ଏହି ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଘୋଡ଼ା ଓ ପକ୍ଷୀମାନେ ନଦୀରେ ପହଁଜି ଉଭା ହେଉଥିଲେ, ହାତୀମାନେ ତଟରେ ଲୁଟି ପଡ଼ୁଥିଲେ, ଭୟଭୀତ ହରିଣମାନେ ଏଉଁଠୁ ସେଉଁଠି ଦୌଡ଼ୁଥିଲେ, ଏବଂ ଆକାଶ ଭୟଙ୍କର ଗର୍ଜନ ଓ ଚିତ୍କାରରେ ଗଞ୍ଜିଉଠିଥିଲା। ତୀର ଓ ବାଣର ଶୃଙ୍ଖଳାରେ ଯୁଦ୍ଧ କ୍ଷେତ୍ର ଅସ୍ଥିର ଓ କମ୍ପିତ ହେଉଥିଲା, ଘୋଡ଼ାମାନଙ୍କର ଦୌଡ଼ ଓ ବାଣମାନଙ୍କର ଭାରରେ ପୃଥିବୀ କମ୍ପିଉଥିଲା। ଶୂରବୀରମାନଙ୍କର ଚିତ୍କାର ହାତୀର ଗର୍ଜନ ପରି ଅନୁରଣିତ ହେଉଥିଲା, ଢୋଳର ଗୁଞ୍ଜନ ଗୁଞ୍ଜୁଥିଲା, ସେନା ମେଘ ପରି ଚାରିପଟି ଛାଇଯାଇଥିଲା, ଯୁଦ୍ଧନାୟକମାନେ ଏଉଁଠୁ ସେଉଁଠି ଲୁଟିପଡ଼ୁଥିଲେ। ସେନାର ଧୂଳି ମେଘ ଆକାଶ ଆବୃତ କରିଥିଲା, ଯୋଦ୍ଧାମାନଙ୍କର ଶିଖର ପଡ଼ିଯାଉଥିଲା, ଶୋଭାମୟ ରଥମାନେ ଆକାଶରେ ଉଡ଼ୁଥିଲେ, ତଳେ ତଳେ ତଳୱାରର ଘୂର୍ଣ୍ଣନ ଦେଖାଯାଉଥିଲା। ଏହି ସମୟରେ ସେ ମହାପୁରୁଷ ଚିତ୍ରିତ ବସ୍ତ୍ର ଓ ଫୁଲମାଳା, ପତାକା ଓ ଛତା ନେଇ ମେଘପରି ଉଦିତ ହେଲେ, ଲାଲ ରକ୍ତ ନଦୀ ପରି ବହୁଥିଲା, ତାଙ୍କ ଆଗ୍ରସର ହେବା ସମୟରେ ଡାଲା ଡାଲା ଢାଳ ଛିଟିଯାଉଥିଲା। ସେ ଏମିତି ବିକ୍ରାଳ ଦୃଶ୍ୟ ନେଇ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ—ଯେଉଁଠି ବଡ଼ ଯୁଦ୍ଧର ଶେଷ ପରି, ସମସ୍ତ ଲୋକ ଭୟଭୀତ, ଛିଣ୍ଡିଯାଇଥିବା ପତାକା, ଛତା, ରଥ, ପଦାତି ଏଉଁଠୁ ସେଉଁଠି ଛିଟିଯାଇଥିଲା। ଶସ୍ତ୍ରମାନେ ପ୍ରଭାମୟ ରବିମାନେ ପରି ଆକାଶରୁ ବର୍ଷିବାରେ ଲୋକମାନେ ଜୀବନର ତୀବ୍ର ଯନ୍ତ୍ରଣାରେ ପଡ଼ିଯାଉଥିଲେ। ଧନୁର୍ବାଣ ଓ କମଳାକାର ବାଣର ଘୂର୍ଣ୍ଣନ ନିରନ୍ତର ଚାଲିଥିଲା, ତଳୱାର ଓ ପାଥରର ଚମକ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ପରି ଆକାଶରେ ଚମକୁଥିଲା। ଯୁଦ୍ଧରେ ଯୋଦ୍ଧାମାନେ ପଡ଼ି ରକ୍ତ ସମୁଦ୍ରରେ ପରିବିଶି ଯାଉଥିଲେ, ଯନ୍ତ୍ର ଓ ପାଥର ତାରା ପରି ଆକାଶରେ ଛିଟିଯାଉଥିଲା। ବାଣର ମେଘ ଚକ୍ରାକାର ଘୂର୍ଣ୍ଣନ ଭାବେ ଆକାଶକୁ ଢାକି ଦେଉଥିଲା, ସେନାମାନେ ଅଗ୍ନିରେ ଦଗ୍ଧ ହେଉଥିଲେ, ଏହାରେ ଲୋକ ଓ ଲୋକମାନ୍ୟ ମଧ୍ୟରେ ଅନ୍ତରାଳ ତିଆରି ହୋଇଯାଉଥିଲା। ଅସ୍ତ୍ର ବର୍ଷା ଓ ମେଘର ଗର୍ଜନରେ ପୃଥିବୀ ଓ ପାହାଡ଼ ଫାଟିଯାଉଥିଲା, ହାତୀମାନେ ଓ ପାହାଡ଼ ଦଳରେ ଲୋକମାନେ ଚକ୍କିତ ଓ ଚୁର୍ଣ୍ଣ ବିଚୁର୍ଣ୍ଣ ହେଉଥିଲେ। ବାଣର ଶୃଙ୍ଖଳା ମେଘ ପରି ସେନା ଉପରେ ଛାଇଯାଉଥିଲା, ପୃଥିବୀ ଓ ଆକାଶ ଆବୃତ ହେଉଥିଲା, ମହାବଳର ଘୋର ମୁକାବିଲାରେ ସମୁଦ୍ର ଦୋଳିଉଥିଲା। ତୀବ୍ର ବାତାସ, ଜଳ, ନାଗ, ଅଗ୍ନି ଓ ପାହାଡ଼ରେ ଭରିଥିବା ସେହି ଯୁଦ୍ଧ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ଏକାଏକି ଅନ୍ୟଙ୍କୁ ଧ୍ୱଂସ କରିବାରେ ଲାଗିଥିଲେ, ଏହି ସବୁ ଅସ୍ତ୍ର ଓ ବିପଦର ଫଳରେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଥିଲା। ଏଠାରେ ଶୂଳ, ତଳୱାର, ଚକ୍ର, ବାଣ, ଶକ୍ତି, ଗଦା, ମୁସଳ, ତୋମର ଏହି ସମସ୍ତ ଅସ୍ତ୍ରମାନେ ପ୍ରଭାମୟ ହୋଇ, ଦଶ ଦିଗରେ ଘୂର୍ଣ୍ଣିତ ହେଉଥିଲେ, ସୃଷ୍ଟିର ଅନ୍ତ ପରି ଦୃଶ୍ୟ ତିଆରି କରୁଥିଲେ, ବିନାଶର ଝଡ଼ରେ ତାଳମାଳ ହେଉଥିଲା। ଏପରେ, ପହାଡ଼ ଶିଖର ପରି ମୃତଦେହ ମଧ୍ୟରେ ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ଜନଜାତି ମଧ୍ୟରେ, ଗଙ୍ଗା ନଦୀ ପରି ରକ୍ତ ନଦୀ ବହିଯାଉଥିଲା। ମୁଣ୍ଡହୀନ ଦେହମାନେ ତାଙ୍କର ଅଙ୍ଗ ଦୁଲାଇ ନୃତ୍ୟ କରୁଥିଲେ, ମୃତଦେହ ଲୋକ, ହାତୀ, ଘୋଡ଼ା ଓ ରଥମାନେ ରକ୍ତ ନଦୀରେ ଛିଟିଯାଉଥିଲେ। ସମସ୍ତ ସେନା ଛିଟିଯାଇ ଦୁର୍ବଳ ହେଉଥିଲା, ଭୟଭୀତମାନେ ଦଶ ଦିଗରେ ଦୌଡ଼ିଯାଉଥିଲେ। ହାତୀ ମୃତଦେହର ପାହାଡ଼ ଉପରେ, ମେଘର ଶୃଙ୍ଖଳା ମଧ୍ୟରେ, ଯକ୍ଷ, ରାକ୍ଷସ ଓ ପିଶାଚମାନେ ଏହି ରକ୍ତ ସମୁଦ୍ରରେ ଖେଳୁଥିଲେ। ଧର୍ମନିଷ୍ଠ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ପବିତ୍ର, ଉତ୍ତମ ବଂଶର ଶୂରବୀରମାନେ ତାଙ୍କର ମହତ୍ତ୍ୱ ଦେଖାଉଥିଲେ, କେବେ ପଛୁଆ ହେଉନଥିଲେ। ଏଠାରେ ଦୁଇଝିଁ ଏକାଏକି ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ ଯୁଦ୍ଧ ମେଘର ଗର୍ଜନ ପରି ଅନୁରଣିତ ହେଉଥିଲା, ସମୁଦ୍ର ସମ୍ମିଳନ ପରି ତୀବ୍ର ତରଙ୍ଗ ଉଠୁଥିଲା। ମଞ୍ଜିର ମଧ୍ୟରେ ପକ୍ଷୀ ଯେପରି ହାତୀ ଦଳ ଦ୍ୱାରା ଦୋଳିଯାଏ, ସେପରି ପାହାଡ଼ ଏକାଏକି ଅନ୍ୟ ପାହାଡ଼କୁ ଧକ୍କା ଦେଉଥିଲା। ଘୋଡ଼ା ଦଳ ସହ ଘୋଡ଼ା ଦଳ ମୁହଁମୁହିଁ ହୋଇ ଦଉଡ଼ୁଥିଲେ, ସମୁଦ୍ରରେ ତରଙ୍ଗ ତରଙ୍ଗକୁ ଧକ୍କା ଦେଉଥିବା ପରି ଉତ୍ତେଜନା ଦେଖାଯାଉଥିଲା। ଏକ ଦଳ ସେନା ଅନ୍ୟ ଦଳ ସହ ମୁକାବିଲା କରୁଥିଲେ, ଦୁଇଝିଁ ସମାନ ଅସ୍ତ୍ରଧାରୀ, କଞ୍ଚ ଉପରେ କଞ୍ଚ ପଡ଼ିବା ପରି, ବା ପବନର ଝଟିକା ଅନ୍ୟ ଝଟିକାକୁ ଉତ୍ତେଜିତ କରୁଥିବା ପରି। ଏକ ରଥ ଦଳ ଅନ୍ୟ ରଥ ଦଳକୁ ଚୁର୍ଣ୍ଣ କରି ଦେଉଥିଲା, ସମସ୍ତ ଆକୃତି ଧ୍ୱଂସ ହେଉଥିଲା, ଏକ ସହର ଅନ୍ୟ ସହରକୁ ଧକ୍କା ଦେଉଥିବା ପରି, କିମ୍ବା ଭାଗ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଆକାଶ ଉଲଟିଯାଉଥିବା ପରି। ଧନୁର୍ବାଣ ଦଳ ପତାକା ସହ ଏମିତି ଯୁଦ୍ଧ କରୁଥିଲେ, ଆକାଶ ନୂତନ ଅଦୃଶ୍ୟ ବାଣ ମେଘରେ ଭରିଯାଇଥିଲା। ଅସମ ଅସ୍ତ୍ର ଯୁଦ୍ଧରେ ଯୋଦ୍ଧାମାନେ ହୃଦୟରେ ଭୟ ଆସିଲେ, ଯୁଦ୍ଧର ତାପ ତୀବ୍ର ହେଲେ, ଚତୁର୍ଯ୍ୟ ଲାଗି ପଳାଇଯାଉଥିଲେ। ଚକ୍ରଧାରୀ ଚକ୍ରଧାରୀଙ୍କ ସହ, ଧନୁର୍ଧାରୀ ଧନୁର୍ଧାରୀଙ୍କ ସହ, ତଳୱାରଧାରୀ ତଳୱାରଧାରୀଙ୍କ ସହ, ଗଦାଧାରୀ ଗଦାଧାରୀଙ୍କ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କରୁଥିଲେ। ମୁସଳଧାରୀ ମୁସଳଧାରୀଙ୍କ ସହ, ଶୂଳଧାରୀ ଶୂଳଧାରୀଙ୍କ ସହ, ତୋମରଧାରୀ ତୋମରଧାରୀଙ୍କ ସହ, ଶୂଳଧାରୀ ଶୂଳଧାରୀଙ୍କ ସହ ମୁକାବିଲା କରୁଥିଲେ। କିଛି ଲୋକ ମୁସଳ ଓ ଲୋହ ଗଦା ନେଇ ଯୁଦ୍ଧ କରୁଥିଲେ, ଅନ୍ୟମାନେ ଶୂଳର ଦକ୍ଷତାରେ ଶୂଳ ଧରିଥିଲେ, ଅନ୍ୟେ କୃପାଣ ନେଇ ଯୁଦ୍ଧ କରୁଥିଲେ। କିଛି ଲୋକ ଅନେକ ଦଣ୍ଡ ନେଇ ଦଣ୍ଡଧାରୀ ଥିଲେ, କିଛି ଶିଳା ଅସ୍ତ୍ର ରୂପେ ଧରିଥିଲେ, କିଛି ନୂସ ଧରିଥିଲେ, କିଛି ଶୂଳ ଧରିଥିଲେ। କିଛି କୃପାଣ ଧରିଥିଲେ, କିଛି ଗଦା ଧରିଥିଲେ, କିଛି ଅସ୍ତ୍ରରେ ଦକ୍ଷ, କିଛି ବିଜ୍ରପାତ ମୁଷ୍ଟି ଧରିଥିଲେ, ଅନ୍ୟେ ଅଙ୍କୁଶ ନେଇ ଯୁଦ୍ଧ କରୁଥିଲେ। କିଛି କୃଷି କରିବାରେ ଦକ୍ଷ ଥିଲେ, ତେଣୁ କୃଷି ଅଂଶ ଧରିଥିଲେ, କିଛି ତ୍ରିଶୂଳ ଧରିଥିଲେ, କିଛି ଶୃଙ୍ଖଳ ଓ ଜାଳରେ ଶୋଭିଥିଲେ, ଅନ୍ୟେ ସୁମୃଦୁଳ ଲତାମାଳା ଧରିଥିଲେ। କିଛି ଶୂଳରେ ଦକ୍ଷ, କିଛି ଲଂଗଳ ଓ ଶୂଳ ନେଇ ଯୁଦ୍ଧ କରୁଥିଲେ, ସେମାନେ ବିପ୍ଳବ ଶମୟରେ ସମୁଦ୍ର ତରଙ୍ଗ ପରି ଉତ୍ତେଜିତ ହେଉଥିଲେ।