ଏହି ଜଗତରେ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଯେଉଁମାନେ ଅଳ୍ପ ଲୋଭରେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଭାବିତ ହେଉନାହାନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପୁଣି ଉତ୍କଳ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟର କୌଣସି ଗଥା ଉଦ୍ଭବ ହୋଇନାହିଁ—ଏହା ଏମିତି, ଯେପରି ଆକାଶରେ ଲତା ଫଳ ଦେଉନାହିଁ। ଏହି ଦିନରେ ଉତ୍କଳ୍ୟ ଅବସ୍ଥାକୁ ପ୍ରାପ୍ତି ପାଇଁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଥିବା ଜଗତ, ନିଜ ମନର ବାଧାରେ ପଡ଼ି, ସନ୍ଦେହ ବିନା ତଳକୁ ଝାପିପଡ଼େ—ଏହା ଏମିତି, ଯେପରି ଏକ ପଶୁ ପାହାଡ଼ ଶିଖରରୁ ନୀଳ ଲତା ପତ୍ର ପାଇଁ ଅନ୍ତୁ ଦିଏ। ଏହି ଦିନରେ ମନୁଷ୍ୟମାନେ ଏମିତି ଅଛନ୍ତି, ଯେପରି ତଳ ଗର୍ତ୍ତର ଗଛ, ଯାହାର ଅନ୍ତର୍ଗତ ଶାଖା, ଅପରିହାର୍ଯ୍ୟ ଛାୟା, ପତ୍ର, ଫଳ ଓ ଫୁଲ ଗର୍ତ୍ତ ଭିତରେ ବନ୍ଦ ଅଛି; ଏହି ଦିନରେ ଦେହର ଧନ ଏମିତି, ଏବଂ ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟ ଏମିତି। ଲୋକମାନେ କେବେ ମୃଦୁ ଓ ସୁନ୍ଦର ମାନେ ମଧ୍ୟରେ, କେବେ ଦୁଷ୍ଟମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଘୂରଣା କରନ୍ତି—ଏହା ଏମିତି, ଯେପରି କଳା କୃଷ୍ଣସାର ଅନେକ ଅଟୁଟ ଅଞ୍ଚଳରେ ଜଙ୍ଗଳ ହେଉଛି। ପ୍ରତିଦିନ ନୂତନ ଓ ଭୟଙ୍କର କିମ୍ବା ଆନନ୍ଦଦାୟକ କାର୍ଯ୍ୟ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ, ଯାହା ସମସ୍ତଙ୍କୁ ବିଚଳିତ କରେ; ତଥାପି ଚତୁର ଲୋକଙ୍କ ମନ ଏହାରେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଅନୁଭବ କରେନାହିଁ। ଲୋକମାନେ ଇଚ୍ଛାରେ ଆକ୍ରାନ୍ତ, ଦୁଷ୍ଟ କଳାରେ ଲିନ, ଏବଂ ସ୍ଵପ୍ନରେ ମଧ୍ୟ ଏକ ଉତ୍କଳ୍ୟ ଲୋକ ଦୁର୍ଲଭ। ଦୁଃଖର ସାଥିରେ ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ଅନିଶ୍ଚିତ ଓ ବିଚଳିତ—ଏହି ଜୀବନ କିପରି ଚାଳିବ, ମୁଁ ଜାଣିନାହିଁ। ଏଠାରେ ଯାହା ଦେଖାଯାଉଛି, ଚଳିତ କିମ୍ବା ଅଚଳ, ବ୍ରାହ୍ମଣ, ସମସ୍ତ ଅସ୍ଥିର—ସ୍ଵପ୍ନର ଏକ ମିଳନ ପରି। ଏଠାରେ ଏକ ଶୁଷ୍କ ସାଗର ଦେଖାଯାଉଛି, ଯାହା ପ୍ରଭାତେ ଏକ ମେଘରେ ଢାକା ପାହାଡ଼ ହୋଇଯାଏ। ଏହି ଦିନରେ ଆକାଶସ୍ପର୍ଶୀ ଜଙ୍ଗଳରେ ଭରିତ ଏକ ଅଚଳ ପାହାଡ଼, କିଛି ଦିନ ପରେ ଭୂମି ସହ ସମ ହୋଇଯାଏ କିମ୍ବା ଗର୍ତ୍ତରେ ପଡ଼ିଯାଏ। ଏହି ଦିନରେ ଦେହ ରେଶମ ମାଳା ଓ ସୁଗନ୍ଧ ଲେପରେ ଶୋଭିତ, ଆଗାମିକାଲି ସେହି ଦେହ ଜଙ୍ଗଳରେ ଅବାସ୍ତବ ଅଞ୍ଚଳରେ ଶୟାନ ହୋଇଯାଏ। ଏଠାରେ ଏକ ନଗର ଦେଖାଯାଉଛି, ଯାହା ଚଞ୍ଚଳ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଭରିତ; କିଛି ଦିନ ପରେ ସେଉଁଠି ଏକ ଜଙ୍ଗଳ କିମ୍ବା ଶୂନ୍ୟ ଅଞ୍ଚଳ ଉଦ୍ଭବ ହୁଏ। ଏହି ଦିନରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାଜା ରାଜ୍ୟ ଶାସନ କରୁଛନ୍ତି, କିଛି ଦିନ ପରେ ସେ ରାଜା ରାଖ ହୋଇଯାନ୍ତି। ଏକ ଭୟଙ୍କର ଜଙ୍ଗଳ, ଆକାଶ ପରି ବିସ୍ତୃତ ଓ ଧ୍ୱଜରେ ଆବୃତ, ସେଉଁଠି ଏକ ନଗର ହୋଇଯାଏ। ଏକ ଦୁର୍ଦ୍ଧର୍ଷ ଜଙ୍ଗଳ, ଲତା ଓ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହୋଇଥିବା, କିଛି ଦିନ ପରେ ଏହି ମୃଗମୟ ଅଞ୍ଚଳ ହୋଇଯାଏ। ଜଳ ଭୂମି ହୋଇଯାଏ, ଭୂମି ଜଳରେ ପରିଣତ; ଏହି ଜଗତରେ କାଠ, ଜଳ, ଘାସ ସବୁ ସମୟ ରୂପ ବଦଳାଏ। ଯୁବା, ଶିଶୁବୟସ, ଦେହ, ଧନ—ସବୁ ଅସ୍ଥିର; ଏକ ଅବସ୍ଥାରୁ ଅନ୍ୟ ଅବସ୍ଥାକୁ ଯାଉଛି, ତରଙ୍ଗ ପରି। ଏହି ଜୀବନ ଜନ୍ତୁ ଚାଲିଥିବା ଦୀପ ଶିଖା ପରି; ତିନି ଲୋକର ବସ୍ତୁର ଭୂଷା ବିଜୁଳି ପରି ଚମକିଯାଏ। ପଞ୍ଚଭୂତ ଏକ ମାଳା ପରି ପୁନିପୁନି ଅନ୍ତର୍ଗତ ରୂପ ବଦଳାଏ। ବାୟୁରେ ଉତ୍ପାଦିତ ମନ ଅନେକ ତତ୍ତ୍ୱର ଧୂଳି ବିକିରଣ କରେ, ଦୁଃଖ, ବିପରୀତତା, ଶୁଭ-ଅଶୁଭର ଖେଳ ଦେଖାଏ। ଏହି ସଂସାର ମୋହରୁ ଜନ୍ମିତ, ଏକ ଅବସ୍ଥା ବୋଲି ଦେଖାଯାଏ; ନୃତ୍ୟଙ୍ଗନାର ନୃତ୍ୟ ପରି ଏହି ସଂସାର ନୃତ୍ୟ ଆରମ୍ଭ କରେ।