ହେ ରାମ, ଯେଉଁ ମହାନ ଜନଙ୍କର ଅଦ୍ଭୁତ କୌତୁକ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ, ସେମାନଙ୍କର ଚିତ୍ତରେ କେବେ ଦୁଃଖର କିଛି ଛାୟା ମଧ୍ୟ ସ୍ୱପ୍ନରେ ଦେଖିବାକୁ କିମ୍ବା ଶୁଣିବାକୁ ମିଳେ ନାହିଁ। ସେମାନେ କୁଅଭିନୟ କି ଲୋଭ କେଉଁଠି ଅଛି ତାହା ଜାଣିନାହାନ୍ତି; ସେମାନଙ୍କର ଉଦାରତା ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ମାଳା ପରି ଅଚଳ ଓ ଦୃଢ଼। ଦିନର ଅଷ୍ଟମ ଭାଗରେ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଉଦୟ ହେବା ସମୟରେ, ସେ ରାଜା କେବେ କେବେ ସିଂହାସନ ଉପରେ ବସି ସଭାରେ ବିରାଜମାନ ହୁଏ। ସେଠାରେ ରାଜା ଚନ୍ଦ୍ରମା ପରି ତାରାମଣ୍ଡଳ ମଧ୍ୟରେ ଶୋଭା ପାଉଥିବା ପରି ବସିଥିଲେ, ମହାନ ବାସଲ ସେନାମାନେ ଉତ୍ସାହରେ ସଭାରେ ପ୍ରବେଶ କରୁଥିଲେ। ସେଠାରେ ପ୍ରିୟା ମହିଳାମାନେ ଗୀତ ଗାଉଥିଲେ, ରାଜାମାନେ ଶାନ୍ତିରେ ବସିଥିଲେ, ଓ ବୀଣା ଓ ବାଂଶୀର ମଧୁର ଧ୍ୱନି ସମସ୍ତଙ୍କ ମନକୁ ଆନନ୍ଦିତ କରୁଥିଲା। ରାଣୀମାନେ ମୃଦୁ ଚାଳରେ ଚମତ୍କାର ଚାମର ଡୋଲାଉଥିଲେ, ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ଦେବ ଓ ଦାନବମାନଙ୍କର ଆଚାର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ପରି, ସେଠାରେ ବସି ରହିଥିଲେ। ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ରାଜ୍ୟର ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ କାର୍ଯ୍ୟ ବିଷୟରେ ଚର୍ଚ୍ଚା କରୁଥିଲେ, ଓ ଚରମାନେ ଦେଶର ଖବର ଦେଉଥିଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ଶୁଭ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ଇତିହାସ ପାଠ ହେଉଥିଲା, ବାର୍ଦ୍ଦମାନେ ରାଜାଙ୍କ ପାଖକୁ ନମସ୍କାର କରି ପବିତ୍ର ସ୍ତୁତି ଗାଉଥିଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ଏକ ମାୟାବୀ ଗର୍ବରେ ସଭାକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ମେଘ ଭଳି ପୃଥିବୀକୁ ବର୍ଷା ଦେବା ପାଇଁ ଉତ୍ସୁକ। ସେ ରାଜାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କଲେ, ଯେଉଁ ରାଜାଙ୍କର କଣ୍ଠ ପାହାଡ଼ର ଶିଖର ପରି ଉଚ୍ଚ, ଓ ତାଙ୍କ ପାଖରେ ଫଳରେ ଭରିଥିବା ଗଛ ପରି ଦଣ୍ଡାତ୍ମକ ହୋଇ ଦଢ଼ି ହେଲେ। ସେ ଏକ ଛାୟା, ଉଚ୍ଚ ଶାଖା, ଫଳ ଓ ଫୁଲରେ ଭରିଥିବା ବୃକ୍ଷ ତଳେ ବନ୍ଦର ପରି ରାଜାଙ୍କ ଚରଣାଗତ ହେଲେ। ଲାଭ ଉପରେ ଲୋଭୀ ଓ ଅସ୍ଥିର ହୋଇ, ସେ ରାଜାଙ୍କୁ କହିଲେ, ଯେଉଁ ରାଜାଙ୍କର କଣ୍ଠ ଉଚ୍ଚ, ମାନେ ମାଳାରେ ମଧୁମକ୍ଷୀ ବାତାସରେ ଫୁଲକୁ କଥାହୁଏ ପରି। ତାପରେ, "ହେ ପ୍ରଭୁ, ଏଠାରେ ଏକ ଅଦ୍ଭୁତ ଛକା ଅଛି, ଯାହା ଖେଳରେ ଅପୂର୍ବ, ଯେପରି ଆକାଶରୁ ଚନ୍ଦ୍ରମା ପୃଥିବୀ ଉପରେ ଶୋଭିତ," ବୋଲି ସେ କହିଲେ। ଏହା କହି, ସେ ଛକା ଘୁମାଇଲେ, ଯେପରି ପରମାତ୍ମା ମାୟା ଦ୍ୱାରା ବିଶ୍ୱ ସୃଷ୍ଟିର ବୀଜ ଘୁମାଇଥାନ୍ତି। ରାଜା ଏହାକୁ ଦେଖିଲେ, ଯେପରି ଇନ୍ଦ୍ର ତାଙ୍କର ଦିବ୍ୟ ରଥରେ ଧନୁଷ୍ ଧାରଣ କରି ଦଣ୍ଡାୟମାନ। ସେହି ସମୟରେ, ରାଜା ତାଙ୍କ ସିନ୍ଧୁ ବାସଲମାନେ ସହିତ ସଭାରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ମେଘ ତାରା ଓ ଗ୍ରହମାନେ ଭରିଥିବା ଆକାଶରେ ପ୍ରବେଶ କରିଥିବା ପରି। ଏହି ସହିତ ଏକ ଶୀଘ୍ର ଓ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଘୋଡ଼ା ତାଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କରୁଥିଲା, ଯେପରି ଉଚ୍ଚୈଃଶ୍ରବା ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କରେ। ଏହି ଘୋଡ଼ାକୁ ନେଇ ସେ ମାୟାବୀ ରାଜାଙ୍କୁ କହିଲେ, ଯେପରି ସାଗର ଉଚ୍ଚୈଃଶ୍ରବା ଧାରଣ କରି ବାୟୁପତି ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ କଥାକୁହେ। "ହେ ରାଜା, ଏହି ଘୋଡ଼ା ଘୋଡ଼ାମାନଙ୍କର ମଣି, ଉଚ୍ଚୈଃଶ୍ରବା ସଦୃଶ, ବାୟୁ ସ୍ୱରୂପ ଶୀଘ୍ର ଓ ବିଜୟୀ। ଏହି ଘୋଡ଼ା ମୋ ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଆପଣଙ୍କୁ ପ୍ରେରିତ; ମହାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦିଆଯାଇଥିବା ବସ୍ତୁର ଅଲଉକିକ ତେଜ ଦେଖାଯାଏ।" ଏହିପରେ ମାୟାବୀ ଚାଟକ ପକ୍ଷୀ ପରି ମେଘ ଝଡ଼ ପରେ ପାହାଡ଼ ପାଖକୁ ଦୃଷ୍ଟି ଦେଇ କହିଲେ, "ହେ ପ୍ରଭୁ, ଏହି ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଘୋଡ଼ାରେ ଚଢ଼ି ସମସ୍ତ ଭୂମିକୁ ଚାରିଦିଗେ ଦେଖନ୍ତୁ, ଯେପରି ସୂର୍ଯ୍ୟ ନିଜ ତେଜରେ ପୃଥିବୀକୁ ଅଲୋକିତ କରେ।" ଏହି ସବୁ କଥା ଶୁଣି ଓ ଘୋଡ଼ାକୁ ଦେଖି, ରାଜା ମାୟାବୀଙ୍କ କଥାରେ ଜନ୍ମିଥିବା ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ପଉଁଛି, ମେଘ ଗର୍ଜନାରେ ପିଅସା ପାଉଥିବା ମୟୂର ପରି ଦୃଷ୍ଟି ପାତିଲେ। ତାଙ୍କ ଅନ୍ୟ ଚକ୍ଷୁ ନ ଫିରାଇ ଘୋଡ଼ାକୁ ଦେଖି, ଏକ ଚିତ୍ରରେ ଅଙ୍କିତ ମୂର୍ତ୍ତି ପରି ନିର୍ମଳ ଓ ଅଦ୍ଭୁତ ଦେହ ନେଇ ଥିଲେ। ଘୋଡ଼ାର ଚମତ୍କାର ପୁଛ ଦେଖି ତାଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟି ଏହାରେ ଅବିଚଳିତ ରହିଗଲା, ସମୁଦ୍ରର ତରଙ୍ଗ ଦେଖି ଭୟଭୀତ ପାହାଡ଼ ପରି ନିର୍ମଳ ଓ ନିର୍ବିକଳ୍ପ ହୋଇଗଲେ। ଦୁଇ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ଧରି ଏହିପରି ଧ୍ୟାନରେ ଲୀନ ରହିଲେ, ଯେପରି ରାଗ ରହିତ ମୁନି କିମ୍ବା ସମାଧିରେ ବିଶ୍ରାମ କରୁଥିବା ଜ୍ଞାନୀ। କେହି ତାଙ୍କୁ ଜାଗାଇଲେ ନାହିଁ, କାରଣ ସେ ନିଜ ମହିମାରେ ଅପରାଜିତ ଥିଲେ; କିନ୍ତୁ ଶୟଦ, ଭୟରେ ଏହି ରାଜା ଚିନ୍ତାରେ ଲୀନ ହୋଇଥିଲେ। ସମସ୍ତଙ୍କ ହାତରେ ଚାମର ତଳା ଥମ୍ ହୋଇଗଲା, ଯେପରି ରାତି ନିଶ୍ଚଳ ଓ ଚନ୍ଦ୍ରର କିରଣ ଅଚଳ ହୋଇଯାଏ। ସଭାସ୍ଥ ଲୋକମାନେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ନିର୍ମଳ ଓ ଅଚଳ ହୋଇ ଲୋଟସ ଫୁଲର ପତ୍ର ମାଟି ଦ୍ୱାରା ବନ୍ଧା ହୋଇଥିବା ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ। ଦେଖିବାକୁ, ସଭାର ଚଞ୍ଚଳତା ଦୀରେ ଦୀରେ ଶାନ୍ତ ହେଉଥିଲା, ଯେପରି ବର୍ଷା ପରେ ମେଘର ଗର୍ଜନା ଶାନ୍ତ ହୋଇଯାଏ। ବୁଦ୍ଧିମାନ ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ସନ୍ଦେହର ସାଗରରେ ଡୁବି ଚିନ୍ତିତ ହେଉଥିଲେ, ଯେପରି ଦଣ୍ଡ ଧାରୀ ଦାନବ ଦୁଃଖିତ ହେଲେ ଦେବମାନେ ଭୟଭୀତ ହୁଅନ୍ତି। ସମସ୍ତ ଲୋକ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଓ ମୋହରେ ବାକ୍ର ହୋଇଗଲେ, ରାଜା ନିର୍ମଳ ଦୃଷ୍ଟିରେ ବସିଥିଲେ, ଲୋଟସ ମାଳିକାର ତେଜ ଶାନ୍ତ ହୋଇଗଲା। ଦୁଇ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ପରେ, ରାଜା ସ୍ୱଚେତନ ହେଲେ, ବର୍ଷା ଋତୁର ଜଳରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇଥିବା ଅଲଉକିକ ପଦ୍ମ ପରି। ସେ ଜାଗି, ହସ୍ତବଳୟ ଓ ମୁକୁଟ ଧାରଣ କରି, ତାଙ୍କ ଆସନରୁ ଉଠିଲେ, ଯେପରି ପାହାଡ଼ର ଶିଖର ଭୂକମ୍ପରେ କମ୍ପିତ ହୁଏ। ଅର୍ଦ୍ଧ ଜାଗ୍ରତ ଅବସ୍ଥାରେ ତାଙ୍କ ଆସନରେ ବସି, କମ୍ପିତ ହେଲେ, ମନ୍ଦାର ପର୍ବତ ପାତାଳ ଦ୍ୱାରା ହିଳାଯିବା ସମୟରେ ଯେପରି କମ୍ପିତ ହୁଏ। ତାଙ୍କ ସେବକମାନେ ବିକ୍ଷୁବ୍ଧ ରାଜାଙ୍କୁ ହାତ ଦେଇ ଧରିଲେ, ଯେପରି ବିପ୍ଳବ ସମୟରେ ପାର୍ଶ୍ୱବର୍ତ୍ତୀ ପାହାଡ଼ମାନେ ମେରୁ ପର୍ବତକୁ ସମର୍ଥନ କରନ୍ତି। ସେବକମାନେ ଧରିଥିବା ଏହି ରାଜା, ମନ ଅତ୍ୟନ୍ତ ବିକ୍ଷୁବ୍ଧ, ମୁହଁରେ ଏହି ତେଜ ଧାରଣ କରୁଥିଲେ, ଯେପରି ସମୁଦ୍ର ତରଙ୍ଗରେ ଚନ୍ଦ୍ରମା ଅସ୍ଥିର ହୁଏ। "ଏହି ସ୍ଥାନ କ'ଣ? ଏହି ସଭା କାହାର?"—ରାଜା ନିଜେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ଚିନ୍ତା କରିଥିଲେ, ଯେପରି ମଧୁମକ୍ଷୀ ପଦ୍ମର ମୁକୁଳରେ ଭ୍ରମଣ କରି ଅନିଶ୍ଚିତ। ତାପରେ ସଭାସ୍ଥ ଲୋକମାନେ ଆଦର ସହିତ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ, "ହେ ପ୍ରଭୁ, ଏହି କ'ଣ ଘଟଣା?