ଏକ ଦିନ, ଶୁଭ୍ର ଏବଂ ଦୀପ୍ତିମାନ ଦେହରେ, ଶୁଦ୍ଧ ଓ ମଙ୍ଗଳମୟ ରୂପରେ, ଏକ ମହିଳା ଭୂମିରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ତାଙ୍କର ପ୍ରଭା ଦେଖି ସମସ୍ତ ଜନମାନେ ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କରିଲେ। ଗଙ୍ଗା ନଦୀ ପରି ଭୂମିରେ ପ୍ରବେଶ କରି, ହଂସମାନଙ୍କ ସାଙ୍ଗରେ ଆନନ୍ଦ ଭରିବାରେ ତିନି ମନୋରଞ୍ଜନ ଅନୁଭବ କରିଲେ। ଏହି ଭୂମିରେ ତାଙ୍କ ପତି ପାଇଁ ଏକ ନୂତନ ଆନନ୍ଦ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା, ଏକ ନୂତନ ପ୍ରିୟା ପରି ଅନୁଭବ ହେଲା, ଯେଉଁଥିରେ ସେ ଦୀର୍ଘକାଳ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଭୂମିର ଫୁଲମାନେ ଯାହା ସମସ୍ତ ଆନନ୍ଦ ଦେଇଥାଏ, ସେମାନଙ୍କୁ ସେବା କରିବାରେ ଲାଗିଲେ। ତାଙ୍କ ପ୍ରିୟାଙ୍କର ଭାବ ତାଙ୍କ ପତିଙ୍କର ଭାବ ସହ ଏକାକାର ହେଇଥିଲା—ସେ ଚିନ୍ତିତ ହେଲେ, ପ୍ରିୟା ଚିନ୍ତିତ ହେଲେ; ସେ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ, ପ୍ରିୟା ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ; ସେ ବିଚଳିତ ହେଲେ, ପ୍ରିୟା ବିଚଳିତ ହେଲେ। ପ୍ରିୟା ଏକ ପ୍ରତିବିମ୍ବ ପରି, ସେ କ୍ରୋଧିତ ହେଲେ ମାତ୍ର ଭୟଭିତ ହେଲେ। ଭୂମିର ଦିବ୍ୟ କନ୍ୟା ସହିତ, ଏହି ପୁରୁଷ ଜଣେ ଯାହାଙ୍କର ଅନ୍ୟ କୌଣସି ପତ୍ନୀ ନଥିଲେ, ସେ ତାଙ୍କ ସହ ନିର୍ମଳ ପ୍ରେମର ଆସ୍ୱାଦ ଉପଭୋଗ କରିଲେ। ସେମାନେ ଉଦ୍ୟାନ, ଜଙ୍ଗଲ ଝାଡ଼ି, ଘନ ତମାଳ ଗଛର ତଳେ, ଫୁଲର ଛାଁ ଦେଇଥିବା ଶୟନ, ଏବଂ ଲତା ନେଇ ଗଠିତ ଘରରେ ଆନନ୍ଦ କରିଲେ। ଫୁଲରେ ଭରିଥିବା ରାଜପାଳୀ ଶୟନ, ଫୁଲ ଦେଇ ସଜାଯାଇଥିବା ଗଲି, ଚାଇତ୍ର ଉଦ୍ୟାନର ଝୁଲା, ଏବଂ ପଦ୍ମ ତଳାରେ ଖେଳ କରିଲେ। ଚନ୍ଦନ ଉଦ୍ୟାନ, ସନ୍ତାନ ଗଛର ଛାଁ, କଦମ୍ବ ଓ ନିମ ଘର, ପରିଭଦ୍ର ଗଛର ଗୁହାରେ ଏମିତି ଅନେକ ସ୍ଥାନରେ ଅନନ୍ଦ କରିଲେ। ପାହାଡ଼ର ଗୁହା ଓ ଉପତ୍ୟକା, ଜନେଲା ଥିବା ଘର, ନଦୀ କୂଳର ତରସ, ହାତୀ ଉପରେ ଥିବା ଦୁର୍ଗରେ ଅନେକ ସ୍ଥାନରେ ଅନନ୍ଦ ଉପଭୋଗ କରିଲେ। ଗ୍ରୀଷ୍ମକାଳରେ ହିମ ମନ୍ଦିର, ଲତା ନେଇ ଗଠିତ ମଣ୍ଡପ, ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଦୁର୍ଗ ଓ ଗଛ, ମୁକ୍ତା ଓ ରତ୍ନ ଦେଇ ସଜାଯାଇଥିବା ଦିଵାଲରେ ଖେଳ କରିଲେ। ଯେଉଁଠି ଚମ୍ପା ଓ ପରିଜାତ ଫୁଲ ଫୁଟିଥାଏ, ତାଙ୍କର ରେଣୁ ଗନ୍ଧ ଦେଇଥାଏ, ଚାଇତ୍ର ଉଦ୍ୟାନରେ କୋଇଲା ଦଳରେ ଗାଇଥାଏ, ସେଠି ଆନନ୍ଦ କରିଲେ। ମୂଲ୍ୟବାନ ରତ୍ନର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଘାସ ଦେଇ ଭୂମି ଆବୃତ, ଜଳପ୍ରପାତର ଚମକୁଥିବା ଧାରାରେ ଖେଳ କରିଲେ। ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଓ ରତ୍ନ ଦେଇ ଶୋଭିତ ପାହାଡ଼, ଦିବ୍ୟ ଋଷିମାନଙ୍କର ଆଶ୍ରମ, ଦୂର ଏବଂ ଶୁଭ୍ର ତପୋବନରେ ଅନେକ ସ୍ଥାନରେ ଆନନ୍ଦ କରିଲେ। ଧଳା ପଦ୍ମର ଫୁଟିଥିବା ପୋଖରୀ, ହସୁଥିବା ଶାଳୁକ, ଫୁଲିଥିବା ଜଙ୍ଗଲ ମାଝରେ, ନୀଳ ପଦ୍ମର ଶୟନରେ ଖେଳ କରିଲେ। ପ୍ରଶ୍ନ, କାହାଣୀ, ଅକ୍ଷର ଖେଳ, ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ତାସ ଓ ଚୋରା ଦାୟାର ଖେଳରେ ଆନନ୍ଦ କରିଲେ। ନାଟକ, ଗାଥା, ଶ୍ଲୋକ, ଚିହ୍ନ ଦେଇ ଖେଳ, ଅଞ୍ଚଳିକ ଭାଷା, ନଗର ଓ ଗ୍ରାମ ରୀତିରେ ଆନନ୍ଦ କରିଲେ। ମାଳା, ଗୁଛ, ଫୁଲର ଶୃଙ୍ଖଳା, ଅନେକ ଉଭୂଷଣ, ଖେଳ ଓ ଗ୍ରାସରେ ଆନନ୍ଦ କରିଲେ। କନ୍ଦୁ ଗୋଦା, ସୁପାରି, କର୍ପୁର ଚବା, ଖେଳ ଆଲିଙ୍ଗନ, ଝୁଲା ଚାଲାଇବାର ଆନନ୍ଦରେ ଆଲୁଡ଼ି ରହିଲେ। ଘରେ ଫୁଲ ଦେଇ ସଜାଯାଇଥିବା ଝୁଲା, ପ୍ରତିଏକ ଝୁଲାର ଗତିରେ ଆନନ୍ଦ, ଫୁଲ ଲତା ମାଝରେ ଦେହ ଲୁଚାଇ ଖେଳ କରିଲେ। ନୌକା, ରଥ, ହାତୀ, ଘୋଡ଼ା, ଉଠ ଦେଇ ଯାତ୍ରା, ଜଳରେ ଖେଳ, ପରସ୍ପର ଜଳ ଛିଟାଇବା ଖେଳରେ ଆନନ୍ଦ କରିଲେ। ନୃତ୍ୟ, ଗୀତ, କଳା ଦେଖାଇବା, ତାଣ୍ଡବ ନୃତ୍ୟ, ସଙ୍ଗୀତ, କଥା, ବୀଣା ଓ ଢୋଳ ଦେଇ ଖେଳ କରିଲେ। ଉଦ୍ୟାନ, ନଦୀ କୂଳ, ଗଛ, ଜଙ୍ଗଲ ରାସ୍ତା, ଘର ଭିତରେ ଏବଂ ଦୁର୍ଗରେ ବିଭିନ୍ନ ଭାବରେ ଆନନ୍ଦ କରିଲେ। ଏହି ଭୋଗ ଓ ଆନନ୍ଦରେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଥିବା ଯୁବତୀ, ସନ୍ନିଧାନରେ ଲାଲିତ୍ୟ ଭରିଥିବା ପ୍ରିୟା ଏକ ଦିନ ଶୁଭ୍ର ଚିନ୍ତାରେ ଲଗିଲେ— "ମୋ ପତି, ସମସ୍ତ ଜଗତର ସ୍ୱାମୀ, ମୋ ପାଇଁ ପ୍ରାଣଠାରୁ ଅଧିକ ପ୍ରିୟ। ଯୁବ ତେଜର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା ରହିଛି—କିପରି ଏହି ପତି ଅଜର ଓ ଅମର ହେବେ?" "ଏହି ପତିଙ୍କ ଆଲିଙ୍ଗନରେ ମୋ ଉଦ୍ଭାସିତ ଅଂତ:ସ୍ଥଳ ଉପରେ, ମୁଁ କିପରି ଏହି ଫୁଲ ଘରରେ ଶତ ଵର୍ଷ ଧରି ଆନନ୍ଦ କରିପାରିବି?" "ଏହିପରି, ତପ, ଜପ, ଏବଂ ଉଦ୍ୟମରେ ଧୀରେ ଧୀରେ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରି, ରାଜାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଚନ୍ଦ୍ର ପରି, ଅଜର ଓ ଅମର ହେବା ଯାଞ୍ଚ କରିପାରିବି।" "ମୁଁ ଦ୍ୱିଜମାନେ—ଯେଉଁମାନେ ଜ୍ଞାନ, ତପ, ଓ ପାଠରେ ଅଗ୍ରଗାମୀ—ତାଙ୍କୁ ପଚାରିବି: ମାନବମାନେ କିପରି ମୃତ୍ୟୁ ରୁ ରକ୍ଷା ପାଇପାରିବେ?" ତାପରେ, ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କୁ ଉଚିତ ଭାବରେ ସମ୍ମାନ କରି, ସେ ପୁନିପୁନି ପଚାରିଲେ: "ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, କିପରି ଅମରତ୍ୱ ଲାଭ ହେବ?" ସେମାନେ କହିଲେ: "ଓ ଦେବୀ, ସମସ୍ତ ପ୍ରକାର ତପ, ଜପ ଦ୍ୱାରା, ସଫଳ ଓ ଅସଫଳ—ଅନେକ ଫଳ ମିଳେ, କିନ୍ତୁ ଅମରତ୍ୱ କେବେ ମିଳେନାହିଁ।" ଏହି ଉତ୍ତର ଶୁଣି, ସେ ଜଳ୍ଦି ଏବଂ ନିଜ ଚିନ୍ତନରେ ଚିନ୍ତା କଲେ, ପ୍ରିୟାଙ୍କୁ ହରାଇବା ଭୟରେ। "ଯଦି ଭାଗ୍ୟବଶତ: ମୋ ପତି ମୋଠାରୁ ପୂର୍ବେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରନ୍ତି, ତେବେ ମୁଁ ଦୁଃଖମୁକ୍ତ ହୋଇ ନିଜ ଆତ୍ମାରେ ଶାନ୍ତି ରହିବି।" "କିନ୍ତୁ ଯଦି ହଜାର ବର୍ଷ ପରେ ମୋ ପତି ପୂର୍ବେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରନ୍ତି, ତେବେ ମୁଁ ଏମିତି କରିବି, ଯେ ଆତ୍ମା ଘର ଛାଡ଼ି ଯିବ ନାହିଁ।" "ମୋ ପତିଙ୍କ ଆତ୍ମା ଯାଇ ମୋ ଶୁଦ୍ଧ ଅନ୍ତ:ପୁରରେ ରହିବାରେ, ମୁଁ ତାଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟିରେ ସଦା ଦେଖାଯିବି, ଏବଂ ଏଠି ମନମতো ରହିବି।" "ଆଜି ମୁଁ ଏହି ଉଦ୍ୟମ ଆରମ୍ଭ କରୁଛି: ମୁଁ ଜ୍ଞାନର ଦେବୀ ସରସ୍ୱତୀଙ୍କୁ ଉପାସନା କରିବି, ଜପ, ଉପବାସ ଓ ନିୟମରେ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିବି।" ଏପରି ନିଶ୍ଚୟ କରି, ସେ ଉତ୍ତମ ଯୁବତୀ, ନିଜ ପତିଙ୍କୁ କିଛି କହିନାହିଁ, ଶାସ୍ତ୍ର ଅନୁଯାୟୀ କଠୋର ତପ ଓ ନିୟମ ଆରମ୍ଭ କଲେ। ପ୍ରତି ତିନି ରାତି ଶେଷରେ, ଉପବାସ ସମାପ୍ତ କରି, ଦେବ, ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଗୁରୁ, ଜ୍ଞାନୀ ଓ ପଣ୍ଡିତମାନଙ୍କ ପୂଜା କରି ନିବେଶ କଲେ। ସେ ସଦା ସ୍ନାନ, ଦାନ, ତପ, ଅଧ୍ୟୟନରେ ଲିନ ରହି, ନିଜ ଦେହକୁ ଶ୍ରମ ଦେଇ, ଧର୍ମ ଓ ନୀତିର ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ କରି, ବଡ଼ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଭୋଗ କଲେ। ସମୟ, ଉଦ୍ୟମ, ଶାସ୍ତ୍ର ଏବଂ କ୍ରମ ଅନୁଯାୟୀ, ସେ ତାଙ୍କ ପତିଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କଲେ, ଯଦିଓ ସେ ତାଙ୍କର ସତ୍ୟ ଅବସ୍ଥା ଅବଗତ ନଥିଲେ। ଏହି ଯୁବତୀ, ଏକ ଶତ ତିନି ରାତିର ଅନୁଷ୍ଠାନରେ ଅବিচଳିତ ରହି, ଉତ୍କଟ ଉଦ୍ୟମରେ ତପ କରିଲେ।