ଏହି ଦୁଇ ଦେବୀ, ଆକାଶ ମଧ୍ୟରେ ଏବଂ ଆଣ୍ଡ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ଆକାଶୀୟ ଜଗତକୁ ପ୍ରବେଶ କରିଲେ, ଯେପରି ଗୋଟିଏ ଶୁଆଳି ଫଳକୁ ଏକ ଛିଦ୍ର ଦ୍ୱାରା ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କରେ। ସେମାନେ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଲୋକ, ପର୍ବତ ଓ ମଧ୍ୟାକାଶକୁ ଅତିକ୍ରମ କରି, ପର୍ବତମାଳା ଓ ସାଗରରେ ଆବୃତ ଏହି ପୃଥିବୀକୁ ଉତ୍ତରିଲେ। ସେଠାରେ ସେମାନେ ଜମ୍ବୁଦ୍ୱୀପକୁ ଦେଖିଲେ, ଯାହା ମେରୁ ପର୍ବତ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ ଏବଂ ନବପତ୍ର ଭିତର ଭାଗରେ ଅଛି। ଏଠାରେ, ଭାରତ ଭୂମିରେ, ଲୀଳାଙ୍କର ପତିଙ୍କ ରାଜ୍ୟ ଥିଲା। ସେଇ ସମୟରେ, ସେହି ଶୋଭାପ୍ରଦ ଭୂମିରେ ଏକ ରାଜା, ଯାଙ୍କର ରାଜ୍ୟ ସୀମା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବିସ୍ତୃତ, ଜୟଯାତ୍ରା କରୁଥିଲେ। ତିନି ଲୋକର ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀମାନେ ଏହି ଯୁଦ୍ଧର ଉତ୍ସାହ ଦେଖିବା ପାଇଁ ଏଠାରେ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇଥିଲେ, ଫଳରୂପେ ଆକାଶ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଭିଡ଼ ହୋଇଯାଇଥିଲା। ଦୁଇ ରାଣୀ ନିର୍ଭୟ ଭାବେ ଏଠାକୁ ପହଞ୍ଚି, ଆକାଶକୁ ଦେଖିଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ଦେବତାମାନେ ମେଘ ଭଳି ଶୋଭିତ ହେଉଥିଲେ। ସେଠାରେ ସିଦ୍ଧ, ଚାରଣ, ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ ବିଦ୍ୟାଧରମାନେ ଥିଲେ, ସ୍ୱର୍ଗନାରୀମାନେ ନାୟକମାନେଂକୁ ଧରିବା ଆଶାରେ ଚାରିପାଖରେ ଥିଲେ। ଭୂତ, ରାକ୍ଷସ ଓ ପିଶାଚମାନେ ରକ୍ତ ଓ ମାଂସ ମୁଖରେ ନାଚୁଥିଲେ, ବିଦ୍ୟାଧରୀମାନେ ହସ୍ତ ଭରି ଫୁଲ ବର୍ଷା କରୁଥିଲେ। ଏହା ଭେତାଳ, ଯକ୍ଷ ଓ କୁମ୍ଭାଣ୍ଡମାନେ ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱଯୁଦ୍ଧ ଦେଖୁଥିବା ଶ୍ରଦ୍ଧାପୂର୍ଣ୍ଣ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଘେରି ରହିଥିଲା; ପର୍ବତଶିଖରମାନେ ଅସ୍ତ୍ର ବର୍ଷାରୁ ରକ୍ଷା ପାଇଁ ଧରି ରଖାଯାଇଥିଲେ। ଆକାଶ ଅସ୍ତ୍ର ଓ ଭୂତମାନଙ୍କ ଦଳ ଦ୍ୱାରା ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଯାଇଥିଲା, ଯୁଦ୍ଧାସ୍ପଦ ଯୋଧ୍ୟାମାନେ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସୈନିକମାନେ ତାହାକୁ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ କରୁଥିଲେ। ଲୋକପାଳଙ୍କର ପ୍ରଧାନ ହାତୀମାନେ ନାୟକମାନେ ପାଇଁ ଶୋଭିତ ହୋଇ ଆସୁଥିଲେ, ନାୟକମାନେ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇଥିଲେ, ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ ଚାରଣମାନେ ଆଶାରେ ଦେଖୁଥିଲେ। ସେଠାରେ ଶୂରମାନେ ଉତ୍କଣ୍ଠିତ ନାରୀମାନଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟିରେ ନିରୀକ୍ଷିତ ହେଉଥିଲେ, ଦର୍ଶକ ଦଳ ନାୟକତାର ଉତ୍ସାହରେ କମ୍ପିତ ହୋଇଯାଇଥିଲା। ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧର ରବ୍ ଏଠାରେ ଉପସ୍ଥିତ, ଯୋଧ୍ୟାମାନେ ଆପଣାପଣି ଆଲୋଚନା କରୁଥିଲେ, ସୁନ୍ଦରୀମାନେ ଲାସ୍ୟ ଓ ଚାଳପରିଚାଳନାରେ କୁଶଳ, ଚାମର ଦୋଳାଇ ଦେଉଥିଲେ। ଉଚ୍ଚତମ ଋଷିମାନେ ଧର୍ମମୟ ପକ୍ଷ ପାଇଁ ମଙ୍ଗଳ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରୁଥିଲେ, ଏବଂ ଲୋକପତିମାନଙ୍କର ପତ୍ନୀମାନେ ନୂତନ ସ୍ତୁତି ଗାଉଥିଲେ। ଅନେକ ନାରୀମାନେ ଶୂରମାଙ୍କ ଆଲିଙ୍ଗନ ଆଶାରେ ଏଠାରେ ଏକତ୍ରିତ, ଏଠାରେ ନିର୍ମଳ ଶୂରତାର ତେଜ ଏପରି ଯେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ମଧ୍ୟ ଚନ୍ଦ୍ରମା ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲା। ଏ ମହାନ୍ୟ, କେଉଁଠି ଯୋଧ୍ୟା 'ଶୂର' ବୋଲି କୁହାଯାଏ? ସ୍ୱର୍ଗରେ କିଏ ଶୋଭିତ ହୁଏ, କିଏ ଡିମ୍ବାହ ଦ୍ୱାରା ବଧ୍ୟ ହୁଏ? ଯିଏ ଶାସ୍ତ୍ର ଆନୁସାରେ ଚରଣ କରି, ପ୍ରଭୁଙ୍କ ପାଇଁ ଯୁଦ୍ଧରେ ବିଜୟୀ କିମ୍ବା ବିଧ୍ୱଂସ ହୁଏ—ସେଇଁ ନିଜର ଶୂରତା ଦ୍ୱାରା ନାୟକ ହୁଏ ଓ ଶୂରମାନଙ୍କ ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ। ଯଦି ଅନ୍ୟଥା, ଯଦି କେହି ଯୁଦ୍ଧରେ ଅଙ୍ଗଭଙ୍ଗ ହୋଇ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରେ, ସେ ଡିମ୍ବାହ ଦ୍ୱାରା ବଧ୍ୟ ଓ ନରକଯୋଗ୍ୟ। ଯଦି କେହି ଅଧର୍ମ ପାଇଁ, ଧନର ଲୋଭରେ ଯୁଦ୍ଧ କରେ, ତାହା ସେଉଁଠି ଅନନ୍ତ ନରକ ଉପଭୋଗ କରେ। ଯିଏ ଶାସ୍ତ୍ର ଅର୍ଥ ଓ ଲୋକ ଆଚାର ଅନୁଯାୟୀ କାର୍ଯ୍ୟ କରେ, ଭକ୍ତି ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କରେ, ସେଇଁ ପ୍ରକୃତ ନାୟକ। ଗାଉ, ବ୍ରାହ୍ମଣ, ବନ୍ଧୁ କିମ୍ବା ଶୁଭ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ପାଇଁ, ଯିଏ ଶରଣାଗତଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରିବାରେ ପ୍ରୟାସ କରେ, ସେ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ସ୍ୱର୍ଗରେ ଶୋଭିତ ହୁଏ। ନିଜ ଦେଶ ରକ୍ଷା ଧର୍ମ ସଦା ପାଳନ କର, ଯିଏ ଏହି ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରେ, ସେ ନାୟକ ଏବଂ ନାୟକଙ୍କ ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ। ଯେଉଁମାନେ ଦୁଷ୍ଟ ରାଜା କିମ୍ବା ପ୍ରଭୁଙ୍କ ପାଇଁ, ଯାହାଙ୍କର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଲୋକଯନଙ୍କୁ କ୍ଷତି କରିବା, ଯୁଦ୍ଧରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ନରକକୁ ଯାଆନ୍ତି। ଯଦି ଧର୍ମାନୁସାରେ ଯୁଦ୍ଧ ହୁଏ, ତେବେ ଧ୍ୱଂସ ମଦରେ ମତ୍ତ ଲୋକମାନେ ଏହି ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ଭଙ୍ଗ କରିପାରିବେ ନାହିଁ, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ଲୋକ ଭୟମୁକ୍ତ ହୁଏ। ଯେଉଁଠି ନାୟକ ବଧ୍ୟ ହୁଏ, ତାହାକୁ ନିମ୍ନ ଲୋକମାନେ ସ୍ୱର୍ଗ ପ୍ରାପ୍ତି ବୋଲି କହନ୍ତି; କିନ୍ତୁ ଶାସ୍ତ୍ର ଅନୁଯାୟୀ ମାତ୍ର ଧର୍ମାନୁସାରୀ ଯୋଧ୍ୟା ପ୍ରକୃତ ନାୟକ। ଯେଉଁମାନେ ଧର୍ମପାଳନ ପାଇଁ ତଳୱାରର ଧାର ସହିଥିବେ, ସେମାନେ ନାୟକ; ଅନ୍ୟମାନେ କେବଳ ଢାଳ ଧରିଥିବା ଲୋକମାନେ। ଏହି ନାୟକମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଯୁଦ୍ଧ ଆକାଶରେ ଦେବୀମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ମହାପୁରୁଷ ଦେବତା ହୋଇଯାଇଛନ୍ତି, ଅତି ଉତ୍ସୁକ୍ତି ସହିତ ଅପେକ୍ଷା କରୁଥିଲେ। ଆକାଶ ଉତ୍ସବ ନୃତ୍ୟରେ ଶୋଭିତ, ଦେବ ଓ ସିଦ୍ଧମାନେ ବିଶ୍ରାମ କରୁଥିବା ଦେବଯାନର ଶାରୀ ଦ୍ୱାରା ଘେରି ରହିଛି। ମନ୍ଦାର ମାଳା ପିନ୍ଧିଥିବା ଗର୍ବିତ ନାରୀମାନେ, ବିଦ୍ୟାଧରୀମାନଙ୍କ ମୃଦୁ ମଧୁର ଗୀତରେ ଏହି ଉତ୍ସବ ପୂର୍ଣ୍ଣ। ଏପରି ସମୟରେ, ଦେବଙ୍ଗନାମାନେ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ନାୟକଙ୍କ ଆଶାରେ ନୃତ୍ୟ କରୁଥିବା ବେଳେ, ଜ୍ଞାନସମ୍ପନ୍ନ ଲୀଳା ଆକାଶରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହୋଇ ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖୁଥିଲେ। ସୁରାଷ୍ଟ୍ର ଦେଶରେ, ଯେଉଁଠାରେ ଭର୍ତୃପାଳ ରାଜ କରୁଥିଲେ, ଏବଂ ଅନେକ ଜଙ୍ଗଲରେ ଆବୃତ ଥିଲା, ଏକ ବିଶାଳ ଅରଣ୍ୟ ଥିଲା, ଯାହା ଦ୍ୱିତୀୟ ଆକାଶ ପରି ଭୟଙ୍କର। ସେଠାରେ ଦୁଇଟି ସେନା, ଅଶାନ୍ତ ଏବଂ ଦୁଇ ମୃଦୁ ସାଗର ପରି, ଅତ୍ୟନ୍ତ ବିରାଟ, ଘନ ଓ ଦୃଢ଼ ଥିଲେ, ପ୍ରତ୍ୟେକଟି ଏକ ରାଜାଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ। ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ସେମାନେ ସଜ୍ଜ, କଠୋର କବଚ ପିନ୍ଧିଥିଲେ, ହୋମ ଅଗ୍ନି ପରି ଜ୍ୱଳିଥିଲେ, ଚକ୍ଷୁ ଉତ୍କଣ୍ଠାରେ ଭରିଥିଲା, ପ୍ରଥମ ଆକ୍ରମଣ ଆରମ୍ଭ ଦେଖୁଥିଲେ। ଯୋଧ୍ୟାମାନେ ନିର୍ମଳ ତଳୱାର ତାଲ କରୁଥିଲେ, ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ର କୁହାଡ଼ି, ବର୍ଛି, ଗଦା ଓ ଢାଳରେ ଭରିଯାଇଥିଲା। ସେନାର ଧାବନରେ ଭୂମି କମ୍ପିତ ହେଉଥିଲା, ଗରୁଡ଼ର ପଂଖ ଦ୍ୱାରା ଅରଣ୍ୟ ଉପଦ୍ରବ ହେବା ପରି, ସୁବର୍ଣ୍ଣ କଙ୍କଣ ଉଦୟମାନ ସୂର୍ଯ୍ୟରେ ଚମକୁଥିଲା। ଅସ୍ତ୍ରମାନେ କ୍ରୋଧରେ ଉନ୍ନତ, ଯୋଧ୍ୟାମାନେ ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱୀ ସାମ୍ନାସାମ୍ନି, ଚକ୍ଷୁ ଚକ୍ଷୁ ମିଳିଥିଲା, ମାନୋରମ ଚିତ୍ରପଟରେ ଅଙ୍କିତ ପରି।