ପ୍ରତ୍ୟେକ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ଡାଣ୍ଡରେ ପୃଥିବୀର ଏକ ଅଂଶ ଅଛି, ଯେଉଁଠାରେ ପୃଥିବୀ ନିଜର ଗୁଣରେ ଏକ ଚୁମ୍ବକ ଭଳି କାର୍ଯ୍ୟ କରେ, ଏବଂ ଏହା ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ତତ୍ତ୍ୱଗୁଡିକୁ ନିଜକୁ ଆକର୍ଷିତ କରେ, ଯେପରି ଏକ ମଣି ଲୋହାକୁ ଆକର୍ଷିତ କରେ। ଏହି ସୃଷ୍ଟିର ମୂଳ ଅତି ଅଗୋଚର, ଆମ ମନ ଏହାକୁ ଧରିପାରିବା ଶକ୍ତି ନାହିଁ; ତେଣୁ, ମୁଁ ଏହି ଜଗତକୁ ବିବରଣା କରିପାରିବି ନାହିଁ, ଓ ବୁଦ୍ଧିମାନ। ଏହି ବିରାଟ ଆକାଶ ମଧ୍ୟରେ, ଯେପରି ମଦୋନ୍ମତ ଯକ୍ଷମାନେ ଏକ ବଡ଼ ଅନ୍ଧାର ଜଙ୍ଗଲରେ ଅନ୍ୟ ଅନ୍ୟକୁ ଦେଖିନାହିଁ, ଏବଂ ନୃତ୍ୟ କରନ୍ତି, ଏହିପରି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଆକାଶ ମଧ୍ୟରେ ଅନେକ ବଡ଼ ବଡ଼ ଜଗତ ଉଦ୍ଭବ ହୁଏ ଏବଂ ଚମକେ। ଏପରି ଚିନ୍ତା କରି, ଦୁଇଜଣ ଜଣେ ଜଣେ ଜଗତକୁ ଛାଡ଼ି ନିଜ ରାଜପ୍ରାସାଦକୁ ଦେଖିଲେ, ଯେପରି ଏକ ନଗର ଗଭୀର ନିଦ୍ରାରେ ନି:ଶବ୍ଦ ଅଛି। ସେମାନେ ଦେଖିଲେ ଏକ ବଡ଼ ରାଜାଙ୍କ ଶବ, ଫୁଲର ମାଲାରେ ଭାରି, ଏବଂ ଶବପାଖରେ ମନର ଅତି ସୂକ୍ଷ୍ମ ଶରୀର ବସିଥିଲା। ସେଠି ଜନସମୁଦାୟ ତିନି ଅନ୍ଧାର ରାତିର ଗଭୀର ନିଦ୍ରାରେ ବିମୋହିତ ହୋଇଥିଲେ, ଏବଂ ପୂରା ଅଟାଳିକା ଦୁପ୍ରଭା ଅଗରୁ, ଚନ୍ଦନ, କାମ୍ପୁର ଓ କେଶର ଗନ୍ଧରେ ଭରିଥିଲା। ତାଙ୍କୁ ଦେଖି, ତାଙ୍କ ପତିଙ୍କ ଜଗତ-ଚକ୍ରକୁ ଆଉ ଏକଥର ପ୍ରବେଶ କରିବା ଆଶାରେ, ଲୀଳା ଏଠାରେ ନିଜ ଚିନ୍ତା ଶରୀର ସହିତ ସେହି ଆକାଶକୁ ପଡ଼ିଗଲା। ସେ ଏକ ବିଶେଷ ବିସ୍ତାରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ତାଙ୍କ ପତିଙ୍କ ଚିନ୍ତାରେ ତିଆରି ହୋଇଥିବା ଜଗତ-ଚକ୍ର ଥିଲା, ଏବଂ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ଡାଣ୍ଡର ଖୋଲା ତଳ ଭାଙ୍ଗି ପ୍ରବେଶ କଲେ। ଏହି ଦେବୀ ସହିତ, ସେ ଆଉ ଏକଥର ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ଡାଣ୍ଡର ବିଶାଳ ମଣ୍ଡପକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ, ଯାହା ପୁନଃ ଆବରଣରେ ଢାକା ଥିଲା, ଏବଂ ସେହି ପରି ଦ୍ରୁତ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ସେ ଦେଖିଲେ ଏହି ଜଗତ, ତାଙ୍କ ପତିଙ୍କ ଚିନ୍ତାରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ, ଏକ କାଳିଆ ଜଳରେ ମାଟିଆ ହାଉର ଭଳି ଅଛି—ଏକ ହଂସ ଅନ୍ଧାର ଜଳରେ ଅଳିଆ ଦେଖିବା ପରି। ଦୁଇ ଦେବୀ ଏହି ଆକାଶ ଏବଂ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ଡାଣ୍ଡର ଆକାଶ ତିଆରି ଜଗତକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ଏକ କିଉଁ ଫଳର ଗୁହା ମାନେ ପ୍ରବେଶ କରିଥିବା ପରି। ଏହିପରି, ସେମାନେ ଅନ୍ୟ ଅନ୍ୟ ଜଗତ, ପର୍ବତ ଓ ମଧ୍ୟ ଆକାଶ ଦେଇ ଗଲେ, ଏବଂ ପୃଥିବୀକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ପର୍ବତ ଶୃଙ୍ଗ ଓ ସାଗର ରହିଛି। ସେମାନେ ଜମ୍ବୁଦ୍ୱୀପକୁ ଦେଖିଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ମେରୁ ପର୍ବତ ନବପତ୍ର ମଧ୍ୟରେ ଅଳଙ୍କୃତ, ଏଠାରେ ଭାରତ ଭୂମିରେ ଲୀଳାଙ୍କ ପତିଙ୍କ ରାଜ୍ୟ ଥିଲା। ଏହି ରାଜ୍ୟରେ, ଅଳଙ୍କୃତ ପୃଥିବୀରେ, ଏକ ରାଜା ସେମାନଙ୍କ ସୀମା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅଧିକାର କରି, ଏକ ଅଭିଜୟ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିଲେ। ତିନି ଜଗତର ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ଏହି ଯୁଦ୍ଧର ଉତ୍ସାହ ଦେଖିବାକୁ ଏଠାରେ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇଥିଲେ, ଏବଂ ଆକାଶ ଏହି ଭିଡ଼ରେ ଅତି ଭାରି ଭରିଗଲା। ଦୁଇ ରାଣୀ ନିରଭୟ ଭାବରେ ଆସି, ଆକାଶକୁ ଦେଖିଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ଦେବତାମାନେ ମେଘ ଭଳି ଅଳଙ୍କୃତ। ଏଠାରେ ସିଦ୍ଧ, ଚାରଣ, ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ ବିଦ୍ୟାଧରମାନେ ଥିଲେ, ଦିବ୍ୟ ଅପ୍ସରାମାନେ ନାୟକମାନଙ୍କୁ ଧରିବାକୁ ଉତ୍ସୁକ ଥିଲେ। ସେଠି ଭୂତ, ରାକ୍ଷସ ଓ ପିଶାଚମାନେ ରକ୍ତ ଓ ମାଂସ ମୁହଁରେ ନାଚୁଥିଲେ, ବିଦ୍ୟାଧରୀମାନେ ଫୁଲ ବର୍ଷାରେ ହାତ ଭରି ଥିଲେ। ବେତାଳ, ଯକ୍ଷ, କୁମ୍ଭାଣ୍ଡମାନେ ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ବ ଯୁଦ୍ଧକୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରଖିଥିଲେ, ଏବଂ ପର୍ବତ ଶୃଙ୍ଗମାନେ ଅସ୍ତ୍ର ପତିବାରୁ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖିଥିଲେ। ଆକାଶ ଅସ୍ତ୍ର ଓ ଭୂତମାନେ ଉଡ଼ୁଥିଲେ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଦୀପ୍ତିମାନ ସେନାମାନେ ଆଗ୍ରହୀ ଯୋଦ୍ଧାମାନେ ଆଲୋକିତ କରୁଥିଲେ। ଲୋକପାଳଙ୍କ ଅଗ୍ରଗାମୀ ହାତୀମାନେ ନାୟକମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଅଳଙ୍କୃତ ହୋଇ ଆସୁଥିଲେ, ନାୟକମାନେ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇଥିଲେ, ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ ଚାରଣମାନେ ଆଶାରେ ଦେଖୁଥିଲେ। ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଯୋଦ୍ଧାମାନେ ଅପ୍ସରାମାନଙ୍କ ଆଗ୍ରହୀ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଦେଖାଯାଉଥିଲେ, ଦର୍ଶକମାନେ ନାୟକମାନଙ୍କ ଉତ୍ସାହରେ ଉତ୍କଳିତ ହେଉଥିଲେ। ହଁସା ଯୁଦ୍ଧର ଶବ୍ଦ ଏବଂ ଯୋଦ୍ଧାମାନେ ଚର୍ଚ୍ଚା କରିଥିଲେ, ଏଠାରେ ରମଣୀମାନେ ହସି ଓ ମନ୍ମୋହକ ଭଙ୍ଗୀରେ ଚାମର ଝାଳି ଉଠାଉଥିଲେ। ଏଠାରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଋଷିମାନେ ଧର୍ମପକ୍ଷରେ ଶୁଭ ଷ୍ଟୋତ୍ର ଗାଇଥିଲେ, ଏବଂ ବହୁ ଲୋକପାଳଙ୍କ ଚାରିପାଖରେ ତାଙ୍କ ଭାର୍ୟାମାନେ ନବ ଗୀତ ଗାଇଥିଲେ। ନାୟକମାନଙ୍କ ଆଲିଙ୍ଗନ ପାଇଁ ମହିଳାମାନେ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇଥିଲେ, ନାୟକମାନଙ୍କ ଶ୍ରେଷ୍ଠ କୀର୍ତି ସୂର୍ଯ୍ୟକୁ ଚନ୍ଦ୍ର ଭଳି ମନାଇ ଦେଇଥିଲା। "ଏ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, କେଉଁ ଯୋଦ୍ଧା 'ନାୟକ' ନାମରେ ଚିହ୍ନିତ? କେଉଁ ଦେବତା ଅଳଙ୍କୃତ ହୋଇଛନ୍ତି, ଏବଂ କେଉଁ ଜଣ ḍimbāha ଦ୍ୱାରା ବଧ୍ୟ ହୋଇଛନ୍ତି?" — ଏପରି ପ୍ରଶ୍ନ ହେଲା। ଯେଉଁଠି ଶାସ୍ତ୍ର ଅନୁଯାୟୀ ଚଳନ ଏବଂ ନିଜ ଲୋର୍ଡ ପାଇଁ ଯୁଦ୍ଧରେ ମୃତ୍ୟୁ ବା ଜୟ ଲାଭ କରେ, ସେ ନାୟକ ଏବଂ ନାୟକର ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ। ଏହା ଛାଡ଼ି, ଯଦି କୌଣସି ଲୋକ ଯୁଦ୍ଧରେ ଅଂଗ ଛିନ୍ନ ହୋଇ ମୃତ୍ୟୁ ହୁଏ, ସେ ḍimbāha ଦ୍ୱାରା ବଧ୍ୟ ହୋଇ ନରକଯୋଗ୍ୟ ହୁଏ। ଯଦି କୌଣସି ଲୋକ ଅଧର୍ମ ଅନୁସାରେ ଧନ ପାଇଁ ଯୁଦ୍ଧ କରେ, ତାଙ୍କ ପାଇଁ ମୃତ୍ୟୁ ଅନନ୍ତ ନରକ ଆଣିଦେଉଥିଲା। ଯେଉଁଠି ଶାସ୍ତ୍ର ଅର୍ଥ ଏବଂ ଲୋକ ଚଳନ ଅନୁସାରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରେ, ଏପରି ଭକ୍ତିରେ ଯୁଦ୍ଧ କରେ, ସେ ନିଜରେ ନାୟକ ଅଟୁଟ ହୁଏ। ଗଂଗା, ବ୍ରାହ୍ମଣ, ମିତ୍ର, ଏବଂ ଉତ୍ତମ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ପାଇଁ ଯେଉଁଠି ଶରଣ ନେଇଥିବାମାନେ ରକ୍ଷା ପାଇଁ ଚେଷ୍ଟା କରନ୍ତି, ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ସେମାନେ ଦେବଲୋକରେ ଅଳଙ୍କୃତ ହୁଏ। ନିଜ ଭୂମିର ରକ୍ଷା କରିବା ଦାୟିତ୍ୱ ସଦା ରଖ, ଏହି ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇଥିବା ରାଜା ନାୟକ ଏବଂ ନାୟକ ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ। ଯେଉଁଠି ରାଜା ବା ଲୋର୍ଡ ଜନସମୁଦାୟର ହାନି ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଯୁଦ୍ଧରେ ମୃତ୍ୟୁ ହୁଏ, ସେମାନେ ନରକକୁ ଯାନ୍ତି। ଯୁଦ୍ଧ ଧର୍ମ ଅନୁସାରେ ହେଲେ, ନାସ୍ତିକ ନାୟକମାନେ ଏହି ଅନୁଶାସନକୁ ଭଙ୍ଗ କରିପାରିବେ ନାହିଁ, ଏହି ଦ୍ୱାରା ଲୋକମାନେ ଭୟମୁକ୍ତ ହୁଏ। ଯେଉଁଠି ନାୟକ ବଧ୍ୟ ହୁଏ, ତଳ ଲୋକମାନେ କହନ୍ତି ସେ ଦେବଲୋକକୁ ଯାଉଛି; କିନ୍ତୁ ଶାସ୍ତ୍ର ଅନୁସାରେ, ତ୍ରୁତିହୀନ ନାୟକମାନେ ନାୟକ ହୁଏ।