ଗଉ, ବ୍ରାହ୍ମଣ, ମିତ୍ର ଓ ଉତ୍ତମ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ପାଇଁ ଯେଉଁଯିଏ ଆଶ୍ରୟ ନେଇଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରିବା ପାଇଁ ଚେଷ୍ଟା କରେ, ସେ ମରିଗଲେ ସ୍ୱର୍ଗରେ ଶୋଭିତ ହୁଏ। ନିଜ ଦେଶକୁ ରକ୍ଷା କରିବା ଦାୟିତ୍ୱ ସଦା ପାଳନ କରିବା ଉଚିତ; ଏହି ଦେଶର ରକ୍ଷା ପାଇଁ ମରିଥିବା ରାଜା ନିଜେ ଏକ ନାୟକ ହେବା ସହ ବୀରମଣ୍ଡଳରେ ପ୍ରବେଶ କରେ। ଯେଉଁଯିଏ ଜନସମୂହକୁ କ୍ଷତି କରିବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ରଖିଥିବା ରାଜା ବା ପ୍ରଭୁ ପାଇଁ ଯୁଦ୍ଧରେ ମରିଯାନ୍ତି, ସେମାନେ ନରକକୁ ଯାନ୍ତି। ଯଦି ଯୁଦ୍ଧ ଧର୍ମାନୁସାରେ ହୁଏ, ତେବେ ବିନାଶରେ ମତ୍ତ ଲୋକମାନେ ଏହି ଶୃଙ୍ଖଳାକୁ ଭଙ୍ଗ କରିପାରିବେ ନାହିଁ, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ଲୋକମାନେ ଭୟରୁ ମୁକ୍ତି ପାଆନ୍ତି। ଯେଉଁଯିଏ ନାୟକ ଯୁଦ୍ଧରେ ମରିଯାନ୍ତି, ତାଙ୍କୁ ନିମ୍ନ ଲୋକମାନେ ସ୍ୱର୍ଗରେ ପ୍ରବେଶ କରିବା କଥା କହନ୍ତି; କିନ୍ତୁ ଶାସ୍ତ୍ର ଅନୁସାରେ କେବଳ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଯୋଦ୍ଧା ନିଜେ ନାୟକ। ଯେଉଁଯିଏ ଉତ୍ତମ ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ତଳୱାରର ଧାର ସହିଥିବେ, ସେମାନେ ନାୟକ ଭାବରେ ପରିଚିତ; ଅନ୍ୟମାନେ କେବଳ ଢାଲ ଉଠାଇଥିବା ଲୋକ। ଏହି ନାୟକମାନଙ୍କ ପାଇଁ, ଯୁଦ୍ଧର ଆକାଶରେ ଦେବୀମାନେ, ଯେଉଁଯିଏ ଦେବତା ହୋଇଥିବା ମହାତ୍ମାଙ୍କର ପ୍ରିୟା, ଆଶାରେ ଅପେକ୍ଷା କରୁଥିଲେ। ଆକାଶର ଉତ୍ସବ ଏକ ନୃତ୍ୟ ଭଳି ଶୋଭିତ ହେଉଛି, ଯେଉଁଠାରେ ଦେବତା ଓ ସିଦ୍ଧମାନେ ପଙ୍କ୍ତିରେ ଶୋଭା ପାଉଛନ୍ତି, ମନ୍ଦାର ଫୁଲର ମାଲା ପରିଥିବା ଗର୍ବିତ ନାରୀମାନେ ଚାରିପଟେ ଅଛନ୍ତି, ଏବଂ ବିଦ୍ୟାଧରୀମାନଙ୍କର ମାଧୁର୍ୟ ଓ ମୃଦୁ ଗୀତରେ ଆକାଶ ଭରିଯାଇଛି। ଏହି ସମୟରେ, ଦେବୀମାନେ ନାୟକଙ୍କ ପାଇଁ ନୃତ୍ୟ କରୁଥିଲେ, ଲୀଳା, ଜ୍ଞାନରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ଆକାଶରେ ଉଭୟ ଦେବୀଙ୍କୁ ଦେଖୁଥିଲେ। ସୁରାଷ୍ଟ୍ର ଅଞ୍ଚଳ, ଯାହା ଭର୍ତୃପାଳ ରାଜା କ୍ଷେତ୍ର କରୁଥିଲେ, ଜଙ୍ଗଲରେ ଆଛାଦିତ ଏକ ବିଶାଳ ଅରଣ୍ୟ, ଦ୍ୱିତୀୟ ଆକାଶର ଭୟଙ୍କରତା ଭଳି ଦେଖାଯାଉଥିଲା। ସେଠାରେ, ଦୁଇଟି ସେନା, ଶାନ୍ତ ଓ ମୃଦୁ ସମୁଦ୍ର ଭଳି, ଅପରିଚଳିତ, ଭବ୍ୟ, ଘନ, ମତ୍ତ ଓ ଦୃଢ଼, ପ୍ରତ୍ୟେକ ଏକ ରାଜା ଦ୍ୱାରା ନେତୃତ୍ୱ ପାଇଥିଲେ। ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ସେମାନେ ପ୍ରସ୍ତୁତ, ଶସ୍ତ୍ରପାନ, ଅଗ୍ନିର ଅର୍ପଣରେ ଜ୍ୱଳିଥିବା ଅଗ୍ନି ଭଳି, ଚକ୍ଷୁ ଉତ୍ସୁକ, ପ୍ରଥମ ଆକ୍ରମଣ ଦେଖୁଥିଲେ। ଯୋଦ୍ଧାମାନେ ନିର୍ମଳ ତଳୱାର ଉଠାଇଥିଲେ, ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ର ତଳୱାର, କୁହାଡ଼ି, ବଣ୍ଡା, ବଜ୍ର ଓ ଢାଲର ଚମକରେ ଭରିଯାଇଥିଲା। ଯୋଦ୍ଧାମାନେ ଦୂତିରେ ଦୃତ ହୋଇ ଭୂମିକୁ କମ୍ପିତ କରିଥିଲେ, ଗରୁଡ଼ଙ୍କର ପାଖା ଦ୍ୱାରା ଜଙ୍ଗଲ କମ୍ପିତ ହେବାର ଭଳି; ସୁନା ମଣିବନ୍ଦ ଉଦୟମାନ ସୂର୍ଯ୍ୟରେ ଚମକୁଥିଲା। ଯୋଦ୍ଧାମାନେ ରାଗରେ ଶସ୍ତ୍ର ଉଠାଇ, ପ୍ରତିପକ୍ଷଙ୍କୁ ଦେଖୁଥିଲେ, ଦୃଷ୍ଟି ଏକ ଅଦ୍ଭୁତ ଚିତ୍ରରେ ଅଙ୍କିତ ଭଳି। ତାଙ୍କର ଶ୍ରେଣୀ ଦୀର୍ଘ ରେଖାରେ ନିଶ୍ଚିତ, ଆକାଶ ଉନ୍ମାଦ ତୁର୍ୟ ଓ ଜଣା ଶବ୍ଦରେ ଭରିଯାଇଥିଲା। ପ୍ରଭାତରେ, ହସୁଥିବା, ଡ଼ାକ ଶାନ୍ତ, ଯୁଦ୍ଧ ଆକୃତି ଅପରିଚଳିତ ଓ ଅଳସ। ଦୁଇ ସେନା କେବଳ ଦୁଇଟି ଧନୁର ବ୍ୟବଧାନରେ ଅଲଗା, ମଧ୍ୟରେ ଏକ ପୁଲ, ଶୂନ୍ୟତାରେ ଏକ ସମୁଦ୍ର ଭଳି ଉତ୍ତେଜିତ। ପ୍ରଭୁ ଚିନ୍ତାରେ ଦୁଃଖିତ, କ୍ରିୟାର ସଙ୍କଟ ନେଇ ଭୟଭିତ, ହୃଦୟ ଅସ୍ଥିର, ରବିକିରଣରେ ବେଙ୍ଗର ଗଳା ଭଳି ଅସ୍ଥିର। ଅନେକ ସେନା, ନିଜ ଶ୍ୱାସ ତ୍ୟାଗ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ, ଧନୁର୍ବାଣୀ ତାଣି, କାନ ଯାଏଁ ବାଣ ଧରି, ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ଉତ୍ସୁକ। ଅନେକ ଯୋଦ୍ଧା, ଅପରିଚଳିତ ଓ ନିଶ୍ଚଳ, ଅଘାତ ପ୍ରତିକ୍ଷା କରୁଥିଲେ, ଭୃକୁଟି ଭୂକ୍ଷିତ ରୈବାଲି, ପ୍ରତ୍ୟେକ ଯୋଦ୍ଧା ଦୃଢ଼ ଓ ତନ୍ତୁ। ଶରୀରର ଘର୍ଷଣ ଶବ୍ଦ, କବଚର ତୀବ୍ର ଧ୍ୱନି, ଯୋଦ୍ଧାମାନେ ନିର୍ଭୟ, ମୁହଁ ଭୟହୀନତାରେ ଅନ୍ତର୍ଦ୍ଧାନ। ତାଙ୍କର ଜୀବନ ଅନିଶ୍ଚିତ, ପ୍ରତିଷ୍ଠା ଓ ଦୃଷ୍ଟିରେ ନିର୍ଭର, ଶରୀର ଧୂଳିରେ ଆଚ୍ଛାଦିତ, ବୃଦ୍ଧ ଲୋକ ଭଳି। ଲୀଳା ଆଘାତ ଦେଖି ଶ୍ୱାସ ତ୍ୱରିତ, ତରଙ୍ଗ ଶବ୍ଦ ଶାନ୍ତ, ନିଦ୍ରାରେ ବନ୍ଦ ଅନୁଭବ। ଶଙ୍ଖ, ଝାଲ, ଢ଼ାକ, ତୁରୀର ଉତ୍ତେଜନା ଶାନ୍ତ, ଭୂମି ଚାରିପଟେ ଧୂଳି ଓ ରକ୍ତରେ ଆଚ୍ଛାଦିତ। ଯେଉଁଯିଏ ପଳାୟନରେ ଚେଷ୍ଟା କରୁଥିଲେ, ଭୂମି ମାଛ ଭଳି ଯୋଦ୍ଧା ଶରୀର ଓ ମକର ଶ୍ରେଣୀରେ ଭରିଯାଇଥିଲା। ଝଣ୍ଡା ଓ ବ୍ୟାନରର ଗୁଛ ଗଛକୁ ଆଡ଼କୁ ନେଇଥିଲା, ହାତୀମାନେ ତାଙ୍କର ଶୁଣ୍ଡ ଉଠାଇ ଜଙ୍ଗଲକୁ ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ରର ଅରଣ୍ୟ ଭଳି କରିଦେଇଥିଲେ। ଆକାଶ ପକ୍ଷୀଙ୍କର ପାଖା, ଶସ୍ତ୍ରର ଉତ୍ତେଜନା, 'ଧମଦ୍ ଧମ' ଶବ୍ଦରେ ଭରିଯାଇଥିଲା; ଯୋଦ୍ଧାମାନଙ୍କର ଶ୍ୱାସର ଶବ୍ଦରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଆକାଶ ଉନ୍ମାଦ ହେଉଥିଲା। ରଥର ଆକୃତି ଦୁଷ୍ଟ ଓ ବୀର ଦେମନ୍ମାନେ ଉପରେ ଚାପିଯାଇଥିଲା, ଗରୁଡ଼ ଆକୃତିର ଉନ୍ମାଦ ନାଗ ଦଳକୁ ବିକ୍ଷିପ୍ତ କରିଦେଇଥିଲା। ତୀବ୍ର ଶ୍ୟେନ ଆକୃତି ଭଙ୍ଗ ହୋଇଗଲା, ଶ୍ରେଣୀ ବିକ୍ଷିପ୍ତ, ଦଳ ଦଳ ବୀର ଏକାଉଁ ଅଘାତରେ ଚୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ ପଡ଼ିଯାଇଥିଲେ। ବିଭିନ୍ନ ଯୁଦ୍ଧ ଆକୃତି, ଅନ୍ତର୍ଗତ ଉନ୍ମାଦରେ ଭୟଙ୍କର, ହଲରେ ଭାରି ବଣ୍ଡା ଉଠାଇ ଯୋଦ୍ଧାମାନେ ଉନ୍ମାଦ ଧ୍ୱନି କରୁଥିଲେ। ସୂର୍ଯ୍ୟ କଳା ଶସ୍ତ୍ରର ଜାଲରେ ଅନ୍ଧାର, ବାଣର ଶବ୍ଦ ଗୋଲାପ ଗଛ ଉପରେ ପବନ ଭଳି ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ର ଉନ୍ମାଦ ହେଉଥିଲା। ଏହା ଅନେକ କଳ୍ପର ଶେଷ ଭଳି ଦେଖାଯାଉଥିଲା, ଏକ ସମୁଦ୍ର ଭଳି ଉତ୍ତେଜିତ, ପ୍ରଳୟ ପବନରେ ଉଠିଯାଇଥିଲା। ଏହା ଅଧୋଲୋକର ଗୁହାରେ ଉନ୍ମାଦ ଅନ୍ଧାର ଭଳି, ଲୋକର ସୀମା ଉପକୂଳର ଉନ୍ମାଦ ଭଳି, ମଦମାତ ନୃତ୍ୟରେ ଅନ୍ତର୍ଦ୍ଧାନ, ଭୂମିରେ ମହାନ ନରକ ଭଳି ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଉଥିଲା। ଏହା ତୀର, ବଣ୍ଡା, ତଳୱାର, କୁହାଡ଼ିର ଉନ୍ମାଦ ଭଳି ଅନ୍ଧାର, ଶୀଘ୍ର ଉତ୍ତେଜିତ ଜଳରେ ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ଏକ ଅଗାଧ ସମୁଦ୍ର କରିଦେବା ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ। ଏହି ସମୟରେ, "ହେ ପ୍ରଭୁ, ମୋତେ ଏହି ଯୁଦ୍ଧ ବିଷୟରେ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଭାବେ କହ, କାରଣ ତୁମର ଉଚ୍ଚାରିତ ଶବ୍ଦ ଶ୍ରୋତାଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଇଥାଏ," ଏହି ପ୍ରାର୍ଥନା ହେଲା। ତାପରେ, ଆକାଶରେ ଦୁଇ ଦେବୀ, ଯୁଦ୍ଧ ଦେଖିବା ଆଶାରେ, ଏକ ସୁନ୍ଦର ଏବଂ ପ୍ରସ୍ତୁତ ବିମାନରେ ବସି, ନିଶ୍ଚଳ ଭାବେ ଦେଖୁଥିଲେ।