ଏହି ଉପଖ୍ୟାନରେ, କାଳର ଚାପରେ ଏକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ମହାନ ଅଙ୍ଗ—କନ୍ଧର ଯୋଡ଼ା ଭୂମିକୁ ଝରିପଡ଼ିଛି, ପଥର ଭିତରେ ଚୁର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଯାଇଛି। ଚନ୍ଦ୍ରମା ପରି ମୁହଁ, ଯାହା ଏକ ସମୟରେ ଅନନ୍ୟ ଉଜ୍ୱଳ ଥିଲା, ଏବେ ତାହାର ଅନ୍ତସ୍ଥ ରଶ୍ମିରେ ତପସ୍ୟା କରୁନାହିଁ—ଏହା ଏମିତି ଦେଖାଯାଏ ଯେପରି ଯୁଗାନ୍ତର ଅଗ୍ନିରେ ଜଳିଗଲାପରେ ଚନ୍ଦ୍ରମା ଶିତଳ ହୋଇଯାଇଛି। ଏହି ଦିନରେ, ମୋର ସେଇ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହାତ କେଉଁଠି ଗଲେ? ମୁଁ ଏବେ କି ଏକ ସୁଇ ପରି ଅତି ସୂକ୍ଷ୍ମ ହୋଇଯାଇଛି, ଏକ ମକିର ପାଦ ଦ୍ୱାରା ହଲି ଯାଏ? ହେ ହାତ, ତୁମେ ଏକ ସମୟରେ ବଜ୍ର ପରି ମଜବୁତ, ଆନନ୍ଦ ଦାନ କରୁଥିଲ, ଅଶ୍ୱର ଭଳି ଉଜ୍ୱଳ, ବିନ୍ଧ୍ୟ ପର୍ବତ ପରି ବିସ୍ତୃତ କଟି, ନିଖୁତ ଚକ୍ର ପରି ପବିତ୍ର ଥିଲ। ଏବେ ଏହି ଦେହ କେଉଁଠି, ଯାହା ଏକ ସୂଇର ଧାଗା ପରି ଅତି ସୂକ୍ଷ୍ମ? ଏହି ମୁଁହ କେଉଁଠି, ଯାହା ପର୍ବତ ଗୁହା ପରି ବିଶାଳ ଥିଲା, ଏବେ ଏହା ଏକ ସୂଇର ଚିରା ପରି ହୋଇଯାଇଛି। ଏକ ସମୟରେ ଯେଉଁଠି ମୋର ଭୋଜନ ଭାରି ମାଂସ ଥିଲା, ଏବେ ଏକ ଜଳବିନ୍ଦୁ ଗିଳିବା ମଧ୍ୟ ଦୁର୍ଲଭ। ଏହି ସବୁ ନିଜ ହାତରେ ହୋଇଥିବା ନାଟକ ମୋର ନିଜ ନାଶର କାରଣ। ଏହାପରେ, ସୂଇ ଯାହାକୁ ଅଦ୍ଭୁତ ଭାବରେ କଥା କହିବା ଶକ୍ତି ମିଳିଥିଲା, ସେ ଭାବିଲା—"ମୁଁ ପୁଣିଥରେ ତପସ୍ୟାରେ ଲିନ ହେବି, ଏବଂ ଶୀଘ୍ର ମୋର ପୂର୍ବତନ ଦେହ ପୁନର୍ଦ୍ଧାରଣ କରିବି।" ଏହି ଭାବନାରେ, ଜନ୍ମ ଓ ମୃତ୍ୟୁରୁ ମନ ହଟାଇ, ସେ ହିମାଳୟ ପର୍ବତର ଶିଖରକୁ ଯାଇ, ଦୃଢ଼ ନିଶ୍ଚୟ ସହିତ ତପସ୍ୟା ଆରମ୍ଭ କଲେ। ତାଙ୍କର ସୂଇ ଆକୃତିକୁ ନିଜ ମନର ରଚନା ବୋଲି ବୁଝି, ସେ ପ୍ରାଣବାୟୁର ଗଠନରେ ଥିବା ଦେହକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ଯାହାର ମନ ହରାଇଯାଇଥିଲା। ସୂଇର ନିଜସ୍ଥ ନିଜତ୍ୱକୁ ଅନ୍ତରେ ଅନୁଭବ କରି, ପ୍ରାଣବାୟୁ ଦେହ ସହ ହିମାଳୟ ଶିଖରକୁ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ। ସେଠାରେ, ଜୀବଜନ୍ତୁ ଶୂନ୍ୟ, କଠିନ, ଅସମ ଭୂମିରେ, ଧୂଳିରେ ଢାକା, ଦାହଜନକ ଅଗ୍ନିରେ ଜଳିଥିବା ଅଞ୍ଚଳରେ, ସେ ଏକା ଠାରେ ଉଭା ରହିଲେ। ଘାସ ଶୂନ୍ୟ ବିସ୍ତୃତ ଭୂମିରେ, ସେ ଅପୂର୍ଣ୍ଣ ଦୁଇଟି ଆଉ ଅଧ ଅଙ୍ଗୁଠି ସହିତ ତପସ୍ୟା କରିବା ଆରମ୍ଭ କଲେ, ନିଜ ଜ୍ଞାନକୁ ଏକମାତ୍ର ଆଧାର କରି। ସୂକ୍ଷ୍ମ ପାଦ ତିପରେ ଧୂଳିର ସଂକୀର୍ଣ୍ଣତାକୁ ଅଟକାଇ, ଦୁର୍ଲଭତା ସହିତ ଉଭା ରହିଲେ। ଧୂଳି, ବାଲୁକା, କଣ୍କର ମଧ୍ୟରେ ପାଦକୁ ବନ୍ଧି, ଅନ୍ଧକାର, ଅହିଂସା, ତୀକ୍ଷ୍ଣତା, ଗୋଳାକାର ମୁଁହ, ଏବଂ ପବନ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରି, ସେ ଏହି ସବୁ ସହିଲେ। ଅରଣ୍ୟରେ, ଏକ ଚଞ୍ଚଳ ସାପକୁ ଅନୁସରଣ କଲେ, ଯାହା ଦୂର ଦେଖିବା ପାଇଁ ଉଠିଥିଲା, ତାର ପୁଛ ଶିରା ଉପରେ ଦୋଳିତ ହେଉଥିଲା। ସାପର ମୁଁହରୁ ନିସ୍କ୍ରାନ୍ତ ସୂର୍ଯ୍ୟ କିରଣ ସୂଇର ସହଚର ହେଲା—ସୂଇ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲା, ପଛ ଅଂଶକୁ ରକ୍ଷା କରୁଥିଲା। ଏହି ନିଜତ୍ୱ ଅନୁଭୂତି ଛୋଟ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ମନୁଷ୍ୟ ତାହାରେ ସ୍ନେହ ଜଣାଇଥାନ୍ତି। ସୂର୍ଯ୍ୟ କିରଣ ମଧ୍ୟ ସୂଇ ପରି ସହଚର ଉପରେ ଆସକ୍ତ ହୋଇଗଲା। ଦ୍ୱିତୀୟ ସହଚର ଥିଲେ ଏକ ତପସ୍ୱିନୀ ମହିଳା—ସ୍ପଷ୍ଟ ଓ ପବିତ୍ର, କିନ୍ତୁ ସୂଇ ତାଙ୍କ ସହିତ ମିଶି ଦୂଷିତ ହୋଇଗଲେ, ଯେପରି ସୂଇ ମାଟିରେ ଲଗି ଦାଗ ହେଉଛି। ସୂଇର ମୁଁହ ହସର ଭାଙ୍ଗିରେ ଭରିଗଲା, କିନ୍ତୁ ପରେ ଦେଖାଯାଇଲା ଏହି ହସ କେବଳ ଧୂଳି ଦ୍ୱାରା ହୋଇଥିଲା। ଧୂଳି ମଧ୍ୟରେ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ବୃକ୍ଷ, ଲତା ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ସେଇ ତପସ୍ୱିନୀ ସୂଇକୁ ଦେଖିବାକୁ ଅତୃପ୍ତ ରହିଲେ। ପବିତ୍ର ମନ ଓ ଦୃଢ଼ ପଦକ୍ଷେପ ସହିତ ଉଭା ଥିବା ସୂଇକୁ, ପବନ ତାଙ୍କର ମୁଁହରୁ ଶବ୍ଦ କରି ବିକ୍ଷୁଭିତ କଲା। ପବନ ସୂଇର ମୁଁହକୁ ଭରିଦେଇ କହିଲେ—"ଆମେ ଜନ୍ମ ନେବୁ, ଅବସ୍ଥାନ କରିବୁ, ଏବଂ ଶୀଘ୍ର ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଗିଳାଯିବୁ—ଏହି ଫୁଲର ପ୍ରସ୍ତୁତ ରେଣୁ।" ଏହି ଧୂଳି, ତପସ୍ୟାର ନାଥଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପଠାଯାଇଥିବା ପବନ ଦ୍ୱାରା ଚାଳିତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ସୂଇ ତାହାକୁ ଗିଳିଲେ ନାହିଁ। ଏହି ସୂଇ ଦୃଢ଼ ନିଶ୍ଚୟ ଥିଲେ, ମନ ଶକ୍ତି ଥିଲେ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ହଳକା ଜିନିଷ ଅପରାଜୟ ହୋଇପାରେନାହିଁ। ସେ ମୁଁହକୁ ଆସିଥିବା ପ୍ରସ୍ତୁତ ରେଣୁ ମଧ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କଲେ ନାହିଁ; ପବନ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହୋଇଗଲା—ମେରୁ ପର୍ବତକୁ ଉପ୍ରୁଟିବାଠାରୁ ବେଶି। କାରଣ, କେତେ ମାଟିରେ ଢାକି, ବଡ଼ ଜଳରେ ଭରିଦେଲେ ମଧ୍ୟ, ସୂଇ ଅଚଳ ରହିଲେ। ତୀବ୍ର ପବନ ଦ୍ୱାରା ହଲି, ବିଜୁଳି ଚମକରେ ଭୟଭୀତ, ମେଘ ଦ୍ୱାରା ଉଲ୍ଲଖାତ, ମେଘର ଗର୍ଜନରେ ବିକ୍ଷୁଭିତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ସେ ହଜାର ବର୍ଷ ଧରି ଦୃଢ଼ ନିଶ୍ଚୟ ସହିତ ତପସ୍ୟାରେ ଅଚଳ ରହିଲେ, ପାଥର ଫଳକ ପରି ଧ୍ୟାନରେ ଲିନ ହେଲେ। ବାହ୍ୟ ଚଳନ ବନ୍ଦ ହେଲା, ସମୟ ବିତିଗଲା, ସୂଇ ନିଜ ନିଜତ୍ୱ ଓ ଚେତନା ବିଷୟରେ ଚିନ୍ତନ କରିଲେ। ଜ୍ଞାନର ଆଲୋକ ତାଙ୍କରେ ଉଦିତ ହେଲା, ସମସ୍ତ ଉଚ୍ଚ-ନୀଚ୍ଚ ସ୍ଥାନ ଦେଖାଇଲା; ସେ ପବିତ୍ର ହେଲେ, ଚେତନାର ସୂଇ ଭାବେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପରିଶୁଦ୍ଧ ହେଲେ। ନିଜ ବୁଦ୍ଧି ଦ୍ୱାରା ଜ୍ଞେୟ ଜିନିଷ ଅନୁଭବ କଲେ; ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ପାପ କ୍ଷୟ ହେଲାପରେ, ସୂଇ ନିଜ ଆତ୍ମା ସୂଚନ କଲେ। ଏଭଳି ହଜାର ହଜାର ବର୍ଷ ଧରି, ସେ ସପ୍ତ ମହାଲୋକକୁ ସାମ୍ନା କରି ତୀବ୍ର ତପସ୍ୟା କଲେ, ଭୟଙ୍କର ତାପ ସୃଷ୍ଟି କଲେ। ତାଙ୍କର ତପସ୍ୟାର ତୀବ୍ରତାରେ, ହିମବତ୍ ପର୍ବତ ଯୁଗାନ୍ତର ଅଗ୍ନି ପରି ଜ୍ୱଳିଉଠିଲା, ସାରା ବିଶ୍ୱ ମଧ୍ୟ ଜଳିଉଠିଲା। ଏହା ଦେଖି, ଇନ୍ଦ୍ର ଚିନ୍ତାଗ୍ରସ୍ତ ହୋଇ, ଏହି ତପସ୍ୟା କାହାର ତାହା ଜାଣିବାକୁ ନାରଦଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ। ନାରଦ କହିଲେ, "ଏହି ସୂଚି ନାମକ ଦୀର୍ଘତପସ୍ୱିନୀ, ସପ୍ତହଜାର ବର୍ଷ ଧରି ତପସ୍ୟା କରୁଛନ୍ତି; ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଏହି ବିଶ୍ୱ ଜ୍ୱଳିଉଠିଛି।" ସାପ ଫୁସିଉଠିଲେ, ପର୍ବତ ଭାଗିଯାଉଛି, ଦେବତାମାନେ ଭୂମିକୁ ପଡ଼ିଯାଉଛନ୍ତି, ମେଘ ଓ ସମୁଦ୍ର ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଉଛନ୍ତି; ଦିଗ୍ବାରି, ସୂର୍ଯ୍ୟ ସହ ଉଷ୍ଣ ଓ ଦୂଷିତ ହେଉଛି—ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ଦେଖ, କିପରି ତପସ୍ୟା ମାୟା ଦ୍ୱାରା ବିନାଶ ଆଣୁଛି। ଏପରେ, କର୍କଟୀ ଓ ତାଙ୍କର ଦୁଃଖଦ ଘଟଣା ଶୁଣି, ଇନ୍ଦ୍ର ନବୀନ କୁତୁହଳରେ ନାରଦଙ୍କୁ ପୁନି ପଚାରିଲେ—"ହେ ମହାମୁନି, କର୍କଟୀ ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ସୂଇ-ଦାନବୀ ହେଲେ; ହିମାଳୟର ଗର୍ଭରେ ସେ କିଏମାନେକୁ ଭକ୍ଷଣ କଲେ?