ଏହି କଥାରେ ବର୍ଣ୍ଣିତ ହେଉଛି ଯେ, ଏହି ସଂସାରୀ ଅହଂକାରର ଦୋଷରେ ଯେଉଁମାନେ ବାନ୍ଧି ଯାଇଛନ୍ତି, ସେମାନେ ‘ମୁଁ ଏହି ଦେହ’ ଭାବକୁ ପ୍ରତ୍ୟାଖ୍ୟାନ କରିବା ଉଚିତ। ମହାନ ବ୍ୟକ୍ତିମାନେ ‘ମୁଁ ଦେହ ନୁହେଁ’ ଭାବକୁ ଅନୁସରଣ କରନ୍ତି। ଅହଂକାରର ପ୍ରଥମ ଦୁଇଟି ରୂପ ଯଦିଓ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଏ, ସେଗୁଡିକ ଅସଂସାରୀ; ତୃତୀୟ ରୂପ ଅହଂକାର ହେଉଛି ସଂସାରୀ ଏବଂ ଦୁଃଖ ଦେଇଥାଏ, ଏହାକୁ ଛାଡି ଦେବା ଉଚିତ। ଏହି କଠିନ ଅହଂକାର ଦ୍ୱାରା ବନ୍ଧନର ଶୃଙ୍ଖଳା ତିଆରି ହୁଏ; ଏହି ଅବସ୍ଥାକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ଲୋକମାନେ ଏହା ଉପରେ କଥା ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଦୁଃଖ ଅନୁଭବ କରନ୍ତି। ଏହି ତୃତୀୟ ସଂସାରୀ ଅହଂକାରକୁ ମନରୁ ଛାଡି ଦେଇଲେ, ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଏକ ବ୍ୟକ୍ତି କଣ ଲାଭ କରେ? ଏହି ଦୁଃଖ ଦାୟୀ ଅହଂକାରକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ଛାଡି ଦେଇବା ଦ୍ୱାରା, ଯେତେ ଅଲଗା ହେବ, ସେତେ ଉଚ୍ଚତମ ଅବସ୍ଥାକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେବ। ଯଦି କେହି ଏହି ଅହଂକାରର ପୂର୍ବ ଉଲ୍ଲେଖିତ ଅବସ୍ଥାଗୁଡିକୁ ଚିନ୍ତା କରି ଦୃଢ଼ ରହେ, ତାହେଲେ ନିର୍ମଳ ଲୋକ ଉଚ୍ଚତମ ଅବସ୍ଥାକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ। ଯଦି କେହି ଏହି ଅବସ୍ଥାଗୁଡିକୁ ମଧ୍ୟ ଛାଡି ଦେଇ, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ଅହଂକାରରୁ ମୁକ୍ତ ରହେ, ସେମାନେ ଉଚ୍ଚତମ ଅବସ୍ଥାକୁ ପହଞ୍ଚିବେ। ସମସ୍ତ ସମୟରେ ଏବଂ ପ୍ରତ୍ୟେକ ପ୍ରୟାସରେ, ଜ୍ଞାନୀମାନେ ଏହି କଠିନ ସଂସାରୀ ଅହଂକାରକୁ ଉତ୍ତମ ଆନନ୍ଦ ଓ ଜ୍ଞାନ ପାଇଁ ତ୍ୟାଗ କରିବା ଉଚିତ। ଦେହ, ରୋଗ ଓ ଅପରାଧରେ ଦୃଢ଼ ଅହଂକାରକୁ ତ୍ୟାଗ କରିବାରୁ ଉପରେ କିଛି ନାହିଁ; ଏହି ଉଚ୍ଚତମ ଅବସ୍ଥା। ଏହି ଅହଂକାରକୁ ଚିନ୍ତାରେ ଛାଡି ଦେଇ, ଷ୍ଟିଲ୍ ରହିବା କିମ୍ବା କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା, ଯେଉଁମାନେ ଏହି ଅବସ୍ଥାରେ ଅଛନ୍ତି, ସେମାନେ କେବେ ତଳକୁ ପଡି ନାହାନ୍ତି। ଓ ଜ୍ଞାନୀ, ଯେଉଁ ଜୀବର ଅହଂକାର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଶାନ୍ତ ହୋଇଯାଇଛି, ସେମାନେ ଉପଭୋଗ ରୋଗର ମଧୁରତା ଅନୁଭବ କରନ୍ତି ନାହିଁ, ଯେପରି ଜଣେ ସଂତୁଷ୍ଟ ଲୋକ ପୋଇସନ ଦ୍ୱାରା ରଂଗିତ ରସ ଚାହେନ୍ତି ନାହିଁ। ଯେବେ କେହି ଉପଭୋଗରେ ଆନନ୍ଦ ନାପାଇଥାଏ, ସେଠି ଏହି ଜୀବର ଭଲ ହେବା ଆଗକୁ ଆସିଥାଏ; ଅନ୍ଧାର ଦୂର ହେଲେ, ମନ କଣ ଅନ୍ୟ କିଛି ଚାହିବ? ଓ ରାଘବ, କେବଳ ଅହଂକାରର ଚେଷ୍ଟାକୁ ତ୍ୟାଗ କରି ଏବଂ ନିଜ ଦୃଢ଼ ଉଦ୍ୟମରେ, ଏକ ଜୀବ ସଂସାର ରୂପୀ ସାଗରକୁ ଉତ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ ହୋଇପାରେ। ‘ମୁଁ ନୁହେଁ; କିଛି ମୋର ନୁହେଁ; ମୋତେ ଛଡ଼ା କିଛି ନାହିଁ; ସମସ୍ତ ମୁଁ ନିଜ’ ଭାବକୁ ମନରେ ଦୃଢ଼ କରିବା ଦ୍ୱାରା, ମହାତ୍ମା ଉଚ୍ଚତମ ଅବସ୍ଥାକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି। ଏବେ ଶମ୍ବରା ନଗରରେ ଡାମା ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ଚାଲିଯିବା ପରେ ଘଟିଥିବା ଘଟଣାକୁ ଶୁଣ। ଯେପରି ଶରତରେ ମেঘ ଭାଗିଯିବା ପରେ ଆକାଶ ଖାଲି ହୋଇଯାଏ, ଏପରି ଶମ୍ବରାଙ୍କର ସେନା ଧ୍ୱଂସ ହୋଇଯିବା ପରେ ଏବଂ ସମସ୍ତ ଶୃଙ୍ଖଳା ଭଙ୍ଗ ହେବାରୁ ନଗର ଉଜଡ଼ ହୋଇଯାଇଥିଲା। ଦେବତାମାନେ ଶମ୍ବରାଙ୍କର ସେନାକୁ ପରାଜିତ କରିଥିଲେ; ସେ ଦାନବ କିଛି ବର୍ଷ ଅପେକ୍ଷା କରି, ପୁନଃ ଦେବତାମାନେକୁ ମାରିବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଚିନ୍ତା କରିଲେ। ଡାମା ଓ ଅନ୍ୟ ଦାନବମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ମୁଁ ନିଜ ମାୟାରେ ତିଆରି କରିଥିଲି, ସେମାନେ ମୁଁ ବାସ୍ତବ ଭାବିଥିଲି; ଯୁଦ୍ଧରେ ଏହି ଅହଂକାର ମନରେ ଭୁଲ ଭାବେ ଉପଜିଥିଲା। ଏବେ ମୁଁ ଅନ୍ୟ ଦାନବମାନେକୁ ମାୟାରେ ତିଆରି କରିବି; ପରେ ସେମାନେକୁ ଆତ୍ମବିଜ୍ଞାନର ଶିକ୍ଷା ଦେଇ, ବିବେକ ଦେଇବି। ତାପରେ ସେମାନେ ସତ୍ୟକୁ ବୁଝି, ଭୁଲ ଭାବନାରୁ ଉଠି, ଅହଂକାରକୁ ଗ୍ରହଣ କରିବେ ନାହିଁ ଏବଂ ଦେବତାମାନେକୁ ଅତିକ୍ରମ କରିବେ। ଏପରି ଚିନ୍ତା କରି, ଦାନବମାନେର ନାୟକମାନେକୁ ଶମ୍ବରା ମାୟାରେ ତିଆରି କଲେ, ଯେପରି ସାଗର ଫେନ ତିଆରି କରେ। ସେମାନେ ସର୍ବଜ୍ଞ, ଜ୍ଞେୟର ଜ୍ଞାନୀ, ରାଗ ଓ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ, ନିଜ ଉପଲବ୍ଧି ଅନୁଯାୟୀ ଏକମାତ୍ର କାର୍ଯ୍ୟକର୍ତ୍ତା, ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ମନ ଥିଲେ। ଭୀମ, ଭାସା ଓ ଦୃଟା ନାମରେ ସେମାନେ ଚିହ୍ନିତ ହେଲେ; ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ତୁଳନା କରି ଘାସ ଭାବି, ଶୁଦ୍ଧିରେ ଲାଗି ଥିଲେ। ଏହି ଦାନବମାନେ ପୃଥିବୀକୁ ପହଞ୍ଚି, ଆକାଶକୁ ଢାକି ଦେଲେ; ବର୍ଷା ମଘ ଭଳି ଜୋରେ ଗର୍ଜନ କରିଥିଲେ। ସେମାନେ ଦେବତାମାନେ ସହ ଅନେକ ବର୍ଷ ସମାନ ଭାବେ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ; ବିବେକ ଦ୍ୱାରା ଅହଂକାରରେ କେବେ ପଡ଼ିଲେ ନାହିଁ। ଯେପରି ମନରେ ‘ଏହା ମୋର’ ଭାବ ଉପଜେ, ସେମାନେ ‘ମୁଁ କିଏ?’ ଚିନ୍ତନ କରି ଏହାକୁ ଭୁଲ ଭାବେ ଦୂର କରନ୍ତି। ଯେବେ ଅସ୍ତିତ୍ୱହୀନ ଦେହ ଓ ଶୁଦ୍ଧ ଚେତନା ‘ମୁଁ କିଏ?’ ଭାବରେ ଅଟୁଟ ରହେ, ତେବେ ଚିନ୍ତନ ଦ୍ୱାରା ଭୟ ଓ ଅନ୍ୟ ଭାବ ଉପଜେ ନାହିଁ। ଏହି ଅସ୍ତିତ୍ୱହୀନ ଦେହ ଅଛି ନାହିଁ; କେବଳ ଶୁଦ୍ଧ ଚେତନା ନିଜରେ ବସିଛି। ‘ମୁଁ’ କିଛି ନାହିଁ, ଅନ୍ୟ କିଛି ମଧ୍ୟ ନାହିଁ—ଏହା ନିଶ୍ଚିତ କରି, ସେମାନେ ଅସୁର ହେଲେ। ଏପରି ଅହଂକାରହୀନ, ବୃଦ୍ଧାପ୍ୟ ଓ ମୃତ୍ୟୁରେ ଭୟହୀନ, ଅନୁଭୂତିଶୀଳଙ୍କୁ ଅନୁକରଣ କରି, ବର୍ତ୍ତମାନରେ ନିଶ୍ଚିତ ଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କରି, ମନ ଅଲଗା ରଖି, ଅନ୍ୟଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମୃତ୍ୟୁ ହେଲେ ମଧ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟକର୍ତ୍ତା ଭାବ ନଥିଲେ, ଏବଂ ସଂସ୍କାରର ଜାଲରୁ ମୁକ୍ତ ହେଲେ, ତାଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଥିଲା। ସେମାନେ କାର୍ଯ୍ୟକୁ ଭଗବାନଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟ ଭାବେ ଦେଖି, ଯୁଦ୍ଧରେ ଲାଗି, ରାଗ ଓ ଦ୍ୱେଷ ନଥିଲେ, ସଦା ସମଦୃଷ୍ଟି ରଖିଥିଲେ। ଦେବତାମାନେର ଦିବ୍ୟ ସେନା, ଏହି ଦାନବମାନେ ଦ୍ୱାରା ଧ୍ୱଂସ, ଦଗ୍ଧ, ଆହତ ଏବଂ ଜଳିଯାଇଥିଲା, ଯେପରି ନିଜର ଆନ୍ତରିକ ଧନ ଉପଭୋଗକାରୀ ଦ୍ୱାରା ଖର୍ଚ୍ଚ ହୋଇଯାଏ। ଏହି ଦାନବମାନେ ଦ୍ୱାରା ଦେବତାମାନେର ସେନା ଭୟଙ୍କର ଭାବେ ଚିପି ଦିଆଯାଇ, ଗଙ୍ଗା ହିମାଳୟରୁ ତଳକୁ ଦୌଡ଼ି ଯିବା ପରି ଶୀଘ୍ର ଭାବେ ଫେରି ଯାଇଥିଲେ। ଏହି ଦେବତାମାନେ ଦୁଧ ସାଗରରେ ବିଶ୍ନୁଙ୍କୁ ଆଶ୍ରୟ ନେଲେ, ଯେପରି ବଦଳ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ପବନ ଶେଷରେ ପାହାଡ଼କୁ ଆଶ୍ରୟ ନେଇଥାଏ। ବିଶ୍ନୁ ଦେବତାମାନେର ଭୟଭୀତ ଗଙ୍ଗାକୁ ଆଶ୍ବାସ ଦେଲେ, ଯେପରି ଏକ ନାୟକ ତାଙ୍କର ପ୍ରିୟାକୁ ଆଶ୍ବାସନ ଦେଇଥାଏ। ତାପରେ ଦୁଧ ସାଗରର ଗୁହାରେ ଦେବତାମାନେର ଗଙ୍ଗା ବସି ରହିଲେ, ଯେପରି ଭଗବାନ ଶତ୍ରୁ ନାଶ କରିବା ପାଇଁ ଉଠିବେ।