ଏକ ସମୟର କଥା, ଏକ ଲୋହା ଶୁଇଲିକୁ ଜୀବନ ଶକ୍ତି ତାର କଣ୍ଟା ଭଳି ଚାରିପଟେ ଆଘାତ କରି ରହିଥିଲା, ଏହାକୁ ଏକ ରକ୍ଷସୀ ଶିମ୍ଶପା ଗଛକୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରିଥିବା ବେଳେ, କିମ୍ବା ଗନ୍ଧର ମାଳା ଉପରେ ବାୟୁ ଘୂରିବା ଭଳି ଦେଖାଯାଉଥିଲା। ସେହି ସମୟରୁ, ଏହି ଶୁଇଲି ଦୀର୍ଘ ତପସ୍ୟାରେ ନିମଗ୍ନ ହୋଇ, ଅନ୍ୟ ଜଙ୍ଗଲରେ ବର୍ଷର ବର୍ଷ ରହିଥିଲା। ତାଙ୍କର ଉତ୍ତମ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ପାଇଁ, ଦକ୍ଷତାରେ କର୍ମ କରିବା ଉଚିତ; କାରଣ, ଦୀର୍ଘ ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ସଂଗ୍ରହିତ ତପୋବଳ ପୃଥିବୀକୁ ଜଳିପାରିବା ପ୍ରମାଣ। ନାରଦଙ୍କୁ ଏହି କଥା ଶୁଣି, ଶକ୍ର ଭଲ ଭାବରେ ନିରୀକ୍ଷଣ କରି, ଦଶ ଦିଶାରେ ବାୟୁକୁ ପଠାଇଲେ। ତାପରେ, ବାୟୁ ସହିତ ସେ ନିଜେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଆକାଶର ମାର୍ଗରେ ବେଗରେ ଯାଇଲେ। ବାୟୁର ଅନୁଭୂତି, ଶୀଘ୍ର ଏବଂ ସମସ୍ତ ଦିଶାରେ ବ୍ୟାପି, ବାଧା ବିନା ଏହି ତପସ୍ୱିନୀକୁ ଦେଖିଲେ, ଯେପରି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଚେତନା ସବୁକୁ ଦେଖେ। ପୃଥିବୀର ସାତ ସାଗରର ଧାରା, ଏକ ବିଶାଳ ମାଇଦାନ, ଲୋକାଲୋକ ପାହାଡ଼ର ମାଳାରେ ବନ୍ଧି, ବିଭିନ୍ନ ରତ୍ନପଥର ଦ୍ୱାରା ସଜିଥିବା ସ୍ଥାନରେ, ବାୟୁ ତାଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ। ସେ ମଧୁସାଗରର ଚକ୍ର, ପାହାଡ଼ମାଳା, ପୁଷ୍କର ଦ୍ୱୀପ ଓ ତାହାର ମଧ୍ୟରେ ପାହାଡ଼ ଦେଖିଲେ। ମଦସାଗରର ଚକ୍ର, ତାହାର ଜଳଜନ୍ତୁ, ଗୋମେଦ ଦ୍ୱୀପର ତୀର ଓ ମଧ୍ୟସ୍ଥଳ ଦେଖିଲେ। ଶର୍କରାସାଗରର ଖାଇ, ଭିତର ପାହାଡ଼ମାଳା, କ୍ରଉଞ୍ଚ ଦ୍ୱୀପର ପୂର୍ବ ପ୍ରସ୍ଥା ଓ ମାଳା ଦେଖିଲେ। ଦୁଧ ସାଗରର ଚକ୍ର, ସ୍ୱେତ ଦ୍ୱୀପ ଓ ତାହାର ଭୂତ ଦେଖିଲେ। ଘି ସାଗରର ଚକ୍ର, ଦେବଲୋକ, କୁଶ ଦ୍ୱୀପର ପରିଧି ଓ ଏହାର ଗୁହାଗୁଡିକୁ ଦେଖିଲେ। ଦହି ସାଗରର ଚକ୍ର, ଚଳିତ ନଗର, ଶାକ ଦ୍ୱୀପର ପୂର୍ବ ଭାଗ ଓ ଭିତର ଦେଖିଲେ। ଲୁଣ ସାଗରର ଖାଇ, ଭିତର ନଗର ଓ ପାହାଡ଼, ଜମ୍ବୁଦ୍ୱୀପର ମେରୁ ଓ ଦେଖିଲେ। ବାୟୁ ଝୋକା ଦେଇ ଏହାକୁ ଉଡ଼ାଇ ନେଇଯାଉଥିଲା; ଏହିପରି ଚଳିତେ ଏହା ତାର ଶେଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଯାଉଥିଲା। ବାୟୁ ଜମ୍ବୁଦ୍ୱୀପକୁ ନିରୀକ୍ଷଣ କରି, ହିମାଳୟର ଶୀର୍ଷକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ତପସ୍ୱିନୀ ସୂଚୀ ତପସ୍ୟାରେ ଲିନ ଥିଲେ। ଉଚ୍ଚ ଏବଂ ଭୟଙ୍କର ଶିଖରରେ, ଉପର ଦ୍ୱିତୀୟ ଆକାଶରେ, ସେ ଜଙ୍ଗଲରେ ବସୁଥିବା ତପସ୍ୱିନୀ, ଜୀବନଜନ୍ତୁର କାର୍ଯ୍ୟରେ ଅସ୍ପୃଶ୍ୟ ଥିଲେ। ସୂର୍ଯ୍ୟ ନିକଟ ଥିବାରୁ, ଏଠାରେ ଘାସ ମୂଳି ଉଗୁ ନଥିଲା, ତାଙ୍କୁ ଧୂଳି ରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ କରିଥିଲା, ଏହା ସଂସାରର ଗଠନ ଭଳି ଦେଖାଯାଉଥିଲା। ଏହି ଅସ୍ଥିର ନଦୀ ଭଳି ଏହା ଦେଖାଯାଉଥିଲା, ମୃଗମାୟା ଜଳରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ, ଇନ୍ଦ୍ରର ଧନୁ ଭଳି, ଏବଂ ମୃଗମାୟା ଧାରା ଭଳି ଦେଖାଯାଉଥିଲା। ସୀମାରେ ଅସୀମ, ଦିଗପାଳମାନେ ଦେଖିଲେ ମଧ୍ୟ, ବାୟୁ ଚଳାପାଇଁ ଏହା କେବଳ ଧୂଳିର ଘୂର୍ଣ୍ଣି ଭଳି। ସୂର୍ଯ୍ୟର କେଶର ରେ ଲିପ୍ତ, ଚନ୍ଦ୍ରର ଚନ୍ଦନ ଭଳି ରୂପରେ ସଜି, ସେ ଦିବ୍ୟ ନାୟିକା ଭଳି ଚମକୁଥିଲେ, ବାୟୁର ଶୀତଳତାରେ ଆକାଶରେ ଗୀତ ଗାଉଥିଲେ। ବାୟୁ, ଦୀର୍ଘ ଯାତ୍ରାରେ କ୍ଳାନ୍ତ, ପୃଥିବୀରେ ଘୂରି, ଏହି ସାତ ଦ୍ୱୀପ ଓ ସାଗରର ଚିହ୍ନ ଦେଖି, ଶେଷରେ ମହାପାହାଡ଼ର ଶିଖରରେ ବିଶ୍ରାମ କଲେ, ଏହା ଆକାଶରେ ମଧୁମକୁ ଝୁଣ୍ଡ ଭଳି ବ୍ୟାପି ଦେଖାଯାଉଥିଲା। ଏଠାରେ, ଉଚ୍ଚ ପାହାଡ଼ର ଶିଖର ଉପରେ, ବିଶାଳ ଜଙ୍ଗଲର ମଧ୍ୟରେ, ତାହାର କେନ୍ଦ୍ରରେ ଏକ ଶୁଇଲି ରୂପ ତୁଫା ଭଳି ଉଠିଥିଲା। ଏକ ପାଉଁ ଉପରେ ତପସ୍ୟା କରି, ଦୀର୍ଘ କାଳ ତାପ ଭୋଗି, ସଦା ଉପବାସ କରି, ତାଙ୍କର ଚର୍ମ ଓ ପେଟ ଶୁଷ୍କ ହୋଇ ଗଠା ଭଳି ହୋଇଯାଇଥିଲା। ଏକ ବଡ଼ ଖୋଲା ମୁଁହଁ ଦ୍ୱାରା ସେ ବାୟୁ ଗ୍ରହଣ କରି, ପୁନଃ ତାହାକୁ ଛାଡ଼ି, କେବଳ ହୃଦୟରେ ଧରି, ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ନିରନ୍ତର କରୁଥିଲେ। ଶୁଷ୍କ, ତୀବ୍ର ସୂର୍ଯ୍ୟ କିରଣରେ ଆଘାତିତ, ଜଙ୍ଗଲର ବାୟୁରେ ଛିଣ୍ଡିଯାଇ, ସ୍ଥିର ଥିଲେ, ଚନ୍ଦ୍ରର କିରଣରେ ସ୍ନାନ କରୁଥିଲେ। ଏଠାରେ, ଏକ ଅଣୁ ରାଗରେ ନିର୍ମିତ ମନ, ସଂପୂର୍ଣ୍ଣତା ଅନୁଭୂତି କରି, ଅନ୍ୟକୁ ସ୍ଥାନ ଦେଉ ନାହିଁ। ଜଙ୍ଗଲରେ ଜଳ ଦେଇଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି, ବହୁଦିନ ପରେ ଚୁଲ ଉଗିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି, କିମ୍ବା ଶ୍ୱାସ ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ଜଟା ଭଳି ରଖିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ଭଳି। ଏହି ଶୁଇଲିକୁ ଦେଖି, ବାୟୁ ଅଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ଭରି, ମନରେ ଭୟ ନେଇ, ତାଙ୍କର ଆଚରଣ ଦେଖି ନମସ୍କାର କଲେ। "ଓ ମହାତପସ୍ୱିନୀ ଶୁଇଲି, ତୁମେ କେଉଁ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଏହି ତପସ୍ୟା କରୁଛ?" — ତାଙ୍କର ତେଜରେ ବାୟୁ ଅନ୍ତର୍ଗତ ହୋଇ ଗୋଟିଏ ଶବ୍ଦ ମଧ୍ୟ କହି ପାରିଲେ ନାହିଁ। "ବିଶ୍ୱାସ୍ତର ଶୁଇଲିଙ୍କ ତପସ୍ୟା ଅଦ୍ଭୁତ!" — ଏହି କଥା ଚିନ୍ତା କରି, ବାୟୁ ଆକାଶରେ ଚଲିଗଲେ। ମେଘର ପଥ ଉପରେ ଲାଘି, ବାୟୁର ଧାରା ଉପରେ ଗଲେ, ସିଦ୍ଧମାନେ ତଳେ ରଖି, ସୂର୍ଯ୍ୟର ପଥରେ ପହଞ୍ଚିଲେ। ଉପରେ ଉପରେ ଚାଲି, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଅନ୍ତଃପୁରରେ ପହଞ୍ଚିଲେ; ପୁରନ୍ଦର ତାଙ୍କୁ ଶୁଇଲିଙ୍କୁ ଦେଖିବାର ଫଳରେ ଆଲିଙ୍ଗନ କଲେ। ପ୍ରଶ୍ନ ହେଲାପରେ, ବାୟୁ କହିଲେ: "ମୁଁ ସବୁ ଦେଖିଛି" — ସହଦେବଙ୍କ ଦଳ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଏହି ଗଳ୍ପ କହିଲେ। "ଜମ୍ବୁଦ୍ୱୀପରେ ଏକ ବଡ଼ ପାହାଡ଼ ଅଛି — ହିମବତ୍, ଉଚ୍ଚ ଓ ବିଶାଳ, ଯାହାର ଜାମାତା ଚନ୍ଦ୍ରକଳାଧାରୀ ଭଗବାନ। ତାହାର ଉତ୍ତର ଶିଖରରେ ଏକ ଅତି ସୁନ୍ଦର ତପସ୍ୱିନୀ ସୂଚୀ ନାମେ ବସୁଛନ୍ତି, ତୀବ୍ର ତପସ୍ୟାରେ ଲିନ।" "ଏଠାରେ ଅଧିକ କହିବାକୁ ଅବଶ୍ୟକ ନୁହେଁ; ବାୟୁ ଓ ଅନ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ହୁଏଥିବା ଭୋକ ଦୂର କରିବାକୁ, ସେ ତାଙ୍କର ପେଟର ଖାଲି କ୍ଷେତ୍ରକୁ ଭଲ ଭାବେ ବନ୍ଦ କରିଛନ୍ତି।" "ସଂକୋଚ ଓ ଉଷ୍ଣତା ପାଇଁ, ସେ ମୁଁହଁ ଖୋଲି, ଧୂଳି ଗ୍ରହଣ କରି, ଏବେ ଶୀତ ବାୟୁ ଓ ଭୋକକୁ ଅଟକାଇଛନ୍ତି।" "ତାଙ୍କର ତୀବ୍ର ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା, ସେ ଶୀତର ଗୁଣକୁ ଛାଡ଼ି, ଅଗ୍ନିର ଗୁଣ ନେଇଛନ୍ତି; ଏହି ତପସ୍ୟା ଦେବମାନେ ମଧ୍ୟ ନିକଟ ଯିବାକୁ ଅସମର୍ଥ।" "ଏହିପରି, ମେଳାପାଇଁ ଆମେ ସମସ୍ତେ ଶୀଘ୍ର ମହାପିତାଙ୍କୁ ଯାଉ; ଜାଣ, ଏହି ତୀବ୍ର ତପସ୍ୟା ଏକ ବର ପାଇଁ, ଯାହା ଅପଶୁଭ ଆଣିପାରିବ।