ଏହି ଉପଖ୍ୟାନରେ, ଏକ ଅଦୃଶ୍ୟ ଶକ୍ତିର କଥା ବର୍ଣ୍ଣିତା। ସେ, ବାୟୁ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ନାଳୀରେ ଚଳନ କରୁନଥିବା ସ୍ଥାନରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ଏବଂ ବଟବୃକ୍ଷର ତୀବ୍ର ମୂଳ ପରି ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବେଦନା ସୃଷ୍ଟି କଲେ। ଏହି ଶରୀର ଓ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଦ୍ୱାରା, ଏବଂ ଅନେକ ଅନ୍ୟ ଶରୀର ମଧ୍ୟମରେ, ସେ ମାନବ ମାଂସ ଓ ଅନ୍ୟ ଉପଯୁକ୍ତ ଖାଦ୍ୟ ଭୋଜନ କଲେ। ସେ ଶୁଅଁଥିବାବେଳେ, ମାଳା ଏକପାଶେ ହୋଇଯିବା, ନବଯୁବତୀ ବନ୍ଧୁର ଛାତିରେ ଗଲା ଲଗାଇ ଅଲ୍ପ ହଲେ ମଡିଥିଲେ। ଦୁଃଖରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ, ସେ ପକ୍ଷୀ ପରି ଅରଣ୍ୟର ପଥରେ ଘୁରିବା, ଇଚ୍ଛାପୂର୍ଣ୍ଣ ବୃକ୍ଷର ମାଳା ମାଳା ଫୁଲ ମେଘ ମଧ୍ୟରେ ଦ୍ୱିଗୁଣ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତାରେ ବିଚରଣ କଲେ। ସେ ସୁଗନ୍ଧିତ ମନ୍ଦାର ଫୁଲର ମଖୁମାଲିକାର ମଧୁ ଦେବପାହାଡ଼ ଅରଣ୍ୟରେ ମଧୁମକ୍ଷିକା ଦଳ ମଧ୍ୟରେ ଲୁଚିଖାଇ ରସପାନ କଲେ। ସେ ମୃତଦେହର ଅଙ୍ଗ ଚବାଇଲେ, ବୟସ୍କ ଗୃଧ୍ର ପରି, କିମ୍ବା ଯୁଦ୍ଧରେ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ହସ୍ତି ପରି, ବୀରମାନଙ୍କ ଦେହ ଦ୍ରୁତଗତିରେ ଭକ୍ଷଣ କଲେ। ଶରୀରର ସମସ୍ତ ନାଳୀ ଓ ମୟ ମଧ୍ୟରେ, ବାୟୁର ଚିହ୍ନ ପରି, ସେ ଉଠିବା ଓ ପଡିବା କରନ୍ତି, ଆକାଶରେ କାଉଁ ପକ୍ଷୀ ପରି ଚଳନ କରନ୍ତି। ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡର ଆତ୍ମା ମଧ୍ୟରେ, ପ୍ରାଣବାୟୁ ଆକାଶରେ କ୍ଷୁଦ୍ର ଛନ୍ଦରେ କ୍ରିୟାଶୀଳ, ଏହିପରି ସେ ସମସ୍ତ ଦେହରେ କ୍ରିୟାଶୀଳ ହୁଅନ୍ତି। ସେ ସମସ୍ତ ଜନ୍ତୁର ଦେହରେ ଚେତନାର ଶକ୍ତିରେ ବିକୃତ ହୋଇ ଘୁରନ୍ତି, ଘରଣୀ ଯେପରି ଦୀପକର ଆଲୋକରେ ନିଜ ଘରକୁ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ କରନ୍ତି। ସେ ରକ୍ତ ମଧ୍ୟରେ ଜଳରେ ତରଳ ଶକ୍ତି ପରି ଚଳନ କରନ୍ତି; ସମୁଦ୍ରରେ ଘୂର୍ଣ୍ଣନ ପରି; ଗଭରେ ତେନିଁ ମୁଡ଼ିଘୁରି କରନ୍ତି। ଶୁଦ୍ଧ ପଦାର୍ଥରେ କପୁରର ସୁଗନ୍ଧି ଲୁଚିଥିବା ପରି, ବା ବାୟୁର ଶକ୍ତିରେ ଅମୃତ ଲୁଚିଥିବା ପରି, ଏହିପରି ଅନ୍ତଃସ୍ଥ ସ୍ୱାଭାବିକ ସୁଗନ୍ଧି ଧାରଣକାରୀ ଅନୁଭବ କରନ୍ତି। ହୃଦୟରେ ବାୟୁ ବସିଥିବା ଅନ୍ତଃପ୍ରବେଶୀ ଜନ୍ଗଲ ଗଛ, ଜଡି, ଔଷଧ ଉପଭୋଗ କରେ; କିନ୍ତୁ ଭକ୍ଷିତ ହେଲେ ସେମାନେ ଶକ୍ତିହୀନ ହୁଅନ୍ତି, ଆଘାତ ପାଇଲେ କେବଳ ଦେଖାଯାନ୍ତି। 'ମୁଁ ଚେତନାର ସୁଇ ହେବି' ଏହି ଆକାଂକ୍ଷା ଉଦ୍ଭବ କଲା, ଏପରି ମନସ୍ତର ସୁଇ ଗଠିତ ହେଲା—ଚେତନ, ଶୁଦ୍ଧ ଓ ତୀକ୍ଷ୍ଣ। ଏହି ଅଦୃଶ୍ୟ, ଅତି ଦ୍ରୁତ, ବାୟୁସ୍ଵରୂପୀ ସୁଇ ଯାହାର ବାସ ହେଉଛି ବାୟୁ, ସେ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଚଳନ କରେ, କିନ୍ତୁ ଲୁଚିଥାଏ। ପାନ, ଭୋଜନ, ଖେଳ, ହସି, ଦେବା, ନେବା, ନୃତ୍ୟ, ଗୀତ, ଜାଗ୍ରଣ—ଏହି ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ଅନେକ ଦେହଧାରୀ ଜନ୍ତୁମାନେ କରନ୍ତି। ଏହି ଅଦୃଶ୍ୟ ଦେହୀ, ଯାହାର ଦେହ ମନ ଓ ବାୟୁ, ସେ ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ କରନ୍ତି, କିଛି ମଧ୍ୟ ଅକୃତ ନାହିଁ। ମଧୁର ରସରେ ମତ୍ତ ଏବଂ ଶକ୍ତିହୀନ ଏହି ଶକ୍ତି, ଶିଶୁମାନଙ୍କ ଖେଳରେ ଭିତରେ ଆଶ୍ରୟ ନେଇ ଘୁରନ୍ତି, ଉତ୍ତେଜିତ ମାଦିନୀ ହସ୍ତି ପରି। ଅଶୁଦ୍ଧ, କ୍ଷୀଣ, ତରଙ୍ଗରେ ବିକ୍ଷୁବ୍ଧ ନଦୀରେ, ଏହି ମତ୍ତ ଶକ୍ତି ଘୂର୍ଣ୍ଣନରେ କୁମ୍ଭୀର ପରି ହୁଏ। ହୃଦୟର ଚର୍ବି ଓ ମାଂସକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିପାରିନଥିଲେ, ସେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଦୁଃଖ ଭୋଗ କରନ୍ତି, ଅଧିକ ଧନ ଓ ବୃଦ୍ଧ ପରି ମନ ଦୁର୍ବଳ ହେଲେ ଯେପରି। ହସ୍ତି, ଉଠ, ହରିଣ, ଘୋଡ଼ା, ସିଂହ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପ୍ରାଣୀ ତାଙ୍କ ହୃଦୟରେ ନୃତ୍ୟ କରନ୍ତି, ନୃତ୍ୟାଙ୍ଗନା ନିଜ ଅଙ୍ଗ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ମଞ୍ଚରେ ଚଳାଏ ପରି। ବାହ୍ୟ ଓ ଅନ୍ତର୍ଗତ ବାୟୁର ଏକତାକୁ ଅନୁସରିଲେ, ସେ ଗନ୍ଧଲେଖକ ପରି ଅଲକ୍ଷ୍ୟ ହୁଅନ୍ତି, ଯାହା ନିଜ ଉପସ୍ଥିତି ଲୁଚାଇ ରଖେ। ମନ୍ତ୍ର, ଔଷଧ, ତପସ୍ୟା, ଦାନ, ଦେବପୂଜା ଓ ଏହାଦିରେ ଉପକୃତ ହୋଇ, ସେ ପାହାଡ଼ ନଦୀର ତୀବ୍ର ତରଙ୍ଗ ପରି ଦୌଡ଼ିଯାନ୍ତି। ଦୀପକର ଆଲୋକର ଚଳନ ଅଜ୍ଞାତ ଥିବାପରି, ସେ ଦ୍ରୁତ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇଯାନ୍ତି, ସୁଇ ନିଜ ମୟ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରବେଶ କରି ବିଶ୍ରାମ ନେବା ପରି। ନିଜ ପ୍ରବୃତ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ ସେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଆଶ୍ରୟ ଖୋଜନ୍ତି; ଇଂଗিত ନିଜେ ଦାନବୀ, ଏବଂ ଇଂଗିତ ଦ୍ୱାରା ଆଶ୍ରୟ ସ୍ଥିର କରାଯାଏ। ସମସ୍ତ ଦିଗ ଘୁରିଲେ ମଧ୍ୟ, ପ୍ରତ୍ୟେକେ ଶେଷରେ ନିଜ ଆଶ୍ରୟକୁ ପହଞ୍ଚନ୍ତି; ଜୀବନ୍ତ ସୁଇ ଲୋହାର ସୁଇକୁ ଯାଏ, ମୂଢ଼ ପୁନଃ ନିଜ ସ୍ଥାନକୁ ଫେରେ। ଏହିପରି, ଦଶ ଦିଗ ଘୁରି ଚେଷ୍ଟା କରି, ସେ ମନସିକ ସନ୍ତୋଷ ପାଉଛନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ଶରୀରୀକ ସନ୍ତୋଷ କେବେ ନୁହେଁ। ବସ୍ତୁ ଅଛି ଯେତେବେଳେ ଗୁଣ ଉଦ୍ଭବ ହୁଏ, ନଥିଲେ ନୁହେଁ; ଦେହ କାହାରି ତାହା ଦେଖାଯାଏ, ସେଠାରେ ହିଁ ସନ୍ତୋଷ ମିଳେ। ପୂର୍ବ ଦେହକୁ ସ୍ମରଣ କରି, ଯିଏ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ଦେହ ଥିଲେ, ସେ ପୁଣି ଦୁଃଖିତ ହେଲେ, ପୂର୍ଣ୍ଣ ଓ ମଧୁର ଗଭର ସୁଖ ଆଶା କଲେ। 'ମୁଁ ମୋ ପୂର୍ବ ଦେହ ପାଇଁ ଦୀର୍ଘ ତପସ୍ୟା କରିବି' ବିଚାର କରି, ସେ ନିଜ ଇଚ୍ଛାରେ ତପସ୍ୟା ସ୍ଥଳ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ କଲେ। ସେ ଜୀବନ୍ବାୟୁର ପଥରେ ଏକ ଯୁବ ଆକାଶ-ଗୃଧ୍ରର ହୃଦୟରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ଆକାଶରେ ବାୟୁ ଚଳନ କରିଥିବା ପରି। ସେଇ ଗୃଧ୍ର, ଏକ ଲୋହାର ସୁଇ ଏଭଳି ଉଠାଇ, ତାହାକୁ ତାଙ୍କ ଚଞ୍ଚୁରେ ଧରି ଶବଦାହ କୁଣ୍ଡରେ ରଖିଲେ, ଯେପରି ମନ ନିଜ କାର୍ଯ୍ୟ ଆରମ୍ଭ କରେ। ସୁଇ ନେଇ, ଗୃଧ୍ର ସେ ଚିନ୍ତିତ ପାହାଡ଼କୁ ଦୌଡ଼ିଲେ, ଭିତରେ ସୁଇ-ଦାନବୀ ଦ୍ୱାରା ଦ୍ରୁତ ଚାଲିଲେ, ବାୟୁ ଦ୍ୱାରା ମେଘ ଚଳିଥିବା ପରି। ସେଠାରେ, ଏକ ପ୍ରାୟ ଶୂନ୍ୟ ମହାଅରଣ୍ୟରେ, ଗୃଧ୍ର ତାଙ୍କୁ ଏମିତି ଏକ ସ୍ଥାନରେ ରଖିଲେ, ଯେଉଁଠାରେ କୌଣସି ଆଶା ନାହିଁ, ଯେପରି ଯୋଗୀ ନିଜ ଚେତନାକୁ ନିଷ୍କଳଙ୍କ ଅବସ୍ଥାରେ ରଖେ। ସେ, ପାଦାଙ୍ଗୁଳି ଟିପରେ ଏକ ଅଣୁ ଭିତରେ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇ, ଗୃଧ୍ର ଦ୍ୱାରା ପାହାଡ଼ ଶିଖରରେ ଦେବତା ପରି ବସିଥିଲେ। ଲୋହାର ସୁଇର ଏକ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ପାର୍ଶ୍ୱରେ, ସେ ତାଙ୍କ ପାଦ ଦୃଢ଼ ଭାବେ ପ୍ରସ୍ଥାପନ କଲେ, ବଡ଼ ପାହାଡ଼ ଶିଖରରେ ଚୂଡ଼ା ରଖିବା ପରି। ଗୃଧ୍ରର ଭିତରେ ଥିବା ପ୍ରାଣ-ସୁଇକୁ ଦେଖି, ସେ ବାହାରକୁ ଯିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ। ପ୍ରାଣ-ସୁଇ ଗୃଧ୍ରର ଜୀବନ ଛାଡ଼ି ବାହାରିଲା, ବାୟୁ ଦ୍ୱାରା ନାକକୁ ଯାଉଥିବା ସୁଗନ୍ଧ ପରି। ଗୃଧ୍ର ତାଙ୍କ ଭାର ଛାଡ଼ି ନିଜ ସ୍ଥାନକୁ ଫେରିଗଲେ, ଭାର ହରାଇଥିବା ଭୂଇଁ ଚାଲିବା ପରି, ରୋଗମୁକ୍ତ ମନୁଷ୍ୟ ପରି ଶାନ୍ତ ହେଲେ। ଲୋହାର ସୁଇ ତପସ୍ୟାର ଆଧାର ଭାବରେ ବିନ୍ୟସ୍ତ ହେଲା; ଦୃଢ଼ ଆଧାରର ଉପଯୋଗ ଯଥାଯଥିକ କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ଉପଯୁକ୍ତ।