ବିଚିତ୍ର ଥିଲା ସେ ମହାତ୍ମା ସୂଚୀଙ୍କ ତପସ୍ୟା। ବାୟୁ ଏହି ଅଦ୍ଭୁତ ତପସ୍ୟାକୁ ଚିନ୍ତା କରି, ଆକାଶକୁ ଯାଇଗଲେ। ସେ ମେଘମାଳା ଉପରେ ଲମ୍ଫ ଦେଇ, ବାୟୁର ଧାରାକୁ ଅଟକାଇ, ସିଦ୍ଧମାନ୍ୟଙ୍କୁ ତଳେ ରଖି, ସୂର୍ଯ୍ୟର ପଥକୁ ଆଗକୁ ବଢ଼ିଗଲେ। ଏଭଳି ଭ୍ରମଣ କରି, ସେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଅନ୍ତଃପୁରକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ। ପୁରନ୍ଦର, ସୂଚୀଙ୍କ ଦର୍ଶନର ମହତ୍ୱ ଦେଖି, ବାୟୁଙ୍କୁ ଆଳିଙ୍ଗନ କଲେ। ଏହାପରେ, ସେ ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ସହଦେବଙ୍କ ସାଙ୍ଗମାନେ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ, ତେବେ ବାୟୁ କହିଲେ, “ମୁଁ ସବୁକିଛି ଦେଖିଛି।” ସେ ଜମ୍ବୁଦ୍ୱୀପର ଏକ ବିଶାଳ ପର୍ବତ ରହିଛି, ଯାହାର ନାମ ହେଉଛି ହିମବତ୍, ଏହା ଉଚ୍ଚ ଓ ଅତ୍ୟନ୍ତ ବିଶାଳ। ଏହି ପର୍ବତଙ୍କ ଝିଅ ସ୍ୱାମୀ ହେଉଛନ୍ତି ଚନ୍ଦ୍ରକଳାଧାରୀ ମହାଦେବ। ଏହାର ଉତ୍ତର ଶିଖରରେ ଏକ ଅତି ସୁନ୍ଦର ତପସ୍ୱିନୀ ନାରୀ ବସନ୍ତି, ଯାଙ୍କ ନାମ ସୂଚୀ, ସେ ଦୃଢ ତପସ୍ୟା କରୁଛନ୍ତି। ଏଠାରେ ବେଶି କିଛି କହିବାକୁ ନାହିଁ—ବାୟୁ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଉପାଦାନର ଦ୍ୱାରା ହେଉଥିବା ଭୋକକୁ ଜୟ କରିବା ପାଇଁ, ସେ ତାଙ୍କ ଉଦର ମୁହାଁକୁ ବନ୍ଦ କରି ଦଢ଼ ଭାବରେ ଚାପି ଧରିଛନ୍ତି। ଶୀତ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅନୁଭୂତିକୁ ଶାନ୍ତ କରିବା ପାଇଁ, ସେ ମୁହଁ ଖୋଲି ଧୂଳିକଣି ନିଶ୍ୱାସ କରି, ଶୀତ ଓ ଭୋକକୁ ଅବରୋଧ କରିଦେଇଛନ୍ତି। ତାଙ୍କ ତପସ୍ୟା ଏତେ ଉତ୍କଟ ଥିଲା, ସେ ନିଜ ଶୀତତାକୁ ତ୍ୟାଗ କରି ଅଗ୍ନିର ଗୁଣ ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି, ଏପରି ଯେ ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ନିକଟବର୍ତ୍ତୀ ହେବାକୁ ଭୟ କରନ୍ତି। ବାୟୁ କହିଲେ, “ଆମେ ସମସ୍ତେ ଶୀଘ୍ର ଚଳି ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଉ, ଏହି ତପସ୍ୟା ଏକ ଵର ପାଇଁ, ଯାହା ଅପମଙ୍ଗଳ ଆଣିପାରେ।” ଏପରି କହି, ବାୟୁଙ୍କ ପ୍ରେରଣାରେ, ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଦେବମଣ୍ଡଳୀ ବ୍ରହ୍ମାଲୋକକୁ ଗଲେ ଓ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ। ସୂଚୀ କହିଲେ, “ମୁଁ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ଵର ନେବା ପାଇଁ ହିମବତ୍ ଶିଖରକୁ ଯାଉଛି।” ବ୍ରହ୍ମା ସମ୍ମତି ଦେଲେ, ଏବଂ ଇନ୍ଦ୍ର ତାଙ୍କ ଲୋକକୁ ଫେରିଗଲେ। ସୂଚୀ, ତାଙ୍କ ତପୋତେଜସ୍ୱରୂପେ ପବିତ୍ର ହୋଇ, ଅମରମଣ୍ଡଳରେ ବସିଲେ। ସୂଚୀଙ୍କ ଚକ୍ଷୁ ସୂର୍ଯ୍ୟକିରଣପରି ଦ୍ୟୁତିମାନ୍, ସେ ନିଜ ଛାୟାରେ ସମସ୍ତ ଆରମ୍ଭ ଓ ଶେଷ ଦେଖି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିଲେ। ରେଶମ ସୂଚୀପରି ସ୍ଥିର ହୋଇ, ସେ ମେରୁ ପର୍ବତକୁ ମଧ୍ୟ ଅତିକ୍ରମ କରିଥିଲେ, ଏବଂ ଜୀୟା ମହିଳା ପରି ପ୍ରଭାତ ଓ ସନ୍ଧ୍ୟାବେଳେ ନିଜକୁ ଲୀନ କରିଥିଲେ। ଦିନମଧ୍ୟରେ ତାପର ଭୟରୁ ମାଆଙ୍କ ଅନ୍ତଃପୁରକୁ ପ୍ରବେଶ କରୁଥିଲେ, ଅନ୍ୟ ସମୟରେ ଦୂରରୁ ଭକ୍ତିଭାବରେ ଦେଖୁଥିଲେ। ଯେତେବେଳେ ଏହି ଚକ୍ଷୁ ଦ୍ୱାରା ଦେଖାଯାଉଥିଲା, ସେ ତାପରେ ଦେହକୁ ନିମ୍ଜାଇ ଦେଉଥିଲେ; ଦୁଃଖରେ ଲୋକମାନେ ମର୍ଯ୍ୟାଦା ଭୁଲିଯାନ୍ତି। ସୂଚୀ, ଛାୟା ସୂଚୀ, ତପସ୍ୱିନୀ ସୂଚୀ ଏହି ତିନିଠାରେ ତ୍ରିକୋଣ ପବିତ୍ର ହୋଇ, କାଶୀ ସମାନ ଗୌରବ ଲାଭ କଲା। ଏହି ତ୍ରିକୋଣ ତିନିରଙ୍ଗର ଖାଲିଆ ପରିବେଷ୍ଟିତ, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ବାୟୁ ଓ ଧୂଳି ମଧ୍ୟ ମୋକ୍ଷ ପାଇଲେ। ଅନ୍ତେ, ଯେଉଁଠାରେ ପରମ କାରଣ ଜଣାଯାଏ, ଅନୁଭୂତି ଓ ବିଚାର ଦ୍ୱାରା ଜନ୍ମ ହୁଏ; ନିଜ ଚିନ୍ତନ ଓ ଯୁକ୍ତି ଅନୁସାରେ, ଏଠି ପରମ ଗୁରୁ ହେଉଛି ନିଜ ଆତ୍ମା—ଅନ୍ୟ କିଛି ନୁହେଁ, ରାଘବ। ଏପରି ଘଟଣା ପରେ, ହଜାର ବର୍ଷ ପରେ ସୂଚୀଙ୍କ ଠାରେ ତାଙ୍କ ଠକୁରଦା ଆସି, ଆକାଶରୁ କହିଲେ, “ଝିଅ, ଏକ ଵର ମାଗ।” ସୂଚୀ, ଯେଉଁଠି ସେ କେବଳ ସୂକ୍ଷ୍ମ ପ୍ରାଣ ନିୟମରେ ଅଛନ୍ତି, କୌଣସି କର୍ମେନ୍ଦ୍ରିୟ ନାହିଁ, କିଛି କହିଲେ ନାହିଁ, କେବଳ ମନେ ଚିନ୍ତନ କଲେ। ସେ ଭିତରେ ଚିନ୍ତା କଲେ, “ମୁଁ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଓ ସନ୍ଦେହରହିତ; ମୋତେ ଵର ଦରକାର କ’ଣ? ମୁଁ ବିଶ୍ରାମ କରିବି, ଶାନ୍ତି ଲାଭ କରିବି, ଏବଂ ସୁଖରେ ବସିବି। ସବୁ ଜଣିଯାଇଛି, ସନ୍ଦେହର ଜାଲ ଶାନ୍ତ, ମୋ ନିଜ ବିବେକ ଫୁଲିଯାଇଛି—ଅନ୍ୟ କିଛି ଆବଶ୍ୟକ ନାହିଁ। ଯେପରି ଏଠି ଅଛି, ସେପରି ରହିବି; ସତ୍ୟ-ଅସତ୍ୟର ସୂକ୍ଷ୍ମତା ତ୍ୟାଗ କରିଛି, ଅନ୍ୟ କିଛି ମୋତେ ଦରକାର ନାହିଁ। ଏତେ ଦିନ ଅବିବେକରେ ଦୁଃଖିତ ଥିଲି, ନିଜ କଳ୍ପନାରେ ବନ୍ଧା ଜଣେ ଝିଅ ପରି। ଏବେ ମୁଁ ନିଜ ଚିନ୍ତନରେ ଶାନ୍ତ; କଳ୍ପିତ ଇଚ୍ଛା-ଅନିଚ୍ଛା ମୋ ପାଇଁ କ’ଣ କାମର?” ସୂଚୀଙ୍କୁ ଏପରି ନିଶ୍ଚଳ ଦୃଢ଼ ଦୃଢ଼ ଚିତ୍ତ ଦେଖି, ଶ୍ରୀବ୍ରହ୍ମା ତାଙ୍କ ଦୟା ଦୃଷ୍ଟିରେ କହିଲେ, “ଝିଅ, ନିଜ ପାଇଁ ଏକ ଵର ମାଗ, ଏବଂ କିଛି ସମୟ ପୃଥିବୀରେ ରୁହ। ପରେ ତୁମେ ପରମ ପଦ ଲାଭ କରିବ; ଏହା ଦୃଢ଼ ନିୟତିର ନିର୍ଣ୍ଣୟ। ତୁମ ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ନିଜ ନିଶ୍ଚୟ ଫଳିବ; ପୁନି ସେଇ ଶିତ ପାହାଡ଼ ଅଞ୍ଚଳର ଶକ୍ତିଶାଳି ଦାନବୀ ହେବ। ଯାହାଠାରୁ ପୂର୍ବେ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ହେଇଥିଲ, ଜଳରୂପ ଦେହ ରୂପେ—ବିଜ ଯେପରି ବୃକ୍ଷ ହୁଏ। ପୁନି ତୁମେ ସେଇ ବିଜ ଦେହ ସହିତ ଏକତ୍ୱ ଲାଭ କରିବ, ଏବଂ ଏଥିରେ ଲତା ପରି ଆନନ୍ଦ ଉପଭୋଗ କରିବ। ତୁମେ ନିର୍ବିକାର ଥିବାରୁ, ଜଗତକୁ କେବେ ଅପକାର କରିବ ନାହିଁ; ଅନ୍ତଃଶୁଦ୍ଧ ଓ ଶାନ୍ତ ବାୟୁ ପରି, ଶରଦ ମେଘମାଳା ପରି ରହିବ। ନିଜ ଧ୍ୟାନରେ ଲୀନ ଥିବାବେଳେ, ଦେଖାଦେଖି ମାନେ ତୁମେ ଆତ୍ମଧ୍ୟାନର ମୂର୍ତ୍ତି ହେବ। ପ୍ରବୃତ୍ତିରେ ଧ୍ୟାନର ଆଧାର ହେବ, ବାୟୁର ସ୍ୱଭାବ ପରି ଦେହର ସୂକ୍ଷ୍ମ ଚଳନରେ ଲୀଳା କରିବ। ଏପରି, ଝିଅ, ତୁମେ ନିଜ କର୍ମ ପ୍ରବୃତ୍ତିକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବ, ନ୍ୟାୟ ଅନୁଯାୟୀ ଜନଙ୍କ ଦୁର୍ବ୍ୟବହାର ଦମନ ପାଇଁ ତ୍ୟାଗ କରିବ। ତୁମେ ନ୍ୟାୟ ଅନୁସାରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବ, ତଥାପି ନ୍ୟାୟକୁ ଅବରୋଧ କରିବ; ଦେହରେ ଜୀବନ୍ମୁକ୍ତ ହୋଇ, ନିଜ ବିବେକରେ ରକ୍ଷିତ ହେବ।" ଏପରି କହି ବ୍ରହ୍ମା ଆକାଶରୁ ଅନ୍ତର୍ଧାନ ହେଲେ। ସୂଚୀ ଭାବିଲେ, “ଏହି ମୋର ହେଉ।” ପଦ୍ମଜନ୍ମାଙ୍କ ଶବ୍ଦର ଅର୍ଥ ଧରିବାରେ ରାଗ-ଦ୍ୱେଷ କ’ଣ? ଏପରି ଭିତରେ ସୂକ୍ଷ୍ମ ଚିନ୍ତନ ଉପଜିଲା। ଏହିପରେ, ପ୍ରଥମେ ଏକ ବିସ୍ତାର ଦେଖାଗଲା, ତାପରେ ହାତ, ତାପରେ ଏକ ଡାଳ, ପଛରେ ମେଘମାଳାର ମାଳା; ଏହିପରି ତ୍ୱରିତ ଉଦ୍ଭିଦ ଓ ଅଙ୍କୁରର ଅନୁକ୍ରମରେ କାମନାବୃକ୍ଷର ଏକ ଅଦ୍ଭୁତ ଅଭିବ୍ୟକ୍ତି ଦେଖାଦେଲା।