ଏହି ଶ୍ରେଣୀର ଶାସ୍ତ୍ର ଶ୍ଲୋକଗୁଡିକୁ ଏକ ଜୀବନ୍ତ ଏବଂ ଭକ୍ତିମୟ ଗଳ୍ପ ଭାବରେ ଓଡ଼ିଆରେ କଥା ହେଉଛି— ମନୁଷ୍ୟ ଓ ନାରୀଙ୍କର ଦଳରେ ଉତ୍ତେଜନା ଓ ବିବାଦ ଚାଲିଥିବା ସମୟରେ, ଏକ ଜ୍ଞାନୀ ସଂଘର୍ଷରୁ ଦୂର ହେଇ ଯାତ୍ରା କରିଥାଏ। ସେ ଏହି ଲୋକର ଉପଭୋଗ ଓ ଶ୍ରୀସମୃଦ୍ଧିକୁ ଏକ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ଯାତ୍ରାରେ ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖିବା ପରି ଦେଖିଥାଏ। ଯେପରି ଏକ ଯାତ୍ରୀ ଗ୍ରାମର ଉତ୍ସବ ଦେଖିବାକୁ ନିର୍ବିକାର ଭାବରେ ଆସିଥାଏ, ସେଉଁପରି ଜ୍ଞାନୀ ଲୋକ ଲୋକ ଜୀବନର କାର୍ଯ୍ୟ ଓ ବ୍ୟବହାରକୁ ନିର୍ବିକାର ଭାବରେ ଦେଖିଥାନ୍ତି। ଯେପରି ଚକ୍ଷୁ ସ୍ୱାଭାବିକ ଭାବରେ ଚାରିପାଖରେ ଜିନିଷ ଦେଖିଥାଏ, ସେଉଁପରି ଜ୍ଞାନୀର ମନ ନିର୍ବିକାର ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଲିନ ହୋଇଥାଏ। ତାଙ୍କର ଇନ୍ଦ୍ରିୟଗୁଡିକ କୌଣସି ଉପଲବ୍ଧ ଜିନିଷକୁ ଧରି ରଖିନାହାନ୍ତି, ନା କୌଣସି ଦେଇ ଦେଇଥାନ୍ତି; ସେ ଏକ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅବସ୍ଥାରେ ଅଟୁଟ ରହିଥାନ୍ତି। ଯେପରି ଉଡୁଥିବା ପାଖିର ଚିହ୍ନ ଏକ ପାହାଡ଼କୁ କମ୍ପିତ କରିପାରେନାହିଁ, ସେଉଁପରି ଜ୍ଞାନୀର ମନ ଅପ୍ରାପ୍ତ ଜିନିଷ ପାଇଁ ଚିନ୍ତା କିମ୍ବା ପ୍ରାପ୍ତ ଜିନିଷ ପାଇଁ ଉଦାସୀନତାରେ ଅସ୍ଥିର ହୋଇପାରେନାହିଁ। ସମସ୍ତ ଶଙ୍କା ଶାନ୍ତ, ଜିଜ୍ଞାସା ନଷ୍ଟ, ଚାହିଦାର ଜାଲ ଶିଥିଳ ହେଉଥିବା ଜ୍ଞାନୀ ଏକ ସ୍ୱାମୀ ପରି ଚମକିଉଠି। ସ୍ୱୟଂ ଆତ୍ମା ଆତ୍ମାରେ ମରିନାହିଁ; ଏହା ନିଜ ଅସ୍ତିତ୍ୱରୁ ଦିଗ୍ବିଦିଗ୍ ଏକ ସମୁଦ୍ର ପରି ବିସ୍ତାରିତ ହୋଇଉଠି; ଦୁଧର ସମୁଦ୍ର ପରି ଏକ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଏବଂ ଅସୀମ ଅବସ୍ଥାରେ ଆତ୍ମାରେ ଅବସ୍ଥିତ ହୋଇଉଠି। ଏହି ଶାନ୍ତ ଜ୍ଞାନୀ ଉପଭୋଗ ପାଇଁ ଆତୁର ଜନ୍ତୁମାନଙ୍କୁ ଦୟାଭାବରେ ହସିଥାନ୍ତି, ଯେପରି ଏକ ସ୍ୱସ୍ଥ ଲୋକ ଅସ୍ୱସ୍ଥ ଲୋକଙ୍କୁ ହସିଥାଏ।