ଶୁଭ୍ର ଚେତନା ଅନ୍ତର୍ଗତ ରହିଛି ସୃଷ୍ଟି; ଏହି ଶୁଭ୍ର ଚେତନା ସମସ୍ତରେ ବ୍ୟାପିତ। ଏହି ଚେତନା ଏକାଧିକାରେ ସମସ୍ତ ଜୀବ ଓ ବସ୍ତୁରେ ଅଛି, ବସ୍ତୁତଃ ସମସ୍ତ କିଛି ଏହି ଶୁଭ୍ର ଚେତନାରେ ବିଲୀନ। ଏହି ଚେତନା ଭିତରେ, ବାହାରେ, ଉପରେ, ତଳେ, ଜଣେ ଜ୍ଞାତା, ଉପାୟ, ଓ ଜ୍ଞାନ ଭାବରେ ଅଛି; ଏହି ଅବସ୍ଥାରେ ଏହା ଜ୍ଞାତା ଭୂମିକା ନେଇଥାଏ। ସଦା ଶାନ୍ତ ଏହି ଚେତନା ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ଅସ୍ତିତ୍ୱ ସଦା ଏକାତ୍ମ ରହିଥାଏ, ସମତାରେ ବସି, ଚତୁର୍ଥ ଅବସ୍ଥା ପରେ ଅତିକ୍ରମ କରି ଅବିକଳ ଅଛି। ଏଠି ଏକ ପୁରାତନ କଥା କୁହାଯାଏ—ଏହା ଏକ ବିଶାଳ ପ୍ରଶ୍ନମାଳା, ଯାହା ଏକ ଦାନବୀ ଦ୍ୱାରା କୁହାଯାଇଥିଲା। ହିମାଳୟର ଉତ୍ତର ପାର୍ଶ୍ୱରେ, କଳା ପାହାଡ଼ର ଭୟଙ୍କର ସାଳଭଞ୍ଜିକା ପରି, କର୍କଟୀ ନାମକ ଏକ ଦାନବୀ ଅଛି। ତାଙ୍କୁ ବିଷୂଚିକା ଭାବେ ଡାକାଯାଏ, ନ୍ୟାୟରେ ପୀଡିତ ଏକ ଅବିବାହିତ, ଯାଙ୍କ ଦେହ ତର୍କରେ ଶୁଷ୍କ ହୋଇଥିବା ବିନ୍ଧ୍ୟ ଅରଣ୍ୟ ପରି ଦୁର୍ବଳ। ତାଙ୍କ ଚକ୍ଷୁ ଦୁଇଟି ମହାଅଗ୍ନି ପରି ଜ୍ୱଳିତ, ନାକ ଧୂଆଁରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ଶ୍ୟାମ ବସନ ରେ ଶ୍ୟାମ ଦେହରେ ଶ୍ୟାମ ରାତିରେ ଶିଳିତ। ଧୂଆଁପରି ଗୁଡ଼ିକୁ ପରିଧାନ କରି, ଘନ ମେଘ ପରି ମୁଣ୍ଡା ଚାଦର ପିନ୍ଧି, ତାଙ୍କ ଷଣ୍ଡ ମେଘପରି ଲମ୍ବା, ସଦା ଅନ୍ଧକାରର ପତାକା ବୋହିଥାନ୍ତି। ତାଙ୍କ ଚକ୍ଷୁ ବିଜୁଳି ରେଖା ପରି ଅଚଳ, ତାମାଳ ଗଛ ମଧ୍ୟରେ ତାରା ପରି ଚମକିଥାଏ; ନଖ କାଟ୍ସ୍-ଆଉ ରତ୍ନର ଧାର ପରି, ଅସ୍ଥି ମାଳା ପରି ହସିଥାନ୍ତି। ମୃତ ଦେହ ଦ୍ୱାରା ତିଆରି ଫୁଲ ମାଳାରେ ଶୋଭା ପାଇ, ଭୟଙ୍କର ଅନ୍ତ୍ରା ଦ୍ୱାରା ଗଠିତ ମୃତଦେହ ମାଳା ପିନ୍ଧି, ତାଙ୍କ ଗଳା ଏକ ଦେହ ମାଳାରେ ଚମକୁଥିଲା। ତାଙ୍କ କଣ ଭୟଙ୍କର ଖପରା, ଯାହା ଭୂତ-ପିଶାଚର ଅଧିକାରରେ ଅସ୍ଥିର; ତାଙ୍କ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଭୁଜା ସୂର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଧରାଯାଇଥିବା ବିଦ୍ୟୁତ୍ ମେଘ ପରି ଜ୍ୱଳିତ। ତାଙ୍କ ବିଶାଳ ଦେହ ଏବଂ ନିଜ ଖାଦ୍ୟର ଅଭାବରେ, ତାଙ୍କ ପେଟର ଅଗ୍ନି କେବେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୋଇନଥିଲା, ଏକ ଅଗ୍ନିପରି ଯାହା କେବଳ ଅଳ୍ପ ଜଳରେ ଶାନ୍ତ ହୋଇପାରେନି। ସେ ମହାପେଟାଳୀ କେବେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟି ପାଇନଥିଲେ; ସମୁଦ୍ର ନଦୀ ଉପରେ ମଧୁର ଶ୍ୱାସ ନେଇଥିବା ପରି, ସେ ସଦା ଅଶାନ୍ତ ଥିଲେ, ଏବଂ ଏକ ଦିନ ଚିନ୍ତା କରିଲେ—"ଯଦି ମୁଁ ଜମ୍ବୁଦ୍ୱୀପରେ ବସୁଥିବା ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କୁ ଗିଲେ, ତଥାପି ମୋର ଏହି ଅନ୍ତର୍ଗତ ଭୋକ ଶାନ୍ତି ହେବ ନାହିଁ, ସମୁଦ୍ର ନଦୀ ନେଇ ତଥାପି ଅପୃକ୍ତ।" ମୋର ଭୋକ ମେଘ କିମ୍ବା ମୃଗମାରିଚିକା ଦ୍ୱାରା ଶାନ୍ତି ହୁଏନାହିଁ; କେବଳ ସେହି ଉପାୟ ଯୋଗ୍ୟ ଯାହା ବିପଦରେ ଜୀବନ ରକ୍ଷା କରିପାରେ। "ମନ୍ତ୍ର, ଔଷଧ, ଦାନ, ତପ, ଦେବପୂଜା ଆଦି ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ଲୋକ ସୁରକ୍ଷିତ ଓ ବିଘ୍ନମୁକ୍ତ, ତେଣୁ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ସମାନ ଭାବରେ କିଏ କଷ୍ଟ ଦେଇପାରିବ?" ମୁଁ ଅଚଳ ମନ ଦ୍ୱାରା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ତପସ୍ୟା କରିବି; ଦୃଢ଼ ତପସ୍ୟା ଶକ୍ତିରେ ଅମୂଳ୍ୟ ବସ୍ତୁ ମଧ୍ୟ ଲାଭ କରାଯାଏ। ଏଭଳି ଚିନ୍ତା କରି, ସମସ୍ତ ଜୀବକୁ ଭକ୍ଷଣ କରିବା ଭୋକରେ ଉତ୍ସୁକ୍ତ ହୋଇ, ସେ ଏକ ଦୂର, ଭୟଙ୍କର ସ୍ଥାନ ଉପରେ ତପସ୍ୟା ପାଇଁ ସ୍ମରଣ କଲେ। ଏବଂ ତାଙ୍କ ଶରୀର କଳା ମେଘ ପରି, ଚକ୍ଷୁ ବିଜୁଳି ପରି ଅଚଳ, ହାତ ପା ଦେହରେ ଉପର ପହାଡ଼ ଚଡ଼ିଲେ। ଏଠି, ସେ ଏକ ପାଦରେ ଦୃଢ଼ ଭାବରେ ଦଉଡ଼ି, ଚନ୍ଦ୍ର ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଚକ୍ଷୁ ଅଚଳ କରି, ଆକାଶରେ ନିସ୍ପାପ ହୋଇ ତପ କଲେ। ଏହିପରି, ତାଙ୍କୁ ଥଣ୍ଡା ଓ ଗରମ କେବେ ବି ଆକ୍ରମଣ କରିପାରିଲା ନାହିଁ, ପାହାଡ଼ ଫାଟି ଥିବା ପରି ଅଚଳ ରହି, ଦିନ, ପକ୍ଷ, ମାସ, ଋତୁ ଦୀର୍ଘ ଯାତ୍ରା କଲେ। ତାଙ୍କ ଦେହ ଏକ ମେଘମାଳା ପରି, ଶରୀର ଅଚଳ, ଚୁଲ ଉପରକୁ ଉଠି, ଅନ୍ଧକାରରେ ଶିଳିତ, ଆକାଶକୁ ଧରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଥିବା ପରି ଦେଖାଯାଏ। ପବନରେ ତାଙ୍କ ଚର୍ମ ଖରାପ, ଦେହ ଶିଥିଳ, ଗୁଡ଼ି ଆଳି ଚିହ୍ନ, ଚୁଲ ଉଠି ଅନ୍ଧକାରରେ ଶିଳିତ, ମୁକୁତ ମୁକୁତ ଶୋଭା ପାଇ, ଅଜନ୍ମା ପ୍ରଭୁ ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ଆସିଲେ। ହଜାର ବର୍ଷ ପରେ, ବ୍ରହ୍ମା ତାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆସିଲେ; ଦୃଢ଼ ତପସ୍ୟାର ସଫଳତା ପାଇଁ, ଅଗ୍ନି ମଧ୍ୟ ମଳରେ ଶୀତ ହୋଇଯାଏ। କର୍କଟୀ ମନରେ ନମସ୍କାର କରି, ତାଙ୍କ ପାଖରେ ଦଉଡ଼ି, "ଏହି ଭୋକ ଶେଷ କରିବାକୁ କେଉଁ ଦାନ ଯଥେଷ୍ଟ?" ଭାବିଲେ। "ମୁଁ ଅସ୍ଵାଭାବିକ ଏବଂ ଲୋହାର ତିଆରି ଜୀବସୂଚିକା ହେବି; ଏହି ଅନୁରୋଧରେ, ଦ୍ୱିତୀୟ ସୂଚି ହୋଇ, ଅଦୃଶ୍ୟ ଭାବେ ପ୍ରବେଶ କରି ଅଦୃଶ୍ୟ ହେବି।" "ଶ୍ୱାସ ସହିତ, ମୁଁ ସମସ୍ତ ଜୀବର ହୃଦୟରେ ପ୍ରବେଶ କରିବି, ଗନ୍ଧ ପରି, ଏବଂ ଏହି ଉପାୟରେ ମୁଁ ଇଚ୍ଛାମତା ଭାବେ ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କୁ ଭକ୍ଷଣ କରିବି।" "ଅନ୍ତର୍ଗତ ଭୋକ ନଷ୍ଟ ହେବାରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସୁଖ ମିଳେ," ଭାବିଥିବାବେଳେ, ପଦ୍ମଜନ୍ମା ବ୍ରହ୍ମା ତାଙ୍କୁ କହିଲେ। ଏକ ମେଘପରି ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି, "କର୍କଟିକା, ପାହାଡ଼ର ଦାନବବଂଶର ମାଳା," କହିଲେ। "ଉଠ, ମୁଁ ତୋରେ ପ୍ରସନ୍ନ; ଚାହିଁଥିବା ଦାନ ଚୟନ କର।" "ପ୍ରଭୁ, ଭୂତ ଭବିଷ୍ୟତର ନାୟକ, ମୁଁ ଜୀବସୂଚିକା ହେବାକୁ ଚାହିଁଛି।" "ମୋର ଦାନ ହେଉ, ମୁଁ ଅସ୍ଵାଭାବିକ ଏବଂ ଲୋହାର ତିଆରି ହେବି, ଏବଂ ମୋରେ ଚୟନ ଶକ୍ତି ରହିବ।" "ତଥାସ୍ତୁ," ବ୍ରହ୍ମା କହି, ପୁନି କହିଲେ—"ସୃଷ୍ଟିରେ, ତୁମେ ବିଷୂଚିକା, ସୂଚିପରି ହେବା; ସୂକ୍ଷ୍ମ ମାୟାରେ ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ କଷ୍ଟ ଦେବା।" "ଅପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୋଜନ, କଠିନ କାର୍ଯ୍ୟ, ଅବିବେକୀ, ଅସ୍ଥିର, ଖରାପ ସ୍ଥାନରେ ରହୁଥିବା, କିମ୍ବା ଅସାବଧାନ ଲୋକଙ୍କୁ ତୁମେ ଅପଦା ପ୍ରଦାନ କରିବା।" "ଶ୍ୱାସ ସହିତ ହୃଦୟରେ ପ୍ରବେଶ କରି, ପ୍ଲୀହା ଓ ଅନ୍ୟ ଅଙ୍ଗକୁ ବିଦ୍ଧ କରି, ତୁମେ ବିଷୂଚିକା, ବାୟୁ ରୋଗର ସୂକ୍ଷ୍ମ ରେଖା ରୂପ ହେବା।" "ସଦାଚାରୀ ଓ ଅସଦାଚାରୀ ଲୋକଙ୍କୁ ତୁମେ ଆକ୍ରମଣ କରିବା; କିନ୍ତୁ ସଦାଚାରୀ ପାଇଁ ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଚିକିତ୍ସା ପାଇଁ ଦେଉଛି।" "ହିମାଳୟର ଉତ୍ତର ପାର୍ଶ୍ୱରେ କର୍କଟୀ ନାମକ ଦାନବୀ ଅଛି, ଯାହାକୁ ବିଷୂଚିକା ଭାବରେ ଡାକାଯାଏ; ସେ ନ୍ୟାୟକୁ ବାଧା ଦେଇଥାଏ।" "ଏହି ମହାମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ତାହାକୁ ଡାହା ଉଦରରେ ରଖ, ଏବଂ ଏହି ହାତରେ ରୋଗୀକୁ ଶାନ୍ତ ଭାବରେ ମୃଦୁ ଚୁଆ।