ସେତେବେଳେ, ସେନାପତିମାନେ ତାଙ୍କର ମନ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କ ସହ ଆଲୋଚନା କରି, ଏକାଉଁ ଅନ୍ୟ ସେନାପତିଙ୍କୁ ଦୂତ ପଠାଇ ଏହି ନିର୍ଣୟକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିଲେ—“ଯୁଦ୍ଧ ଅବସାନ ହେଉ।” ଏହା ପରେ, ଥକାମନ୍ତି, ଏକ ଅସ୍ତ୍ର ଏବଂ ବାଣ ଦ୍ୱାରା ଅତି ଦୁର୍ବଳ ଭାବରେ ଯୁଦ୍ଧ କରିଥିବା ସମସ୍ତ ଯୋଧ୍ୟାମାନେ ଏହି ସମୟରେ ଯୁଦ୍ଧ ବନ୍ଦ କରିବାକୁ ସମ୍ମତି ଦେଲେ। ଏହା ପରେ, ସେନାର କାନ୍ତାରେ, ଉଚ୍ଚ ପତାକା ଏବଂ ମହାନ ରଥ ତଳେ, ଏକ ଦୃଢ଼ ଯୋଧ୍ୟା ଏକା ଏବଂ ଅଚଳ ଭାବରେ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ। ସେ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଦୃଶ୍ୟମାନ ହେଉଥିବା ଏକ ବସ୍ତ୍ର ଉଡ଼ାଇଲେ, ଯାହା ଦୀର୍ଘ ଚନ୍ଦ୍ରକିରଣର ପରି ଆକାଶରେ ଦେଖାଯାଉଥିଲା, ଏହି ସଙ୍କେତ ଦେଇ—“ଯୁଦ୍ଧ ବନ୍ଦ ହେଉ।” ତାପରେ ଢୋଲ ଶାନ୍ତ ହେଇଗଲା, ତାଙ୍କର ଧ୍ୱନି ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲା, ଯେପରି ଏକ ମହା ପ୍ରଳୟର ପରେ ଲଟସ୍ ପୋଖରୀର ଅଳ୍ଲି ଶାନ୍ତ ହୋଇଯାଏ। ଆକାଶରେ ବିସ୍ତୃତ ଅସ୍ତ୍ର ଏବଂ ବାଣର ଧାରା ଶୁଖିଯିବା ଆରମ୍ଭ ହେଲା, ଯେପରି ଶରଦ ଋତୁର ନଦୀଗୁଡିକ ଶୁଖିଯାଉଥିଲା। ଯୋଧ୍ୟାମାନଙ୍କର ହାତର ଗତି ଦୀରେ ଦୀରେ ଅପସାରିଗଲା, ଯେପରି ଭୂକମ୍ପ ଶେଷରେ ଗଛର କମ୍ପନ, କିମ୍ବା ବାୟୁ ଶାନ୍ତ ହେଲାପରେ ସାଗରର ତରଙ୍ଗ। ଦୁଇଟି ସେନା ଯୁଦ୍ଧ କ୍ଷେତ୍ରରୁ ଏକାଉଁ ଦିଗରେ ପଛୁଆ ହେବା ଆରମ୍ଭ କରିଦେଲେ, ଯେପରି ଏକ ପ୍ରଳୟ ସାଗରରୁ ଆସିଥିବା ବନ୍ଧ ଜଳ ଦିଗଦିଗନ୍ତରେ ହଟିଯାଏ। ସେନା ମନ୍ଦାର ପର୍ବତ ଦ୍ୱାରା ମନ୍ଥିତ କ୍ଷୀରସାଗରର ଭାବରେ ଉତ୍ତେଜିତ ହେଇଥିଲା, ଏବେ ଶାନ୍ତିର ନିରବତାରେ ଦୀରେ ଦୀରେ ଶାନ୍ତ ହେଲା। କିଛି ସମୟ ପରେ ଯୁଦ୍ଧ କ୍ଷେତ୍ର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଶୂନ୍ୟ ଏବଂ ଭୟାନକ ହେଲା, ମୃତ୍ୟୁର ଫାଟି ଥିବା ପେଟର ପରି, କିମ୍ବା ଅଗସ୍ତ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ପିତା ସାଗରର ପରି। ଏଠାରେ ମୃତଦେହର ଅନେକ ତଳ ଥିଲା, ରକ୍ତର ଏକ ବଡ଼ ନଦୀ ବହୁଥିଲା, ଭୂତିୟା ଜଙ୍ଗଲର ପରି, ଚିଡ଼ିଆ ଏବଂ ଶ୍ୱାନର କ୍ଷୁଦ୍ର ଚିତ୍କାରରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ। ରକ୍ତର ଏହି ଉପତ୍ୟକା ତରଙ୍ଗର ଶବ୍ଦରେ ଗୁଞ୍ଜିଥିଲା, ଆହତମାନଙ୍କର ଚିତ୍କାର, ଉଦ୍ଧାର ଚାହିଁଥିବା ଅନେକ ଯୋଧ୍ୟାମାନଙ୍କର ଚେଷ୍ଟାରେ ଭିଡ଼ିଥିଲା। ମୃତ ଏବଂ ଅର୍ଧମୃତ ଦେହରୁ ରକ୍ତ ଝରିବାରେ, ଦୃଶ୍ୟ ଅତି ଭୟାନକ ହୋଇଯାଇଥିଲା, ଜୀବନ୍ତମାନଙ୍କର ପিঠିରେ ମୃତଦେହ ତିଆରି ହେଉଥିବା ଭୟ ଉପସ୍ଥିତ। ମେଘର ଖଣ୍ଡ ଗଜ ଏବଂ ମୃତଦେହର ଉପରେ ବିଶ୍ରାମ କରୁଥିଲା, ଭାଙ୍ଗିଯାଇଥିବା ରଥ ଅନେକ ପତାକାର ଅନ୍ତ କରିଥିଲା। ଏକ ବଡ଼ ରକ୍ତ ନଦୀ ଚାଲିଯାଉଥିଲା, ତାହାରେ ରଥ ଏବଂ ଗଜ ବହିଯାଉଥିଲା, ଅନେକ ଅସ୍ତ୍ର, ବାଣ, ତୀର, ଗଦା, ତଳୱାର ଦେଖାଯାଉଥିଲା। ଭୂମି ଭାଙ୍ଗିଯାଇଥିବା ବର୍ମ, ପତାକାର ଅନ୍ତ, ଢାଲ ଦ୍ୱାରା ଢାକିଯାଇଥିଲା, ମୃତଦେହ ଅନେକ ପତାକା, ଚୂଆ ଏବଂ ବସ୍ତ୍ର ତଳେ ଲୁଚିଯାଇଥିଲା। ପବନ ଭାଙ୍ଗିଯାଇଥିବା ତୁଣୀ ଏବଂ ଧନୁଷର ମଧ୍ୟରେ ଗୁଞ୍ଜିଥିଲା, ମୃତ ନାୟକମାନେ ତୀର ଏବଂ ଢାଲର ତଳରେ ଶୟନ କରୁଥିଲେ। କ୍ଷେତ୍ରରେ ମୁକୁଟ, ହାର, ବାହୁଦଣ୍ଡ, ଚମକୁଥିବା ଚକ୍ର, ଧନୁଷ, ବାଣ ଓ ଦୀଘା ଅନ୍ତ୍ର ଚୂଆ, ନିଆଁ, ନିଆଁ ପକ୍ଷୀ ଏବଂ ଶ୍ୱାନ ଦ୍ୱାରା ଉଠାଯାଉଥିଲା। ଯୁଦ୍ଧ କ୍ଷେତ୍ର ଅତିକିଛି ଜୀବନ୍ତ ଯୋଧ୍ୟାମାନଙ୍କର ଦାନ୍ତ ଚବାଇବା ଶବ୍ଦରେ ଗୁଞ୍ଜିଥିଲା, ଅଧ ଶୁଖିଯାଇଥିବା ରକ୍ତରେ ମଣିଷ ମୁଖ ଦେଇ ଚେଷ୍ଟା କରୁଥିଲେ। ମୁଦ୍ରା ଏବଂ ଶଙ୍ଖର ତଳ ବିକିରିତ ହୋଇଯାଇଥିଲା, ଶତାଧିକ କଟା ମୁଣ୍ଡରୁ ଆଖି ଫୁଟିଯାଇଥିଲା, ଭୟାନକ ରକ୍ତ ନଦୀ ଅନେକ ବାହୁ ଏବଂ ଲକଡ଼ା ବହିଥିଲା। କ୍ଷେତ୍ର ଶୋକାକୁଳ ଆତ୍ମୀୟମାନଙ୍କର ଚିତ୍କାରରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲା, ମୃତ ଏବଂ ଅର୍ଧମୃତ ମଣିଷ, ଅସ୍ତ୍ର, ରଥ, ଘୋଡ଼ା, ପତାକା ଏବଂ ଅଂଶ ଚାଲିଯାଇଥିଲା। ମୁଣ୍ଡ ନଥିବା ଦେହ ତାଙ୍କର ଅସ୍ତି ଉଠାଇ ନୃତ୍ୟ କରୁଥିଲେ, ନାକ ରକ୍ତ, ମଜ୍ଜା ଏବଂ ଚର୍ବିର ଦୁର୍ଗନ୍ଧ ଦ୍ୱାରା ଅଟକିଯାଇଥିଲା। ଅଧ ଫୁଲିଯାଇଥିବା ଅର୍ଧମୃତ ଘୋଡ଼ା, ଅଲ୍ପାୟୁ ଶୂର, ଯୁଦ୍ଧ ଢୋଲ ରକ୍ତ ନଦୀର ତରଙ୍ଗରେ ଲାଗିଯାଇଥିଲା। ମୃତ ଘୋଡ଼ା ଏବଂ ଗଜ ଦ୍ୱାରା ଟାଣିଯାଉଥିବା, ରକ୍ତ ଝରା ଦ୍ୱାରା ଚମକିଯାଉଥିଲା, ପବନ ନିଆଁ ଏବଂ ଯୋଧ୍ୟାମାନଙ୍କର ରକ୍ତରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଯାଉଥିଲା। ଅଳ୍ପାୟୁ ଯୋଧ୍ୟାମାନେ ମୁଁହରେ ରକ୍ତ ଲାଗି ହିକ୍କା ଦେଇ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଯାଉଥିଲେ, ଚର୍ବିର ଦୁର୍ଗନ୍ଧ ଏବଂ ଯନ୍ତ୍ରଣାରେ ରକ୍ତ ନିକାସିତ ହୋଇଯାଉଥିଲା। ଅର୍ଧଭଙ୍ଗା ନାକ, ମୃତ ଘୋଡ଼ା ଏବଂ ଗଜର ଦେହ ମୃତମାନଙ୍କର ହାତରେ ଅଟକିଯାଉଥିଲା, ଭୂମି ଶୂନ୍ୟ ଅସ୍ରୟ ଦେଇ ପଡ଼ିଥିଲା। ବିଧବା ଜନନୀମାନେ ଚିତ୍କାର କରୁଥିଲେ, ମୃତଦେହରୁ ରକ୍ତର ତରଙ୍ଗ ଚମକିଯାଉଥିଲା, ବିଧବା ନାରୀମାନେ ତାଙ୍କର ପତି ହାରାଇ ଅସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଗଳା କଟା ଦେଇ ଶୟନ କରୁଥିଲେ। ମୃତଦେହର ସ୍ଥାନରେ ଆତ୍ମୀୟମାନେ ତାଙ୍କର ଶବ ଚିହ୍ନିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଥିଲେ, ଶବ ଉଠାଇବା ଏବଂ ଶ୍ୱାନ ଦ୍ୱାରା ଟାଣିଯାଉଥିବା ଦେହର ମିଶ୍ରଣରେ ଉତ୍ତେଜିତ ହୋଇଥିଲେ। ମୁହଁ ଲଟସ୍ ପରି ଚର୍ବି ଏବଂ ଚୁଲରେ ଆଉଟିଯାଇଥିଲା, ତରଙ୍ଗ ଏବଂ ରକ୍ତର ଉପତ୍ୟକାରେ ନୃତ୍ୟ କରୁଥିଲେ, ଉଚ୍ଚ ତରଙ୍ଗରେ ଏକ ବଡ଼ ରକ୍ତ ନଦୀ ବହୁଥିଲା। ଆୟୁ ଶେଷରେ, ପୁଅ, ପ୍ରିୟଜନ, ମା, ଦେବତା, ଧନ ମନେ କରି, “ହା! ହା!” କରି ଚିତ୍କାର କରୁଥିଲେ, ଅନ୍ତର ଦୁଃଖର ଚୋଟ ବ୍ୟଥା କଥା କହୁଥିଲେ। ଅସ୍ତ୍ର ଉଠାଇବାରେ ଅଙ୍ଗ ଲଗିଥିଲା, ଅର୍ଧମୃତ ମଣିଷ ଦ୍ୱାରା ଧ୍ୟାନ ଭଙ୍ଗ ହୋଇଯାଉଥିଲା; ଅଜଣା ଭୂମି ମୃତ ଚିତ୍କାରରେ ଗୁଞ୍ଜିଯାଉଥିଲା, ଶବ ଏବଂ ପଡ଼ିଥିବା ଦେହରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ। ମୃତ୍ୟୁ ଉପସ୍ଥିତ ଯୋଧ୍ୟାମାନେ ଏକାଉଁ ଦ୍ୱେଷରେ ଉତ୍ତେଜିତ ହୋଇଥିଲେ, ରଥ ଭାଗ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଚାଲିଯାଉଥିଲା; ଦାନ୍ତ ଯୁଦ୍ଧ କରିପାରିବା ନୁହେଁ, ଘର ଏବଂ ପ୍ରିୟ ଦେବତାକୁ ଭୁଲିଯାଉଥିଲେ। ପଥରେ ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇ, ଲଜ୍ଜିତ, ଶୂରମାନେ ପଳାଇବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଥିଲେ; ରକ୍ତର ତରଙ୍ଗରେ ଭୟ ନଥିଲା, ପଳାଇବା ସ୍ଥାନକୁ ପହଞ୍ଚିବାକୁ ଉତ୍ସୁକ ଥିଲେ।