ମନ୍ଦର ପର୍ବତର ଉପତ୍ୟକାରେ, ଶୁକ୍ର ଷାଷ୍ଟି ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମୃଗଶାବକମାନଙ୍କ ସହିତ ଦେବମାନ୍ୟ ମହଲ୍ଲାରେ ବସିଥିଲେ। ପରେ ସେ କ୍ଷୀରସାଗର କୂଳରେ ଶ୍ୱେତଦ୍ୱୀପର ନିବାସୀମାନଙ୍କ ସହିତ ନାରୀମାନେ ଉପସ୍ଥିତ ଥିବାବେଳେ କୃତୟୁଗର ଅର୍ଧାଂଶ ଅତିବାହିତ କଲେ। ଗନ୍ଧର୍ବନଗରୀର ସୁନ୍ଦର ବାଗିଚାର ଖେଳ ମାଧ୍ୟମରେ ସେ ସୃଷ୍ଟିର ଅନନ୍ତ ଚକ୍ରକୁ ଅନୁକରଣ କରିଥିଲେ, ସମୟର ଗତିକୁ ଅନୁସରଣ କରି। ତାପରେ, ଶୁକ୍ର ପୁନିଥରେ ନୟନଶୋଭିତା ନାରୀଙ୍କ ସହିତ ପୁରନ୍ଦର ନଗରରେ ଅଷ୍ଟ ଚତୁର୍ଯୁଗ ଧରି ଆନନ୍ଦରେ ବସିଥିଲେ। କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କର ପୁଣ୍ୟ ଶେଷ ହେବା ପରେ, ଗର୍ବିତା ନାରୀ ସହିତ ସେ ପୃଥିବୀରେ ତଳି ପଡିଲେ, ତାଙ୍କର ଦେହ ତେଜହୀନ ହୋଇଗଲା। ରଥ ଓ ବାଗିଚା ହରାଇ, ଶରୀର ଭାଙ୍ଗି, ଶୁକ୍ର ଚିନ୍ତାରେ ବିନଷ୍ଟ ହେଲେ, ଯେପରି ଯୁଦ୍ଧରେ ଘାୟଳ ଯୋଦ୍ଧା ପଡିଥାଏ। ଦୀର୍ଘ ଚିନ୍ତା ଓ ଦୁଃଖରେ ତଳି ପଡିବା ସମୟରେ, ତାଙ୍କର ଦେହ ଶତଖଣ୍ଡ ହୋଇଗଲା, ଯେପରି ଝରଣାକୁ ପାଥର ଆଘାତ କରି ଭାଙ୍ଗିଦେଇଥାଏ। ଏହିପରି ଦୁଇଜଣଙ୍କର ଦେହ ନଷ୍ଟ ହେଉଁଥିଲା, ଚିତ୍ତ ପୂର୍ବସ୍ମୃତିରେ ଆବୃତ ହୋଇ, ଏହି ଦୁଇଜଣ ଆକାଶରେ ଘରହୀନ ପକ୍ଷୀ ପରି ଭ୍ରମଣ କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ। ଏଠାରେ, ସେମାନେ ମନରେ ଚନ୍ଦ୍ରକାନ୍ତିର ଜାଲ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ; ଶୀଘ୍ର ହିମ ହୋଇ, ପଛରେ ଧାନ ଚାଷର ରୂପ ଧାରଣ କଲେ। ଦଶାର୍ଣ୍ଣରେ ବ୍ରାହ୍ମଣଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ ସେହି ପକ୍କା ଧାନ ଭୋଜନ କଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ମାଳବର ରାଜା ଏକ ନାରୀର ଗର୍ଭରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ଧାନ ଭୋଜନ କଲେ। ଏପରି ଦଶାର୍ଣ୍ଣରେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଭୋଜନ ମାଧ୍ୟମରେ ଗର୍ଭାବସ୍ଥା ଅନୁଭବ କଲେ, ମାଳବରେ ରାଜାଙ୍କ ଭାଗ୍ୟରେ ଜନିଥିବା ଜନନୀ ଗର୍ଭବତୀ ହେଲେ। ସେଠାରେ, ପୁଅ ଓ ଝିଅ ଦୁଇଁଜଣ ଉଠିଲେ; ପୂର୍ବ ଜନ୍ମର ସେଇ ଦମ୍ପତି ପୁନିଥରେ ପୃଥିବୀରେ ଜନ୍ମ ନେଲେ, ଯେପରି ସ୍ୱର୍ଗରୁ ତଳି ପଡ଼ିଛନ୍ତି। ପରେ, ଷୋଳ ବର୍ଷ ବୟସରେ, ଶୁକ୍ର ‘ସାରଙ୍ଗ’ ନାମରେ ନିଜ ବାପାଘରେ ଏକ ହସନ୍ତ, ଯୁବ, ଧନୀ ବ୍ରାହ୍ମଣ ପୁଅ ହେଲେ। ସେଇ ଅସୁରକନ୍ୟା ମାଳା, ମଧୁମାଖି ପରି ନୟନବତୀ, ରାଜପାଳିସରେ ଏକ ଅଦ୍ୱିତୀୟ ଲତା ପରି ଅଭିବୃଦ୍ଧି ଲାଭ କଲେ। ତାପରେ, ସେଇ ରାଜକୁମାରୀ ଶୁଦ୍ଧ ହୃଦୟରେ ନିତ୍ୟ ମାଳ୍ୟ ଦେଇ ଶଙ୍କରଙ୍କୁ ପୂଜି, ପ୍ରାର୍ଥନା କଲେ: “ମୋ ପୂର୍ବଜନ୍ମର ସାଧିତ ଭାର୍ତ୍ତାକୁ ମୁଁ ପୁନି ଲଭିପାରିଁ।” ପରେ, ମାଳବ ରାଜାଙ୍କ ଯଜ୍ଞରେ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଏକତ୍ରିତ ହେବାବେଳେ, ମାଳା ନିଜ ବାପାଙ୍କ ସହ ଆସିଥିବା ସାରଙ୍ଗଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ। ସେଉଁଠି, ତାଙ୍କୁ ଦେଖି, ପୂର୍ବ ସମ୍ବନ୍ଧର ସ୍ନେହରେ ପ୍ରେମରେ ଭିଜିଥିବା ତାଙ୍କ ଅଙ୍ଗ ଶଶୀକାନ୍ତ ଛୁଇଁଥିବା ଚନ୍ଦ୍ରକାନ୍ତ ମଣି ପରି ଜ୍ଵଳିଉଠିଲା। ଏହା ପରେ, ଯଜ୍ଞସଭାରେ ମାଳା, ମାଳବ ରାଜାଙ୍କ କନ୍ୟା, ଦଶାର୍ଣ୍ଣର ଯୁବ ବ୍ରାହ୍ମଣ ସାରଙ୍ଗଙ୍କୁ ବରଣ କଲେ। ଏହିପରି, ବିବାହ ପରେ, ବୃଦ୍ଧ ଓ ଦୁର୍ବଳ ମାଳବ ରାଜା ସମସ୍ତ ରାଜ୍ୟ ସାରଙ୍ଗଙ୍କୁ ଦେଇ ଅବଧିରେ ଵନକୁ ପ୍ରସ୍ଥାନ କଲେ। ସାରଙ୍ଗ ତାଙ୍କ ସହ ମାଳବ ରାଜ୍ୟରେ ଶତ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଇନ୍ଦ୍ର ପରି ଶୁଭ ଓ ଆନନ୍ଦରେ ରାଜ୍ୟ କଲେ। କିନ୍ତୁ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପରେ, ମନର ଚଞ୍ଚଳତା ଓ ଭାଗ୍ୟର ଚାପରେ, ଦୁଇ ଦମ୍ପତି ପରସ୍ପରକୁ ଅପ୍ରିୟ ଲାଗିଲେ। ବୟସରେ ଶିର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ, ଦେହ ଶୁଷ୍କ ପତ୍ର ପରି ହୋଇଯିବା ସମୟରେ ସାରଙ୍ଗ ଶ୍ୱାସରେ ଅନିଯମ ଓ ଦୁର୍ବଳତା ଅନୁଭବ କଲେ। ଜୀବନ ଓ ପରିବାର ପ୍ରତି ବିରକ୍ତି ଓ ଅତିବୃଦ୍ଧତାରେ ସେ ଦୁର୍ବଳ ଦେହକୁ ତ୍ୟାଗ କଲେ। ଏହିପରି ରାଜ୍ୟ ନିର୍ବଳ ଓ ଅତ୍ୟଧିକ ଦୁଃଖରେ ଅନୁଭବ କରୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ପାଇଁ ମୋହ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଘନ ହୋଇଗଲା, ଯେପରି ଅନ୍ଧକାର ଜଙ୍ଗଲରେ ଭୂତ। ମୋହର ଗଭୀର ଗର୍ତ୍ତରେ ପଡି, ସେ ସୁଖ ଭୋଗରେ ଲଗ୍ନ, ବିବେକ ହୀନ, ଅଜ୍ଞାନୀ ଓ ଦୁଷ୍ଟମାନେ ସହ ରତ ଥିଲେ। ଏପରି ଆଶାକୁ ଦଳିଦେଇ, ମୃତ୍ୟୁ ତାଙ୍କୁ ଧରିଲା, ଯେପରି ଅଜଗର ମଣ୍ଡୁକକୁ ଧରି ନେଇଯାଏ। ତାପରେ, ନିଜ କର୍ମ ଫଳ ଭୋଗ କରି, ସେ ଏକ ନୂତନ ଦେହରେ ଜନ୍ମ ନେଲେ, ଏବଂ ଦୁଷ୍ଟ ଚିତ୍ତ ଦ୍ୱାରା ଏକ ମାଛ ଧରିବାଳା ହେଲେ। ସେଠାରେ, ଶତ ବର୍ଷ ଧରି ମାଛ ଧରିବା କାମ କରି, ଦୁଃଖରେ ଚିତ୍ତ କ୍ଷୁବ୍ଧ ହୋଇ, ବିରକ୍ତି ଉପଲବ୍ଧି କଲେ। ଚିନ୍ତା କଲେ, “ଏହି ସଂସାର ଦୁଃଖମୟ,” ଏବଂ ସେଠାରୁ ତଳି ପଡି, ସୂର୍ୟବଂଶର ଏକ ବଡ଼ ରାଜା ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେଲେ। ଏହିପରି ଧର୍ମିକ ସଂସ୍କାରର ପ୍ରଭାବରେ କିଛି ଜ୍ଞାନ ଲାଭ କଲେ, ଏବଂ ରାଜସ୍ୱ ଦେହ ତ୍ୟାଗ କରି ସମସ୍ତଙ୍କ ଗୁରୁ ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେଲେ। ମନ୍ତ୍ରସିଧ୍ଧି ଦ୍ୱାରା ସେ ବିଦ୍ୟାଧର ହେଲେ, ଏବଂ ଏକ କଳ୍ପ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବିଦ୍ୟାଧର ନଗରରେ ଭୋଗ କଲେ। କଳ୍ପ ଶେଷ ହେଲାବେଳେ, ପବନ ସଦୃଶ ଦେହ ଧାରଣ କରି, ପୁନଃ ସୃଷ୍ଟି ଆରମ୍ଭରେ ଏକ ଋଷିପୁତ୍ର ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେଲେ। ସେଠାରେ, ଋଷିମାନଙ୍କ ସହ ଗଢ଼ି ତିବ୍ର ତପସ୍ୟା କରି, ମେରୁ ପର୍ବତର ଗୁହାରେ ଏକ ମନ୍ବନ୍ତର ଧରି ନିର୍ଦ୍ଦୋଷ ଭାବେ ବସିଲେ। ସେଠାରେ ଏକ ମୃଗୀରୁ ମାନବ ଦେହରେ ପୁଅ ଜନ୍ମ ହେଲା; ପୁଅ ପ୍ରତି ଅତ୍ୟଧିକ ସ୍ନେହରେ ସେ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ଗଭୀର ମୋହରେ ପଡିଗଲେ। ନିତ୍ୟ ଚିନ୍ତା କଲେ, “ମୋର ପୁଅ ଧନୀ, ଗୁଣୀ ଓ ଚିରଞ୍ଜୀବୀ ହେଉ।” ଏହିପରି ତଥ୍ୟରେ ଅଟୁଟ ରହିବାକୁ ଛାଡ଼ିଦେଲେ। ଧର୍ମ ଚିନ୍ତା ଛାଡ଼ି, ପୁଅ ପାଇଁ ଭୋଗ ଚିନ୍ତାରେ ଲିନ ହେଲେ, ତାଙ୍କର ଆୟୁ ଶେଷ ହେଲାବେଳେ, ମୃତ୍ୟୁ ସେଉଁଠି ଧରିଲା—ଯେପରି ଅଜଗର ବାୟୁକୁ ଧରି ନେଇଯାଏ। ଏହିପରି, ଭୋଗ ଚିନ୍ତାରେ ଲିନ ମନ ନେଇ, ଚେତନା ତ୍ୟାଗ କରି, ସେ ମଦ୍ର ରାଜାଙ୍କ ପୁଅ ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେଲେ, ଏବଂ ମଦ୍ର ଦେଶର ରାଜ୍ୟ କଲେ। ଦୀର୍ଘ ସମୟ ରାଜ୍ୟ କରି, ସମସ୍ତ ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ଜୟ କରି, ବୟସ୍କ ହେଲେ, ଯେପରି ପଦ୍ମ ଉପରେ ଶିଶିର ପଡ଼ିଯାଏ। ସେଇ ମଦ୍ର ରାଜାଙ୍କ ଦେହ ଏବଂ ତପସ୍ବୀ ବେଶ ତ୍ୟାଗ କରି, ପୁନି ଏକ ଋଷିପୁତ୍ର ତପସ୍ବୀ ହେଲେ। ଏହି ତପସ୍ବୀ, ବିଶାଳ ଜ୍ଞାନ ଓ ଦୁଃଖ ଶୂନ୍ୟ ହୋଇ, ମହାସମଙ୍ଗା ନଦୀ କୂଳକୁ ପହଞ୍ଚି, ସେଠାରେ ତପସ୍ୟାରେ ଲଗ୍ନ ହେଲେ, ହେ ରାମ।