ଯୁଦ୍ଧରେ ମୁଁ ମୋ ଶରୀରକୁ ତ୍ୟାଗ କରିଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ମୋର ସ୍ୱାମୀ ବସିଛନ୍ତି, ସେଉଁଠାରେ ଏହି ଦେହ ସହିତ ମୁଁ ତାଙ୍କ ସହ ଜାଇପାରିବି, ଏହିପରି ଦୃଢ଼ ଇଚ୍ଛା ନେଇ ଲୀଳା ଦେବୀଙ୍କ ନିକଟରେ ଅନୁଗ୍ରହ ଚାହିଲେ। ଦେବୀ ତାଙ୍କୁ କହିଲେ, “ଏହିପରି ହେଉ, ହେ କନ୍ୟା, ତୁମେ ଦୀର୍ଘଦିନ ଧରି ନିର୍ବିଘ୍ନ ଭାବରେ ମୋତେ ପୁଷ୍ପ, ଧୂପ ଓ ସେବା ସହିତ ଏକାଗ୍ର ଭକ୍ତିରେ ପୂଜା କରିଛ।" ଏହିପରି ଦେବୀଙ୍କ ଅନୁଗ୍ରହ ଦ୍ୱାରା ଲୀଳାଙ୍କ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ହେବାକୁ ଆରମ୍ଭ ହେଲା, କିନ୍ତୁ ପୁର୍ବ ଲୀଳାଙ୍କ ମନରେ ସନ୍ଦେହ ଜନ୍ମ ନେଲା, ଏବଂ ସେ ଦେବୀଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ, “ଯେଉଁମାନେ ସତ୍ୟ ଇଚ୍ଛା ଧାରଣ କରନ୍ତି, ସତ୍ୟକୁ ନିଶ୍ଚୟ କରନ୍ତି, ଓ ବ୍ରହ୍ମତ୍ୱର ସ୍ୱରୂପ, ସେମାନେ ଯାହା ଚାହନ୍ତି, ତାହା ସିଘ୍ର ସିଘ୍ର ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି। ତେବେ ଏହି ଦେହ ସହିତ, ହେ ସୁନ୍ଦରୀ, ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ଏହି ଲୋକ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ ପାହାଡ଼ ଗ୍ରାମକୁ କାହିଁକି ନେଇପାରିଲିନି?" ଦେବୀ ମୃଦୁ ହସି କହିଲେ, “ମୁଁ କାହା ପାଇଁ କିଛି କରେନି, ହେ ସୁନ୍ଦରୀ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ଜୀବ ନିଜ ଇଚ୍ଛା ଦ୍ୱାରା ସବୁ କାମ ସିଘ୍ର ସମ୍ପନ୍ନ କରେ। ମୁଁ ଚେତନାର ଅଧିଷ୍ଠାତ୍ରୀ ଶୁଦ୍ଧ ସ୍ୱରୂପ ଅଟୁଟ ଚେତନା; ପ୍ରତ୍ୟେକ ଜୀବରେ ମୋତେ ଚେତନାଶକ୍ତି ଭାବେ ଅନୁଭବ କରାଯାଏ। ଏହି 'ମୁଁ' ଶକ୍ତି ପ୍ରତ୍ୟେକ ଜୀବରେ ନିଜ ଭାବେ ଉଦିତ ହୁଏ, ଏବଂ ଏହି ଭାବେ ତାହା ନିଜ ଫଳ ଦିଏ।" “ଯେତେବେଳେ ଏହି ଜୀବଶକ୍ତି ସଚେତନ ହୋଇ ସିଘ୍ର ଭାବେ ମୋର ଉପାସନା କରେ, ତେବେ ଶରୀର ତ୍ୟାଗ ପରେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ମୁକ୍ତି ଅନୁଭବ କରେ, ‘ମୁଁ ମୁକ୍ତ’ ବୋଲି ଭାବେ। ଏହି ଭଳି ନିର୍ମଳ ବିଚାର ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ତୁମକୁ ଜାଗୃତ କରିଛି, ଏହି ଶୁଦ୍ଧ ବୁଦ୍ଧି ଦ୍ୱାରା ତୁମେ ନିର୍ମଳ ଅବସ୍ଥାକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଉଛ।" "ଯେତେବେଳେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧ୍ୟାନ ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ଏହିପରି ଜାଗୃତ ହୁଏ, ତେବେ ନିଜ ସ୍ୱ-ଚେତନାର ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଏହି ଲକ୍ଷ୍ୟକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରିଥାଏ। ଯେଉଁଠାରେ ଯେଉଁ ଜଣେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ନିଜ ଚେତନାରେ ପ୍ରୟାସ କରନ୍ତି, ସେଉଁଠାରେ ତାଙ୍କୁ ତାହାର ଫଳ ନିଶ୍ଚିତ ମିଳେ।" "ଏଠି ତପସ୍ୟା କିମ୍ବା ଦେବତା ବୋଲି କିଛି ନୁହେଁ, ଅମୃତ ଚେତନା ଏହି ଭାବରେ ଫଳ ଦେଇଥାଏ, ଯେପରି ଆକାଶ ତାହାର ଫଳକୁ ପଡ଼ିବାକୁ ଦେଏ। ନିଜ ଚେତନାର ଆଲୋକ ଛଡ଼ା କିଛି ଫଳ ଦେଇପାରେ ନାହିଁ, ତେଣୁ ତୁମେ ଯେପରି ଇଚ୍ଛା କର, କାରଣ ଏହିପରି ପ୍ରୟାସରେ ଫଳ ସିଘ୍ର ମିଳିଯାଏ।" "କି ଏହି ଚେତନା ଅବସ୍ଥା, ଯିଏ ସବୁଠି ଅନ୍ତଃସ୍ଥିତ ଆତ୍ମା, ଏହି ଚିନ୍ତା କରେ, ଚେଷ୍ଟା କରେ, ଏବଂ ଏହି ଲକ୍ଷ୍ୟକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ, ଏହି ଉନ୍ନତିକୁ ଅନୁଭବ କରେ? କି ଉପଦେଶ ମଧୁର କି ନୁହେଁ, ଏହି ନିର୍ମଳ ଜ୍ଞାନକୁ ଅନୁଭବ କରି, ତାହାରେ ଅବସ୍ଥିତ ହୁଅ।" ଏହି ଉପଦେଶ ଦେଇ ଦେବୀ ଲୀଳାଙ୍କୁ ଜ୍ଞାନ ଦେଲେ। ଏହି ସମୟରେ ଘର ଭିତରେ ସଂବାଦ ଚାଲିଥିଲା, ବାହାରେ ରାଜା ବିଦୁରଥ କ’ଣ କରୁଥିଲେ? ବିଦୁରଥ ରାଜା ଘର ଛାଡ଼ି ରାଗରେ ବାହାରିଗଲେ। ସେ ମାନ୍ୟ ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ତାରାମଣ୍ଡଳ ଘେରି ରଖିଥିବା ପରି ବିଶାଳ ସେନା ସହିତ ପରିବେଷ୍ଟିତ ଥିଲେ। ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅସ୍ତ୍ର-ଶସ୍ତ୍ର ଧାରଣ କରି, ମଣିମାଳା ଓ ଅଳଙ୍କାର ପିନ୍ଧି, ବିଜୟ ଧ୍ୱନି ମଧ୍ୟରେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପରି ତେଜସ୍ବୀ ଭାବରେ ବାହାରିଲେ। ସେ ତାଙ୍କ ସେନାଙ୍କୁ ଆଦେଶ ଦେଇ, ବିନ୍ୟାସ ଶୁଣି, ବୀର ଯୁଦ୍ଧ ଦେଖି, ରଥରେ ଆରୋହଣ କରିଲେ। ସେ ରଥ ମନ୍ଦିର ପରି, ମୁକ୍ତା ଓ ପ୍ରବାଳରେ ଶୋଭିତ, ଧ୍ୱଜାର ଗୁଛରେ ଢାକା, ଦେବସ୍ଥଳୀ ଭଳି ଦେଖାଯାଉଥିଲା। ରଥର ଚାରିପାଖରେ ସୁନା ଶାଖା ଝରିପଡ଼ୁଥିଲା, ଚନ୍ଦ୍ରପ୍ରଭା ପଟରେ ଧାରା ଝରୁଥିଲା, ପ୍ରବାଳ ଶାଖା ଓ ମୁକ୍ତା ଝଙ୍କାରରେ ଶୋଭିତ ହୋଇଥିଲା। ସେ ରଥକୁ ଶୁଭ୍ର, ଶୁଭ ଚିହ୍ନ ଥିବା, ଦ୍ରୁତ ଓ ଅତି ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଶ୍ୱେତ ଘୋଡ଼ା ଟାଣୁଥିଲେ, ଯାହାଙ୍କ ଚାଳ ବାୟୁକୁ ମଧ୍ୟ ହରାଇଥିଲା। ଏହି ଘୋଡ଼ାମାନେ ଆଠଟି ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ଯାହାଙ୍କ ହ୍ରେଷା ଦିଗ୍ଦିଗନ୍ତ ପୁରାଇଦେଉଥିଲା। ଏହି ସମୟରେ ଅକାଶରେ ମେଘ ଗର୍ଜନା ପରି ଢୋଳ ଶବ୍ଦ ଉଠିଲା, ଯାହା ପାହାଡ଼ ଭିତରେ ଗଞ୍ଜି ଉଠିଲା। ମଦୋନ୍ମତ ସେନାର ଉଲ୍ଲାସ ଧ୍ୱନି, ଘଣ୍ଟିର ଝଙ୍କାର, ଅସ୍ତ୍ର-ଶସ୍ତ୍ରର ଟକ୍କର ଶବ୍ଦ ଦିଗ୍ଦିଗନ୍ତ ଉପଚାଇଦେଲା। ଧନୁର ଟଣା, ବାଣର ସିସିରା ଶବ୍ଦ, ଖଡ଼ଗର ଟକ୍କର, ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଅଗ୍ନିର ଟିପି ଟିପି ଶବ୍ଦ, ଯୁଦ୍ଧର ଭୟଙ୍କର କ୍ରନ୍ଦନ, ବୀରମାନଙ୍କ ଉଲ୍ଲାସ ଓ ବାର୍ଦ୍ଧମାନଙ୍କ ଦୁଃଖ ଚିତ୍କାର ମିଶି ଯାଉଥିଲା। ଏହି ଭୟଙ୍କର ଶବ୍ଦ ଦଶ ଦିଗକୁ ଭରିଦେଲା, ସୃଷ୍ଟିର ଗୁହା ଭିତରେ ଗଢ଼ି ଉଠିଲା। ତାହାପରେ ଏଭଳି ଧୂଳିର ଅନ୍ଧକାର ଉଠିଲା, ଯାହା ସୂର୍ଯ୍ୟ ରାଶିକୁ ଆଚ୍ଛାଦିତ କରି ଭୂମିକୁ ଆକାଶକୁ ଉଠାଇଦେଲା। ସେ ମହାନଗରୀ ଗର୍ଭରେ ଆବୃତ ହୋଇଗଲା, ଅନ୍ଧକାର ଯୁବାବସ୍ଥାର ଅଜ୍ଞାନ ପରି ଘନୀଭୂତ ହେଲା। କେଉଁଠି ଦୀପମାଳି ନଷ୍ଟ ହେଲା, ଦିନରେ ତାରା ହରାଇଯିବା ପରି; ରାତିର ଜନ୍ତୁମାନେ ଶକ୍ତି ସଞ୍ଚୟ କଲେ। ଏହି ସମୟରେ ସେଇ ଦୁଇ ଜନୀ ଦେବୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦିଆ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଏହି ମହାୟୁଦ୍ଧ ଦେଖିଲେ, ତାଙ୍କ ହୃଦୟ କମ୍ପିତ ହେଲା। ଘର ଭିତରେ ଅସ୍ତ୍ର-ଶସ୍ତ୍ରର ଭୟଙ୍କର ଧ୍ୱନି ଉଠିଲା, ଏକ ସମୁଦ୍ରରେ ଉତ୍ତଳ ତରଙ୍ଗ ପରି ଉଚ୍ଚ୍ଵାସିତ ହେଲା। ରାଜା ତୀର୍ଥବାଣରେ ଶତ୍ରୁ ସେନାକୁ ଆକର୍ଷି ନେଲେ, ପାଖ ରଥର ପଙ୍ଖରେ ଚଳି, ପ୍ରତିପକ୍ଷ ଦଳରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ଯେପରି ମେରୁ ପର୍ବତ ଏକ ସମୁଦ୍ରକୁ ପ୍ରବେଶ କରେ। ତାପରେ ଆଉ ଏକ ନୂତନ ଶବ୍ଦ ଉଠିଲା, ଯେଉଁଠି ଅନେକ ପ୍ରକାର ଗୁଣ ତୀବ୍ର ଟିପି ଟିପି ଶବ୍ଦ କରୁଥିଲେ, ମେଘ ଭାବରେ ଉପସ୍ଥିତ ତୀରମାଳା ଏକ ଜାହାଜ ଭଳି ଦେଖାଯାଉଥିଲା। ବିଭିନ୍ନ ଅସ୍ତ୍ର, ପକ୍ଷୀଗୁଡ଼ିକ ଭଳି ଆକାଶ ଚିରି ଉଡ଼ୁଥିଲେ; ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଅସ୍ତ୍ରର ଆଲୋକ ଚମକୁଥିଲା। ଅସ୍ତ୍ର-ଶସ୍ତ୍ର ମିଶି ଅଗ୍ନିର ଦୀପ ଭଳି ଜ୍ୱଳି ଘୂରୁଥିଲା; ସେନାର ମେଘ ଗର୍ଜନା କରୁଥିଲା, ଅସଂଖ୍ୟ ବାଣ ଝରିପଡ଼ୁଥିଲା। କ୍ରୂର ମିଶାଇଲ ଗୃଧ୍ର ପରି ବୀରମାନଙ୍କ ଦେହକୁ ଆକ୍ରମଣ କରୁଥିଲେ; କିଛି ଆକାଶରେ ଅସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଚୁର୍ଣ୍ଣିତ ହୋଇ ଟିପି ଟିପି ଶବ୍ଦରେ ଖସିଯାଉଥିଲେ।