୀରେ ଲାଭିତ ହୁଏ, ଏହା ସିଧ୍ଧି ଦେଇଥାଏ। ଦ୍ୱିତୀୟଟି ହେଉଛି ତ୍ୱରିତ, ଯେଉଁଠାରେ ଲୋକ ନିଜ ମନରେ କିଛି ବୁଝିପାରେ; ଜ୍ଞାନ ଲାଭ ଆକାଶରୁ ଫଳ ପଡ଼ିବା ପରି ହୁଏ। ଏହି ତ୍ୱରିତ ଜ୍ଞାନ ଲାଭ କିପରି ହୁଏ, ଏହା ବୁଝିବା ପାଇଁ ଏକ ପୁରାତନ କଥା ଶୁଣ। ମହାପୁରୁଷମାନେ, ଯାହାଙ୍କ ପୂର୍ବ ନୃତ୍ୟପୁଣ୍ୟ ଓ ଦୋଷ ଧୋଇଯାଇଛି, ସେମାନେ କିପରି ଶୁଦ୍ଧ ଓ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ବିବେକ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି—ଏହି ଗୁପ୍ତ କଥା ଶୁଣ। ବିଦେହ ରାଜ୍ୟରେ ଜନକ ନାମକ ଏକ ରାଜା ଥିଲେ, ଯାହାଙ୍କ ବୁଦ୍ଧି ଉତ୍କୃଷ୍ଟ, ଯାହାଙ୍କ ସମସ୍ତ ବିପଦ ଦୂର ହୋଇଯାଇଥିଲା, ସମୃଦ୍ଧି ବଢ଼ୁଥିଲା, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଥିଲେ। ସେ ଅନୁଗ୍ରହ ଚାହିଥିବା ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ କାମଧେନୁ ଗଛ ପରି, ମିତ୍ରମାନେ ମଧ୍ୟରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି, ବନ୍ଧୁତ୍ୱର ଫୁଲ ପାଇଁ ବସନ୍ତ ପରି ଥିଲେ। ନାରୀମାନେ ପାଇଁ ସେ ପ୍ରେମର ପତାକା, ଦ୍ୱିଜମାନେ ପାଇଁ ଚନ୍ଦ୍ର, ଶତ୍ରୁମାନେ ପାଇଁ ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଉଚ୍ଚ ଜନ୍ମର ମଣିମାଳାର ସାଗର, ଏବଂ ପୃଥିବୀରେ ବିଷ୍ଣୁ ପରି ଦୃଢ଼ ଥିଲେ। ଏକ ଦିନ ବସନ୍ତ ଋତୁରେ, ତରୁଣ ଲତା ଓ ମଞ୍ଜୁଳ କୁଳିର ମଧ୍ୟରେ, ମଦୋନ୍ମତ କୋକିଳମାନେ ମଧୁର ଗାନ କରୁଥିବା ସ୍ଥାନରେ ସେ ଭ୍ରମଣ କରୁଥିଲେ। ସେ ଫୁଲ ଫୁଟିଥିବା ଲତାରେ ଶୋଭିତ, ରମ୍ୟ ଓ ଆନନ୍ଦଦାୟକ ଏକ ଉଦ୍ୟାନକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ଯେପରି ଇନ୍ଦ୍ର ନନ୍ଦନ ଉଦ୍ୟାନର ଆନନ୍ଦ ଉପଭୋଗ କରୁଛନ୍ତି। ସେଠି, କେସର ଫୁଲର ଗନ୍ଧ ଭରା ପବନ ବହୁଥିବା ଏକ ଶୋଭାମୟ ଓ ଆନନ୍ଦଦାୟକ ଅରଣ୍ୟରେ, ରାଜା ନିଜ ସାଥୀମାନେ ଦୂରେ ରଖି ଉପବନ ଭିତରେ ଘୁରୁଥିଲେ। ତାଳ ଗଛର ଝାଡ଼ି ମଧ୍ୟରେ, ସେ ଅଦୃଶ୍ୟ ସିଦ୍ଧମାନେ ନିଜେ ନିଜେ କଥାହୁଏଁ ଶୁଣିଲେ। ହେ କମଳନୟନ, ଏହି ଗୀତଗୁଡ଼ିକ ହେଉଛି ଆତ୍ମସାକ୍ଷାତ୍କାରର ରସରେ ଭରିଥିବା, ପର୍ବତ ଗୁହାରେ ବାସ କରୁଥିବା ବୈରାଗ୍ୟଶୀଳ ମନମାନେ ଯେଉଁମାନେ ସଦା ଗାନ କରନ୍ତି।