ଶୁଣ, ମୁଁ ତୁମକୁ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଭାବରେ ସବୁ କଥା କହିବି—ମୁଁ ଯେଉଁପରି ଦେଖିଛି, ଲୀଳାର ଏହି ଖେଳର କଥା, ଯାହା ଦେଖାଯାଉଥିବା ଓ ଅଦୃଶ୍ୟ ଦ୍ୱିତୀୟରେ ଶେଷ ହୁଏ। ଯେପରି ଏକ ପଦ୍ମ ତାହାର ଝିଲିକା ରାଜା, ସେପରି ସେ ଏହି ମାୟାକୁ ବିସ୍ତାର କରେ; ଏହି ସଂସାର ସେ ନିଜ ଗୃହରେ ନିଜ ମଧ୍ୟରେ ବୁନାଯାଇଥିବା ଭଳି ଦେଖେ। ଏହି ଯୁଦ୍ଧ ମାୟାର ଯୁଦ୍ଧ; ଏହି ଲୋକମାନେ ମାୟାରୁ ଜନ୍ମିତ; ଏହି ସଂସାରରେ ମୃତ୍ୟୁ ମଧ୍ୟ ମାୟାରୁ, ଏହା ଭ୍ରମର ସ୍ୱଭାବ। ଏହି ଭ୍ରମର ଅନୁକ୍ରମରେ ଲୀଳାର ପ୍ରିୟ ଅବସ୍ଥା ରହିଥାଏ; ତୁମେ ଓ ସେ, ଶୋଭାବତୀ, ଏକ ସ୍ୱପ୍ନ ଛଡା କିଛି ନୁହେଁ, ଶୁଭାଙ୍ଗିନୀ। ଏହିପରି, ଏହି ଦେବତା ତୁମେ ଦୁଇଜଣଙ୍କ ପାଇଁ ଅଛନ୍ତି, ଏବଂ ମୁଁ ମଧ୍ୟ ଅଛି; ସଂସାରର ଚମତ୍କାର ସଂସାରରେ ଦେଖାଯାଏ, ଏହିଠାରେ ଏହିପରି କଥା ହୁଏ। ଏହି ଅନୁଭୂତି ଅନୁସାରେ ବୁଝାଯାଏ, ଦେଖାଯାଉଥିବା ଶବ୍ଦର ଅର୍ଥ ଛାଡାଯାଏ; ଏହିପରି ସେ ତୁମେ ଭଳି, ରାଜା ମଧ୍ୟ ଏହିପରି ସଫଳ। ମୁଁ ମଧ୍ୟ ଆତ୍ମାର ତତ୍ତ୍ୱରେ ନିଶ୍ଚିତ, ସମସ୍ତଙ୍କ ଆତ୍ମା; ଏଠାରେ ଆମେ ପ୍ରତିପ୍ରତି ନିଜରୁ ସଫଳ, ନିଜରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ଭଳି। ଏପରି, ସମସ୍ତର ଏସେନ୍ସ୍ ଭାବରେ, ସ୍ୱର୍ଷ୍ଟ ଚେତନାର ଗୁଣ୍ଡମାନେ ଅବସ୍ଥିତ, ରାଣୀ ହସର ମାୟାରେ ଚମକି ରହିଥାନ୍ତି। ତାଙ୍କର ଚକ୍ଷୁ ଖେଳି ଦେଖିଥାଏ, ସେ ତରୁଣୀ ଭୂଷିତ; ତାଙ୍କର ଚାଳ ଶୋଭାମୟ, କଥା ମଧୁର ଏବଂ ଉତ୍ତମ। ତାଙ୍କର ଶବ୍ଦ କୋଇଲାର ଗୀତ ଭଳି, ଚାଳ ଆଶ୍ରାୟରେ ମନ୍ମଥାନ୍ଦ୍ର; ଚକ୍ଷୁ ନୀଳ ପଦ୍ମର ପତ୍ର ଭଳି, ଅସ୍ଥି ଉତ୍ତଳ ଏବଂ ଗୋଲାକାର। ତାଙ୍କର ଅଙ୍ଗ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଏବଂ ଶୋଭାମୟ, ତାଙ୍କର ଓଠ ବିମ୍ବାଫଳ ଭଳି ରସିଳା; ତୁମ ପ୍ରତିଫଳନରେ, ସେ ତାଙ୍କର ପତିର ଚିନ୍ତାର ଛବି ଭଳି ଅଛନ୍ତି। ଏପରି, ତୁମ ପରି ଆକୃତି ନେଇ ସେ ଚେତନାରେ ଅବାକ ଦେଖାଯାଇଲେ; ଏବଂ ପତିର ମୃତ୍ୟୁ ପରେ, ସେ ମଧ୍ୟ ସେହି ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ଚଳିଗଲେ। ସେ ପୂର୍ବରୁ ପତିକୁ ଦେଖିଥିଲେ, ଯିଏ ତୁମ ଚିନ୍ତାର ଅଂଶ; ମନ ଯାହା ଅନୁଭୂତି କରେ, ସେ ନିଜରେ ଦେଖେ। ଏହା ଜାଣେ ଯେ ଏହି ସତ୍ୟ ନୁହେଁ, ମନର ଶୂକ୍ଷ୍ମ ଶରୀରର ପ୍ରକଳ୍ପ; ମନ ଯାହା ଦେଖେ, ଏହା ଏକ ମୂଳ ସତ୍ୟ ନୁହେଁ। ଶୂକ୍ଷ୍ମ ଶରୀରର ପ୍ରକଳ୍ପ ପରେ ଅନ୍ୟ ଏକ ଉପସ୍ଥିତ ହୁଏ; ଏହିପରି, ମୃତ୍ୟୁର ଜ୍ଞାନରେ ଫେରି ଜନ୍ମର ମାୟା ଆସିଥାଏ। ତୁମେ ଏହାର ଜ୍ଞାତା, ଏବଂ ତୁମେ ଏହାକୁ ବୁଝିଛ; ଏହିପରି, ସେ ତୁମକୁ ଦେଖିଲେ, ତୁମେ ମଧ୍ୟ ସେକୁ ଦେଖିଲେ। ତୁମେ ଆତ୍ମାରେ ନିଶ୍ଚିତ, ଚେତନା ସମସ୍ତରେ ବ୍ୟାପି; ବ୍ରହ୍ମ ସ everywhere, ଯାହା ଉପଜେ, ଯେଉଁଠି ଯେଉଁପରି, ସେ ହିଁ। ସେଠାରେ, ତୁରନ୍ତ ଏହିପରି ହୁଏ; ନିଜ ଶକ୍ତିରେ ଏହିପରି ଅନୁଭୂତି କରେ। ସମସ୍ତଠାରେ ସର୍ବଶକ୍ତିମାନ, ଯେଉଁଠି ଯେଉଁପରି ଶକ୍ତି ଉପଜେ, ତାହା ପ୍ରକାଶ କରେ। ସେଠାରେ ଏହିପରି ଅବସ୍ଥିତ ରହି ଚମକିଥାଏ, ଉତ୍ତେଜନାର ଶକ୍ତିରେ; ମୃତ୍ୟୁ ଓ ମାୟାର ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ, ସେ ଦମ୍ପତି—ପତି ଓ ପତ୍ନୀ—ଅବସ୍ଥିତ ରହିଲେ। ତାଙ୍କର ଦୁଇଜଣଙ୍କ ହୃଦୟରେ ଏହି ବୁଝିବା ଉପଜିଲା, ଦେଖାଯାଇବାର ଶକ୍ତିରେ: "ଏହି ଆମ ପିତାମାନେ, ଏହି ଆମ ମାତାମାନେ।" "ଏହି ଶରୀର, ଏହି ଧନ, ଏହି ପୂର୍ବର କର୍ମ; ଆମେ ଦୁଇଜଣ ଏପରି ବିବାହ କଲୁ, ଏବଂ ନାମରେ ଏକତା ପାଇଲୁ।" ଏହି ଦୁଇଜଣଙ୍କ ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟ ସେଠାରେ ପ୍ରକୃତ ହେଲେ; ଏହା ଏଠି ଦ୍ରଷ୍ଟାନ୍ତ ଭଳି—ସ୍ୱପ୍ନ ଅନୁଭୂତିର ସୂଚନା। ଏପରି, ଏହି ଲୀଳାର ଖେଳରେ, ମୁଁ ଖେଳରେ ପୂଜିତ ହୋଇଥିଲି; "ମୁଁ ବିଧବା ନ ହେଉ"—ଏହି ଚିନ୍ତାରେ, ମୁଁ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ପତି ଭଳି ଦେଇଥିଲି। ଏହିପରି ଚେଷ୍ଟା କରି, ଏହି ଜନାଣୀ ପୂର୍ବରୁ ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇଥିଲେ; ଏଠି, ମୁଁ ତୁମ ଚେତନାର ଅଂଶରେ ଚେତନା ତତ୍ତ୍ୱ। କୁଳଦେବୀ ସଦା ପୂଜିତ ହେବା ଉଚିତ; ଏହିପରି ମୁଁ କରିଥିଲି। ତାଙ୍କର ପ୍ରାଣଶକ୍ତି, ଜୀବନର ଶ୍ୱାସ ଭଳି ଆକୃତି ନେଇ, ଶରୀରକୁ ଛାଡ଼ି ଯାଏ। ମନ ଦ୍ୱାରା ନିର୍ଦ୍ଦେଶିତ, ଶରୀର ଛାଡ଼ି ମୁଁ ମୁଁର ଟିପ୍କୁ ପହଞ୍ଚିଥିଲି। ମୃତ୍ୟୁର ଅଚେତନତା ଶେଷରେ, ଏହି ଘରରେ, ସେ ଜାଗିଯାଏ; ଚିନ୍ତାର ଆକୃତିରେ ତାଙ୍କର ଚେତନା ଜୀବାତ୍ମା ଦେଖିଥାଏ। ସେ ସଫଳ, ହରିଣୀ ଭଳି ଚକ୍ଷୁ, ପୂର୍ଣ୍ଣ ଚନ୍ଦ୍ର ମୁଖର ଶୋଭା, ଗର୍ବିତ ଓ ପ୍ରିୟ, ପତିକୁ ଉପଭୋଗ କରିବାକୁ ଚାହିଁ; ପୂର୍ବ ଅନୁସ୍ମୃତିରେ, ଉତ୍ସୁକ ମୁଖ, ଅଭିମନ୍ୟତା ରହି, ପ୍ରାକୃତିକ ଚମକରେ, ପଦ୍ମ ଫୁଟିଥିବା ଭଳି। ଏବେ, ଏହି ଦେହରେ ଆଶୀର୍ବାଦ ପାଇ, ସେ ରାଜାଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଚାହିଁ, ପତିକୁ ପ୍ରାପ୍ତି କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରି, ଆକାଶପଥରେ ଦେବଲୋକକୁ ଯାଉଛି। ଏପରି ଚିନ୍ତା କରି, ମହାମକର ଧ୍ୱଜ ଉତ୍ତଳ କରି, ସେ ଆନନ୍ଦରେ, ପକ୍ଷୀ ଭଳି ଆକାଶରେ ଉଡ଼ିଗଲେ। ସେଠାରେ, କନ୍ୟା ତାଙ୍କ ପାଇଁ ମଙ୍ଗଳ ଦୂତ ମେସେଜ ପାଇଲେ, ନିଜ ନିଶ୍ଚୟର ଦିଗନ୍ତ ଦର୍ପଣରୁ ପ୍ରକାଶିତ ଭଳି। "ମୁଁ ତୁମ ଜନ୍ମକୁ ଦେଇଥିବା ଜ୍ଞାପ୍ତି, ବନ୍ଧୁ; ଶୁଭାବତୀ, ତୁମକୁ ସ୍ୱାଗତ। ଆମେ ଆକାଶପଥରେ ତୁମ ପାଇଁ ଅପେକ୍ଷା କରି ରହିଛି।" "ଓ ଜଳ ଭଳି ଚକ୍ଷୁ ଥିବା ଦେବୀ, ମୋତେ ପତିଠାରେ ନେଇଯାଅ; ମହାପୁରୁଷଙ୍କ ଦର୍ଶନ କ୍ଷୀଣ ନୁହେଁ।" "ଆସ, ତାଁଠାରେ ଯାଉ," କହି କନ୍ୟା ପଥ ଦେଖିବାକୁ ଉଦ୍ୟତ ହେଇ ଆକାଶରେ ତାଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ଉଭେ। ତାଙ୍କୁ ଅନୁସରି, ସେ ଅତି ସ୍ୱଚ୍ଛ ଏବଂ ଚମତ୍କାର ଆକାଶ ଗହ୍ବରକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ, ଏକ ନିର୍ମଳ ହସ୍ତ ଭଳି କିମ୍ବା ସୁନୀତି ରେଖା ଭଳି। ଏପରି, ମେଘର ପଥ ଅତିକ୍ରମ କରି, ବାୟୁର ଧାରା ଉପରେ ଉଠି, ସୂର୍ଯ୍ୟର ଗତିକୁ ଅତିକ୍ରମ କରି ତାରାମଣ୍ଡଳରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ବାୟୁ, ଇନ୍ଦ୍ର, ଦେବତା ଓ ସିଦ୍ଧମାନେର ଲୋକ ଅତିକ୍ରମ କରି, ସେ ବ୍ରହ୍ମା, ବିଷ୍ଣୁ, ଶିବଙ୍କ ବିଶ୍ୱର ବାହ୍ୟ ଶେଲକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ। ଏକ ମାଟି ଭାଣ୍ଡର ଭିତରର ଶୀତଳତା ଭିତରୁ ବାହାରେ ଅନୁଭୂତି ହୁଏ, ସେପରି ନିଶ୍ଚୟ ଦ୍ୱାରା ସେ ବିଶ୍ୱରୁ ବାହାରେ ଆସିଲେ। ସେ ଅନ୍ତରେ ଏହି ଅବାକତା ଅନୁଭବ କରେ, ନିଜ ମନର ଉତ୍ପାଦିତ ଶରୀର ଓ ନିଜ ଇଚ୍ଛାର ଚମକରୁ ଉପଜିଥିବା। ଏପରି, ନଉଟି ଆବରଣ—ଜଳ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ—ଅତିକ୍ରମ କରି, ବିଶ୍ୱ ପରିଧିରୁ ବାହାରି, ମହା ଚେତନା ଆକାଶର ଅପାର ବିସ୍ତୃତିକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ।