ଏହି ଯୁଦ୍ଧ କ୍ଷେତ୍ରରେ ବିଚିତ୍ର ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖାଯିବା ଲାଗିଲା। ବାୟୁ ଚଞ୍ଚଳ ହେଇ ଝଡ଼ ଓ ବର୍ଷା ସହ ମେଘମାଳାର ଗର୍ବ ଭଙ୍ଗ କରି, ଶୀତଳ ଓ ଚିତ୍ର ଝରଣାର ମାଳା ପିନ୍ଧିଥିବା ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲା। ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଚମକୁଥିଲା—ସୁନା ନାଗିନୀ ଭୟରେ ହଠାତ୍ ଚଳିଛି କିମ୍ବା ରାକ୍ଷସୀମାନେ ଆକାଶକୁ ଚାହିଁ ଦୃଷ୍ଟି ପାଠାଉଛନ୍ତି, ଏଭଳି ଅନୁଭୂତି ହେଉଥିଲା। ପର୍ବତମାନେ କମ୍ପିଥିଲେ, ଏହି ଗର୍ଜନରେ ମନେ ପଡ଼ୁଥିଲା ଜଣେ ହାତୀ, ସିଂହ ଓ ଭାଲୁ ଦଳ ଜଙ୍ଗଲ ମଧ୍ୟରେ ଗର୍ଜନ କରୁଛନ୍ତି। ଭୟାନକ ବର୍ଷା ଝରିପଡ଼ିଲା—ଏହି ଧ୍ୱନି ମୃତ୍ୟୁର ଦୃଷ୍ଟି ପରି କଠୋର ଓ ଲୋହା ଘସିବାର ଶବ୍ଦ ପରି ଶୁଣାଯାଉଥିଲା। ପ୍ୃଥିବୀରୁ ପ୍ରଥମେ ଏକ ତାପମୟ, ପାହାଡ଼ ପରି ବାଷ୍ପ ଉଠିଲା; ମନେ ହେଉଥିଲା ନିମ୍ନଲୋକର ମେଘମାନେ ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ଉପସ୍ଥିତ ହେଉଛନ୍ତି, ମେଘମାନେ ଅସ୍ଥିର ହୋଇ ଘୂର୍ଣ୍ଣିତ ହେଉଥିଲେ। ଏହି ସବୁ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ମହୁର୍ତ୍ତରେ ମୃଗମରୀଚିକା ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲା, ଯେପରି ଅତିପରମ ଜ୍ଞାନର ଅମୃତ ପାଇଁ ଭୂମିକାମନା ଶାନ୍ତ ହୋଇଯାଏ। ସାରା ପୃଥିବୀ କୀଚଢ଼ରେ ଢାକିଗଲା, ଅଚଳ ହେଲା, ଏପଟେ ସେପଟେ ଝରିପଡ଼ୁଥିବା ଜଳଧାରାରେ ମହାସାଗର ପରି ପୃଥିବୀ ପୁରା ଭରିଯାଇଥିଲା। ଏହି ସମୟରେ ସେ ବାୟୁ ଅସ୍ତ୍ର ମୁକ୍ତ କଲେ, ଯାହା ଆକାଶ ମଧ୍ୟରେ ଚଞ୍ଚଳ ହୋଇ ନୃତ୍ୟ କରୁଥିଲା—ଭୟାନକ, ଦୁର୍ଦ୍ଦମ୍ୟ, ବିପ୍ଳବୀ ଯୁଗ ଶେଷର ତାଣ୍ଡବ ପରି। ଏହି ବେଳେ ବାୟୁ ଚଞ୍ଚଳ ହୋଇ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଆଘାତରେ ଆହତ ହେଉଥିଲା, ପାହାଡ଼ ଗୁହାରୁ ଉଡ଼ୁଥିବା ପାଥର ଖଣ୍ଡ ଚାରିପଟେ ବିକିରି ହେଉଥିଲା; ଏହି ଭୟଙ୍କର ବାୟୁ ଝଞ୍ଜା ସୈନ୍ୟମାନେ ଉପରେ ଆଘାତ କରୁଥିଲା, ସେମାନେ ଭୟାନକ ଓ ଚିହ୍ନିତ ହୋଇଯାଉଥିଲେ। ବାୟୁ ଝଞ୍ଜା ମିଷ୍ଟ ଘୂର୍ଣ୍ଣିତ କରି ପତ୍ର ଉଡ଼ାଇଦେଉଥିଲା, ବଡ଼ ବଡ଼ ଗଛ ଉପଡ଼ି ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଯାଉଥିଲା। ଜଙ୍ଗଲ ଭାଙ୍ଗିଗଲା, ପାହାଡ଼ କଣ୍ଡ ଚିରିଗଲା, ଏହି ଭୟାନକ ବାୟୁରେ ଭିଦୁରଥଙ୍କ ରଥ ମଧ୍ୟ ଚଞ୍ଚଳ ହୋଇଯାଇଥିଲା। ସେ ଜଳପ୍ରବାହରେ ଉଠୁଥିବା ଏକ ଦଳିଥିବା ଡାଳ ପରି ଏଠୁ ସେଠା ହେଉଥିଲେ, ତେଣୁ ଭିଦୁରଥ, ଅସ୍ତ୍ରଶାସ୍ତ୍ରର ଅଧିପତି, ପାହାଡ଼ ଅସ୍ତ୍ର ତ୍ୟାଗ କଲେ। ଏହି ସମୟରେ ବାୟୁ, ଯେଉଁଥି ଆକାଶକୁ ଘନ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଥିଲା, ପାହାଡ଼ ଅସ୍ତ୍ରର ପ୍ରଭାବରେ ଶାନ୍ତ ହେଲା। ବାୟୁ ଶାନ୍ତ ହେଉଥିବାରୁ, ଆକାଶରେ ଜଣେ ତଳୁଥିବା ଗଛମାନେ ଭୂମିରେ ଖସିପଡ଼ିଲେ। ଏହି ସମୟରେ ଦେଖାଯାଉଥିଲା ମଣିଷ ଖାଇବା ନିମିତ୍ତରେ ବିଭିନ୍ନ ଅଳେଖ୍ୟ ବ୍ୟୁହ ମଧ୍ୟରେ ଅନେକ କାଉଁ କାଉଁ ଦେଉଥିବା କାକମାନେ ଚାରିପଟେ ଏକାଠି ହୋଇଥିଲେ। ବାୟୁ ଝଞ୍ଜାରେ ଉପଡ଼ିଥିବା ଗଛମାନଙ୍କର ଚିତ୍କାର ଅସ୍ପଷ୍ଟ ଅର୍ଥହୀନ କଥା ପରି ଶୁଣାଯାଉଥିଲା, ଏବଂ ପାହାଡ଼ମାନେ ଶାଖାରୁ ପତ୍ର ପଡ଼ିବା ପରି ଆକାଶରୁ ଭୂମିକୁ ଖସିଯାଉଥିଲେ। ଏଠାଏଠି ସମୁଦ୍ର ପରି ନଦୀ ଉଠିଯାଉଥିଲା, ମୈନାକ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପାହାଡ଼ ସହିତ; ଏହିବେଳେ ବିଜୁଳି ଅସ୍ତ୍ର ମୁକ୍ତ ହେଲା, ମେଘର ଗର୍ଜନ ଶୁଣାଯାଉଥିଲା। ଅଗ୍ନି ପରି ପାହାଡ଼ ଦହିଯାଉଥିଲା, ଅନେକ ଆଘାତରେ ପାହାଡ଼ର ଶିଖର ଓ ନଗର ଭଙ୍ଗିଯାଉଥିଲା। ପ୍ରବଳ ବାୟୁ ଫଳ ଚାରିଦିଗରେ ଉଡ଼ାଇଦେଉଥିବାପରି ପାହାଡ଼ର ଶିଖର ଭାଙ୍ଗିଯାଉଥିଲା; ତେବେ ବିଦୁରଥ ବିଜୁଳି ଅସ୍ତ୍ରକୁ ଶାନ୍ତ କରିବା ପାଇଁ ବ୍ରହ୍ମା ଅସ୍ତ୍ର ଉପଯୋଗ କଲେ। ବ୍ରହ୍ମା ଅସ୍ତ୍ର ଓ ବିଜୁଳି ଅସ୍ତ୍ର ଉଭୟ ଶାନ୍ତ ହେଉଥିବାବେଳେ, ସିନ୍ଧୁ ଏବେ ଅନ୍ଧକାର ଓ ଭୟଙ୍କର ଦାନବ ଅସ୍ତ୍ର ମୁକ୍ତ କଲେ। ଏହାର ପ୍ରଭାବରେ ଭୂତମାନେ ଶାରୀବଦ୍ଧ ହୋଇ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ, ଅନନ୍ତ ଭୟ ଦେଉଥିଲେ; ସାନ୍ଧ୍ୟା ସମୟରେ ଯେପରି ଭୟର ଅନ୍ଧକାର ଛାଇଯାଏ, ସେପରି ଦିନ ଅନ୍ଧକାର ହୋଇଯାଇଥିଲା। ଭୂତମାନେ ସାରା ଜଗତକୁ ଅନ୍ଧକାରରେ ଢାକି ନେଲେ; ରାଖ ମଣ୍ଡ ଦଣ୍ଡ ପରି ଏମାନେ ଅସ୍ତବ୍ୟସ୍ତ ଭାବେ ଚଳିଥିଲେ। ବଡ଼ ଆକାରରେ ଦେଖାଯାଉଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ହାତରେ ଧରିବାକୁ ଯାଉଥିଲେ କିଛି ନଥିଲା; କିଛି ଭୂତଙ୍କର କେଶ ଉଠିଯାଉଥିଲା, କିଛି ଶରୀର ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ଷୀଣ, କିଛିଙ୍କ ଦାଢ଼ି ଥିଲା। ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ଷୀଣ, ମେଳା ଶରୀର, ଗ୍ରାମବାସୀ ପରି ଆକାଶ ମଧ୍ୟରେ ଭୂମିକୁ ଚାଲୁଥିଲେ; ସଭାରେ ଏମାନେ ମନ୍ଦ ଦୃଷ୍ଟି, ଯାହା ଇଚ୍ଛା କରୁଥିଲେ ତାହିଁ କରୁଥିଲେ, ଦୁଷ୍ଟ ଚରିତ୍ର। ଦୁଃଖୀ, ଲୋଭୀ, କ୍ରୁର, ଗ୍ରାମବାସୀ ପରି ଅସ୍ଥିର; ଖାଲି ଘର, କୀଚଢ଼ ରାସ୍ତା ଶେଷରେ, ଗଛ ତଳେ ବସିଥିଲେ। ଏମାନେ ଚାଟୁଥିଲେ, ମୃତ ଶରୀରର ଆକୃତି ଧାରଣ କରି, କଳା ଶରୀର, ଚଣ୍ଡାଳ ପରି; ଶତ୍ରୁ ଶେଷ ଶକ୍ତିକୁ ମଦିରାପାନ କରି ଦଖଳ କରିଥିଲେ। ସାମ୍ନାରେ ଥିବା ସେନା ଭୟରେ ଅସ୍ଥିର ହୋଇଗଲେ; ଅସ୍ତ୍ର ଓ କବଚ ଛାଡ଼ି ଆତ୍ମାର ଭୟରେ ପଳାଇବାକୁ ଲାଗିଲେ। ଏମାନେ ଚକ୍ଷୁ, ହସ୍ତ, ମୁଖ ଓ ପାଏର ବିକୃତିରେ ଭୟ ଦେଉଥିଲେ; କୌପୀନ ଓ ବସ୍ତ୍ର ଛାଡ଼ି ନଗ୍ନ ହୋଇ, ହସି ଉତ୍ତର ଦେଉଥିଲେ। କେହି ପାଖାପାଖି ମଳମୁତ୍ର କରୁଥିଲେ, ଏବଂ ତାଙ୍କର ଭୟାନକ ନୃତ୍ୟ ଆରମ୍ଭ ହେଉଥିଲା, ଏହିବେଳେ ଭୂତମାନଙ୍କର ରାଜା ରାଜାଙ୍କ ସମୀପକୁ ଆସିଲେ। ସେ ଆଗେ ବଢ଼ିବାକୁ ଲାଗିଲେ, ତେବେ ପ୍ରଜ୍ଞାବାନ୍ ରାଜା ଏହି ମାୟାକୁ ଚିହ୍ନିଲେ—ଏହା ଭୂତମାନଙ୍କ ରାଜାଙ୍କ ଯୁଦ୍ଧ ମାୟା। ଏହି ମାୟା ଦ୍ୱାରା ଭୂତ ରାଜା ତାଙ୍କ ସେନାକୁ ଶତ୍ରୁ ତୀରେ ଅପେକ୍ଷା କରି ଦେଲେ; ଏହିବେଳେ ତାଙ୍କ ସେନା ଅକ୍ଷତ ରହିଲେ, କିନ୍ତୁ ଶତ୍ରୁ ସେନା ଭୂତରେ ପରିଣତ ହେଇଗଲେ। ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି ସେ ରାଗରେ ଅନ୍ୟ ଏକ ମାୟା ଅସ୍ତ୍ର, 'ରୂପ ବଦଳା ଅସ୍ତ୍ର', ମୁକ୍ତ କଲେ; ଭୂମି ଓ ଆକାଶରୁ ରୂପ ବଦଳାଇପାରିବା ପ୍ରାଣୀ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ, ତାଙ୍କର କେଶ ଉପରକୁ ଉଠିଥିଲା। ଏମାନେ ନଗ୍ନ, ଭୟଙ୍କର ଚକ୍ଷୁ, ଢିଲା କଟି ଓ ଷଣ୍ଢା, କିଛି ବୃଦ୍ଧ ହେଉଥିଲେ କିନ୍ତୁ ଯୁବା ଭାବ ପ୍ରକାଶିତ, କିଛି ମୋଟା, କିଛି ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ଷୀଣ। କିଛିଙ୍କ କଟି ସ୍ୱାଭାବିକ, କିଛିଙ୍କ ଅସ୍ୱାଭାବିକ, ଅଙ୍ଗ ପ୍ରକାଶ କରି ଭୟାନକ ନୃତ୍ୟ କରୁଥିଲେ; କିଛି ମାନବ ମୁଣ୍ଡ ଓ ପଦ୍ମହସ୍ତ, ଶରୀର ରକ୍ତ ରଙ୍ଗର।