ଏହିପରି ଏକ ସମୟରେ, ହେ ଲୀଳାମୟୀ, ଖେଳ ମଧ୍ୟରେ ଆନନ୍ଦ ଦେଉଥିବା, ଆକର୍ଷକ ନୟନବତୀ, ମନସିକ ଜ୍ଞାନର ସ୍ଵଭାବରେ ତୁମେ ମନେ ହେଲା କି, ମନେ ହେଉଥିଲା ଯେ ତୁମେ ଦୂର ଆକାଶକୁ ଛୁଇଁପାରିଛ। ଏହିପରି ଅବସ୍ଥାରେ, ଏକାଗ୍ର ଚିନ୍ତାରେ ଅବସ୍ଥିତ ହୋଇ, ତୁମେ ଅପାର ଆକାଶରେ ଏକ ଦୀର୍ଘ ଦୂରତାକୁ ଲାଘିଦେଲ ଏବଂ ଏହି ଯାତ୍ରା ଲକ୍ଷ-ଲକ୍ଷ ଯୋଜନା ଦୂରକୁ ବିସ୍ତାରିତ ହେଲା। ଏହି ଆକାଶର ଦେହରେ ଅବସ୍ଥିତ ହୋଇ, ଦୃଶ୍ୟ ଶକ୍ତିର ଦ୍ୱାରା ଏହି ଦୁଇଜଣେ ପରସ୍ପରଙ୍କ ଆକୃତି ଦେଖି, ଅନ୍ତରଙ୍ଗ ମିତ୍ରତାରେ ବନ୍ଧିଗଲେ ଏବଂ ଏକ ଭଲପାଇବାର ସମ୍ପୃକ୍ତି ଗଢ଼ି ଉଠିଲା। ଏହିପରି ଦୂର ସ୍ଥାନରୁ ଅଧିକ ଉଚ୍ଚତାକୁ ଲାଘି, ଦୁଇଜଣ ହାତ ଧରି, ଆସ୍ତେ ଆସ୍ତେ ଉଚ୍ଚ ସ୍ଥାନକୁ ଚଢ଼ି, ଆକାଶକୁ ଦେଖିଲେ। ସେହି ଆକାଶ ଏକ ବିଶାଳ ସାଗର ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲା—ଗଭୀର, ଶୁଦ୍ଧ ଭିତର, ମୃଦୁ ଏବଂ ନମ୍ର ବାୟୁର ସ୍ପର୍ଶର ଆନନ୍ଦ ଦେଉଥିଲା। ଶୂନ୍ୟତାର ଜଳରେ ବିଲୀନ ହୋଇ, ଏହି ସ୍ଥାନ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦମୟ, ଶାନ୍ତ, ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ଏବଂ ଗଭୀର, ଏହି ଶୁଦ୍ଧତା ଏକ ଉତ୍ତମ ପୁରୁଷର ମନ ପରି ପ୍ରକାଶିତ ହେଉଥିଲା। ଯେଉଁଠି ଶୁଦ୍ଧ ଜଳ ପର୍ବତ ଶିଖରରେ ବିଶ୍ରାମ କରୁଥିଲା, ଏବଂ ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ରପରି ଚିତ୍ତଶୁଦ୍ଧି ଥିଲା, ସେଠି ଦୁଇଜଣ ଆଶାପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ ବିଶ୍ରାମ କଲେ। ଚନ୍ଦ୍ରମଣ୍ଡଳରୁ ବାହାରିଥିବା ମୃଦୁ ବାୟୁରେ, ସିଦ୍ଧ ଓ ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ପିନ୍ଧିଥିବା ମାଳାର ସୁଗନ୍ଧରେ, ସେମାନେ ଆନନ୍ଦ ଉପଭୋଗ କଲେ। ତୀବ୍ର ତାପ ଶେଷରେ, ଲାଲ ଲୋଟସରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଏକ ହ୍ରଦରେ ସ୍ନାନ କରିଲେ, ଯାହା ମେଘମାଳା ତଳେ ବିଲମ୍ବିତ ଜଳରେ ଥିଲା। ଭୂମିର ଉଦ୍ୟାନ, ପର୍ବତ ଶିଖର ଏବଂ ଅନେକ ପଦ୍ମ ମୁଡ଼ିରେ, ଦୁଇଜଣ ଚତୁର୍ଦିଗ୍ ମଧ୍ୟରେ ମଧୁମକ୍ଷିକା ପରି ଘୁରୁଥିଲେ। ନଦୀ ଧାରାରେ ମନ ଦେଇ, ସେମାନେ ଝରଣା ତଳର ଛାୟା ଓ ଚଞ୍ଚଳ ମେଘ ଗୁମ୍ବଜରେ ଆଶ୍ରୟ ନେଇ ଆନନ୍ଦ କଲେ। ଏହିପରି ଭାବେ, ନିଜ ଶକ୍ତିରୁ ଅବକ୍ଳାନ୍ତ ହୋଇ, ସେଇ ମଧୁର ପ୍ରେମୀ ଦୁଇଜଣ ବିଶାଳ ଶାନ୍ତ ଆକାଶକୁ ଦେଖିଲେ, ଯାହା ଶୂନ୍ୟ ଏବଂ ଅପାର ଥିଲା। ସେମାନେ ପ୍ରଥମେ ଦେଖିଲେ ଏକାଉଁ ଅନ୍ତର୍ଗୁଡ଼ିକୁ, ଯାହା ଶତ ଶତ ଜଗତରେ ମଧ୍ୟ ଶୂନ୍ୟ ହେଉନଥିଲା। ଉପରେ ଉପରେ ଉପରେ, ବିଭିନ୍ନ ଆକୃତିର ତରଙ୍ଗ ଦ୍ୱାରା ଆଲଗା ଭାବେ ଢାକି ରହିଥିଲା—ପଞ୍ଚଭୂତ, ମେଘ ଏବଂ ଦେବଲୋକର ରୂପରେ ଅନ୍ନ୍ୟଦ୍ୟ। ଚାରିପାଖରେ, ମେରୁ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପର୍ବତ ଶିଖର ଆକାଶକୁ ଭରି ଦେଇଥିଲା, ଯାହା ପଦ୍ମମଣିର ଅଲୋକରେ ଚମକୁଥିଲା, ଏହା ଏକ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ଶିଖର ଭିତର ଅଗ୍ନି ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲା। ମୁକ୍ତାମଣିର ଅଲୋକରେ ହିମାଳୟର ଶିଖର ଶ୍ରୀବଦ୍ଧ ଥିଲା; ସୁବର୍ଣ୍ଣ ପର୍ବତ ମଞ୍ଚ ଦୀପ୍ତିମାନ ହୋଇ, ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଭୂମିକୁ ଆଲୋକିତ କରୁଥିଲା। ବଡ଼ ମାରକତ ମଣିର ଅଭାରେ, ଶ୍ୟାମଳ ଘାସ ମଞ୍ଚ ଚମକୁଥିଲା; ଦୃଷ୍ଟିର ଅଭାବରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ଅନ୍ଧକାର ନିରସତା ଦେଖାଯାଉଥିଲା। ପାରିଜାତ ଲତା ଏବଂ ଦେବଲୋକର ମହଲର ଗୁଛ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ, ବେରିଲ୍ ମଣିର ତଳ ଉଦ୍ବୋଧନ ଫୁଲରେ ଖିଳିଉଥିଲା। ମନ ତୀବ୍ର ଗତି ଓ ସିଦ୍ଧମହାପୁରୁଷଙ୍କ ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଏହା ଅତିକ୍ରମିତ, ଦେବୀମାନେ ଗାଉଥିବା ସଙ୍ଗୀତ ଓ ଗୀତ ଧ୍ୱନିରେ ଭରିଯାଉଥିଲା। ତିନି ଲୋକର ଜନସମୂହ ଦ୍ୱାରା କ୍ୱଚିତ୍ ଅତିକ୍ରମ ହୁଏ, ଦେବ-ଦାନବ ଗୋଷ୍ଠୀ ଏଠାରେ ରହି, ପରସ୍ପରକୁ ଅଦୃଶ୍ୟ ଅବସ୍ଥାରେ ଚଳାଚଳ କରୁଥିଲେ। ସୀମାନ୍ତରେ କୁମ୍ଭାଣ୍ଡ, ରାକ୍ଷସ ଏବଂ ଗୁହ୍ୟକମାନେ ବସବାସ କରୁଥିଲେ; ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବାୟୁ ଦ୍ୱାରା ଦେବମାନ୍ୟ ଦୂତମାନେ ଏଠାରେ ଦୃତ ଗତିରେ ଚଳାଚଳ କରୁଥିଲେ। ବିମାନମାନଙ୍କ ଚଳାଚଳ ଧ୍ୱନି ଏବଂ ହସ୍ତ ଦ୍ୱାରା ଧ୍ୱନିତ ଗର୍ଜନରେ ଆକାଶ ଅନୁରଣିତ; ଗ୍ରହ ଓ ତାରାଗୁଡ଼ିକର ଚଳନ ଦ୍ୱାରା ଏହି ଯନ୍ତ୍ରଚାଳନ ହୁଏ। ଅଳ୍ପ ସିଦ୍ଧି ଥିବାମାନେ ଏଠାକୁ ତ୍ୟାଗ କରିଥାନ୍ତି, ସୂର୍ଯ୍ୟର କିରଣ ଦ୍ୱାରା ଦଗ୍ଧ ହୁଏ; ସୂର୍ଯ୍ୟାଶ୍ୱମୁଖର ବାୟୁ ଦ୍ୱାରା ଦେବୀମାନ୍ୟ ମହଲ ଦଗ୍ଧ ହୋଇଯାଏ। ଲୋକପାଳ ଓ ଅପ୍ସରାମାନେ ଯାଉଥିବାରୁ ଆକାଶ ଚଞ୍ଚଳ, ଦେବୀମାନ୍ୟ ଗୃହରୁ ଉଠୁଥିବା ଧୂପ ଧୂଆଁ ମେଘ ଦ୍ୱାରା ଢାକିଯାଉଥିଲା। ଦେବୀମାନ୍ୟ ଅଳଙ୍କାର ଉଡ଼ାଇ ନେଉଥିବା ପକ୍ଷୀମାନେ, ଏହାର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା କ୍ଷୟ ହୋଇଯାଏ, ଯେଉଁଠି ସିଦ୍ଧମାନେ ମିଶିଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ଶକ୍ତି କ୍ଷୀଣ ଥିଲା। ସିଦ୍ଧମାନଙ୍କ ଗୋଷ୍ଠୀ ମଧ୍ୟରେ ଦୃଢ଼ ଧକ୍କା ଓ ବିକ୍ଷେପ ଦ୍ୱାରା, ହିମାଲୟ, ମେରୁ ଓ ମନ୍ଦର ପର୍ବତର ରେଶମ ଢାଳ ନିକଟର ଘନ ମେଘ ଚିଥରି ଯାଉଥିଲା। ଚଞ୍ଚଳ କାଉ, ପେଚା, ଗୃଧ୍ର ଏବଂ ଡାକିନୀମାନେ ଏଠାରେ ଝୁଣ୍ଡ ହୋଇ, ସାଗର ତରଙ୍ଗ ପରି ନୃତ୍ୟ କରୁଥିଲେ। ଏଠାରେ କୁକୁର, କାଉ, ଉଣ୍ଟ, ଗଧାମୁହଁ ଥିବା ଯୋଗିନୀମାନେ ଅନେକ ଯୋଜନା ଦୂର ଚଞ୍ଚଳ ଭାବେ ଯାଉଥିଲେ, ଅନିର୍ଦ୍ଦେଶିତ ଭାବେ ଆସିଯାଉଥିଲେ। ଏହା ମେଘମହଲ ଥିଲା, ଯେଉଁଠି ଲୋକପାଳଙ୍କ ପୂର୍ବରୁ ଧୂପ ଧୂଆଁ ଉଠୁଥିଲା, ଯେଉଁଠି ଦୁଇଜଣ ସିଦ୍ଧମାନେ ଓ ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ଉତ୍ସବର ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ। ଏଠାରେ ଖଦିର ଗଛର ଶାସନ ଥିଲା, ଦେବୀମାନେ ଗାଉଥିବା ଗୀତର ମଦରେ ମତ୍ତ ହୋଇ, ଅନେକ ପକ୍ଷୀ ତାଙ୍କର ଘରେ ବସି ଥିଲେ। ବାୟୁର ଶିର ଉପରେ ନଦୀ ଜାଲ ବିଛିତି ଥିଲା, ଦେବଶିଶୁମାନେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଦେଖିବାକୁ ଚଞ୍ଚଳ ଭାବେ ଘୁରୁଥିଲେ—ଏହା ଆଶ୍ଚର୍ୟର ସ୍ଥଳ ଥିଲା। କେତେକ ସ୍ଥାନରେ ବଜ୍ର, ଚକ୍ର, ଶୂଳ, ଖଡ଼ଗ ଧାରଣ କରିଥିବାମାନେ ସନ୍ଦେହରେ ଚଳାଚଳ କରୁଥିଲେ; କେତେକ ଘରରେ ତୁମ୍ବୁରୁ ଓ ନାରଦଙ୍କ ସଙ୍ଗୀତ ଧ୍ୱନି ପ୍ରତିଧ୍ୱନିତ ହୁଏ। କେଉଁଠି ବିଶାଳ ମେଘ ଜମା ହୋଇଥିଲା, ଏହି ମେଘମାର୍ଗରେ ଅନେକ ଆକୃତି ଦେଖିବାକୁ ମିଳୁଥିଲା, ଯେଉଁଠି ସବୁ ଶାନ୍ତ ଏବଂ ମୌନ ଥିଲେ। ଅନ୍ୟ ସ୍ଥାନରେ, ପର୍ବତପଙ୍କ୍ତିର ପକ୍ଷୀର ପାଖୁଡ଼ି ପରି କଳା ମେଘ ଦେଖାଯାଉଥିଲା; କେଉଁଠି ସୁର୍ଯ୍ୟର ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ଆଲୋକରେ ମେଘ ଚମକୁଥିଲା। କେଉଁଠି ଚନ୍ଦ୍ରର ଶୀତଳ ଅଲୋକରେ ମେଘ ଶୋଭିତ ହୋଇ, ମୃଦୁ ଆଲୋକ ବର୍ଷା କରୁଥିଲା; କେଉଁଠି ମେଘ ଶୂନ୍ୟ ଜାଲ ପରି ନିର୍ବାତ ଥିଲା।