ଶମ୍ଭର ଦାନବ ତାଙ୍କ ସେନାର ରକ୍ଷା ପାଇଁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦୁଦ୍ରିକା ଓ ଭଦ୍ରୁମା ଭଳି ଅନେକ ପ୍ରମୁଖ ମନ୍ତ୍ରୀମାନେଂକୁ ନିଯୁକ୍ତ କଲେ। ଏହି ସୁଯୋଗକୁ ଦେଉତାମାନେ ହରିଲେ—ସେମାନେ ଆକାଶରେ ଭ୍ରମିତ ଚିରିଆ ଉପରେ ହମ୍ବା ଆକ୍ରମଣ କରିଥିବା ପରି ତାଙ୍କ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କଲେ। ତେବେ ଅସୁରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏହି ହାରକୁ ଦେଖି, ଆଉ ଅନ୍ୟ ଅନ୍ୟ ଚଞ୍ଚଳ ଓ ଉଚ୍ଚସ୍ୱର ନେତାମାନେଂକୁ ନିଯୁକ୍ତ କଲେ, ସେମାନେ ମହାସାଗରର ତରଙ୍ଗ ଭଳି ଚଞ୍ଚଳ ଥିଲେ। ଦେଉତାମାନେ ପୁନି ସେମାନେଂକୁ ତ୍ୱରିତ ଭାବେ ବିଧ୍ୱଂସ କରିଦେଲେ, ଏହା ଦେଖି ଶମ୍ଭର ଭୟଙ୍କର କ୍ରୋଧରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ ଦେବଲୋକ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କରିବାକୁ ଆଗେଇଲେ। ସେଠାରେ ଦେଉତାମାନେ ତାଙ୍କର ମାୟା ଦେଖି ଭୟଭୀତ ହୋଇ, ମେରୁ ପର୍ବତର ଉପତ୍ୟକାରେ ହରିଣ ଯେପରି ଛୁପିଯାଏ, ସେପରି ଅଦୃଶ୍ୟ ହୋଇଗଲେ। ଶମ୍ଭର ଦେଉତାମାନେଂକୁ ନ ଦେଖି, ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଶୂନ୍ୟ ଦେଖିଲେ—ଦେଉତାମାନେ ଅଶ୍ରୁପୂର୍ଣ୍ଣ ଚେହେରାରେ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଦେବତାମାନେ ଦୁଃଖରେ କାନ୍ଦୁଥିଲେ, ଏହା ଯେପରି କଳ୍ପାନ୍ତର ଶେଷରେ ସମସ୍ତେ ଭୟଭୀତ ହୋଇଯାନ୍ତି। ଶମ୍ଭର ତାହାଠାରେ ରାଗ ଦେଖାଇ, ଯେଉଁ ଯିଏ ନିଜ ଶକ୍ତିରେ ଚାଲିପାରିଲେ, ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଦଳିଦେଲେ, ଏବଂ ଲୋକପାଳମାନଙ୍କର ନଗରକୁ ଜଳାଇ ନିଜ ନିବାସକୁ ଫେରିଗଲେ। ଏପରି ଭାବରେ ଦେଉତା ଓ ଦାନବମାନଙ୍କ ଶତ୍ରୁତା ଦିନକୁ ଦିନ ବଢ଼ିଲା, ଦେଉତାମାନେ ସ୍ୱର୍ଗ ଛାଡ଼ି ଚାରିଦିଗକୁ ଅଦୃଶ୍ୟ ହୋଇଗଲେ। ଶମ୍ଭର ଯେଉଁ ମନ୍ତ୍ରୀମାନେକୁ ଦୁଃଖକଷ୍ଟରେ ନିଯୁକ୍ତ କରୁଥିଲେ, ସେମାନେଂକୁ ଦେଉତାମାନେ ଚେଷ୍ଟାରେ ମରଣ କରୁଥିଲେ। ଏଠାକୁ ଦେଖି ଶମ୍ଭର ଭୟଙ୍କର କ୍ରୋଧରେ ଅଗ୍ନିର ଭଳି ଉତ୍ସାହିତ ହେଲେ, ଶ୍ୱାସ ଗଭୀର ହେଉଥିଲା। ତିନି ଲୋକ ତଳାଶ କରିଲେ ମଧ୍ୟ ସେ ଦେଉତାମାନେଂକୁ ନ ପାଇଲେ; ଦୁର୍ଲଭ ଚେଷ୍ଟା କରି ମଧ୍ୟ ସେ କେବଳ ଧର୍ମିକଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ, ଯେପରି ଦୁଷ୍ଟଙ୍କୁ ଖୋଜିଲେ ଭଳି। ତାହାପରେ ନିଜର ମାୟା ଶକ୍ତିରେ ତିନି ଭୟଙ୍କର ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦାନବ ତିଆରି କଲେ, ସେମାନେ ଶକ୍ତିର ରକ୍ଷା ପାଇଁ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ, କାଳର ଦୂତ ଭଳି। ଏହି ମାୟା ଦ୍ୱାରା ତିଆରି ଦାନବମାନେ ଚମତ୍କାର ଶରୀର ଓ ଶାଖା ଭଳି ଭୁଜା ଥିଲେ, ସେମାନେ ପର୍ବତର ଭଳି ଉତ୍ତଳ ଏବଂ ଭୟଙ୍କର ଦେଖାଯାଉଥିଲେ। ସେମାନେ ଡାମ, ବ୍ୟାଳ ଓ କଟା ନାମରେ ପରିଚିତ ହେଲେ; ଅନୁକୂଳତା ଅନୁଯାୟୀ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିଲେ, କେବଳ ଚେତନାର ଗୁଣ ଥିଲା। ପୂର୍ବ ଜନ୍ମର ସଂସ୍କାର ନଥିବାରୁ ସେମାନେ ଅନ୍ତର୍ଗତ ପ୍ରବୃତ୍ତି ଶୂନ୍ୟ ଥିଲେ; ସେମାନଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟ କେବଳ ଶୁଦ୍ଧ ଚେତନାର ଉତ୍ପ୍ରେରଣ ଥିଲା। ମନର ଅନ୍ତର୍ଗତ ଅନୁଭୂତି ଦ୍ୱାରା କ୍ରିୟା ଆରମ୍ଭ କଲେ, କିନ୍ତୁ ଏହା ଅପରିପକ୍ୱ ଓ କୃତ୍ରିମ ଥିଲା। ସେମାନେ ଏଠାରେ ପରସ୍ପର ସଂଯୋଗ ଦ୍ୱାରା କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିଲେ, କାଉଆ ଓ ତାଳ ଫଳ ଏକାଠି ହେବା ପରି, ସଂସ୍କାର ଛାଡ଼ି ନିଜ ନିଜ ପ୍ରବୃତ୍ତିରେ ଚାଲୁଥିଲେ। ଅର୍ଦ୍ଧ-ଘୁମ ଶିଶୁ ଯେପରି ନିଜ ଅଙ୍ଗ ମାତ୍ର ଚଳାଏ, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ସଂସ୍କାର ଓ ଅହଂକାରର ଅନ୍ତର୍ଗତ ଚିହ୍ନ ଛାଡ଼ି ଏଭଳି କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିଲେ। ସେମାନେ ଜଣାନଥିଲେ—ପତନ କ’ଣ, ବା ହତ ହେବା କ’ଣ, ଦୌଡ଼ିବା କିମ୍ବା ଜୀବନ ଓ ମୃତ୍ୟୁ, ଯୁଦ୍ଧ କିମ୍ବା ବିଜୟ-ପରାଜୟ କ’ଣ। ସେମାନେ ଆଗରୁ ଦେଖୁଥିବା ସେନାମାନେକୁ ଦେଖି, ମାତ୍ର ଆକ୍ରମଣ କରୁଥିଲେ, ପର୍ବତ ଭାଙ୍ଗି ଯିବା ପରି ଶତ୍ରୁମାନେଂକୁ ଚୁର୍ମାର କରୁଥିଲେ। ଶମ୍ଭର ନିଜ ନଗରରେ ବସି ମନେ ଅତି ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେଲେ—“ନିଶ୍ଚୟ, ମୋର ମାୟାର ରକ୍ଷା ହେଉଥିବା ସେନା ବିଜୟୀ ହେବ।” କାରଣ, ଏହି ଶତ୍ରୁମାନେ ଆଶା-ଦ୍ୱେଷ ଶୂନ୍ୟ; ତେଣୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ସେମାନେ ଭୟ କିମ୍ବା ପଳାୟନ କରନ୍ତିନାହିଁ, ନାହିଁ ଦୃଢ଼ତା ଦେଖାନ୍ତି। ଦେଉତାମାନେ ଆଘାତ କଲେ ମଧ୍ୟ ସେମାନେ ପଳାନ୍ତିନାହିଁ, ଏହିପରି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ସେନା ଏବେ ଦୃଢ଼ ହୋଇଛି। ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଅତିବଳା ଦାନବ ରକ୍ଷା କରୁଥିବା ମୋର ସେନା ନିଶ୍ଚୟ ଦୃଢ଼ ହେବ, ଯେପରି ସ୍ୱର୍ଗ ପର୍ବତର ସୁନା ଭୂମି ଦିବ୍ୟ ହାତୀର ଦନ୍ତ ଆଘାତରେ ଅଚଳ ରହେ। ଏହିପରି ଦାନବମାନେ ଭୟଙ୍କର ଗର୍ଜନା କରି, ସମୁଦ୍ର ଗୁହା, ପର୍ବତ ଗର୍ଜନା ଓ ଦିବ୍ୟ ପର୍ବତ ଶିଖରରୁ ଉଠି ଆସିଲେ, ମନେ ହୁଏ ଏମିତି ଶିଖର ଉଡ଼ୁଥିବା ପରି। ଦେବନାଗମାନଙ୍କର ଆଘାତରେ ଦାନବମାନେର ଶରୀର ଖଣ୍ଡିତ ହେଉଥିଲା, ସେମାନେ ଆକାଶର ଖାଲି ଜାଗାକୁ ପୂରିଦେଉଥିଲେ—ସୂର୍ଯ୍ୟକୁ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କ ହାତରେ ଅପହୃତ ହେବା ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲା। ତା’ପରେ, କଳ୍ପାନ୍ତର ଶେଷରେ ଯେପରି ଦେବତାମାନେ ଭୟରେ ଗୁହା, କାନନ ଓ ଦେବପର୍ବତରୁ ଉଠିଯାନ୍ତି, ସେଭଳି ଦେବତାମାନେ ଉଠିଆସିଲେ। ଏହି ଦୁଇପକ୍ଷ ମଧ୍ୟରେ, ଦେବ ଓ ଦାନବମାନେର ନେତାମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହେଲା, ଯେପରି ଏହା ଅନ୍ୟ ଜଗତର ଅନ୍ତର୍ଗତ ଅସ୍ତବ୍ୟସ୍ଥତା। ଆକାଶରୁ ମୁଣ୍ଡ ଖସିଯାଉଥିଲା, ମାନେ ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ ବିନାଶ ଶକ୍ତିରେ ତଳେ ପଡ଼ିଛି, ତାଙ୍କ ମାଂସ କଣ୍ଟ ରୂପେ ଅଧିକ କଳା ଦେଖାଯାଉଥିଲା। ସେମାନେ ଧ୍ୱନି କରୁଥିଲେ, ସେନା ଗର୍ଜନା ଓ ସିଂହ ଦହାଡ଼ର ଭଳି, ଯେପରି ପର୍ବତ ଧ୍ୱଂସ ହେଉଥିବା ବେଳେ ବାୟୁର ଝଂକାର ମଧ୍ୟରେ ହସୁଛି। ମହାପର୍ବତର ଢାଳ ଉପରେ ଅସ୍ତ୍ର ଆଘାତରେ ତାଙ୍କର ସୁନା ଶିଖର ଭୟ ଓ ଅସ୍ତବ୍ୟସ୍ଥତାରେ କମ୍ପିତ ହେଉଥିଲା। ଅସ୍ତ୍ର ଆଘାତରେ ଉତ୍ପନ୍ନ ଅଗ୍ନିର ତିନିକିଆ ଚିଙ୍ଗାରି ଅନ୍ତକାଳର ତାରା ଭାଙ୍ଗିଯିବା ପରି ଛିଟିଯାଉଥିଲା। ନଦୀ କୂଳରେ, ରକ୍ତ ଓ ମାଂସର ତରଙ୍ଗରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ଉଚ୍ଚ ଓ ସ୍ଲିମ୍ ଭୂତମାନେ, ଯେପରି ପ୍ରଳୟର ତାଳ ଗଛ, ସମୁହରେ ଗାଁଉଥିଲେ। ଆକାଶରେ, ରକ୍ତ ଓ ଧୂଳିର ବୃଷ୍ଟିରେ ମେଘ ନିର୍ଜୀବ ହୋଇଯିବା ବେଳେ, ଭାଙ୍ଗିଯାଇଥିବା ମୁକୁଟ ଓ କଣ୍ଟ ଅସ୍ତ୍ର ଆଘାତରେ ଚମକୁଥିଲା। ଦିଗ୍ଗୁଡ଼ିକୁ ଅଭେଦ୍ୟ ହୋଇଯାଉଥିଲା, କାରଣ ଦାନବମାନେ ଚିନ୍ତାମଣି ଗଛର ଶାଖା ଭଳି ଭୁଜା ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟପ୍ରଭା ଶରୀରରେ ପର୍ବତରାଜକୁ ଭାଙ୍ଗି ଦେଉଥିଲେ। ପର୍ବତ ତଳ ଦଗ୍ଧ ତଳୱାର ଆଘାତରେ ଭାଙ୍ଗିଯାଇ, ପ୍ରଳୟ ଅଗ୍ନିରେ ଭସ୍ମ ହେବା ପରି ଖଣ୍ଡରାଶି ହୋଇଯାଉଥିଲା।