ଏକ ସମୟର କଥା, ଏକ ଅପୂର୍ବ ସୁନ୍ଦରୀ ନାରୀ ଥିଲେ। ତାଙ୍କର ଅଙ୍ଗଗୁଡିକ ସୁବৰ্ণମୟ ଓ ମଧୁର, ତାଙ୍କର ଠୋଡ଼ ବିମ୍ବାଫଳ ପରି ରସିଳା। ସେ, ତାଙ୍କର ପତିର ଚିନ୍ତାରେ, ଏକ ମନୋଭୂତିକ ପ୍ରତିଛବିରେ ପରିଣତ ହୋଇଥିଲେ। ପରେ, ସେ ନିଜ ପତିପରି ଏକ ଆକୃତି ଧାରଣ କରି, ଚେତନାରେ ଆଶ୍ଚର୍ୟଚକିତ ହେଲେ; ଏବଂ ତାଙ୍କର ପତିର ମୃତ୍ୟୁ ଘଟିବା ସହିତ, ସେ ମଧ୍ୟ ସେହି ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ପ୍ରାଣ ତ୍ୟାଗ କଲେ। ପତି ତାଙ୍କୁ ଦେଖିଥିଲେ, କାରଣ ସେ ପତି ତୁମ ଚିନ୍ତାର ଏକ କଣା ଥିଲେ; ମନ ଯେଉଁ ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖେ, ତାହା ନିଜେ ଅନୁଭବ କରେ। ଏହି ସମସ୍ତ ଦୃଶ୍ୟ ଏକ ଶୂନ୍ୟ ଶରୀରର ଉତ୍ପାଦନ, ମନ ଯାହା ଦେଖେ, ତାହା ଏକ ମାୟା ମାତ୍ର ବୋଲି ଜାଣେ। ଏହି ଶୂନ୍ୟ ଶରୀର ଆଉ ଏକ ମନରେ ଉଦ୍ଭବ ହୁଏ; ମୃତ୍ୟୁର ଜ୍ଞାନ ଦ୍ୱାରା ଆଉ ଏକ ଜନ୍ମର ଭ୍ରମ ଉପସ୍ଥିତ ହୁଏ। ତୁମେ ଏହି ଜ୍ଞାନର ଅଧିକାରୀ, ଏବଂ ଏହି ତୁମେ ବୁଝିଛ; ଏହିପରି, ସେ ତୁମକୁ ଦେଖିଥିଲେ, ତୁମେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ଦେଖିଥିଲେ। ତୁମେ ଏହି ଆତ୍ମାରେ ବ୍ୟସ୍ଥିତ, କାରଣ ଚେତନା ସମସ୍ତରେ ବ୍ୟାପ୍ତ; ବ୍ରହ୍ମ ସବୁଠି ଅଛନ୍ତି, ଯାହା କି ଉଦ୍ଭବ ହୁଏ, ସେହି ଏହି ବ୍ରହ୍ମ। ଏଠାରେ, ଏହା ତୁରନ୍ତ ଘଟିଯାଏ; ଏହା ନିଜ ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଦେଖିଥାଏ। ସମସ୍ତଠି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହୋଇ, ଯେଉଁଠି ଏହା ଉଦ୍ଭବ କରେ, ଏହା ସେଉଁଠି ମାନିଯାଏ। ଏହି ଦମ୍ପତି—ପତି ଓ ପତ୍ନୀ—ମୃତ୍ୟୁ ଓ ମାୟାର ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ, ତୀବ୍ର ଚେତନା ଶକ୍ତିରେ ଏଠାରେ ଅବସ୍ଥିତ ହେଲେ। ପରେ, ଦୁଇଜଣଙ୍କ ହୃଦୟରେ ଏକ ଜ୍ଞାନ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲା—ଦୃଶ୍ୟର ଶକ୍ତିଦ୍ୱାରା: "ଏହି ଆମର ପିତାମାନେ, ଏହି ଆମର ମାତାମାନେ।" "ଏହି ଶରୀର, ଏହି ଧନ, ଏହି ପୂର୍ବର କାର୍ଯ୍ୟ; ଆମେ ଏପରି ବିବାହ କରିଥିଲୁ, ଏବଂ ଏପରି ଏକତ୍ୱ ପାଇଥିଲୁ।" ଏହି ଦୁଇଜଣଙ୍କ ପରିବାର ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟ ସେଉଁଠି ପ୍ରକୃତ ହୋଇଗଲେ; ଏହା ଏକ ସ୍ପଷ୍ଟ ଦୃଷ୍ଟାନ୍ତ—ସ୍୵ପ୍ନ ଅନୁଭବ ପରି। ଏହି ଖେଳରେ, ମୁଁ ମଧ୍ୟ ଖେଳରେ ପୂଜିତ ହୋଇଥିଲି; "ମୁଁ ବିଧବା ହେବିନାହିଁ"—ଏହି ଭାବନାରେ, ମୁଁ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ମୋର ପ୍ରିୟ ପତି ଭାବରେ ଦାନ କରିଥିଲି। ଏହି ଚେଷ୍ଟାରେ, ସେଉଁ ଝିଅ ପୂର୍ବରୁ ମୃତ୍ୟୁ ବରଣ କରିଥିଲେ; ଏଠାରେ, ମୁଁ ତୁମ ଚେତନାର ଅଂଶମାନେ ମଧ୍ୟ ଚେତନାର ମୂଳତତ୍ତ୍ୱ। ପରିବାର ଦେବୀ ସଦା ପୂଜିତ ହେବା ଉଚିତ; ଏହିପରି ମୁଁ ଏହା କରୁଛି। ପରେ, ତାଙ୍କର ପ୍ରାଣଶକ୍ତି ଶ୍୵ାସ ରୂପେ ଶରୀର ଛାଡ଼ିଦେଇ ଚାଲିଗଲା। ମନର ନିର୍ଦ୍ଦେଶନାରେ, ଏହି ପ୍ରାଣ ମୁଁହାର ଟିପ୍କୁ ପହଞ୍ଚି, ଶରୀର ଛାଡ଼ିଦେଲା। ମୃତ୍ୟୁର ଅସ୍ପଷ୍ଟତା ଶେଷ ହେବା ଉପରେ, ଏହି ଘରରେ ସେ ଜାଗିଲେ; ଚିନ୍ତନାର ଆକୃତି ରୂପେ ତାଙ୍କର ଚେତନା ଜୀବାତ୍ମା ଦ୍ୱାରା ଦେଖାଗଲା। ସେ ଏକ ସଫଳ ନାରୀ, ତାଙ୍କର ଚକ୍ଷୁ ହରିଣ ପରି, ଚନ୍ଦ୍ରମୁଖୀ ମଧୁର ରୂପରେ ଦୀପ୍ତିମାନ, ଗର୍ବିତ ଓ ପ୍ରିୟା, ପତିକୁ ଭୋଗ କରିବା ଆଶାରେ; ପୂର୍ବ ମତିର ସ୍ମୃତିରେ, ଉତ୍ସୁକ ମୁହଁ, ଅନ୍ତର ଶାନ୍ତ, ନିଜ ସ୍ଵରୂପ ଚମତ୍କୃତିରେ ଏକ ମନ୍ଦାର ଫୁଲ ପରି ଖିଳିଯାଇଛି। ଏବେ, ତାଙ୍କର ଆଶୀର୍ବାଦ ପାଇଁ, ଏହି ଶରୀରରେ, ସେ ରାଜାଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଚାଲିଲେ, ପତିକୁ ପାଇବା ଆଶାରେ, ଆକାଶର ମାର୍ଗରେ ଦେବଲୋକକୁ ଯାଉଛି। ଏହି ଭାବରେ, ଆନନ୍ଦରେ, ମହା ମକର ଧ୍ୱଜ ଉଚ୍ଚ କରି, ପକ୍ଷୀ ପରି ଆକାଶରେ ଉଡ଼ିଗଲେ। ଏଠାରେ, ସେଉଁ ଝିଅ ପାଇଁ ଏକ ସନ୍ଦେଶ ଆସିଗଲା, ଯାହା ତାଙ୍କର ନିଜ ଦୃଢ଼ ନିଶ୍ଚୟର ଦୃଶ୍ୟ ପରି ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଲା। "ମୁଁ ତୁମର ଝିଅ, ମିତ୍ର ଜ୍ଞାପ୍ତି; ଶୁଭେଚ୍ଛା ତୁମକୁ, ସୁନ୍ଦରୀ। ମୁଁ ଆକାଶର ମାର୍ଗରେ ତୁମ ପାଇଁ ଅପେକ୍ଷା କରୁଛି।" "ଓ ଜଳପରି ଚକ୍ଷୁ ଥିବା ଦେବୀ, ମୋତେ ମୋର ପତିପାଖକୁ ନେଇଯାଅ; ବଡ଼ମାନଙ୍କର ଦର୍ଶନ କଦାପି ଫଳହୀନ ନୁହେଁ।" "ଆସ, ଆମେ ସେଉଁଠି ଯାଉ," ଭାବି, ମାର୍ଗ ଦେଖାଇବାକୁ ଉଦ୍ୟତ ଝିଅ ଆକାଶରେ ସାମ୍ନାକୁ ଦଢ଼ିଗଲେ। ତାଙ୍କୁ ଅନୁସରି, ସେ ଆକାଶର ଏକ ଖାଲି ସ୍ଥାନକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ, ଯାହା ଏକ ସ୍ଫଟିକ ହାତ ବା ଏକ ସୁନ୍ଦର ରେଖା ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଓ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଥିଲା। ପରେ, ମେଘର ମାର୍ଗ ଅତିକ୍ରମ କରି, ପବନ ତରଙ୍ଗରେ ଉଠି, ସୂର୍ଯ୍ୟର ଗତିକୁ ଅତିକ୍ରମ କରି, ତାରାମଣ୍ଡଳର ଅଞ୍ଚଳକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ବାୟୁ, ଇନ୍ଦ୍ର, ଦେବ, ସିଦ୍ଧମାନେ ଥିବା ଲୋକକୁ ଶୀଘ୍ର ଅତିକ୍ରମ କରି, ସେ ବ୍ରହ୍ମା, ବିଷ୍ଣୁ, ଶିବଙ୍କର ବିଶ୍ୱର ଆଉଟର ଶେଲ୍କୁ ପହଞ୍ଚିଲେ। ଏକ ମାଟିକୁ ଠଣ୍ଡା ଅନୁଭବ ହେବା ପରି, ସେ ନିଜ ନିଶ୍ଚୟ ଦ୍ୱାରା ବିଶ୍ୱର ବାହାରକୁ ଆସିଗଲେ। ସେ ଏହି ଭ୍ରମର ଅନୁଭବ କରି, ଯାହା ନିଜ ମନର ଶରୀର ଓ ଇଚ୍ଛାର ଚମକ ଦ୍ୱାରା ଉପସ୍ଥିତ। ପରେ, ଜଳ ଓ ଅନ୍ୟ ନଉଟି ଆବରଣ ଅତିକ୍ରମ କରି, ବିଶ୍ୱର ପାର ଦେଇ, ମହା ଚେତନା ଆକାଶର ବିସ୍ତୃତିକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ। ଅତ୍ୟନ୍ତ ତ୍ୱରାନ୍ୱିତ ହୋଇ, ଏକ ଅନନ୍ତ ଆକାଶରେ, ଯାହାର ସୀମା ଓ ଶେଷ ଦୃଶ୍ୟ ନାହିଁ, ସେ ଗରୁଡ଼କୁ ଅତିକ୍ରମ କରି, ଅନେକ କୋଟି ବର୍ଷ ପରି ଅନେକ ଦିଗରେ ଦୌଡ଼ିଲେ। ସେଉଁଠି, ଅନେକ କୋଟି ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ଅଛି, ଏକ ଅନ୍ୟ ଏକକୁ ଦେଖିପାରିନାହିଁ, ଏକ ବନରେ ଫଳ ପରି। ସେଉଁ ଏକ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡର ଏକ ବଡ଼ ସହର ଅଞ୍ଚଳକୁ ଭେଦ କରି, ଏକ କୀଟ ପରି ଫଳର ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ଏଠାରେ, ବ୍ରହ୍ମା, ଇନ୍ଦ୍ର, ବିଷ୍ଣୁ ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବମାନେ ଥିବା ଦୀପ୍ତିମାନ ଲୋକ ଅତିକ୍ରମ କରି, ତାରାମଣ୍ଡଳ ତଳର ଭୂମି ଚକ୍ରକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ। ଏହି ଚକ୍ରରେ ଆସି, ସହର ଓ ମଣ୍ଡପରେ ପ୍ରବେଶ କରି, ସେ ପୁଷ୍ପଗୁପ୍ତଙ୍କର ଶବ ଉପରେ ଦଢ଼ିଗଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ସେଉଁଠି ଝିଅକୁ ଦେଖିନାହିଁ; ସୁନ୍ଦର ମୁହଁ ଥିବା ମାୟା ଝିଅ କୌଣସିଠିକି ଚାଲିଯାଇଥିଲେ। ପତିର ମୁହଁକୁ ଦେଖି, ତାଙ୍କର ନିଜ ଜ୍ଞାନ ଦ୍ୱାରା ସତ୍ୟ ଅବସ୍ଥା ବୁଝିପାରିଲେ। "ଏହି ମୋର ପତି, ସିନ୍ଧୁ ଦ୍ୱାରା ଯୁଦ୍ଧରେ ହତ; ଏହି ଶୂର ଲୋକରେ ପହଞ୍ଚି, ସେ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ପାଇଁ ବିଶ୍ରାମ କରୁଛି।" "ଦେବୀର କୃପାରେ, ମୁଁ ଏହି ଆକୃତିରେ ତାଙ୍କୁ ପହଞ୍ଚିଛି; ମୁଁ ଧନ୍ୟ, ମୋ ପରି ଅନ୍ୟ କେହି ନାହିଁ।