ଏହି ମହାସଂଗ୍ରାମରେ, ଅସ୍ତ୍ରବର୍ଷ ଓ ଗଜଗଜି ମେଘର ଗର୍ଜନରେ ପୃଥିବୀ ଓ ପାହାଡ଼ ଫାଟିଯାଉଥିଲା, ଏବଂ ହାତୀମାନେ ଓ ପାହାଡ଼ର ଦଳଦଳ ଗୋଟିଏ ଭୟଙ୍କର ଦୃଶ୍ୟ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ଲୋକମାନେ ଚକ୍କିତ ହେଉଥିଲେ। ତୀରବନ୍ଧୀ ମେଘମାଳା ଭଳି ସେନାକୁ ଢାକି ଦେଇଥିଲା, ପୃଥିବୀ ଓ ଆକାଶ ଅନ୍ଧକାର ହୋଇଯାଇଥିଲା, ଏବଂ ଏହି ଦୁଇ ବଳର ମହାସଂଘର୍ଷ ସାମୁଦ୍ରିକ ତରଙ୍ଗମାଳାର ଦରୁଣ ରବ ଉତ୍ପନ୍ନ କରିଥିଲା। ଏହି ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ର ତୀବ୍ର ବାୟୁ, ଜଳ, ନାଗ, ଅଗ୍ନି ଓ ପାହାଡ଼ରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଯାଇଥିଲା; ପ୍ରତ୍ୟେକ ଜଣ ଅନ୍ୟକୁ ନାଶ କରିବାରେ ଲାଗିଥିଲେ, ଅସ୍ତ୍ର ଓ ଦୁର୍ଗତିର ଫଳରେ ଏହି ସବୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଥିଲା। ଶୁଳ, ଖଡ଼ଗ, ଚକ୍ର, ବାଣ, ଶକ୍ତି, ଗଦା, ମୁଷଳ ଓ ତୋମାର ଏମିତି ଶତଶଃ ଅସ୍ତ୍ର ସବୁ ଦଶ ଦିଗରେ ଉଡ଼ିଉଡ଼ି ଜଳନ୍ତି ଥିଲେ, ଏହି ସବୁ ବିନାଶର ଝଡ଼ରେ ପୃଥିବୀର ଶେଷ ଦୃଶ୍ୟ ଏକ ନାଟକ ଭଳି ଦେଖାଯାଉଥିଲା। ମୃତ ଦେହ ଗରୁଡ଼ ପାହାଡ଼ ଭଳି ଛିଟିଯାଇଥିଲା, ଜାତି ଜନଗୁଷ୍ଠୀ ମଧ୍ୟରେ ରକ୍ତର ନଦୀ ବହୁଥିଲା, ଯେଉଁଠାରେ ଗଙ୍ଗା ଭଳି ଦେଖାଯାଉଥିଲା। ମୁଣ୍ଡହୀନ ଦେହ ନୃତ୍ୟ କରୁଥିଲେ, ତାଙ୍କର ହାତ ପାଖା ଭଳି ଘୁଞ୍ଚୁଥିଲା, ଏବଂ ମୃତ ଦେହ ମାନବ, ହାତୀ, ଘୋଡ଼ା ଓ ରଥ ମଧ୍ୟରେ ରକ୍ତପ୍ରବାହ ମଧ୍ୟରେ ପଡ଼ିଥିଲା। ସମସ୍ତ ସେନା ଛିଟିଯାଇଥିଲା, ଭୟଭୀତ ଲୋକମାନେ ଭାଙ୍ଗି ଦଶ ଦିଗକୁ ପଳାଇଯାଉଥିଲେ। ହାତୀ ମୃତଦେହର ପାହାଡ଼ ଉପରେ, ମେଘମାଳା ମଧ୍ୟରେ, ଯକ୍ଷ, ରାକ୍ଷସ ଓ ପିଶାଚମାନେ ଏହି ରକ୍ତସମୁଦ୍ରରେ ଖେଳୁଥିଲେ। ଧର୍ମନିଷ୍ଠ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଶୁଦ୍ଧ, ଉତ୍କଳ, ଉତ୍ପନ୍ନ ନୀଳପଦ୍ମ ସଦୃଶ ମହାନ ନାୟକମାନେ ପଛୁଆ ହେଉନଥିଲେ। ଏଠାରେ ଦୁଇ ଦୁଇ ନାୟକଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଘନ ମେଘର ଗର୍ଜନ ଭଳି ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହେଲା, ସେମାନେ ଏକାଉଁ ଅନ୍ୟକୁ ନାଶ କରିବାକୁ ଉତ୍ସୁକ ଥିଲେ, ଏହା ସାଗରର ତରଙ୍ଗ ସାଙ୍ଗ ସାଙ୍ଗ ମିଶିବା ଭଳି ଦେଖାଯାଉଥିଲା। ହାତୀର ଝୁଣ୍ଡ ଏକ ଅଂଶରେ ପଞ୍ଜର ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କଲା, ଏହା ପାହାଡ଼ ଦ୍ୱାରା ପାହାଡ଼ ଘସିଯିବା ଭଳି ହେଲା। ଘୋଡ଼ା ଦଳ ଘୋଡ଼ା ଦଳ ସହ ମୁହଁମୁହଁ ହେଲା, ଯେଉଁଠାରେ ସମୁଦ୍ରର ତରଙ୍ଗ ତରଙ୍ଗ ସହ ଧକ୍କା ଖାଏ। ଏକ ସେନା ଅନ୍ୟ ସେନା ସହ ସମାନ ଅସ୍ତ୍ର ନେଇ ଯୁଦ୍ଧ କରୁଥିଲେ, ଏହା କାଠର ଝୁମୁଡ଼ି ଝୁମୁଡ଼ି ସହ ଧକ୍କା ଦେବା ଭଳି, ବା ବାୟୁ ଝଞ୍ଜା ସହ ଅନ୍ୟ ବାୟୁ ଝଞ୍ଜା ମିଶିବା ଭଳି ହେଉଥିଲା। ରଥ ଦଳ ଅନ୍ୟ ରଥ ଦଳକୁ ଚକ୍କିତ କରି ଧ୍ୱଂସ କରୁଥିଲେ, ଏହା ଏକ ସହର ସହ ଅନ୍ୟ ସହର ଧକ୍କା ଦେବା, ବା ଆକାଶ ନିୟତି ଦ୍ୱାରା ଚାଲିଯିବା ଭଳି ଦେଖାଯାଉଥିଲା। ଧନୁର୍ଧାରୀ ସେନା ତାଙ୍କର ପତାକା ସହ ଏମିତି ଯୁଦ୍ଧ କରୁଥିଲେ ଯେ, ଆକାଶ ଏକ ଅପୂର୍ବ ମେଘରେ ଢାକିଯାଇଥିଲା, ଅବିରତ ବାଣବର୍ଷାରେ ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ଉପସ୍ଥିତ ହେଉଥିଲା। ଅସମ ଅସ୍ତ୍ର ଯୁଦ୍ଧରେ ଯୋଦ୍ଧାମାନେ ମନୋବଳ ହରାଇ ଯୁଦ୍ଧ ତୀବ୍ର ହେଲେ ଚତୁର୍ୟ ଉପାୟ ଦ୍ୱାରା ପଳାଇଯାଉଥିଲେ। ଚକ୍ରଧାରୀ ଚକ୍ରଧାରୀ ସହ, ଧନୁର୍ଧାରୀ ଧନୁର୍ଧାରୀ ସହ, ଖଡ଼ଗଧାରୀ ଖଡ଼ଗଧାରୀ ସହ, ଗୁଳିଧାରୀ ଗୁଳିଧାରୀ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କରୁଥିଲେ। ଗଦାଧାରୀ ଗଦାଧାରୀ ସହ, ଶୁଳଧାରୀ ଶୁଳଧାରୀ ସହ, ତୋମାରଧାରୀ ତୋମାରଧାରୀ ସହ, ଶୂଳଧାରୀ ଶୂଳଧାରୀ ସହ ମୁକାବିଲା କରୁଥିଲେ। କିଛି ଲୋକ ଇରନ ମୁଷଳ ଧରିଥିଲେ, କିଛି ଗଦା ଓ ମୁଷଳ ସହ ଅପୂର୍ବ ଦେଖାଯାଉଥିଲେ, କିଛି ଶିଳ୍ପୀ ଶୁଳ ଧରିଥିଲେ, କିଛି କୁଠାର ଧାରଣ କରିଥିଲେ। କିଛି ଲୋକ ଦଣ୍ଡ ଧରିଥିଲେ, କିଛି ପାଷାଣ ଅସ୍ତ୍ର ଭାବେ ବ୍ୟବହାର କରୁଥିଲେ, କିଛି ପାଶ ଧରିଥିଲେ, କିଛି ଶୂଳ ଧରିଥିଲେ। କିଛି ଛୁରୀ ଧରିଥିଲେ, କିଛି ଗୁଳିଧାରୀ ଥିଲେ, କିଛି ବଜ୍ରମୁଷ୍ଟି ଥିଲେ, କିଛି ଅଙ୍କୁଶ ଧରିଥିଲେ। କିଛି ଲୋକ ହଳ ଧରିଥିଲେ, କିଛି ତ୍ରିଶୂଳଧାରୀ ଥିଲେ, କିଛି ଶୃଙ୍ଖଳ ଓ ଜାଲ ଧରିଥିଲେ, କିଛି ମୃଦୁ ଲତାମାଳା ପିନ୍ଧିଥିଲେ। ଶୁଳ ଓ ଶୂଳ ଧାରଣ କରିଥିବା ଯୋଦ୍ଧାମାନେ ଯୁଦ୍ଧ କରୁଥିଲେ, ସେମାନେ ଯେମିତି ସମୁଦ୍ର ତରଙ୍ଗ ଯୁଗାନ୍ତରେ ବିକ୍ଷୁବ୍ଧ ହୁଏ। ଚକ୍ର ଓ ବାଣର ଘୂର୍ଣ୍ଣି ଓ ବାୟୁ ଦ୍ୱାରା ଆକାଶ ଏକ ସମୁଦ୍ର ଭଳି ଦେଖାଯାଉଥିଲା, ଯେଉଁଠାରେ ଚକ୍ର ମାଛ ଭଳି ଘୂରୁଥିଲେ। ଅସ୍ତ୍ରର ତରଙ୍ଗ ଓ ସେନା ଦ୍ୱାରା ଭରିଯାଇଥିବା ଏହି ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ର ଏକ ଏମିତି ନଦୀ-ସମୁଦ୍ର ଭଳି ହୋଇଯାଇଥିଲା, ଯାହାକୁ ଅମରମାନେ ମଧ୍ୟ ଅତିକ୍ରମ କରିପାରିବେନି। ସେହି ରାଜାମାନେ ଦୁଇପଟେ ସେନା ଭଳି ଅନ୍ୟୋନ୍ୟ ସମୁଖିନ ହୋଇ ଦଣ୍ଡ ଶୃଙ୍ଖଳାରେ ଦଢ଼ି ରହିଥିଲେ। ଏଠି ଦିଗ ଓ ଦେଶ ଅନୁଯାୟୀ ବିଭିନ୍ନ ଜନଗୁଷ୍ଠୀ ଥିଲେ। ପୂର୍ବ ଦିଗରେ କାଶୀ, ମଗଧ, କୋଶଳ, ମିଥିଳା, ଉତ୍କଳ, ମେକଳ, କବଟ, ପୁଣ୍ଡ୍ର, ଔଣ୍ଡ୍ର ଓ ଗଉଡ଼କାମାନେ ଥିଲେ। ଡ୍ରିମୟ, ମଦ୍ର, ସୁହ୍ମ, ତାମ୍ରଲିପ୍ତ, ପ୍ରାଗ୍ଜ୍ୟୋତିଷ, ବାଜିମୁଖ, ଅମ୍ବଷ୍ଠ, ପୁରୁଷାଦମାନେ ମଧ୍ୟ ଏଠି ଥିଲେ। ଏଠି କର୍ଣ୍ଣାକ୍ଷ, ଅବିଶ୍ରୋତ୍ର, କାଚା ମାଛ ଖାଉଥିବା ଜନ, ବ୍ୟାଘ୍ରବକ୍ତ୍ର, କିରାତ, ଶବର, ଏକପାଦମାନେ ଥିଲେ। ଏଠି ମାଲ୍ୟବାନ୍, ଶିବିବାନ୍, ଜ୍ଞାନ, ବୃଷଭଧ୍ୱଜ, ପଦ୍ମ ଓ ଉଦୟ ପର୍ବତ ଅବସ୍ଥିତ। ଦକ୍ଷିଣ-ପୂର୍ବ ଦିଗରେ ବିନ୍ଧ୍ୟ ପର୍ବତବାସୀ ଚେଦୟ, ବତ୍ସ, ଦାଶାର୍ଣ୍ଣ, ଅଙ୍ଗ, ବଙ୍ଗ, ଉପବଙ୍ଗ ଥିଲେ। କଳିଙ୍ଗ, ପୁଣ୍ଡ୍ର, ଜଠର, ବିଦର୍ଭ, ମେକଳ, ଶବର, ନଗ୍ନପର୍ଣ୍ଣ, କଣ୍ଠତ୍ରିପୁରପୂରିକା ଏଠି ଅଛନ୍ତି। କଣ୍ଠକସ୍ଥଳ, ପୃଥୁଦ୍ୱୀପକ ମୃଦୁ, କଣ୍ଠଦ୍ରା, ଶୋଣିକ, ଚର୍ମଣ୍ବତ ଏଠି ଅଛନ୍ତି। କୋକକ, ହେମକୁଡ଼୍ୟ, ଶ୍ମଶ୍ରୁଧର, ବଳିଗ୍ରୀବ, ମହାଗ୍ରୀବ, କିଶ୍କିନ୍ଧା, ନାରିକେଲିନ ଏଠି ଅଛନ୍ତି। ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଲୀଳାର ଦକ୍ଷିଣ ପଟରେ ବିନ୍ଧ୍ୟ, କୁସୁମପିଡ଼, ମହେନ୍ଦ୍ର, ଦୁନ୍ଦୁର ପର୍ବତ ଅଛି। ମଲୟ, ସୂର୍ୟବଂଶ, ଗଣରାଜ୍ୟ, ନୃରାଜ୍ୟକ, ଅବନ୍ତି, ସମ୍ବବତୀ ଏଠି ଅଛନ୍ତି। ଦଶପୁର୍ୟ, ଏକକଚ୍ଛ, ଋଷିକ, ତୁରୁଷ୍କ, ଶକ, ବନବାସୀ, ପର୍ବତବାସୀ, ଭଦ୍ରଗିରି ଏଠି ଅଛନ୍ତି। ନଗର, ଦଣ୍ଡକ, ଗଣରାଜ୍ୟ, ନୃରାଜ୍ୟକ, ସହର, ଋଷ୍ୟମୂକ, କର୍କୋଟ, ଵନତିମ୍ବିଳ ଏଠି ଅଛନ୍ତି। ପଦ୍ମ, ଚୌରକ, କର୍କବୀର, ବୈରିକ, ପଶିକ, ଧର୍ମପଟ୍ଟନ, ପଂସିକ ଏଠି ଅଛନ୍ତି।