ଦେବତାମାନେ ସହିତ ଦାନବମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଏହି ଯୁଦ୍ଧ ଏକ ଦୀର୍ଘ ତିରିଶି ପାଞ୍ଚ ବର୍ଷ ଧରି ଚାଲିଥିଲା। ସ୍ୱୟଂ ଦୟା, ଶସ୍ତ୍ର ଯୁଦ୍ଧ, ଏବଂ ପୁନଃପୁନଃ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେବା—ଏହି ସମସ୍ତ ପ୍ରକାର ଉପାୟ ଦ୍ୱାରା ଏହି ଯୁଦ୍ଧ ଚାଲିଥିଲା। ଏହି ସମୟ ମଧ୍ୟରେ ବର୍ଷ, ଦିନ, ମାସ—ଦଶ, ଆଠ, ପାଞ୍ଚ ଏବଂ ସାତ—ଗଛ, ଅଗ୍ନି, ଅସ୍ତ୍ର, ଜଳ, ଖାଦ୍ୟ ଏବଂ ପାହାଡ଼ମାନେ ପାଇଁ କ୍ରମେ ବିତିଗଲା। ଏହି ସମୟରେ, ଦୀର୍ଘ ଅଭ୍ୟାସ ଦ୍ୱାରା, ବନ୍ଧନ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟମାନେ ମନର ଏକ ଅଗ୍ନିରେ ଦଗ୍ଧ ହୋଇ, ଦୃଢ଼ ଭାବରେ 'ମୁଁ' ଭାବନାକୁ ଗ୍ରହଣ କଲେ। ଏହା ଏମିତି ଥିଲା, ଯେପରି ଅତି ନିକଟତାରେ ଥିବା ଦର୍ପଣ ଏକ ଚିତ୍ର ପରି ଦେଖାଯାଏ, ସେପରି ଅଭ୍ୟାସର ତୀବ୍ରତାରେ ସେମାନେ 'ଅହଂଭାବ' ଅବସ୍ଥାକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ। ଯେପରି ଦୂର ଦୃଶ୍ୟ ଦର୍ପଣରେ ପ୍ରତିବିମ୍ବିତ ହୁଏ ନାହିଁ, ତେଣୁ ଅଭ୍ୟାସ ନଥିଲେ କୌଣସି ବସ୍ତୁର ଚିହ୍ନ ମନରେ ଉପସ୍ଥିତ ହୁଏ ନାହିଁ। ଯେତେବେଳେ ବନ୍ଧନ ଓ ଏହିପରି ଆସକ୍ତି ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା, ଏବଂ ଅହଂକାର ଦୃଢ଼ ହେଲା, ତେବେ 'ମୋର ଜୀବନ, ମୋର ଧନ' ଭାବନା ଆସିଗଲା ଏବଂ ଏହିପରି ଦୁଃଖ ଆସିଲା। ଭୟ ଏବଂ ମୂଡ଼ତାରେ ବନ୍ଧି, ଆଶାର ଦୃଢ଼ ରଜ୍ଜୁ ଦ୍ୱାରା ନିବୃତ୍ତ, ସେମାନେ ଦୁଃଖର ଅବସ୍ଥାକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ। ଯେପରି ରସିର ଚିହ୍ନ ଦ୍ୱାରା ରସିକୁ ସର୍ପ ବୋଲି ଭାବାଯାଏ, ସେପରି ଅହଂ ନଥିଲେ ମଧ୍ୟ 'ମୋର' ଭାବନା କଳ୍ପିତ ହୁଏ। ଏହି 'ମୋର' ଭାବରେ, ଦେହ ଦୃଢ଼ ରୁହୁ, ମୋ ଧନ ମୋ ସୁଖ ପାଇଁ ରୁହୁ—ଏହି ଚିନ୍ତା ମନକୁ ବନ୍ଧି ଦିଏ, ଏବଂ ସେମାନେ ମନୋବଳ ହରାଏ। ଦେହରେ ଗଭୀର ସଂସ୍କାର ନଥିଲାବଳେ ଏବଂ ଦେବଶତ୍ରୁମାନେ ଅସ୍ଥିର ଥିବାରୁ, ସେମାନଙ୍କର ହିଂସାପ୍ରବୃତ୍ତି ଶୀଘ୍ର ଶାନ୍ତ ହୋଇଗଲା। ସେମାନେ ଚିନ୍ତା କଲେ—'କିପରି ଏହି ଜଗତରେ ନିରାପଦ ରହିବା?'—ଏହି ଭୟରେ ନିରାଶ ହୋଇପଡ଼ିଲେ, ଯେପରି ଜଳ ନଥିବା ପଦ୍ମ। ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ, ଯେଉଁମାନେ ନିଜ ଅହଂକୁ ଆସକ୍ତ ଥିଲେ, ସେମାନେ ଖାଦ୍ୟ ଓ ପାନରେ ଆନନ୍ଦ ପାଇଲେ, ଏହି ସଂସାରରେ ତୀବ୍ର ଭାବେ ବନ୍ଧି ରହିଲେ। ଏହି ଯୁଦ୍ଧରେ, ଭୟରେ, ସେମାନେ ମୃଗ ଦଳ ପରି ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ, ଯେପରି ମଦୋନ୍ମତ ହାତୀ ଦଳର ମଧ୍ୟରେ ଅଟକିଥିବା ମୃଗ। 'ଆମେ ମରିଯିବୁ, ଆମେ ମରିଯିବୁ' ଏହି ଭୟରେ, ଆଶା ଭଙ୍ଗ ହୋଇ, ସେମାନେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଧୀରେ ଧୀରେ ଚାଲିଲେ, ଏମିତି ଲାଗିଲା ଯେପରି ଏୟାରାବତଙ୍କ କ୍ରୋଧ ଅନୁଭବ କରୁଛନ୍ତି। ଯେଉଁମାନେ କେବଳ ଦେହ ରକ୍ଷା ଚାହିଁଥିଲେ ଏବଂ ଭୟଭୀତ ହୋଇଥିଲେ, ମୃତ୍ୟୁ ତାଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ବିପତ୍ତି ଆଣିଦେଲା। ତାପରେ ସେମାନଙ୍କ ଶକ୍ତି କ୍ଷୟ ହେଲା, ଏବଂ ସେମାନେ ପ୍ରଧାନ ்ୟୋଧାକୁ ମାରିପାରିଲେ ନାହିଁ, ଯେପରି ଇନ୍ଧନ ଶେଷ ହୋଇଥିବା ଅଗ୍ନି ହବି ଦଗ୍ଧ କରିପାରେ ନାହିଁ। ଦେବତାମାନେ ଆଘାତ କରୁଥିବାବେଳେ, ସେମାନେ ଯୁଦ୍ଧ କରିପାରିଲେ ନାହିଁ, ଏବଂ ଯୋଧାମାନେ ଶରୀର ଭାଗରେ ଆଘାତ ନେଇ, ସାଧାରଣ ମଣିଷ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ। ଏଠାରେ ଅଧିକ କଥା କହିବାକୁ ଆବଶ୍ୟକ ନାହିଁ; ଦାନବମାନେ, ମୃତ୍ୟୁ ଭୟରେ ବିଭୀତ, ଯେପରି ଦେବତାମାନେ ଆଗକୁ ବଢ଼ିଲେ, ସେମାନେ ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ର ଛାଡ଼ି ପଳାଇଗଲେ। ସେମାନେ ପାହାଡ଼ ମଧ୍ୟରେ, ଦାନବମାନେ ରହୁଥିବା ବିଶିଷ୍ଟ ସ୍ଥାନ ଦାମ ଓ ବ୍ୟାଳାକୁ ଦୌଡ଼ିଗଲେ। ଏହିପରି, ଦାନବ ସେନା ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ପଳାଇ ଗଲା, ଯେପରି ସୃଷ୍ଟି ଶେଷରେ ବାୟୁ ଦ୍ୱାରା ତାରାମାଳା ଖସିଯାଏ। ଦେବତାମାନେ ର ପାହାଡ଼ ଉପତ୍ୟକା, ଶିଖର ଓ ପାଥର, ସମୁଦ୍ର କୂଳ, ମେଘ ଉପରେ, ସମୁଦ୍ର ଭ୍ରମାଣ୍ଡ, ଗହ୍ୱର ଓ ନଦୀ, ମାରୁଭୂମି, ଦିଗ୍ମାନ୍ୟ ଶେଷ, ଜଳନ୍ତ ଅରଣ୍ୟ, ଖାଲି ଧନାଗାର, ଗ୍ରାମ ଓ ନଗର, ଯକ୍ଷ ଅତିକ୍ରୁର ଅରଣ୍ୟ, ଅଗ୍ନିର ମାରୁଭୂମି, ଲୋକାଲୋକ ପାହାଡ଼ ଧାର, ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପାହାଡ଼ ଓ ହ୍ରଦ, ଆନ୍ଧ୍ର, ଦ୍ରାମିଡ଼, କଶ୍ମୀର, ପାରସିକ ନଗର, ବିଭିନ୍ନ ସମୁଦ୍ର ତରଙ୍ଗ, ଗଙ୍ଗା ଘଟ, ଦୂର୍ବର୍ତ୍ତୀ ଦ୍ୱୀପ, ଜାମ୍ବୁ ଗଛ ଉଦ୍ୟାନ—ସମସ୍ତ ସ୍ଥାନରେ ଦେବଶତ୍ରୁମାନେ ପାହାଡ଼ ପରି ଚୁର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ ଚିହ୍ନ୍ନ ଚିହ୍ନ୍ନ ହେଲେ। ତାଙ୍କ ଅନ୍ତ୍ର ଶାଖାରେ ଲପଟାଇ, ରକ୍ତ ଧାରା ପ୍ରବାହିତ ହେଉଥିଲା, ଶରୀର ଏବଂ ମୁଣ୍ଡ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ହୋଇ ପଡ଼ିଥିଲା, ଚକ୍ଷୁ ରେଷାରେ ଦେଖାଯାଉଥିଲା। ସେମାନଙ୍କ ଆମ୍ରା କବଚ ନିଜ ଅସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଭଙ୍ଗ ହୋଇଗଲା, ବସ୍ତ୍ର ଛିଁଡ଼ି ଦୂର ଦୂର ପଡ଼ିଗଲା। ମୁଣ୍ଡ ଗୁଡ଼ିକ ଗଳାରେ ଲଗିଥିଲା, ତୀବ୍ର ଧ୍ୱନି ଭୟ ଦେଉଥିଲା, ଶରୀର ଖଣ୍ଡ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ପାଥରରେ ଲଗି ଲଟକିଥିଲା। କଟସିମୁଳ ଗଛର ଦୃଢ଼ କାଟରେ କବଚ ଫସି ଥିଲା, ମୁଣ୍ଡ ଶତଧା ଭାଗ ହୋଇ ପାଥର ଉପରେ ଲାଗିଥିଲା। ସମସ୍ତ ଦାନବ ନାୟକ, ଶସ୍ତ୍ରଧାରୀ, ତୁରନ୍ତ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଲେ, ତାଙ୍କ ଧୂଳି ସମସ୍ତ ଦିଗକୁ ଲୟ ହେଲା, ଯେପରି ଜଳ ସମୁଦ୍ରରେ ଲୟ ହୁଏ। ଏହି ସମୟରେ, ଶମ୍ଭରା, କ୍ରୋଧରେ ଅନ୍ତକାଳ ଅଗ୍ନି ପରି ଦେଇ, ଦାମଵ୍ୟାଳକଟ ଦାନବମାନେ ଉପରେ ଭୟଙ୍କର ଭାବେ ଆକ୍ରମଣ କଲେ। ଶମ୍ଭରାଙ୍କ ଭୟରେ, ଦାମଵ୍ୟାଳକଟ ଦାନବମାନେ ସେନା ଛାଡ଼ି ସପ୍ତମ ପାତାଳକୁ ପଳାଇଗଲେ ଏବଂ ସେଠି ରହିଲେ। ସେଠାରେ, ଯମର ସେବକମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ପିଶାଚମାନେକୁ ଭୟଭୀତ କରିପାରନ୍ତି, 'କୁକୁହା' ନାମକ, ନରକ ସମୁଦ୍ରର ରକ୍ଷକ ଭାବେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହୋଇ ରହିଥିଲେ। ଚିନ୍ତା ଘନ ମେଘ ପରି ଆସି, ସେମାନେ ନିଜ ଝିଅମାନେ ଦେଇଦେଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ସେଇ ଦଣ୍ଡଦାତାମାନେ ତାଙ୍କ ସହିତ ଦଶ ହଜାର ବର୍ଷ ଅସୁବିଧା ଓ ଧ୍ୱଂସକାରୀ ଚିନ୍ତାରେ ବ୍ୟସ୍ତ ରହିଲେ। 'ଏହି ସୁନ୍ଦରୀ ମୋର, ସେ ମୋର, ମୁଁ ତାଙ୍କ ସ୍ୱାମୀ'—ଏପରି ମିଥ୍ୟା ସ୍ନେହ ଓ ଆସକ୍ତିରେ ତାଙ୍କ ସମୟ କାଟିଗଲା। ଏକ ସମୟରେ, ଧର୍ମରାଜ ଏହି ସ୍ଥାନକୁ ଏକ ଅପରିଚିତ ଅବସରରେ ଆସିଲେ, ମହାନରକ ସମ୍ପର୍କରେ ତଦନ୍ତ କରିବାପାଇଁ। ତିନି ଅସୁର ଧର୍ମରାଜଙ୍କୁ ଚିହ୍ନିପାରିଲେ ନାହିଁ, ସେମାନେ ତାଙ୍କୁ ସାଧାରଣ ଦାସ ଭାବି ନମସ୍କାର କଲେ ନାହିଁ, ଏବଂ ଏହିପରି ନିଜ ନାଶ ଆଣିଲେ।