ଏହି ଦୀର୍ଘ ଯୁଦ୍ଧ ରେ ଅଭିସାର, ଜଡାର୍ବାକ, ପଲ୍ଲୋଳୁକ, ଚିରୋଡୁନ, କିରାତ, ଗୋପାଳକ, ଚୀନ ଏବଂ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଭୂମି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅନେକ ଜନଜାତି ଏଠାକୁ ଆସିଥିଲେ। ପରେ ଦେବସ୍ଥଳ ଉଦ୍ୟାନ, ବିଶ୍ୱାବସୁ ଉଲ୍ଲେଖିତ ଭୂମି, ଶ୍ରୀମତୀ ମନ୍ଦିର, କୈଳାସ ଭୂମି, ମୁଞ୍ଜବନ, ପର୍ବତ, ଵିଦ୍ୟାଧର ମଣ୍ଡଳ ଏବଂ ଦେବତାମାନଙ୍କର ଦିବ୍ୟ ମହଳ ଦେଖାଯାଉଥିଲା। ଏଠି ଏକ ଭୟାନକ ଯୁଦ୍ଧ ଚାଲିଥିଲା, ଯେଉଁଠାରେ ମାନବ ଏବଂ ହାତୀମାନେ ଭୟଙ୍କର ଭାବେ ପଡ଼ିଯାଉଥିଲେ। ପ୍ରତ୍ୟେକ ଯୋଦ୍ଧା କହୁଥିଲେ, "ମୁଁ ପ୍ରଥମେ ଯିବି, ମୁଁ ପ୍ରଥମେ ଯିବି," ଏବଂ ସେମାନେ ଦଳେ ଦଳେ ଶୂନ୍ୟ ହୋଇଯାଉଥିଲେ। ଏଠି ଏହିପରି ଅନେକ ଯୋଦ୍ଧା ଶେଷରେ ଛାଇଁ ହୋଇଯାଇଥିଲେ, ପ୍ରজାପତି ଅଗ୍ନିରେ ପଡ଼ିବା ପରି ଚେଷ୍ଟା କରି ଶେଷ ହୋଇଯାଉଥିଲେ। ଏଯାଁ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମୁଁ ମଧ୍ୟଭାଗ ର ଅନ୍ୟ ଜନମାନେ କଥା କହିନାହିଁ। ଏବେ ଶୁଣ, ଲୀଳାଙ୍କ ପତି ରାଜାଙ୍କ ସହ ଯୋଗ ଥିବା ଅନ୍ୟ ଜନମାନେ—ଉଦ୍ଦେହିକ, ଶୂରସେନ, ଗୁଡ଼, ଅଶ୍ୱତ୍ଥନିପକ, ଉତ୍ତମଜ୍ୟୋତିକଦ୍ର, ପଦମଧ୍ୟମିକ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ; ସାଲ୍ୱକ, କେତକ, ମତ୍ସ୍ୟ, ଦୌଳେୟକ, କପିଷ୍ଠଳ, ମଣ୍ଡବ୍ୟପାଣ୍ଡୁନଗର, ସୌରଗ୍ରୀବ, ଗୁରୁଗ୍ରହ; ପରିୟାତ୍ର, କୁରଧ୍ୟ, ଯମୁନୋଡୁମ୍ବର, ଗଜାହ୍ୱ, ଉଜ୍ଜିହନ, କାଳକୋଟିକ, ମଥୁର; କପୋଳ, ଧର୍ମାରଣ୍ୟ, ଉତ୍ତର ଓ ଦକ୍ଷିଣ ଜନମାନେ, ପଞ୍ଚାଳ, କୁରୁକ୍ଷେତ୍ର, ଏବଂ ସରସ୍ୱତ ଜନମାନେ; ଅବନ୍ତି, ସ୍ୟନ୍ଦନ, ଶ୍ରେଣୀ, କୁଣ୍ଟ, ପଞ୍ଚନଦୀର ଲୋକମାନେ—ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ଭୟରେ ଭାଗି ଗୋଟିଏ ବଡ଼ ପର୍ବତ ଉପରେ ପଡ଼ିଯାଇଥିଲେ। କାଶ ଏବଂ ବ୍ରହ୍ମବସତ ଯୋଦ୍ଧାମାନେ ସମ୍ବାବତୀ ଜନମାନେ ଦ୍ୱାରା ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ହୋଇ ପଡ଼ିଯାଇଥିଲେ, ମଦୋନ୍ମତ ହାତୀମାନେ ସେମାନେ ଉପରେ ଚାପି ଦେଇଥିଲେ। ଦଶାପୁରର ସୂରବୀରମାନେ, ତାଙ୍କର ଉଦର ଓ କଣ୍ଠ ଶସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ହୋଇ, ତାରକ୍ଷତିମାନେ ଦ୍ୱାରା ହନ୍ତା ହୋଇ, ଏକ ଯୋଜନା ବ୍ୟାପି ହ୍ରଦରେ ପକ୍ଷାଳିତ ହେଲେ। ଋଷ୍ୟକ, କାରୂରୁକ, କଚ୍ଛ ଯୋଦ୍ଧାମାନେ ଶୈବ୍ୟ ଓ ଶଙ୍କୁ ଚିହ୍ନଧାରଣ କରି, ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ରରେ କଦଳି ମାଟିରେ ଲୁଟି ଚାପି ଦିଆଯାଇଥିଲେ। ଯେଉଁମାନେ ରକ୍ଷା ଚାହିଁଥିଲେ, ସେମାନେ ପାହାଡ଼ ଓ ଜଙ୍ଗଲ ଚାରିପାଖ ଦୌଡ଼ିଲେ, କିନ୍ତୁ ଶେଷରେ ଯମୁନା ଜଳରେ ପଡ଼ି ଶେଷ ହେଲେ। ତାଙ୍କର ଉଦର ଫାଟି ଅନ୍ତ୍ର ଚିରିଯାଇଥିଲା, ରାତିରେ ଅସ୍ଥିର ଦେହମାନେ ଅନ୍ଧାରରେ ପିଶାଚମାନେ ଚିବାଇଲେ। କିଛି ଯୋଦ୍ଧା ଭଦ୍ରଗିରି ନାୟକମାନେ ଦ୍ୱାରା ଯୁଦ୍ଧରେ ହତ ହୋଇ, ପାଣିରେ ପଦ୍ମ ତଣ୍ଡ ଫେଲାଯିବା ପରି ପୃଥିବୀ ଗହ୍ୱରରେ ପକ୍ଷାଳିତ ହେଲେ। ତାଙ୍କର ରକ୍ତ ଗଳିଗଳି ଭାଇଯାଉଥିଲା, ବଡ଼ ରଥୀମାନେ ଭଙ୍ଗ ଓ ଚିତ୍ରିତ ହୋଇ, ଦଣ୍ଡକ ମହାବାୟୁ ଦ୍ୱାରା ବହି ଯାଉଥିଲେ, ହେହୟମାନେ ହରିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଭାଗିଯିବା ପରି। ହାତୀମାନଙ୍କ ଦନ୍ତ ଦ୍ୱାରା ଶତ୍ରୁମାନେ ଚିରିଯାଇ, ତଳ ଶାଖା ପରି ରକ୍ତ ନଦୀରେ ଭାସୁଥିଲେ। ଚୀନ ଯୋଦ୍ଧାମାନେ ତୀର ଦ୍ୱାରା ଚିବାଇଯିବା ପରି ଦୁଃଖରେ ଦେହ ତ୍ୟାଗ କଲେ, ତାଙ୍କ ଦେହ ଧରାପୃଷ୍ଠିକୁ ଭାର ହୋଇ ସାଗରରେ ବିଳୀନ ହେଲା। ଆଭୀର ନାୟକମାନେ, କର୍ଣ୍ଣାଟ ଓ ଓଡ଼ିନ ଶୂରମାନଙ୍କ ତୀର ଦ୍ୱାରା ଗୁହା ଭିଦ୍ରୁତ ହୋଇ, ତାରାମାଳା ପରି ଆକାଶରେ ଶେଷ ହୋଇଯାଇଲେ। ଶକ ଯୋଦ୍ଧାମାନେ, ହାତୀ ଓ ମଗର ଶକ୍ତି ନେଇ ଆସିଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କ ଦ୍ରୁତ ଆକ୍ରମଣରେ ପ୍ରଭାବ ହରାଇ, ତାଙ୍କର କେଶ ଶତ୍ରୁଙ୍କ କେଶ ସହ ଜଡ଼ିଯାଇ ଶିର ନମାଇଲେ। ଦଶାର୍ଣ୍ଣର ବଜ୍ର, ତାହାର ଶୃଙ୍ଖଳ ଭାଙ୍ଗି, ଭୟାନକ ଭୈରବ ଜାଲ ପରି, ଲାଲ ମେଘ ମଧ୍ୟରେ ଲୁଚିଗଲା, ଯେପରି ବୈତସ୍ତା ନଦୀ ସାଗରରେ ବିଲୀନ ହୁଏ। ଗୁର୍ଜର ସେନା ଧ୍ୱଂସ ହେବା ପରେ, ଗୁର୍ଜର ଜନମାନଙ୍କ ମହିଳାମାନଙ୍କ ଚୁଲ ତଙ୍ଗଣ ଯୋଦ୍ଧାମାନଙ୍କ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଭାଲରେ ଛିଣ୍ଡାଯାଇଥିଲା। ଆକାଶରୁ ବିଜୁଳି ପରି ଶସ୍ତ୍ର ବର୍ଷା ହେଉଥିଲା, ତୀର ବାଦଳରୁ ଧାରା ପରି ବେଗରେ ବହି, ସେନାମାନେ ଉପରେ ବିନାଶ ଆଣିଥିଲା। ଆଭୀରମାନେ, ଭୟଙ୍କର ଭୁସୁଣ୍ଡୀ ପକ୍ଷୀର ଅନ୍ଧକାର ଉଡାଣ ଦେଖି ଭୟଭୀତ ହୋଇ, ଶତ୍ରୁମାନେ ଉପରେ ଗାଈ ଚରା ମାଠରେ ଭାଙ୍ଗି ପଡ଼ିଲେ। ତଙ୍ଗଣ ନଦୀ, ସୁନା ପରି ଦେହ ଉଜ୍ଜ୍ଵଳ ନାରୀମାନେ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ, ଗୌଡ଼ ସେନାମାନଙ୍କ ଆକ୍ରମଣରେ ଚିରିଗଲା, ସେମାନଙ୍କ ନଖ ଓ କେଶ ଛିଣ୍ଡାଯାଇଥିଲା। ତଙ୍ଗଣ ଯୋଦ୍ଧାମାନେ ଆକାଶରେ ଘୂର୍ଣ୍ଣିତ ଚକ୍ର ଦ୍ୱାରା ଖଣ୍ଡିଖଣ୍ଡି ହୋଇଯାଇଥିଲେ, ରୁଦ୍ର ପରି ନୀଳକଣ୍ଠ ଓ ଗୃଧ୍ରମାନେ ସେମାନଙ୍କୁ ଭକ୍ଷଣ କରୁଥିଲେ। ଗୌଡ଼ ନାୟକମାନଙ୍କ ଗଞ୍ଜନାଧ୍ୱନି, ଗଦା ଦେଇ ଉଲ୍ଲାସ କରିବା, ଦେଖି ଗାନ୍ଧାର ଗାଈମାନେ ଭୟରେ ଗଣନା କରାଯାଇଥିବା ପରି ଦୌଡ଼ି ପଳାଇଗଲେ। ବିଶାଳ ଶସ୍ତ୍ର ଘୂର୍ଣ୍ଣି, ଆକାଶ ଓ ସମୁଦ୍ର ପରି, ପାରସିକ ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ଗଭୀର ରାତିର ଅନ୍ଧକାର ତିଆରି କଲା। ମନ୍ଦର ପର୍ବତ ଦ୍ୱାରା ସମୁଦ୍ର ମନ୍ଥନ ହେବା ପରି ଶସ୍ତ୍ର ଛିଟିଯାଇଥିଲା, ହିମଶୀଳା ଉପରେ ବୃକ୍ଷମାଳା ପରି ଶସ୍ତ୍ର ରେଖା ଦେଖାଯାଉଥିଲା। ମେଘ ଯେପରି ଆକାଶ ଭରିଦିଏ, ଏହିପରି ଶସ୍ତ୍ରମାନେ ଚାରିପାଖ ଘୁରୁଥିଲେ, ଏହା ଦେଖି ଏହା ମନେ ହୁଏ ଯେ ସମୁଦ୍ର ତାରଙ୍ଗରେ ଉଠି ନୃତ୍ୟ କରୁଛି। ଆକାଶ ଅରଣ୍ୟ ଶ୍ୱେତ ଛତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଶତ ଚନ୍ଦ୍ର ପରି ଭରିଯାଇଥିଲା, ତୀର ଝୁଣ୍ଡ ଟିଡ଼ି ପରି ଘନ ଏବଂ ଭାଲ ର କାଳିଆ ଦେଖି କାଉଁ ପରି ଏଠାରେ ଲୁଚିଯାଉଥିଲେ। କେକୟ ଯୋଦ୍ଧାମାନେ, ତାଙ୍କର ମୁଣ୍ଡ ଚଢ଼ି ଆକାଶକୁ ଉଡ଼ିଯାଉଥିଲା, ଧୂଳିରେ ତାଙ୍କର ମାଳା ଛିଣ୍ଡାଯାଉଥିଲା, ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କ ଚିତ୍କାରରେ କାନ୍ଦିଉଠିଲେ। ଏହି ଭୟଙ୍କର ଧ୍ୱନି ହିମାଲୟ ଜନମାନଙ୍କ ଝିଅମାନେ ମଧ୍ୟ ଆନ୍ଦ୍ରିତ ହୋଇ, ତାଙ୍କ ଦେହ ଉତ୍କଳିତ ହୋଇଯାଇଥିଲା। ବନ୍ଶମାନେ ଅଲକ୍ଷ୍ୟ ଦୟାଳୁ ପକ୍ଷୀ ଦ୍ୱାରା ଉତ୍ପାତ ହୋଇ, ପରି ଟାଣି ନିଆଯାଉଥିଲେ, ଯେପରି ଚଞ୍ଚଳ ବାୟୁ ଧୂଳି ଉଡ଼ାଇ ଦିଏ। ଶସ୍ତ୍ର ର ଭୟରେ, ଆଭୂଷଣ ଓ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଭୂଷା ଛାଡ଼ି, ନନ୍ଦନ ଉତ୍ସବ ପ୍ରଦାନକାରୀମାନେ ନୃତ୍ୟ, ହସ ଓ ଗୀତରେ ଲୀନ ହୋଇଯାଉଥିଲେ।