ଏହି ଯୁଦ୍ଧ ଭୂମିରେ, ଯୋଦ୍ଧାମାନେ ଅସ୍ତ୍ର ଉଠାଇ କ୍ରମଶ: ଆକ୍ରମଣ କରୁଥିଲେ, ମୃତ୍ୟୁର ଦ୍ୱାରକୁ ହାଉଥିବା ମଣିଷମାନେ ଦିଗ୍ଭ୍ରାନ୍ତ ହେଇ ପଡି ରହିଥିଲେ। ଏହି ବିଦେଶୀ ଭୂମି ମୃତଦେହ ଓ ଅପସ୍ଥିତ ମଣିଷମାନେର ଚିତ୍କାରରେ ଉଠିଥିଲା, ଶବ ଓ ପଡିଥିବା ଦେହରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଯାଇଥିଲା। ମୃତ୍ୟୁ ଆସୁଥିବା ସେମାନେ ଏକାଉଁ ଦ୍ବେଷରେ ଅସ୍ଥିର, ରଥ ଭାଗ୍ୟର ଦ୍ୱାରା ଚଳିତ, ଦାନ୍ତ ଅସ୍ତ୍ର ଚାଲାଇବାକୁ ଅସମର୍ଥ, ଘର ଓ ପ୍ରିୟ ଦେବତାଙ୍କୁ ଭୁଲିଯାଇଥିଲେ। ରାସ୍ତାରେ ମୃତ୍ୟୁ ପାଇଁ ଲଜ୍ଜିତ ହେଇ, ସାହସୀମାନେ ପଳାଇବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଥିଲେ; ରକ୍ତର ଘୂର୍ଣ୍ଣିରେ ଭୟ ନଥିଲା, ପଳାଇବା ସ୍ଥାନକୁ ପହଞ୍ଚିବାକୁ ଉତ୍ସୁକ ଥିଲେ। ନିର୍ମମ ବାଣମାନେ ଦେହର ଜୀବନ ନିମ୍ନ ଅଂଶକୁ ବିଦ୍ଧ କରି ବେଦନା ଓ ଚିତ୍କାର ଉପଜାଇଥିଲେ; ଶବ ଏକାଉଁ ଏକାଉଁ ଆଉ ଭାଗ୍ୟ ଏମିତି ଭାବେ ତାଙ୍କୁ ଦେଖାଉଥିଲା, ଯେଉଁପରି ଶବର ଝୁଲା ହେଉଛି। ବାନର, ଛତା, ସୁନ୍ଦର ପଙ୍ଖା ଓ ପଦ୍ମମାନେ ଉଠାଇ ନେଇଯାଉଥିଲେ; ଦିଗନ୍ତ ରକ୍ତ ରଙ୍ଗରେ ରଞ୍ଜିତ, ରକ୍ତପଦ୍ମ ଦ୍ୱାରା ଚମକୁଥିଲା। ରଥର ଚକ୍ର ଚମକୁଥିଲା, ରକ୍ତ ସମୁଦ୍ର ପରି ଦେଖାଉଥିଲା; ଝଣ୍ଡା ଓ ପଙ୍ଖାର ଝାଗ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ ହୋଇଥିଲା। ପଡିଥିବା ରଥଗୁଡ଼ିକ ଭୂକମ୍ପ ଦ୍ୱାରା ଭାଙ୍ଗିଯାଇଥିବା ସହର ପରି ଦେଖାଉଥିଲା; ଦୁର୍ଭାଗ୍ୟର ଝଡ଼ରେ ଜଙ୍ଗଲ ଓ ଗଛଗୁଡ଼ିକ ଉଡ଼ିଯାଉଥିଲେ। ଏହା ଏକ ଅନ୍ତିମ କାଳରେ ଦଗ୍ଧ ହୋଇଥିବା ଜଗତ ପରି, ଋଷିମାନେ ମଧୁପାନ କରି ଶୁନ୍ୟ ହୋଇଯାଇଥିବା ସମୁଦ୍ର ପରି, ବର୍ଷାର ଅତିରିକ୍ତ ଭୟଙ୍କର ଭୂମି ପରି ଦେଖାଉଥିଲା, ଯେଉଁଠାରେ ଲୋକମାନେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଇଥିଲେ। ଏହି ଭୂମି ଗୃପ୍ତି ଭାବେ ଗୃପ୍ତି ଭାବେ ଏକାଉଁ ଏକାଉଁ ଶବ ଓ ଗଦା ଦ୍ୱାରା ଭରିଯାଇଥିଲା, ଶବ ମଦୋନ୍ମତ ହାତୀ ପରି ଦେଖାଉଥିଲା, ଶବ ଓ ଶସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଭରିଯାଇଥିଲା। ଶବ ଦେହ ଦ୍ୱାରା ନଦୀ ତୀରର ଗଛ ଉଠିଯାଇଥିଲା, ଏକ ତାଳଉଦ୍ୟାନ ପରି ଦେଖାଉଥିଲା। ମୃତ ଯୋଦ୍ଧାମାନେର ଶବ ଦେହର ଫୁଲ ଓ ଚିରା ଶୂତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଏହି ଭୂମି ଭରିଯାଇଥିଲା, ଶୂନ୍ୟ ଅନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଜ୍ୟାକାଲ ଗୁଡ଼ିକ ମାଳା ପରି ଶୋଭା ପାଇଥିଲେ। ରକ୍ତ ଝିଲିକ ମାନେ ଝଣ୍ଡା ଭଙ୍ଗ ହୋଇ ଲାଲ କାଦରେ ଡୁବିଯାଇଥିଲେ; ଏହି ରକ୍ତପ୍ରବାହରେ ଏକାଉଁ ଏକାଉଁ ଶବ ଲୋକଙ୍କ ଚିତ୍କାର ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କର ମିତ୍ରମାନେକୁ ବାହାରକୁ ଡାକୁଥିଲେ। ହାତୀ ଶବର ତଳା ଲୋକମାନେ ଭୟରେ ଦେଖୁଥିଲେ, ଏଠି ଅସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଗଛ ଲତା ଛିଁଡ଼ିଯାଇଥିଲା, ଭୟଙ୍କର ଦୁର୍ଗ ଦ୍ୱାରା ଅଟୁଟ ହୋଇଯାଇଥିଲା। ଏହି ରକ୍ତ ନଦୀ ହାତୀର କଟା ଶୁଣ୍ଡ ଓ ହାତ ଦ୍ୱାରା ଭରିଯାଇଥିଲା; ଏହି ଲାଲ ଝିଲିକ ଉପରେ ଧଳା ପୋଷାକ ଓ ଗୋଲ ଢାଳ ଭାସିଯାଉଥିଲେ। ମୃତ୍ୟୁ ଦ୍ୱାରା ଜୀବନ ଛିଁଡ଼ିଯାଇଥିବା ଲୋକମାନେ ଏଠିଠାରେ ପଡିଯାଉଥିଲେ, ଏଉଁଠିଠାରେ ମୁଣ୍ଡ ହୀନ ଦାନବମାନେ ତଳକୁ ଝଡ଼ିଯାଉଥିଲେ। ଏହି ଶିବିରରୁ ଲୋକମାନେ ଉପରୁ ବାଣର ବର୍ଷା ଦ୍ୱାରା ଭାଙ୍ଗିଯାଇ ପଳାଇଯାଉଥିଲେ, ତାଙ୍କର ଶବ୍ଦ ଅର୍ଦ୍ଧ ମୃତ୍ୟୁ, ହିକ୍ କରି ଓ ରକ୍ତ ଝିଲିକ ଶବ୍ଦ ଦ୍ୱାରା ଭରିଯାଇଥିଲା। ତଳା, ଓଟ୍ତାଳ, ବେତାଳ ଓ ତାଳ ଡ଼ରମ୍ର ତୁମୁଳ ନୃତ୍ୟ ମଧ୍ୟରେ ତଳ ରକ୍ତ ଝିଲିକ ଦ୍ୱାରା ଧୋଇଯାଉଥିବା ତଳ ତଳ ଚାଲିଯାଉଥିଲା। ଭାଙ୍ଗିଯାଇଥିବା ରଥ ଓ ଗଛ ମଧ୍ୟରେ ଯୋଦ୍ଧାମାନେ ଜଙ୍ଗଲ ଗୁହା ଭିତରେ ଲୁଚିଯାଉଥିଲେ; ଏଠି ଜୀବନ୍ତ ସେନା ରଥ ଚାଳକ ଓ ତାଙ୍କର ଘୋଡ଼ାକୁ ଭୟ ଦେଉଥିଲେ। କିଛି ଶବ ମୁଁହେ ମାଟିରେ ଭରି ଅସ୍ପଷ୍ଟ ଜୀବନ ଶବ୍ଦ ଦେଉଥିଲେ; କିଛି ଗଳା ଉଠାଇ ଜ୍ୟାକାଲ ଓ କାଉ ଦ୍ୱାରା ଦେଖାଯାଉଥିଲେ। ଯୁଦ୍ଧ ଭୂମି ଏକାଉଁ ଏକାଉଁ ମାଂସ ଖାଇବାକୁ ଦୁଷ୍ଟ ପ୍ରାଣୀମାନେ ଲଢ଼ିଥିଲେ; ଏକ ମୁଁହେ ମାଂସ ପାଇଁ ସଂଘର୍ଷ କରୁଥିଲେ, ଏଠି ମୃତ୍ୟୁ ଲୋଭୀ ପ୍ରାଣୀମାନେ ଭରିଯାଇଥିଲେ। ଅନେକ ଘୋଡ଼ା, ହାତୀ, ମଣିଷ, ରଥ ଓ ଶାସ୍ତ୍ର ଏଠି ଉଳଟିଯାଇଥିଲେ, ତାଙ୍କର ଗଳା ରକ୍ତ ନଦୀ ହୋଇଯାଇଥିଲା; ଏହି ମୃତ୍ୟୁ ଭୂମି ଅସ୍ତ୍ର ଓ ପାହାଡ଼ ଦ୍ୱାରା ଏକ ଅନ୍ତିମ କାଳର ଜଗତ ପରି ଅସ୍ଥିର ହୋଇଯାଇଥିଲା। ଏପରେ, ଯୁଦ୍ଧରେ ଆହତ ଏକ ସାହସୀ ପରି ସୂର୍ଯ୍ୟ କାଳ ଦ୍ୱାରା ଅତିକ୍ରମିତ ହୋଇ ଅସ୍ତମିତ ହୋଇଗଲା; ତାର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା ଶାଶ୍ୱତ ଭାବେ ଅନ୍ତି, ସମୁଦ୍ରରେ ତାର ଚମକ ଅପସାରିଗଲା। ଆକାଶର ଆଇନାରେ ରକ୍ତ ରଙ୍ଗରେ ଚିତ୍ରିତ ହୋଇ ଗୋଧୂଳି ରେଖା ଦିନ ଶେଷରେ ସୂର୍ଯ୍ୟର ମୁଣ୍ଡ କଟାଯାଇଥିବା ପରି ଉଦିତ ହେଲା। ପୃଥିବୀ, ପାତାଳ, ଆକାଶ ଓ ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ଅନ୍ଧାର ଦିନ୍ଦାୟିନୀ ବନ୍ଧ ଲାଗି ଆସି, ଭୂତମାନେର ଭଳି ଚକ୍ର ରୂପେ ଚାରିପାଖରେ ଘେରି ଦେଲା। ଅନ୍ଧାର ଉପରେ ଫାଟିଯାଇ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଦିନର ପାହାଡ଼ ଉପରେ ଉଦିତ ହେଲା, ଗୋଧୂଳିର ଲାଲ ରଙ୍ଗରେ ଶୋଭିତ, ତାରାର ମୁକୁତ ଦ୍ୱାରା ଅଳଙ୍କୃତ। ମୃତ ଦେହର ହୃଦୟରେ ଲାଲ ଜଳ ନିର୍ସ୍ତ ହୋଇ ନିର୍ଜୀବ ଅନ୍ଧାର ହୋଇଗଲା; ପଦ୍ମମାନେ ସଂକୁଚିତ ହୋଇଗଲେ। ପକ୍ଷୀମାନେ ତାଙ୍କର ପାଖ ଅବନମିତ କରି ତୁର୍ତ୍ତ ଶୁଅଇଗଲେ, ତାଙ୍କର ଗଳା କଚ୍ଛପ ପରି ଭିତରକୁ ନେଇ, ନିଜ ଘଉଁରେ ବିଶ୍ରାମ କରିଲେ। ପାଖରେ ଚନ୍ଦ୍ରମାର ମୃଦୁ ଆଲୋକ ଦ୍ୱାରା ଜଳକମଳ ଶୃଙ୍ଗ ଉଦ୍ଭିଦ୍ଧ ହେଲା, ଯେଉଁପରି ଶୂର୍ବୀରମାନେ ମଧ୍ୟ ଶ୍ରୀ ଉଦ୍ଭିଦ୍ଧ କରିଥିବା। ସନ୍ଧ୍ୟାର ବାଣ ଦ୍ୱାରା ରକ୍ତ ଜଳରେ ଭରିଯାଇଥିବା ପଦ୍ମପୋଖରୀ ଯୁଦ୍ଧ ଭୂମି ପରି ହୋଇଗଲା, ପଦ୍ମମାନେ ମୁଁହେ ଅଟୁଟ କରିଲେ। ଉପରେ ଆକାଶର ଜଳପୋଖରୀ ତାରାପଦ୍ମ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ, ତଳେ ଜଳ ତାରା ଓ କମଳ ଦ୍ୱାରା ଚମକୁଥିଲା। ଅନ୍ଧାର ତାର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଭୋଗି ନିଜେ ଏକାଉଁ ଏକାଉଁ ଦିଗରେ ବିସ୍ତାର କରିଥିଲା, ଯେଉଁପରି ଜଳ ଚାରିପାଖରେ ବହୁଥିବା। ଯୁଦ୍ଧ ଭୂମି ଭୂତ ଓ ପିଶାଚମାନେର ଗୀତ ଦ୍ୱାରା ଭରିଯାଇଥିଲା, ଅସ୍ଥିର ଶବ୍ଦ ଓ କାଉ ଓ ଗୃପ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଚିତ୍କାର ଉଠିଥିଲା।