ଏକ ସମୟର କଥା, ଏକ ମହାରାଜାଙ୍କ ରାଜପାଳିର ଦେହ ଜୀବନହୀନ ଭାବେ ଭୂମିରେ ପଡ଼ି ଥିଲା, ଶୁଷ୍କ ପତ୍ର ଭଳି ଶୁଷ୍କ ଓ ହିମ ପରି ଶୀତଳ ହୋଇଯାଇଥିଲା, ଗଛର ଦେଉଳ ପାଖରେ ଏହି ମୃତଦେହ ଦେଖାଯାଉଥିଲା। ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି, ରାଜ୍ୟର ମନ୍ତ୍ରୀମଣ୍ଡଳୀ ଆସିଲେ; ସେମାନେ ମୃତ୍ୟୁ ସୂଚକ ଚିହ୍ନ ଦେଖି ଏହି ମହିଳା ମୃତ ହେବାକୁ ନିଶ୍ଚିତ କଲେ, ଏବଂ ଭୟରେ ତାଙ୍କୁ ଘରରୁ ବାହାରକୁ ନେଇଗଲେ। ଏଠାରେ ଅଧିକ କଥାର ଆବଶ୍ୟକତା ନାହିଁ—ସେମାନେ ତାଙ୍କୁ ନେଇଯାଇ, ଚନ୍ଦନ କାଠ ଓ ଘୃତ ଦେଇ ଚିତାରେ ରଖିଲେ, ଏବଂ ଶୀଘ୍ର ଭାବରେ ତାହା ଭସ୍ମରେ ପରିଣତ ହେଲା। ଏହି ଦୁଃଖଦ ଘଟଣା ପରେ, ରାଣୀଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁରେ ସମସ୍ତେ ବିକଳ ହୋଇ କାନ୍ଦିଲେ; ଆପଣଙ୍କ ପରିଚାରିକାମାନେ ନିୟମିତ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କାର୍ଯ୍ୟ କଲେ। ଏପରେ, ଆପଣଙ୍କୁ ଏଠି ଦେଖି, ଏହି ଦେହରେ ପୁନଃ ପ୍ରକାଶିତ ହେବାକୁ ସମସ୍ତେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହେବେ—ଏହା ମନ୍ୟ ହେବ ଯେ ଆପଣ ପୁନଃ ଏହି ଲୋକକୁ ଫେରିଆସିଛନ୍ତି। କିନ୍ତୁ, ଆପଣ ନିଜ ସତ୍ୟ ସଙ୍କଳ୍ପର ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଏହି ଦେହରେ ଦେଖାଯାଉଛନ୍ତି, ଆପଣଙ୍କ ମନ ନିଜ ପୁଅ ଉପରେ କେନ୍ଦ୍ରିତ। ଆପଣ ଯେଉଁ ଭାବନା ଦେହ ବିଷୟରେ ଧାରଣ କରିଥିଲେ, ସେଇ ଦେହର ରୂପ ଆପଣଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପୁନଃ ଉପସ୍ଥିତ ହୋଇଛି, ହେ ଶିଶୁ, ପୂର୍ବବତ୍। ପ୍ରତ୍ୟେକ ଲୋକ ନିଜ ନିଜ ଭାବନା ଅନୁଯାୟୀ ସମସ୍ତ କିଛି ଅନୁଭବ କରେ; ଏଠାରେ ଏହାର ଉଦାହରଣ ହେଉଛି ଶିଶୁ ବେତାଳଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟି, ଯାହାର କୌଣସି ବିରୋଧ ନାହିଁ। ହେ ସୁନ୍ଦରୀ ଓ ସିଦ୍ଧ ଜନନୀ, ଆପଣ ଏବେ ସୂକ୍ଷ୍ମ ଦେହ ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି; ଆପଣଙ୍କ ପୂର୍ବ ଦେହ ଭୁଲିଯାଇଛି ଏବଂ ସେ ଦେହ ସ୍୵ୟଂ ଚାଲିଯାଉଛି। ଯେଉଁ ଜଣଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟି ସୂକ୍ଷ୍ମ ଦେହରେ ଦୃଢ଼ ହୋଇଯାଏ, ସେଠି ଦେହିକ ପୀଡ଼ା ଅପସାରିତ ହୁଏ, ଯଦିଓ ଜାଗୃତ ଅବସ୍ଥାରେ ସେଠି ମେଘରେ ବର୍ଷା ପରି ଦେଖାଯାଏ। ଯେତେବେଳେ ସୂକ୍ଷ୍ମ ଦେହର ଅବସ୍ଥା ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହୁଏ, ସେଠି ସ୍ଥୂଳ ଦେହ ମୃତଦେହ ପରି ହୋଇଯାଏ—ପାଣି ନଥିବା ମେଘ କିମ୍ବା ଗନ୍ଧ ନଥିବା ଫୁଲ ପରି। ଆଜିଠାରୁ, ସୂକ୍ଷ୍ମ ଦେହର ଜ୍ଞାନ ପକ୍ୱ ହୋଇଯିବାରୁ, ଦେହ ଭୁଲିଯାଏ, ଯେପରି ଶିଶୁବୟସରେ ଜନ୍ମଗୃହର ଅବସ୍ଥା ଭୁଲିଯାଏ। ଆଜି, ଏକତିସ ଦିନ ପରେ, ଆମେ ଏହି ଆକାଶକୁ ପହଞ୍ଚିଛୁ; ସକାଳେ ଏହି ଦୁଇଜଣୀ ଦାସୀ ନିଦ୍ରାରେ ମୋହିତ ହୋଇଥିଲେ। ତେଣୁ, ଆସ, ଲୀଳା, ଆମେ ତାଙ୍କୁ ମଜାର ଲାଗି ଆପଣଙ୍କୁ ଦେଖାଯିବା—ଚିନ୍ତାର ଖେଳରେ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ଆରମ୍ଭ ହେଉ। ଯେତେବେଳେ 'ଲୀଳାଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଆମେ ପ୍ରକାଶିତ ହେବା' ଭାବନା ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା, ସେହି ସମୟରେ ଦୁଇ ଦେବୀ ଏଠି ଦେଖାଦେଲେ, ଜ୍ଞାନର ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଦୀପ୍ତିମାନ ଭାବେ ଦୃଶ୍ୟମାନ ହେଲେ। ତାପରେ, ବିଦୁରଥଙ୍କ ରାଣୀ ଲୀଳା, ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ଭରିଥିବା ଦୃଷ୍ଟିରେ ଏହି ଘରକୁ ଦେଖିଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ଆଲୋକର ଝଲକ ଦେଖାଯାଉଥିଲା। ସେ ଚାନ୍ଦ୍ରକଳାରୁ ତିଆରି ହୋଇଥିବା ପ୍ରତିତି, ସୁନା ଧାରାରେ ଧୋଇଯାଇଥିବା, ଶୀତଳ ଅଗ୍ନି କିମ୍ବା ସୁସ୍ଥିର ଶାଖା ଉପରେ ପାତା ପରି ଲାଗୁଥିଲା। ଘର ଦେଖି, ଖେଳାମଣ୍ଡଳୀ ଦ୍ୱାରା ଡାକ ଆସିଥିବା ଅନୁଭବ କରି, ସେ ଶୀଘ୍ର ତାଙ୍କ ପାଦପଦ୍ମରେ ପଡ଼ିଲେ। ଏବେ, ରାଣୀ ମଜ୍ଜୟା ଆସି, କହିଲେ: 'ଜୟ ହେଉ, ପ୍ରାଣଦାତ୍ରୀମାନେ! ମୁଁ ଆପଣମାନେଙ୍କ ପଥ ସଫା କରି, ପୂର୍ବରୁ ଆସିଛି।' ଏପରି କହିବା ପରେ, ସେଉଁଠି ତାରୁଣ୍ୟ ଉତ୍ସବରେ ମତ୍ତ ହୋଇଥିବା ଗର୍ବିତା ମହିଳାମାନେ, ମେରୁ ପର୍ବତ ଶିଖରରେ ଲତା ପରି ଆସନରେ ବସିଲେ। ସେମାନେ କହିଲେ: 'ଶିଶୁ, କହ, କିପରି ପ୍ରଥମେ ଏହିଠାରେ ପହଞ୍ଚିଲୁ? କଣ ଘଟିଲା, କଣ ଦେଖିଲୁ ଏବଂ କେଉଁଠାରେ?' ଲୀଳା ଉତ୍ତର ଦେଲେ: 'ଦେବୀ, ସେଠାରେ ମୁଁ ତ୍ରାସରେ ଅଚେତନ ହୋଇଯାଇଥିଲି; ଶେଷ ଚନ୍ଦ୍ରକଳା ପରି ମୁଁ ଅନ୍ତିମ ଅଗ୍ନିରେ ବିଲୀନ ହୋଇଯାଇଥିଲି। ମୋତେ କିଛି ଅନୁଭବ ହେଉନି, ଭଲ କିମ୍ବା ଖରାପ; ତାପରେ, କମ୍ପିତ ପାପଡ଼ି ତଳେ ଆଖି ବନ୍ଦ କରି ରହିଗଲି।' 'ଏହି ମୃତ୍ୟୁସ୍ଥିତିର ଶେଷରେ, ହେ ପରମେଶ୍ୱରୀ, ମୁଁ ଦେଖିଲି—ଏବଂ ହଠାତ୍ ଉଠି ଆକାଶରେ ଉଡ଼ିଗଲି। ପଞ୍ଚ ଭୂତର ଖାଲି ଆକାଶରେ, ମୁଁ ପବନର ରଥ ଚଢ଼ିଲି; ଯେପରି ଗନ୍ଧ ତରଙ୍ଗ ଆଣି ନେଯାଏ, ସେପରି ମୁଁ ଏହି ଗୃହକୁ ଆସିପହଞ୍ଚିଲି।' 'ଏଠି ମୁଁ ଏକ ଶୋଭାମୟ ଗୃହ ଦେଖିଲି, ଯାହା ତାର ମାଲିକ ଦ୍ୱାରା ସଜାଯାଇଛି, ଦୀପର ଆଲୋକରେ ଦୀପ୍ତିମାନ, ନିର୍ଜନ ଓ ଏକ ରୂଚିର ଶଯ୍ୟାରେ ସୁସଜ୍ଜିତ।' 'ମୁଁ ମୋ ଭର୍ତ୍ତା ବିଦୁରଥଙ୍କୁ ଦେଖିଲି, ତାଙ୍କ ଦେହ ଫୁଲରେ ଘେରାଯାଇଛି, ଯେପରି ମଧୁ ମାଳା ମଧୁବନରେ ରହିଥାଏ।' 'ଏବେ, ଯୁଦ୍ଧର ଖେଳରେ କ୍ଳାନ୍ତ ହୋଇ, ସେ ଗଭୀର ନିଦ୍ରାରେ ଅଛନ୍ତି; ତେଣୁ, ହେ ଦେବୀ, ମୁଁ ତାଙ୍କର ଶୟନ ବିଘ୍ନ କରିନଥିଲି।' 'ତାପରେ, ଦେବୀ ଏଠି ପହଞ୍ଚିଲେ, ମୁଁ ସମସ୍ତ କଥା ଦୟାପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଆପଣଙ୍କୁ କହିଲି।' 'ହେ ହଂସଗତି, ଖେଳାଳୁ ଚକ୍ଷୁ ଥିବା ଦେବୀମାନେ, ଚଲନ୍ତୁ, ଏହି ମୃତ ଶଯ୍ୟାରୁ ରାଜାଙ୍କୁ ଉଠାଉ।' ଏପରି କହି, ସେ ତାଙ୍କର ପ୍ରାଣବାୟୁକୁ ପଦ୍ମର ଗନ୍ଧ ପରି ଛାଡ଼ିଲେ; ଏହା ପବନର ରୂପ ଧାରଣ କରି ରାଜାଙ୍କ ନାସାରେ ପ୍ରବେଶ କଲା। ଶୀଘ୍ର ଏହା ବାଂଶର ଖାଲି ଗୁହାରେ ପବନ ପ୍ରବେଶ କରିବାପରି ନାସାର ଭିତରକୁ ଯାଇଲା, ନିଜ ସହସ୍ର ସଂସ୍କାର ନେଇ, ଯେପରି ସମୁଦ୍ର ରତ୍ନ ଧାରଣ କରିଥାଏ। ତାଙ୍କ ମୁହଁରୁ ଜୀବନର ତେଜ ଉଦ୍ଭାସିତ ହେଲା, ଯେପରି ଜଳରେ ପଦ୍ମର ପ୍ରତିବିମ୍ବ ଦେଖିଲେ ଅନ୍ୟ ପଦ୍ମ ପ୍ରବେଶ କରୁଛି ବୋଲି ଲାଗେ। ଧୀରେ ଧୀରେ, ତାଙ୍କ ସମସ୍ତ ଅଙ୍ଗ ଶୋଭାରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହେଲା, ଯେପରି ଭୂମିରେ ଫୁଲ ଚମକୁଥିବା କିମ୍ବା ପାହାଡ଼ରେ ଲତା ଜାଲି ହେଉଛି। ତାପରେ ସେ ଚନ୍ଦ୍ର ପରି ପୂର୍ଣ୍ଣ ତେଜରେ ଦେଖାଗଲେ, ତାଙ୍କ ଚନ୍ଦ୍ରମୁଖରୁ ଆଲୋକ ଝରି ଘରକୁ ଆଲୋକିତ କରିଲା। ତାଙ୍କ ଅଙ୍ଗ ଅତି କୋମଳ ଓ ପ୍ରାଣଶକ୍ତିରେ ଭରିଥିଲା, ନବ ପତ୍ର ପରି ସୁନା ରଙ୍ଗରେ ଦୀପ୍ତିମାନ ହେଲା। ତାଙ୍କ ଚକ୍ଷୁ ଖୋଲିଲେ, ଯେଉଁଠାରୁ ଶୁଦ୍ଧ ଆଲୋକ ଉତ୍ସରିତ, ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଶୋଭାମୟ, ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ଆଲୋକିତ କରୁଥିଲା।