ଯୁଦ୍ଧକୁ ଜଣେ ଦକ୍ଷ ବୀରମାନେ ଯେତେବେଳେ ଆରମ୍ଭ କଲେ, ସେମାନେ ସମସ୍ତ ବଡ଼ ପାହାଡ଼ର ଦେଉଳକୁ ଭାଙ୍ଗି ଛିଁଡ଼ିଦେଲେ । ଏଠାରୁ ସେମାନେ ଚାରିଦିଗରେ ଏକ ସମୟରେ ଫୁଲର ବର୍ଷା କରିଦେଲେ, ଯେପରି ଦିଗମାନଙ୍କ ଶାଖାରେ ଫୁଲ ଝରୁଛି । ଦେବତା ଓ ଦାନବମାନେ, ଯୁଦ୍ଧର ହୁଲୁସିରେ ଅସ୍ତିର ହୋଇ, ଅନ୍ୟମାନେ ଉପରେ ଅସ୍ତ୍ର ଚାଲାଇ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଆକ୍ରମଣ କରୁଥିଲେ । ସେମାନଙ୍କ ଦେହ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ବଜ୍ର ଅଗ୍ନିରେ ଜ୍ୱଳି ଉଠିଥିଲା, ଓ ସେମାନେ ବିଶାଳ ସିଂହାସନରେ ବସି ଆକାଶରେ ଘୁରୁଥିଲେ, ରକ୍ତର ଧାରା ଛିଟିଇ ଦେଉଥିଲେ । ସେ ସମୟରେ, ସମସ୍ତ ଜଗତ ମାନେ ଛେଦିତ ମୁଣ୍ଡ, ହାତ, ବାହୁ ଓ ଜଂଘା ଦ୍ୱାରା ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଯାଇଥିଲା, ଯେଉଁଗୁଡିକି ଅପଶକୁନ ସଙ୍କେତ ଦେଇ ଆକାଶରେ ଟିକେ ଟିକେ ଘୁରୁଥିଲେ । ଘନ ମେଘ, ପ୍ରଚଣ୍ଡ ପାହାଡ଼ ପରି, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଦିଗନ୍ତର ପାହାଡ଼ମାନଙ୍କୁ ଢାକି ଦେଇଥିଲେ । ସମସ୍ତ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ଭୟାନକ ଅବସ୍ଥାକୁ ଅନୁଭବ କରୁଥିଲା, ଯେପରି ଏହା ସୃଷ୍ଟିର ଶେଷ ଅବସ୍ଥା । ଅଗ୍ନି, ଜଳ, ବାୟୁ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ବେପରୋଆ ହୋଇଯାଇଥିଲେ, ଅରଣ୍ୟ ଚିରିଯାଇଥିଲା, ଦେବ ଓ ଦାନବମାନେ ନଶ୍ଟ ହୋଇଯାଇଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡର ସୀମା ଅଖଣ୍ଡ ରହିଗଲା । ଏହି ଦୁଃସାହସିକ ଯୁଦ୍ଧରେ, ଭାରି ଅସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ପାହାଡ଼ ଶିଖର ଭାଙ୍ଗି ଦିଆଯିବାରୁ ଦିଗମାନେ ଅସ୍ତିର ହୋଇଯାଇଥିଲେ, ଏହା ଗୁହାବାସୀ ଅତି ଭୟଙ୍କର ପଶୁମାନଙ୍କ ଚିତ୍କାର ପରି ଅନୁଭୂତି ଦେଉଥିଲା, ଓ ମେଘ ଭାଙ୍ଗି ପଡିବା ସହିତ ସିଂହମାନଙ୍କ ଦହାଡ଼ ଶବ୍ଦ ଚାରିପାଖରେ ଗଞ୍ଜିଉଠିଥିଲା । ଆକାଶ ମାୟାର ନଦୀ ଓ ସମୁଦ୍ର, ଅଗ୍ନି ଓ ଧୂଆଁର ମେଘ, ଗଛ, ଦେବ ଓ ଦାନବମାନଙ୍କ ମୃତଦେହ, ପାହାଡ଼, ପଥର ବର୍ଷାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଯାଇଥିଲା । ମୁଣ୍ଡ, ତୀର, ବାଣ, ଗଦା, ଅସ୍ତ୍ର, ଶସ୍ତ୍ର ଏମିତି ଉଡ଼ୁଥିଲା, ଯେପରି ଜଙ୍ଗଲରେ ପବନ ଦ୍ୱାରା ପତ୍ର ଉଡ଼ିଯାଏ । ଏଠି, ପାହାଡ଼ର ପାଖା ପରି ଅପରାହତ ହାତର ଘାତରେ, ଦେବ ନଗରୀ ଭ୍ରଷ୍ଟ ହେବା ସହିତ ବୀରମାନଙ୍କ ଦେହ ପଡିବାରୁ ଜଳର ଧାରା ସାଗର ପରି ଭରି ଏକାସାଥିରେ ବେଗରେ ବହିଯାଉଥିଲା । ଆକାଶ ଗର୍ଜନରେ ଭରିଯାଇଥିଲା, ପାହାଡ଼ ମଧ୍ୟର ଦରା ରକ୍ତରେ ଧୋଇଯାଉଥିଲା, ସମସ୍ତ ଜଗତ ଗୁହା ଏକ ରକ୍ତର ଝରଣା ପରି ଚଞ୍ଚଳ ହୋଇଯାଇଥିଲା । ଏହି ଯୁଦ୍ଧ ଅସଂଖ୍ୟ ଦେବ ଓ ଦାନବ ଦ୍ୱାରା ଭରିଯାଇଥିଲା, ଚାରିଦିଗରେ ବିସ୍ତାରିତ, ଆନନ୍ଦ ଓ ବିୟୋଗ, ସୃଷ୍ଟି ଓ ବିନାଶ ଉପସ୍ଥାପନ କରୁଥିଲା, ଏହା ସଂସାର ଚକ୍ର ପରି ହୋଇଯାଇଥିଲା । ଏପରେ, ମାୟା, ବିବାଦ, ମିତ୍ରତା, ସଂଘର୍ଷ, ପଳାୟନ, ଧୃଡ଼ତା ଓ ଚତୁର ଚାଳ ଦ୍ୱାରା, ଆତ୍ମଦୟା, ଅସ୍ତ୍ର ଯୁଦ୍ଧ, ବାରମ୍ବାର ଅଦୃଶ୍ୟ ହେବା—ଏ ସମସ୍ତ ଉପାୟରେ ଦେବତାଙ୍କ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ ପୂରା ପଂତ୍ରିଶ ବର୍ଷ ଚାଲିଲା । ଏହି ସମୟରେ, ବର୍ଷ, ଦିନ, ମାସ—ଦଶ, ଆଠ, ପାଞ୍ଚ ଓ ସାତ—ଗଛ, ଅଗ୍ନି, ଅସ୍ତ୍ର, ଜଳ, ଅନ୍ନ ଓ ପାହାଡ଼ ପାଇଁ ଅତିତ ହୋଇଯାଇଥିଲା । ଏହି ଅବଧିରେ, ଅବିରତ ଅଭ୍ୟାସ ଦ୍ୱାରା, ଆସକ୍ତି ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ବନ୍ଧନ ମନକୁ ଦଗ୍ଧ କରି, ଆତ୍ମତ୍ୱର ଦୃଢ଼ ବିଶ୍ୱାସ ଗଠିଥିଲା—"ମୁଁ ଅଟୁଟ" ଭାବ । ଯେପରି ଅତି ନିକଟତାରୁ ଦର୍ପଣକୁ ଦେଖିଲେ ଚିତ୍ର ଦର୍ପଣ ଭାବି ଯାଏ, ସେପରି ଅଭ୍ୟାସର ତୀବ୍ରତାରେ ସେମାନେ ଆତ୍ମତ୍ୱର ସ୍ଥିତିକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କଲେ । ଏବେ ଯେପରି ଦୂର ଜିନିଷ ଦର୍ପଣରେ ଦେଖାଯାଏ ନାହିଁ, ସେପରି ଅଭ୍ୟାସ ନ ହେଲେ ମନରେ ପ୍ରତିତି ହୁଏ ନାହିଁ । ଯେତେବେଳେ ଏହି ବନ୍ଧନ ଓ ଏହା ପରି ଆସକ୍ତି ଉପସ୍ଥିତ ହେଲା, ଆତ୍ମତ୍ୱର ପ୍ରବୃତ୍ତି ଉଦ୍ଭବ ହେଲା, ତେବେ "ମୋ ଜୀବନ, ମୋ ସମ୍ପତ୍ତି" ଭାବ ଆସିଗଲା ଓ ଦୁଃଖ ପ୍ରବେଶ କଲା । ଭୟର ପ୍ରବୃତ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଗ୍ରସ୍ତ, ମୋହର ପ୍ରବୃତ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଆକ୍ରାନ୍ତ, ଆଶାର ଦୂର୍ବଳ ଦୃଢ଼ ଦୱାରା ବନ୍ଧି ଦେଉଥିଲେ, ସେମାନେ ଦୁଃଖରେ ପଡ଼ିଗଲେ । ବାସ୍ତବରେ, ଯେମିତି ଦୂରୁ ଦେଖି ଦରିରେ ସାପ୍ ଭାବି ଯାଏ, ଏହିପରି ଆତ୍ମତ୍ୱ ନଥିଲେ ମଧ୍ୟ "ମୋର" ଭାବ ପ୍ରତିତି ହୁଏ । ଏହି ଦେହ ମୁଣ୍ଡରୁ ପାଦ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦୃଢ଼ ରହିଯାଉ—ଏହା 'ମୋର' ଭାବ ଧାରଣ କରିଥିବା ଲୋକମାନଙ୍କ ଦୟନୀୟ ଆକାଂକ୍ଷା, ଏହା ଦ୍ୱାରା ସେମାନେ ଦୁଃଖରେ ଏଢ଼ିଯାନ୍ତି । "ମୋ ଦେହ ଦୃଢ଼ ରହୁ, ମୋ ସମ୍ପତ୍ତି ମୋ ଶୁଖ ପାଇଁ ହେଉ"—ଏହି ଭାବମାନେ ମନକୁ ବନ୍ଧି ଦିଏ, ଏବଂ ସେମାନଙ୍କର ସାହସ ହ୍ରାସ ପାଉଥାଏ । ଦେହରେ ଗଭୀର ସଂସ୍କାର ନଥିବା ଏବଂ ଦେବଶତ୍ରୁମାନଙ୍କର ଅସ୍ଥିରତା ଦ୍ୱାରା, ସେମାନଙ୍କ ହିଂସାପ୍ରବୃତ୍ତି ଶୀଘ୍ର ଦୂର ହୋଇଯାଇଥିଲା । "କିପରି ଏହି ଜଗତରେ ଆମେ ନିରାପଦ ରହିପାରିବୁ?" ଭାବି ସେମାନେ ଭୟାନ୍ୱିତ ହୋଇ ଦୁଃଖରେ ଏଢ଼ିଯାଇଥିଲେ, ଯେପରି ପାଣି ନଥିବା ପଦ୍ମ ମୁଝିଯାଏ । ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଯେଉଁମାନେ ଆତ୍ମତ୍ୱରେ ଆସକ୍ତ ଥିଲେ, ସେମାନେ ଭୋଜନ ଓ ପାନରେ ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କରୁଥିଲେ, ସଂସାର ଚକ୍ରରେ ବନ୍ଧି ରହି ଦୁର୍ଦ୍ଦମ ଅବସ୍ଥାରେ ଚାଲିଯାଉଥିଲେ । ଏହି ଭୟାନକ ଯୁଦ୍ଧରେ, ଭୟରେ ଦେବଶତ୍ରୁମାନେ ଉପରିନିର୍ଭର ହୋଇଯାଇଥିଲେ, ଯେପରି ଅତି ମଦନ୍ନତ ହାତୀମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅବରୁଦ୍ଧ ହରିଣମାନେ ଅସହାୟ ହୋଇଯାନ୍ତି । "ଆମେ ମରିଯିବୁ, ମରିଯିବୁ" ଭାବରେ ଆଶା ଭଙ୍ଗ ହୋଇ, ସେମାନେ ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ରରେ ଧୀରେ ଧୀରେ ଚାଲୁଥିଲେ, ଯେପରି ଏଇରାବତଙ୍କ କ୍ରୋଧରେ ଅଭିମୁଖୀନ । ଯେଉଁମାନେ ଦେହରେ ଆସକ୍ତ ଓ ଭୟଭିତ ଥିଲେ, ମୃତ୍ୟୁ ଦୁର୍ବଳତାରେ ସେମାନଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ଅପଶକୁନ ଆଣି ଦେଲା । ଏହିପରି, ସେମାନଙ୍କ ଶକ୍ତି ଶୀଘ୍ର ଶେଷ ହୋଇଯାଇଥିଲା, ସେମାନେ ପ୍ରଧାନ ବୀରଙ୍କୁ ମାରିପାରିଲେ ନାହିଁ, ଯେପରି ଇଂଧନ ଶେଷ ହେଲେ ଅଗ୍ନି ହବି ଦହିପାରେ ନାହିଁ । ଦେବତାମାନେ ଆକ୍ରମଣ କଲେବେଳେ, ସେମାନେ ଯୁଦ୍ଧ କରିପାରିଲେ ନାହିଁ, ଏବଂ ଯୋଦ୍ଧାମାନେ ଦେହର ପ୍ରତ୍ୟେକ ଅଂଶ ଘାୟଲ ହୋଇ ସାଧାରଣ ଲୋକମାନଙ୍କ ପରି ଦଢ଼ି ରହିଗଲେ । ଏଠାରେ ଅଧିକ କଥାର ଆବଶ୍ୟକତା ନାହିଁ—ଦାନବମାନେ, ମୃତ୍ୟୁ ଭୟରେ ମନ ଭୀତ ହୋଇ, ଦେବତାମାନେ ଆଗକୁ ବଢ଼ି ଆସିଲେବେଳେ ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ର ଛାଡ଼ି ପଳାଇଗଲେ ।