ଏହି ଗଳ୍ପର ଆରମ୍ଭରେ, ଏହି ଭୂମିକୁ ବିବିଧ ଜଙ୍ଗଲ ଓ ନଦୀମାନେ ଶୋଭାୟମାନ କରିଛନ୍ତି, ଏହା ପୃଥିବୀର ଗୋଟିଏ ଛୋଟ ଭାଇ ପରି ଦେଖାଯାଏ। ଏଠାରେ ମୁଁ ରାଜା ଭାବେ ରହିଛି, ନାଗରିକମାନଙ୍କ ଇଚ୍ଛାଅନୁସାରେ ଆଚରଣ କରୁଛି, ଯେପରି ଦେବେନ୍ଦ୍ର ତାଙ୍କର ସଭାରେ ଶାସନ କରନ୍ତି। ଏଭଳି ସମୟରେ, ଦୂରରୁ ଏକ ଅଜଣା ବ୍ୟକ୍ତି ‘ଶମ୍ବରିକ’ ନାମେ ଆସିଲେ—ସେ ମନେ ହେଉଛି ତଳଭୂମିରୁ ଉଠିଆସିଛନ୍ତି, ମାୟା ମହାଶୟଙ୍କ ପରି ଏକ ଯାଦୁକର। ସେଁଠି ଏକ ମୟୂରପିଛି ଶୋଭିତ ଛଡ଼ିକୁ ଘୁମାଇଲେ, ଯାହାର ରେଖା ବିଦ୍ୟୁତ୍ ପ୍ରଭା ପରି ଚମକୁଥିଲା, ଯେପରି ଯୁଗାନ୍ତରେ ବାୟୁ ଦ୍ୱାରା ଇନ୍ଦ୍ରର ବିଦ୍ୟୁତ ଚିରିଯାଏ। ଏହି ଅଶାନ୍ତ ଜାଦୁକୁ ମୋର ଘୋଡ଼ାର ସାମ୍ନାରେ ଦେଖି, ମୋର ମନ ଅଶାନ୍ତ ହେଲା, ଏବଂ ମୁଁ ଏକା ଘୋଡ଼ାରେ ଚଢ଼ିଲି। ଏଠି, ଯେପରି ଜଗତର ସେଷରେ ଧୂଳି ବଡ଼ ପାହାଡ଼କୁ ବିକ୍ଷୁଭିତ କରେ, ମୁଁ ମୋ ଅସ୍ଥିର ଘୋଡ଼ାରେ ଚଢ଼ି ଚାଲିଲି। ମୁଁ ଏକା ଦୃତ ଗତିରେ ସିକାର କରିବାକୁ ଯାଉଥିଲି, ଯେପରି ପ୍ରଳୟ ସମୁଦ୍ରର ତରଙ୍ଗ ତୀରକୁ ଭାଙ୍ଗି ଯାଏ। ଏହି ବାୟୁ-ଚଳିତ ଘୋଡ଼ା ମୋତେ ଦୂରକୁ ନେଇଗଲା, ମୁଁ ଅଜ୍ଞାନ ଓ ଭ୍ରମିତ ହୋଇଗଲି, ଯେପରି ଆଦତର ଆନନ୍ଦ ମନୁଷ୍ୟଙ୍କୁ ଭ୍ରମିତ କରେ। ମୋର ମନ ଶୂନ୍ୟ ଓ ଦୁଃଖିତ ହେଲା, ଏକ ଅଭାଗି ନାରୀର ହୃଦୟ ପରି, ଏବଂ ପ୍ରଳୟରେ ଗଳିଯାଇଥିବା ଜଗତର ଅନ୍ଧକାର ଗୃହ ପରି ଭୟଙ୍କର ହେଲା। ଶେଷରେ, ମୁଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ଲାନ୍ତ ଅବସ୍ଥାରେ ଏକ ବିଶାଳ ଓ ଅନନ୍ତ ମୃଗମାରୁ ଅଞ୍ଚଳକୁ ପହଞ୍ଚିଲି—ଏଠି କୌଣସି ପକ୍ଷୀ ନଥିଲେ, ଲୁଣିଆ ଧୂପ ଭରିଥିଲା, ଗଛ ଓ ପାଣି ନଥିଲା। ଏହି ଅଞ୍ଚଳ ଦ୍ୱିତୀୟ ଆକାଶ, ଅଷ୍ଟମ ସମୁଦ୍ର ବା ପଞ୍ଚମ ସାଗର ପରି ଶୁଷ୍କ ଓ ଶୂନ୍ୟ ଥିଲା। ଏହା ଜ୍ଞାନୀଙ୍କର ମନ ପରି ବିସ୍ତୃତ, ମୂର୍ଖଙ୍କ ରୋଷ ପରି ତୀବ୍ର, ଲୋକମାନଙ୍କ ସମ୍ପର୍କରେ ଅସ୍ପୃଶ୍ୟ, ଏଠି କୌଣସି ଘାସ କିମ୍ବା ମୂଳ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇନଥିଲା। ଏହି ବିପୁଳ ଅରଣ୍ୟକୁ ଦେଖି, ମୋର ମନ ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ଲାନ୍ତ ଓ ଦୁଃଖିତ ହେଲା, ଯେପରି ଏକ ନାରୀ ଦୁଃଖରେ ପଡ଼ି ଖାଦ୍ୟ, ଫଳ କିମ୍ବା ପରିଜନ ନାହିଁ। ଏଠି ମୃଗମାରୁ ଓ ମୃଗତୃଷ୍ଣାରେ ଭରିଥିବା ଏହି ଅଞ୍ଚଳରେ, ମୁଁ ଅନ୍ଧକାର ଦିନଟି କେମିତି କଟାଇଲି, ତାହା ମନେ ନାହିଁ। ମୁଁ ଏହି ଅରଣ୍ୟ ମାଧ୍ୟମରେ ବଡ଼ କଷ୍ଟ ଓ କ୍ଲାନ୍ତି ସହି ଚାଲିଲି, ଯେପରି ଜ୍ଞାନୀ ଏହି ଶୂନ୍ୟ ସଂସାର ଅତିକ୍ରମ କରେ। ସେଇ ଦିନଟି କଟାଇ, ମୁଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ଲାନ୍ତ ଅବସ୍ଥାରେ ଏକ ବିଶାଳ ମୃଗମାରୁକୁ ପହଞ୍ଚିଲି, ଯେପରି ସୂର୍ଯ୍ୟ ଶୂନ୍ୟ ଆକାଶ ଅତିକ୍ରମ କରି ପଶ୍ଚିମ ପାହାଡ଼ର ଶିଖରକୁ ଯାଏ। ଏଠି ଜମ୍ବୁ ଓ କଦମ୍ବ ଗଛର ଘନ ଝାଡ଼ି ମଧ୍ୟରେ, ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କର କୁହୁକୁହୁ ଶବ୍ଦ ହେଉଥିଲା, ଯେପରି ଯାତ୍ରୀମାନେ ସ୍ୱଜନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଆନନ୍ଦରେ କଥା ହୁଏ। ଏଠି ଭୂମିରେ ଘାସର ଶାଳୀ ଅବିଚ୍ଛିନ୍ନ ଧାରାରେ ଦେଖାଯାଉଥିଲା, ଯେପରି ଚଞ୍ଚଳ ଭାଗ୍ୟବାନଙ୍କ ହୃଦୟର ଅସ୍ଥିର ସୁଖ। ପୂର୍ବ ଅରଣ୍ୟ ତୁଳନାରେ ଏଠି କିଛି ଭଲ ଲାଗିଲା; କାରଣ, ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ରୋଗ ମୃତ୍ୟୁ ତୁଳନାରେ ଭଲ। ଏଠି ମୁଁ ଜମ୍ବିରା ଗଛର ତଳକୁ ପହଞ୍ଚିଲି, ଯେପରି ମାର୍କଣ୍ଡେୟ ଏକା ସମୁଦ୍ର ଅତିକ୍ରମ କରି ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସମ୍ମୁଖକୁ ଯାନ୍ତି। ସେଠାରେ ଏକ ଲତାକୁ ଧରିଲି, ଯେପରି ତପ୍ତ ପାହାଡ଼ ଘନ ମେଘକୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରେ। ମୁଁ ଏହି ଲତାକୁ ଧରି ଲଟକିଥିବାବେଳେ, ଘୋଡ଼ା ଚାଲିଗଲା, ଯେପରି ଦୁଷ୍କର୍ମ ଗଙ୍ଗାରେ ଶରଣ ନେଲେ ଛାଡ଼ିଦିଏ। ଦୀର୍ଘ ଓ କଷ୍ଟଦାୟକ ଯାତ୍ରାରୁ କ୍ଲାନ୍ତ ହୋଇ, ମୁଁ ଏଠି ବିଶ୍ରାମ କଲି, ଯେପରି ସୂର୍ଯ୍ୟ ପଶ୍ଚିମ ପାହାଡ଼ର ତଳେ ଚାଲିଯାଏ, ଯାହା ଚିନ୍ତାମଣି ଗଛ ତଳରେ ଅବସ୍ଥିତ। ଯେପରି ସୂର୍ଯ୍ୟ ସମସ୍ତ ସାଂସାରିକ ଭାର ସହି ପଶ୍ଚିମ ପାହାଡ଼ ତଳେ ବିଶ୍ରାମ କରେ, ମୁଁ ମଧ୍ୟ ସେଇପରି ସ୍ଥିର ହେଲି। ଧୀରେ ଧୀରେ ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱ ଅନ୍ଧକାରରେ ଝାପ୍ଟିଗଲା, ଓ ମୃଗମାରୁରେ ରାତିର କାର୍ଯ୍ୟ ଆରମ୍ଭ ହେଲା। ମୁଁ ଏକ ଶୂନ୍ୟ ଘାସ ତଳରେ ଲୁଚିଗଲି, ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ଲାନ୍ତ, ଯେପରି ଏକ ପକ୍ଷୀ ନିଜ ଘଉଁ ମଧ୍ୟରେ ଅବସ୍ଥିତ। ଅପରିହାର୍ୟ ଦୁଃଖରେ ମୋର ବିବେକ ହରାଇଗଲା, ଆଶା ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ଓ ସ୍ମୃତି ଦୂର ଯାଇଥିଲା, ମୁଁ ଏକ ଦୁଃଖିତ ବନ୍ଧନବନ୍ଧ ବ୍ୟକ୍ତି କିମ୍ବା ଅନ୍ଧକୁପରେ ପଡ଼ିଥିବା ଲୋକ ପରି ହେଇଗଲି। ସେଠାରେ, ଭ୍ରମରେ ଡୁବିଥିବା, ଏକ ରାତି ମୋ ପାଇଁ ଯୁଗ ପରି ଦୀର୍ଘ ହେଲା, ଯେପରି ମାର୍କଣ୍ଡେୟ ଏକା ସମୁଦ୍ରରେ ଭାସୁଥିଲେ। ସେଇ ସମୟରେ ମୁଁ ନ ସ୍ନାନ କଲି, ନ ଉଠିଲି, ନ ଖାଇଲି; ମୁଁ ମୋର ଦୁଃଖର ଭାର ବୋହି ରାତି କଟାଇଲି। ନିଦ୍ରାହୀନ, ଅଶାନ୍ତ, ଓ ପତ୍ରମାନଙ୍କ ସହ ଉପ୍ରାଣ୍ତ ତରଳିଥିବା, ସେଇ ରାତି ମୋ ପାଇଁ ଅତି ଦୀର୍ଘ ଦୁଃଖରେ ଗଲା। ତାପରେ, ଯେତେବେଳେ ଅନ୍ଧକାର ଚିହ୍ନ ତାରା ଓ ଚନ୍ଦ୍ର ସହିତ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲା, ଏବଂ ମୋର ମୁହଁ ଶୋକରେ ଫିକା ଓ କ୍ଲାନ୍ତ ହେଲା, ଏବଂ ଜଙ୍ଗଲର ଶିଆଳ ଚିତ୍କାର ଏବଂ ଦୁଃଖରେ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ଦାନ୍ତ କପାକପି ଶାନ୍ତ ହେଲା, ମୁଁ ପୂର୍ବ ଦିଗକୁ ରକ୍ତିମ ଦେଖିଲି, ଯେପରି ସେ ମଦରେ ରଙ୍ଗିଆଏ, ଏବଂ ମୋତେ ଉପହାସ କରୁଥିଲା। କିଛିଖଣ୍ଡ ପରେ, ମୁଁ ସୂର୍ଯ୍ୟକୁ ଆକାଶ ଦ୍ୱାର ଦିଗରେ ଉଦୟ ହେଉଥିବା ଦେଖିଲି, ଯେପରି ଅଜ୍ଞାନୀଙ୍କୁ ଜ୍ଞାନ କିମ୍ବା ଗରିବଙ୍କୁ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ମିଳିଥାଏ। ଏଉଁଠି ଉଠି, ମୁଁ ମୋର ଢାଲକୁ ଟିପିଲି, ଯେପରି ସନ୍ଧ୍ୟା ନୃତ୍ୟରେ ମନସ୍କ, ହାତୀ ଚର୍ମକୁ ଛଡ଼ି ମାଡ଼ିବା ପରି। ଏବେ ମୁଁ ଏହି ବିଶାଳ ମୃଗମାରୁ ଭିତରେ ଘୁଞ୍ଚିବାକୁ ଲାଗିଲି, ଯେପରି ସମୟ ଏହି ସଂସାର ଗୃହ ମଧ୍ୟରେ ଚାଲିଯାଏ, ଏବଂ ସମସ୍ତ ଜୀବ ତାହାର ଅନ୍ତିମ ଅଗ୍ନିରେ ଦହିଯାନ୍ତି। ଏହି ପୁରୁଣା ଓ ଶୂନ୍ୟ ଜଙ୍ଗଲରେ କୌଣସି ଜୀବନ ଚିହ୍ନ ନଥିଲା, ଯେପରି ମୂର୍ଖ ଦେହରେ କେବଳ ଅଳ୍ପ ଗୁଣ ରହିଥାଏ। କେବଳ କିଛି ପକ୍ଷୀ, ଭୟହୀନ ଓ ଅଶାନ୍ତ ଭାବେ ଘୁଞ୍ଚୁଥିଲେ, ସେମାନେ ‘ଚିଚି’ ଓ ‘କୁଚି’ ଧ୍ୱନି କରୁଥିଲେ।