ଏହି ଅଦ୍ଭୁତ ସ୍ଥାନର ସୀମାରେ କୁମ୍ଭାଣ୍ଡ, ରାକ୍ଷସ ଓ ଗୁହ୍ୟକମାନଙ୍କର ଦଳ ବସିଥାଏ, ଏଉଁଠି ଅନେକ ଆକାଶଚାରୀ ପ୍ରାଣୀମାନେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବାୟୁ ଦ୍ୱାରା ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ଉଡ଼ିଯାନ୍ତି। ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଚଳମାନ ଦିବ୍ୟ ମହଲ ଓ ଉଚ୍ଚ ସ୍ବନ୍ଧିତ ଶବ୍ଦରେ ମହାଶବ୍ଦ ହେଉଛି, ଏହି ସ୍ଥାନର ଯନ୍ତ୍ରଣା ଗ୍ରହ ଓ ତାରାମଣ୍ଡଳଙ୍କ ଗତିରେ ଉତ୍ପ୍ରେରିତ ହେଉଛି। ଏଉଁଠି ସାଧାରଣ କ୍ଷମତା ଥିବା ଲୋକମାନେ ଛାଡିଦେଇଛନ୍ତି, ସୂର୍ଯ୍ୟର କିରଣରେ ଜଳିଯାଉଛି; ନିର୍ମଳ ଦିବ୍ୟ ମହଲମାନେ ସୂର୍ଯ୍ୟର ଘୋଡ଼ାର ବାୟୁ ଦ୍ୱାରା ଦହିଯାଉଛି। ଏଠାରେ ଲୋକପାଳ ଓ ଅପ୍ସରାମାନଙ୍କର ଆଗମନ ଓ ପ୍ରସ୍ଥାନରେ ଚଞ୍ଚଳତା ଆସିଥାଏ, ଦେବୀମାନଙ୍କ ଅଳଙ୍କାର ଏଠାରେ ଛିଟିଯାଏ, ପକ୍ଷୀମାନେ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ନେଇଯାନ୍ତି, ଏଉଁଠିର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା କ୍ଷୀଣ ହୋଇଯାଏ। ସିଧ୍ଧମାନଙ୍କ ଶକ୍ତି ଏଉଁଠି ମିଶିଯାଏ, କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କର ଶକ୍ତି କ୍ଷୟ ହୋଇଯାଏ। ଏଉଁଠି ସିଧ୍ଧମାନଙ୍କ ଦଳମାନେ ଗଢ଼ିଯିବା ଓ ବିସ୍ତାର ହେବାରେ, ହିମାଲୟ, ମେରୁ ଓ ମନ୍ଦରା ପାହାଡ଼ର ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଘନ ମେଘ ଉଡ଼ିଯାଏ। ଏଉଁଠି କଉଁ, ଗୁହିଲି, ଗୃଧ୍ର ଓ ଦେବୀମାନଙ୍କ ଦଳ ବଡ଼ ଦଳରେ ଏକାଠି ହୋଇ, ସମୁଦ୍ରର ତରଙ୍ଗ ପରି ନାଚେ। ଏଉଁଠି କୁକୁର, କଉଁ, ଉଠ ଓ ଗଧା ମୁହଁ ଥିବା ଯୋଗିନୀମାନେ ଅନ୍ୟୋନ୍ୟ ଦିଗରେ ଶତ ଯୋଜନ ଦୂର ଚଳି, ଅନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଭାବେ ଆସିଯାନ୍ତି, ଯାଆନ୍ତି। ଏଉଁଠି ମେଘମାଳିକା ଦେବୀମାନଙ୍କ ଧୂପର ଧୂଆଁରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ଲୋକପାଳଙ୍କ ପୂର୍ବରେ ଉଠୁଥିବା ଧୂଆଁରେ ମଣ୍ଡିତ। ସିଧ୍ଧମାନେ ଓ ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ଏଠାରେ ଉତ୍ସବର ଆରମ୍ଭ କରିଛନ୍ତି। ଖଦିର ଗଛ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ, ଯେଉଁଠାରେ ଦେବାଙ୍ଗନାଙ୍କ ଗୀତ ଶୁଣି ବାୟୁ ମଦମସ୍ତ ହୋଇଯାଏ, ଏଉଁଠି ଅନେକ ପକ୍ଷୀ ନିଜ ଘଉଁରେ ବସିଥାଏ। ନଦୀମାନଙ୍କ ଜାଲ ବାୟୁର କାନ୍ଧରେ ଲଗିଛି, ଦେବଶିଶୁମାନେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଦେଖିବାକୁ ଚଞ୍ଚଳ ଭାବେ ଘୁରୁଛନ୍ତି। କେତେବେଳେ କେତେକ ଦିଗବିଜୟୀ, ବଜ୍ର, ଚକ୍ର, ଶୂଳ, ଖଡ଼ଗ ଧାରଣ କରିଥିବା ଦେବମାନେ ସନ୍ଦେହରେ ଭରିଯାନ୍ତି, କେବେ ତୁମ୍ବୁରୁ ଓ ନାରଦଙ୍କ ଗୀତରେ ଗୃହ ମନ୍ଦିର ଗଞ୍ଜିଉଛି। କେତେକ ସ୍ଥାନରେ ମେଘମାନେ ଏପରି ଭାବେ ଏକାଠି ହୋଇଛନ୍ତି, ଯେଉଁଠି ତାଙ୍କର ଆକୃତି ବିଭିନ୍ନ ରୂପରେ ଚିତ୍ରିତ ହୋଇଛି, ଏବଂ ସେମାନେ ନିରବ ଅଟୁଟ ଜଳର ଭାବ ଦେଉଛନ୍ତି। କେଉଁଠି ଶ୍ୟାମ ମେଘ ନାଗପଙ୍ଖୀ ପକ୍ଷୀଙ୍କ ପରି ଦେଖାଯାଏ, କେଉଁଠି ସୂର୍ଯ୍ୟର କିରଣରେ ମେଘ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଭାସ୍କର ଦେଉଛି। ଅନ୍ୟ ସ୍ଥାନରେ ଚନ୍ଦ୍ରମାର ଶୀତଳ ଆଲୋକରେ ମେଘ ଅଳଙ୍କୃତ, ସେଠାରେ ସେମାନେ ମୃଦୁ ଆଲୋକ ବର୍ଷା କରୁଛନ୍ତି; କେଉଁଠି ମେଘର ସମୁଦ୍ର ଶାନ୍ତ, ବାୟୁ ନାହିଁ, ଶୂନ୍ୟତାର ଜାଲ ପରି ଦେଖାଯାଏ। କେଉଁଠି ବାୟୁ ତଳର ଘାସ ଉପରେ ବହି ତାହାକୁ ହରିତ କରିଦେଉଛି, କେଉଁଠି ମେଘର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ପୃଷ୍ଠ ଚଳମାନ ପତ୍ରମାଳା ଦ୍ୱାରା ଦୀପ୍ତିମାନ। ଅନ୍ୟ ସ୍ଥାନରେ ଧୂଳିରେ ଢ଼କା, ମେରୁ ପାହାଡ଼ର ଗାତି ପରି ଦେଖାଯାଏ, କେଉଁଠି ଆକାଶ ଦିବ୍ୟ ମହଲ ଓ ଦେବୀମାନଙ୍କ ସୌନ୍ଦର୍ୟରେ ଶୋଭିତ। କେଉଁଠି ଆକାଶ ଶୂନ୍ୟ, ମାତୃକାମାନଙ୍କ ଉନ୍ମତ୍ତ ନୃତ୍ୟରେ ବିବୃତ, କେଉଁଠି ମହାଯୋଗୀମାନଙ୍କ ଗୁରୁତର ଗୋଷ୍ଠୀ ତାଲମାଳ ହେଉଛି। କେଉଁଠି ମୁନିମାନେ ଶାନ୍ତ ଧ୍ୟାନରେ ବସିଛନ୍ତି, ସେଠାରେ ଶାନ୍ତି ଓ ମଧୁରତା ରହିଛି, ଧାର୍ମିକମନ୍ଦିର ମନକୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଉଛି। କେଉଁଠି କିନ୍ନର, ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ ଦେବୀମାନେ ଗାଇଉଛନ୍ତି, ଅନ୍ୟଠି ଦେବମାନେ ନିଜ ନିଜ ନଗରରେ ଚଳିଯାନ୍ତି। କେଉଁଠି ନଗର ଦ୍ବାର ବନ୍ଦ, କେଉଁଠି ବଡ଼ ନଗର ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ, କେଉଁଠି ମାୟାର ନଗର ଉପସ୍ଥିତ, ଅନ୍ୟଠି ନଗର ଏଉଁଠି ଉଦିତ ହେବାକୁ ବାକି। କେଉଁଠି ଚନ୍ଦ୍ରମା ଘୁଞ୍ଚିଘୁଞ୍ଚି ଜିଲିକୁଥିବା ହ୍ରଦ ରହିଛି, କେଉଁଠି ଶାନ୍ତ ଜଳର ହ୍ରଦ, କେଉଁଠି ସିଧ୍ଧମାନଙ୍କ ଗୋଷ୍ଠୀ, ଅନ୍ୟଠି ଚନ୍ଦ୍ରମା ନୂତନ ଉଦୟ ହୋଇଛି। କେଉଁଠି ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟର ଚମକ, କେଉଁଠି ରାତିର ଅନ୍ଧକାର, କେଉଁଠି ସନ୍ଧ୍ୟାର ରଙ୍ଗ, ଅନ୍ୟଠି କୁହୁଡ଼ିର ଧୂସରତା। କେଉଁଠି ଆକାଶ ଦିବ୍ୟ ମହଲର ଧଳସା ରେ ଶୋଭିତ, କେଉଁଠି ମେଘ ବର୍ଷା କରୁଛି, କେଉଁଠି ଆକାଶ ଭୂମି ପରି ଦେଖାଯାଏ, ଯେଉଁଠି ଜଗତର ବିଶ୍ରାମ ଅଛି। କେଉଁଠି ଦେବ ଓ ଦାନବମାନେ ତୀବ୍ର ଗତିରେ ଉପର-ନିମ୍ନ ଚଳିଯାନ୍ତି, କେଉଁଠି ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଗତିଶୀଳ। କେଉଁଠି ଶତ ଯୋଜନ ଦୂର ଯିବା ଦୁର୍ଗମ, ଧୂଆଁରେ ଢ଼କା, କେଉଁଠି ଅଟୁଟ ଗାଢ଼ ଅନ୍ଧକାରରେ ଆକାଶ ଭରିଛି। କେଉଁଠି ଅମର୍ୟାଦି ଦୀପ୍ତି, ସୂର୍ଯ୍ୟ କିମ୍ବା ଅଗ୍ନି ପରି, ଅନ୍ୟଠି ହିମାଲୟର ଗଭୀର ଶୀତଳତା, ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ଅନ୍ୟ ଗ୍ରହମାନଙ୍କ ଗୃହରେ। କେଉଁଠି ଚାହିଦା ପୂରଣ କରୁଥିବା ବୃକ୍ଷର ମହାବନ ଉଚ୍ଚ ନଗର ଉପରେ ନାଚିଉଛି, କେଉଁଠି ଦେବ ନଗର ଦାନବମାନଙ୍କ ପରାଜୟରେ ଆକାଶରୁ ଢଳିଯାଉଛି। କେଉଁଠି ଦେବ ଯାନ ଅବତରଣରେ ଅଗ୍ନିର ଚିହ୍ନ ରହିଛି, କେଉଁଠି ଶତ ଧୂମକେତୁ ଆକାଶକୁ ଅସ୍ଥିର କରୁଛି। କେଉଁଠି ଶୁଭ୍ର ଗ୍ରହମାନେ ଆକାଶକୁ ଅଧିକାର କରିଛନ୍ତି, କେଉଁଠି ଅନ୍ଧକାର ଢ଼କିଛି, କେଉଁଠି ଦିନର ଚମକ ଦେଖାଯାଏ। କେଉଁଠି ମେଘ ଭୟଙ୍କର ଗର୍ଜନ କରୁଛି, କେଉଁଠି ଶାନ୍ତ ମେଘ ଶୁନ୍ୟତାରେ ଭାସୁଛି, କେଉଁଠି ବାୟୁ ଧଳା ମେଘକୁ ଫୁଲ ମାଳା ପରି ଛିଟିଯାଉଛି। କେଉଁଠି ଆକାଶ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଶୂନ୍ୟ ଓ ନିର୍ମଳ, ଶାନ୍ତ ଓ ସ୍ୱଚ୍ଛ, ଜ୍ଞାନୀ ହୃଦୟ ପରି। କେଉଁଠି ଟିଆଁ, ବାଙ୍କ ତଥା ଅନ୍ୟ ପକ୍ଷୀମାନେ ଗାଳଭରା ଶବ୍ଦ କରୁଛନ୍ତି, ଆକାଶବାସୀମାନଙ୍କ କ୍ଷେତ୍ର ତାରାମଣ୍ଡଳରେ ଶୋଭିତ। ଅନ୍ୟଠି ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଚୂଡ଼ା ଥିବା ମୟୂର ଓ ବିଭିନ୍ନ ପକ୍ଷୀମାନେ ଦେବୀମାନଙ୍କ ଯାନ ଓ ବିଶ୍ରାମସ୍ଥଳ ଭାବେ ବ୍ୟବହୃତ। କେଉଁଠି ମୟୂର ଦଳ ମେଘ ମଧ୍ୟରେ ନାଚୁଛି, କେଉଁଠି ମୃନାଳ ପକ୍ଷୀ ତଳ ଜଳାନ୍ତ, ଭୂମି ଚରାଗାହ ପରି ଦେଖାଯାଏ।