ଭାର୍ଗବ, ଜ୍ୟୋତିର୍ମୟ ମୁହଁରେ ଅତି ଶୋଭାମୟ ଅବସ୍ଥାରେ ବସିଥିଲେ, ତାଙ୍କର ଅପାପ୍ରମାଣ ଚାନ୍ଦର ଶୋଭାକୁ କ୍ଷୀଣ କରିଦେଲେ। ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ ତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଦେଲେ; ଭୃଗୁର ପୁତ୍ର ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପାଖରେ ବସି ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅଦ୍ୱିତୀୟ ସନ୍ତୋଷ ଅନୁଭବ କଲେ, ମାନବ ଚିନ୍ତା ଛାଡି ଶାନ୍ତ ହେଇଗଲେ। ଶଚୀପତିଙ୍କ ପାଖରେ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ବିଶ୍ରାମ କରି, ଦେବଲୋକର ନିବାସୀମାନଙ୍କର ପ୍ରେରଣାରେ, ଭାର୍ଗବ ଶ୍ବର୍ଗରେ ଚାଲିବାକୁ ଉଠିଲେ। ସେ ଶ୍ବର୍ଗର ଶୋଭା ଦେଖିଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ଚଞ୍ଚଳ ନୟନବାଳା ମହିଳାମାନେ ଅନେକ ଅଛନ୍ତି; ମନରେ ହଁସ ଯେପରି ଗୋଲାପ ପୋଖରୀକୁ ଯାଏ, ଭାର୍ଗବ ମହିଳାମାନଙ୍କ ଅସେମ୍ବ୍ଲୀକୁ ଦେଖିବାକୁ ଗଲେ। ସେଠାରେ ଭାର୍ଗବ ଦୃଷ୍ଟିକୁ ଦେଲେ, ଏକ କ୍ରୀଡାମୟ ନୟନବାଳୀ ନାରୀ ଏକ ମାଞ୍ଜା ଅଙ୍କୁ ଉପରେ ମଧୁମକୁ ଯେପରି ରହିଥାଏ, ତାପରି ଏକ ଗଛର ଧାରରେ ଦଫେଇ ଉଭି ରହିଛି। ତାଙ୍କର ଶୋଭାମୟ ଚଳନ ଦେଖି, ଭାର୍ଗବଙ୍କର ଶରୀର ଚନ୍ଦ୍ରକାନ୍ତ ରାତିରେ ଚନ୍ଦ୍ର କିରଣରେ ଗଳିଯିବା ପରି ମେଳିଗଲା। ତାଙ୍କର ଦୃଷ୍ଟି ଏହି କାମନାମୟ ନାରୀ ଉପରେ ଲଗି ରହିଲା, ଚନ୍ଦ୍ରକାନ୍ତ ପଥର ଶୀତଳ ଚନ୍ଦ୍ର ଆଲୋକକୁ ଦେଖିବା ପରି। ଭାର୍ଗବଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଏଭଳି ଦେଖିବା ପରେ, ସେ ନାରୀ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ଏକ ଚକ୍ରବାକୀ ପକ୍ଷୀ ନିଜ ପ୍ରିୟପତିକୁ ଦେଖି ଚିଁଚିଁ କରିଥିବା ପରି, ଶୁଦ୍ଧ ଭାବରେ ନିଜକୁ ସମର୍ପିତ କଲେ। ଉଭୟ ମନରେ ଦୀପ୍ତି ଏବଂ ମୁତୁଆ ଭାବରେ ମନୋହର ଆନନ୍ଦ ଫୁଟିଉଠିଲା; ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଦୀପ୍ତି ଏକ ପ୍ରଭାତ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଏବଂ ପଦ୍ମପୋଖରୀ ପରି ଲାଗିଲା। ଏହି ସ୍ଥାନର ରାଗ ଦ୍ୱାରା ଉଭୟଙ୍କର ଚିନ୍ତିତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ହେଲା; ସେ ନାରୀ ନିଜ ଶରୀର ଦେଇ ଶୁକ୍ରଙ୍କୁ ସମର୍ପିତ କଲେ। ଅନେକ କାମବାଣ ସେ ନାରୀଙ୍କର କମଳ ପତ୍ର ଉପରେ ତାଜା ବର୍ଷା ପଡିବା ପରି ହେଲା। କାମରେ ଉତ୍ତେଜିତ ହୋଇ, ତାଙ୍କର ବାଙ୍ଗ୍ଲି ଓ କେଶ ହଲୁକ ହଳାଡିରେ ହିଳିଗଲା; ଏହା ଏକ ଫୁଲର ଗୁଛ ହଳୁକ ବାତାସରେ ହିଳିବା ପରି। ମଦନ ତାଙ୍କୁ ଉତ୍ତେଜିତ କଲେ, ନୀଳ କଳା ନୟନ ଓ ହଁସ ଚଳନ ନାରୀକୁ, ପ୍ରବାହ ପଦ୍ମପୋଖରୀକୁ ଉତ୍ତେଜିତ କରିଥିବା ପରି। ଏଭଳି ଦେଖି, ଶୁକ୍ର ନିଜ ଚାହିଦା ପ୍ରାପ୍ତ କରି, ଦିଆର ଅନ୍ଧାର ଚିନ୍ତା କଲେ, ଯେପରି ପ୍ରଜାପତି ଭବ-ଅନ୍ତର ଚିନ୍ତା କରିଥାନ୍ତି। ଶ୍ବର୍ଗର ସେ ଅଞ୍ଚଳ ଗଭୀର ଅନ୍ଧାରରେ ଭରିଗଲା, ଯେପରି ସଂସାର ଚାରିପାଖ ଅନ୍ଧାରରେ ଢାକିଯାଏ। ସେ ଅନ୍ଧାର ଚକ୍ରରେ, ଲଜ୍ଜା ଓ ଗଭୀର ଛାୟାରେ, ଉଭୟ ଏକାଠି ଦଫେଇ ରହିଲେ, ଏକ ଦମ୍ପତି ରାଗରେ ଅଭିଭୂତ ହୋଇଥିବା ପରି। ଏଠିରେ ସମସ୍ତ ଜୀବ ନିଜ ନିଜ ଦିଗକୁ ଯାଇଥିବା ପରେ, ଏହି ଦୁଇଜଣ ଦିନ ଶେଷରେ ପକ୍ଷୀମାନେ ଭୂଲୋକକୁ ଯାଏ ପରି, ଏଠାରୁ ଭୂଲୋକକୁ ଗଲେ। ଦୀର୍ଘ ଦୀପ୍ତି ଓ ଉତ୍ସାହରେ ନାରୀ ଭୃଗୁପୁତ୍ରଙ୍କୁ କାମ ଭାବରେ ଆସିଲେ, ମୟୂରୀ ମେଘକୁ ଆସିବା ପରି। ଧଳା କମ୍ରାର ମଧ୍ୟରେ, ପ୍ରସ୍ତୁତ ଶୟ୍ୟାରେ, ଭୃଗୁବଂଶୀ ତାଏଁ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ମାଧବ ଶୀତଳ ଦୁଧ ସାଗରକୁ ପ୍ରବେଶ କରିଥିବା ପରି। ମନୋହର ମୁହଁ ନାରୀ ନିଜେ ତାଙ୍କର ପାଦ ଉପରେ ଅନ୍ତର ଲଗାଇ ଧରି ରହିଲେ, ମନୋହର ଲୋଟସ ଦେବତାଙ୍କର ପାଦ ଉପରେ ଲଗି ରହିଥିବା ପରି ଦିପ୍ତି ହେଲେ। ଏହାପରେ, ଚଳନ ଓ ପ୍ରେମ ଭରା ଶବ୍ଦରେ, ମଧୁର ଏବଂ ଆନନ୍ଦମୟ କଥାରେ, ସେ ଏଭଳି କହିଲେ— “ଓ ଚନ୍ଦ୍ରମୁଖୀ, ଦେଖ, ଏହି କାମଦେବ ଧନୁ ତାଣି ଆମକୁ ଆକ୍ରମଣ କରୁଛି; ମୁଁ ଅସହାୟ ନାରୀ, ଏହା କ’ଣ, ଓ ଅନଙ୍ଗ? ମୁଁ ଅସହାୟ ଏବଂ ଦୁଃଖିତ, ତୁମ ପାଖରେ ଶରଣ ନେଇଛି, ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମୁଁ ସତ୍ୟ ଆଚରଣରେ ଅନୁଗତ, ଦୁଃଖିତ ଆତ୍ମା ଆଶ୍ରୟ ଚାହୁଁଛି। ଓ ପ୍ରଜ୍ଞାବାନ, ଯେମାନେ ପ୍ରେମ ଦୃଷ୍ଟିକୁ ବୁଝିନାହାନ୍ତି, ସେମାନେ ଅବୁଝ; ଏହି ଗୁପ୍ତତାକୁ ବୁଝିଥିବା ଲୋକେ କେବେ ଅପେକ୍ଷା କରନ୍ତିନାହିଁ। ଯେତେବେଳେ ଦୁଇ ମନ ଅନ୍ୟୋନ୍ୟରେ ଅନ୍ଦୋଳିତ ହୁଏ, ଏହା ଚନ୍ଦ୍ରର ସ୍ୱାଦ ପରି ମଧୁର ଧାରା ଆଣିଦିଏ। ତିନି ଲୋକର ସାମ୍ରାଜ୍ୟ ମଧ୍ୟ ଏପରି ଆନନ୍ଦ ଦେଇନାହିଁ, ଯେପରି ଏହି ପ୍ରଥମ ପ୍ରେମରେ ଉଭୟ ମନର ଆନନ୍ଦ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ। ତୁମର ପାଦ ସ୍ପର୍ଶରେ, ଓ ସମ୍ମାନ ଦେଇଥିବା, ମୁଁ ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କରୁଛି, ଯେପରି ରାତିରେ କମଳ ଚନ୍ଦ୍ରକିରଣରେ ପୁନଃ ଜୀବନ ପାଏ। ତୁମର ସ୍ପର୍ଶର ଅମୃତ ରସ ପିଇ ମୁଁ ବଞ୍ଚିଛି, ଚଞ୍ଚଳ ଚକୋରୀ ପକ୍ଷୀ ଚନ୍ଦ୍ରକିରଣର ରସ ପିଇ ବଞ୍ଚିଥିବା ପରି। ମୁଁ ମଧୁମକୁ ଯେପରି ପାଦରେ ଲଗି ରହିଛି, ତୁମର କମଳ ହାତରେ ମୁଁକୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କର, ତୁମର ହୃଦୟ ଅମୃତ ଏବଂ ଶୁଦ୍ଧତାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ। ଏଭଳି କହି, ଫୁଲ ନିମ୍ନ ଅଙ୍ଗ ନାରୀ ତାଙ୍କର ଛାତି ଉପରେ ଗିଡ଼ି ପଡିଗଲେ, ତାଙ୍କର ନୟନ ମଧୁମକୁ ଗୁଛ ପରି ଘୁରିଗଲା, ଫୁଲ ହଳୁକ ବାତାସରେ ହିଳିବା ପରି। ଦମ୍ପତି, ଦୀପ୍ତିମୟ ଆନନ୍ଦରେ, ଜଙ୍ଗଲର ଖୋଲା ଅଞ୍ଚଳରେ ଏକାଠି ହଁସ ଦୁଇଟି ଅନ୍ୟ ଲୋଟସରେ ଚଞ୍ଚଳ ହୋଇଥିବା ପରି ଅନ୍ତରଙ୍ଗ ହେଲେ। ପ୍ରବାଳ ଗଛ ଅଞ୍ଚଳରେ, ଦେବତାଙ୍କର ଅମୃତରେ ମତ, ଭାର୍ଗବ ତାଙ୍କ ସ୍ୱଚ୍ଛ ଚନ୍ଦ୍ର ସମାନ ପ୍ରିୟା ସହିତ ଭୋଗ କଲେ। ସେମାନେ ସୁନା ଲୋଟସର ପୋଖରୀରେ, ମତ ହଁସମାନେ ଚଞ୍ଚଳ, ଦେବନଦୀର କୂଳରେ କିନ୍ନର ଓ ଚାରଣ ସଙ୍ଗୀତକାରମାନେ ସହିତ ଭ୍ରମଣ କଲେ। ପରିଜାତ ଶାଖାର ମନୋହର ମଣ୍ଡପରେ, ଦେବମାନେ ଓ ଖେଳାଳି ସାଥୀମାନେ ସହିତ ଚନ୍ଦ୍ରର ଅମୃତ ପାନ କଲେ। ଚୈତ୍ରରଥର ଝୁଲା ଉଦ୍ୟାନରେ, ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଭୋଗ କଲେ, ଉତ୍ସୁକ୍ତ ଵିଦ୍ୟାଧରମାନେ ସହିତ। ନନ୍ଦନ ଉଦ୍ୟାନର ବିସ୍ତୃତ ଅଞ୍ଚଳ, ମନ୍ଦାର ପାହାଡ଼ ଏକ ସାଗର ପରି, ଶିବ ଗଣମାନେ ଉତ୍ସାହରେ ଭରିଦେଲେ। ସୁନା ଲତାର ଜଟିଳ ଗୁହାରେ, ମେରୁ ପଦ୍ମରେ ମଧୁମକୁ ଚଞ୍ଚଳ ହୋଇଥିବା ପରି, ଦମ୍ପତି ମତ ଭାବରେ ଭ୍ରମଣ କଲେ। କୈଳାସ ଉଦ୍ୟାନରେ, ତାଙ୍କ ପ୍ରିୟା ସହିତ, ଦେବମାନେ ଗୀତ ଗାଇଥିବା ଚନ୍ଦ୍ର ଧଳା ରାତି ଅନୁଭବ କଲେ। ସୁନା ଲୋଟସରେ ଶୋଭିତ ସେ ନାରୀ ଗନ୍ଧମାଦନ ପାହାଡ଼ର ଶିଖରରେ ଭାର୍ଗବ ସହିତ ବିଶ୍ରାମ କଲେ। ସେମାନେ ଏକାଠି ଲୋକାଲୋକ ପାହାଡ଼ର ଅନ୍ତର ଅଞ୍ଚଳର ଆଶ୍ଚର୍ୟ ଏବଂ ମନୋହର ଅଞ୍ଚଳରେ ରାମ ତାଙ୍କ ପ୍ରିୟା ସହିତ ଖେଳା ଓ ହସି ଅନୁଭବ କଲେ।