ଏହିଭଳି, ଦେବତାମାନଙ୍କର ଶତ୍ରୁ ଭୂତସେନା ବିକଳ ହୋଇ, ସମସ୍ତ ଦିଗକୁ ପଳାଇଗଲା, ଯେପରି ଯୁଗାନ୍ତରେ ବାୟୁରେ ତାରାମାଳା ଛିଟିଯାଏ। ସେମାନେ ଦେବତାଙ୍କର ପବିତ୍ର ପାହାଡ଼ ଉପତ୍ୟକା, ଶିଖର ଓ ପାଥର, ସମୁଦ୍ର କୂଳ, ମେଘମାଳା ଉପରେ ଓ ଅନେକ ସ୍ଥାନରେ ଭାଗିଗଲେ। ସମୁଦ୍ର ଘୂର୍ଣ୍ଣିରେ, ତୀବ୍ର ଖାଳ, ନଦୀ, ମରୁଭୂମି, ଦିଗନ୍ତରେ ଓ ଦହୁଁଥିବା ଅରଣ୍ୟରେ ସେମାନେ ନିପତିତ ହେଲେ। ଯୁଦ୍ଧମାନ୍ୟ ଶୂନ୍ୟ ଧନାଗାର, ଗ୍ରାମ ଓ ନଗର, ଭୟଙ୍କର ଯକ୍ଷ ଉତ୍ପାତିତ ଅରଣ୍ୟ, ଓ ଅଗ୍ନିଦ୍ଧ ମରୁଭୂମିରେ ସେମାନେ ଛିଟିଗଲେ। ଲୋକାଲୋକ ପାହାଡ଼ର ସୀମା, ପାହାଡ଼ ଓ ହ୍ରଦ, ଆନ୍ଧ୍ର, ଦ୍ରାମିଡ଼, କଶ୍ମୀର ଓ ପାରସୀୟ ନଗରରେ, ବିଭିନ୍ନ ସମୁଦ୍ର ତରଙ୍ଗ, ଗଙ୍ଗା ଘଟ, ଦୂର ଦ୍ବୀପ ଓ ଜମ୍ବୁ ଗଛ ଉପବନରେ ତାଙ୍କର ପତନ ହେଲା। ସମସ୍ତ ଦିଗରେ, ସେ ଦେବଶତ୍ରୁମାନେ ପାହାଡ଼ ପରି ଭୁଇଁରେ ପଡ଼ିଲେ—ତାଙ୍କର ଅଂଗପିଣ୍ଡ ଓ ପାଦ ଭାଙ୍ଗିଗଲା, ବାହୁ ଓ ହାତ ଭାଙ୍ଗିଗଲା। ଶାଖାରେ ଅନ୍ତ୍ର ଝୁଲୁଥିଲା, ରକ୍ତ ଧାରା ଭହୁଥିଲା, ଦେହ ଓ ମୁଣ୍ଡ ଛିଟିଗଲା, ଚକ୍ଷୁ ଦୂର୍ଦ୍ଦମ କ୍ରୋଧରେ ଦିପ୍ତିମାନ ଥିଲା ଯେତେବେଳେ ପ୍ରାଣ ଚାଲିଯାଉଥିଲା। ସେମାନଙ୍କର କବଚ ନିଜ ଅସ୍ତ୍ରର ଘାତରେ ଭାଙ୍ଗିଗଲା, ତାଙ୍କର ଅଂଶୀକ ବସ୍ତ୍ର ଦୂରରୁ ଛିଣ୍ଡିଯାଉଥିଲା। ମୁଣ୍ଡ ଗଳାକୁ ଲାଗିଥିଲା, ଭୟଙ୍କର ଧ୍ୱନି ହୃଦୟକୁ ଉତ୍ପାତିତ କରୁଥିଲା, ତାଙ୍କର ଦେହ ଖଣ୍ଡ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ପାଥରରେ ଅଟକିଯାଇଥିଲା। କଟ୍ଟୁମ୍ବ ଗଛର ଟିକିରେ କବଚ ଅଟକିଯାଇଥିଲା, ମୁଣ୍ଡ ଶତଶଖ ଭାଙ୍ଗିପଡ଼ିଥିଲା। ସମସ୍ତ ଦାନବପ୍ରଧାନ, ସମସ୍ତ ଅସ୍ତ୍ର ଧାରଣ କରି, ଏହିପରି ଭାବେ କ୍ଷଣମାତ୍ରେ ନିପତିତ ହେଲେ; ସେମାନଙ୍କର ଧୂଳି ସମସ୍ତ ଦିଗକୁ ଗଲା, ଯେପରି ଜଳ ସମୁଦ୍ରରେ ଶୋଷିଯାଏ। ଏହି ସମୟରେ, ଶମ୍ବର ଦାନବ କ୍ରୋଧରେ ଯୁଗାନ୍ତର ଅଗ୍ନି ପରି ଦହୁଁଥିଲେ, ଦାମବ୍ୟାଳକଟ ଦାନବମାନେ ଉପରେ ତୀବ୍ର ରୂଷ୍ଟି ଜାଗ୍ରତ କଲେ। ଶମ୍ବରଙ୍କ ଭୟରେ, ଦାମବ୍ୟାଳକଟ ଦାନବମାନେ ଦାନବ ସେନାକୁ ଛାଡ଼ି ସପ୍ତମ ପାତାଳକୁ ପଳାଇଗଲେ ଓ ସେଠାରେ ରହିଗଲେ। ସେଠାରେ, ଯମର ଦୂତ—ଭୟଙ୍କର ପିଶାଚ ମଧ୍ୟକୁ ଭୟଭୀତ କରିପାରିବା କୁକୁହାମାନେ—ନରକ ସମୁଦ୍ରର ପାଳକ ଭାବେ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ। ଏମାନେ ଘନ ମେଘ ପରି ଚିନ୍ତାର ଆକାର ଧାରଣ କରି, ନିଜ ଝିଅମାନେ ଦେଇଥିଲେ। ସେମାନେ, ଏହି କୁକୁହା ଦୂତମାନେ ସହିତ ଦଶ ହଜାର ବର୍ଷ ଧରି ନିଜ ମନର ଦୁଷ୍ଟ ପ୍ରବୃତ୍ତିରେ ଅନ୍ତଃସ୍ଥ ହୋଇ ସମୟ କାଟିଲେ। “ଏହି ଅପୂର୍ବା ନାରୀ ମୋର, ମୋ ଅଧିକାର, ମୁଁ ଏହାର ସ୍ୱାମୀ”—ଏପରି ମିଥ୍ୟା ମୋହରେ ବନ୍ଧି, ସମୟ ବିତିଗଲା। ଏଉଁ ସମୟରେ, ଧର୍ମର ନାୟକ ଏକ ଅବସରରେ ସେଠି ପହଁଚିଲେ, ମହାନ ନରକ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ କାର୍ଯ୍ୟ ଅନୁସନ୍ଧାନ କରିବାକୁ। ସେ ତିନି ଅସୁର ଧର୍ମର ନାୟକଙ୍କୁ ଚିହ୍ନିପାରିଲେ ନାହିଁ, ନମସ୍କାର କଲେ ନାହିଁ, ଏକ ସାଧାରଣ ଦାସ ଭାବି ଅବହେଳା କଲେ, ଏହିପରି ତାଙ୍କର ନିଜ ନାଶ ଘଟିଗଲା। ତାପରେ, ବୈବସ୍ବତଙ୍କ ଆଦେଶରେ ସେମାନେ ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଅଗ୍ନିମୟ ଭୂମିରେ ରଖାଯିଲେ, ଭୂକୁଟି ତୀବ୍ର ଦୃଢ଼ତାରେ ବନ୍ଧିଗଲା। ସେଠାରେ, ନିଜ ପ୍ରିୟ ବନ୍ଧୁ, ପତ୍ନୀ ଓ ଆତ୍ମୀୟ ସହିତ, ଦୁଃଖରେ ଆତ୍ମନିର୍ବିଳାପ କଲେ, ଯେପରି ଦାହିଯାଉଥିବା ଅରଣ୍ୟରେ ତରୁ ଶାଖା ସହିତ ଦହିଯାଏ। ନିଜ ଦୁଷ୍ଟ ପ୍ରବୃତ୍ତିରେ, ସେମାନେ ପୁନି ପୁନି ଏହିପରି ଦୂତ, ଶିକାରୀ, ରାଜସେବକ ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେଲେ। ଏହି ଜନ୍ମକୁ ଛାଡ଼ି, ସୁହ୍ମମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କାଉଁ ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେଲେ; ତାପରେ ଗୃଧ୍ର ହେଲେ, ପୁନି ବକ ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେଲେ। ତାଙ୍କର ମନ ତିର୍ଖ, ତେଣୁ ତୃଗର୍ତ୍ତମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମୃତଦେହ, ବର୍ବରମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଛାଗ, ମଗଧମାନେ ମଧ୍ୟରେ କୀଟ ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେଲେ। ଏଠି, ଜନ୍ମର ଅଦ୍ଭୁତ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଅନୁଭବ କରାଯାଏ; ଆଜି, ହେ ରାମ, କଶ୍ମୀର ଜଙ୍ଗଲ ଓ ଦଳଦଳରେ କିଛି ମାଛ ଭାବେ ଅବସ୍ଥିତ ଅଛନ୍ତି। ଅଗ୍ନିଦ୍ଧ ଅରଣ୍ୟରେ ଦହି, ଅଳ୍ପ ଓ ମଳିନ ଜଳରେ ଅଟକି, ସେମାନେ ମରନ୍ତି ନାହିଁ, ବଞ୍ଚନ୍ତି ନାହିଁ, ଚିରଦିନ ଦୁଃଖିତ ଓ ପତିତ ଭାବେ ରହିଯାନ୍ତି। ପୁନିପୁନି ବିଭିନ୍ନ ଜନ୍ମ ନେଇ, ସମୁଦ୍ର ତରଙ୍ଗ ପରି ଉଠନ୍ତି ଓ ହରାଯାନ୍ତି। ଦୀର୍ଘକାଳ ଧରି ପ୍ରବୃତ୍ତିର ପବନ ଦ୍ୱାରା ଚାଳିତ ହୋଇ, ସେମାନେ ସଂସାର ସମୁଦ୍ରକୁ ପହଁଚିଛନ୍ତି, ତିର୍ଯ୍ୟକ୍ ଶରୀର ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି; ଏଉଁ ଅବଧିରେ ମଧ୍ୟ, ହେ ରାମ, ସେମାନେ ଶାନ୍ତି ଲାଭ କରିନାହାନ୍ତି—ପ୍ରବୃତ୍ତିର ଭୟଙ୍କର ଶକ୍ତି କେତେ ଭୟାନକ ତୁମେ ଚିନ୍ତା କର। ଅବିବେକ ପ୍ରବୃତ୍ତି ଅନୁସରଣ କରି, ମନ ନିଜ ଖେଳରେ ଏପରି ବିପଦକୁ ଆକଂକ୍ଷା କରେ, ଯାହା ଅନନ୍ତ ଦୁଃଖକୁ ଜନ୍ମ ଦେଇଥାଏ। ଯେଉଁଠାରେ ଦେବ ଓ ଦାନବ ଦଳକୁ ନାଶ କରିଥିବା ଏହି ଶାସନ, ଏବଂ ଏହି ଦୁର୍ଦ୍ଦଶାରେ ଅଙ୍ଗ ଓ ମଳରେ ପିଡ଼ିତ ମାଛ ଭାବେ ଅବସ୍ଥିତ ଅଛି? ଯେଉଁଠାରେ ଦେବସେନାକୁ ଭୟଭୀତ କରିଥିବା ସାହସ, ଏବଂ ଏଠି ଏହି ଅପମାନିତ ଦାସ, ଅପଜାତି ମୁଖିଆ କିମ୍ବା ସାନା ରାଜା ଭାବରେ ଅବସ୍ଥିତ ଅଛି? ଯେଉଁଠାରେ ଅହଂକାର ଶୂନ୍ୟ ଚେତନାର ଧୃଢ଼ତା, ଏବଂ ମିଥ୍ୟା ପ୍ରବୃତ୍ତିରେ ଉତ୍ପନ୍ନ ଅହଂକାରର ଭ୍ରାନ୍ତ ଧାରଣା? ସଂସାର ରୂପୀ ଘନ ଲତା, ତାର ଶାଖାପ୍ରଶାଖା, କେବଳ ଅହଂକାରର ଅଙ୍କୁରରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇ ସମସ୍ତଠାରେ ବିସ୍ତାରିତ ହୋଇଯାଏ। ତେଣୁ, ହେ ରାମ, ଅହଂକାରକୁ ଅନ୍ତଃକରଣରୁ ସାବଧାନ ହୋଇ ଦୂର କର; “ମୁଁ କିଛି” ଭାବନାକୁ ମିଟାଇ ଆନନ୍ଦ ଉପଭୋଗ କର। ପରମ ତତ୍ତ୍ୱର ଶିତଳ ଓ ଅମୃତମୟ ଚନ୍ଦ୍ରମା, ଅହଂକାର ମେଘରେ ଢାକି ଦେଉଥିବାରୁ ଦୃଶ୍ୟ ନୁହଁ। ଲୋଭ, କ୍ରୋଧ ଓ ମୋହ—ଏହି ତିନି ଦାନବ, ଅହଂକାର ଭୂତରେ ଦେବାଳିତ, ଅସତ୍ୟ ହେଉଥିଲେ ମଧ୍ୟ ମାୟାର ଶକ୍ତିରେ ସତ୍ୟ ପରି ଦିଶନ୍ତି। ଏଠି, କଶ୍ମୀରର ମହାପଦ୍ମ ହ୍ରଦ ପାର୍ଶ୍ୱର ଦଳଦଳରେ, ହେ ରାମ, ଆଜି ମାଛମାନେ ନରମ ଜଳବିହଳି ଉପରେ ଆନନ୍ଦ କରୁଛନ୍ତି। ଅସତ୍ୟର କୌଣସି ସ୍ଥିତି ନାହିଁ, ସତ୍ୟର ଅସ୍ତିତ୍ୱ ନାହିଁ; କୁହ, ଏହି ଅସତ୍ୟ କିପରି ସତ୍ୟ ଓ ସ୍ଥିର ହେବ? ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ, ବଳବାନ ରାମ, ଅସତ୍ୟ କେବେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ ନାହିଁ; ସେ କେବେ କ୍ଷୁଦ୍ର, କେବେ ବିଶାଳ ଦିଶିଥାଏ, କିନ୍ତୁ ତାର କୌଣସି ସତ୍ୟ ଅସ୍ତିତ୍ୱ ନାହିଁ।