ରାଜା, ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କୁ ଆସିଥିବା ଦେଖି, ଗଭୀର ସମ୍ମାନ ସହ କୃତଞ୍ଜଳି ହେଲେ, ତାଙ୍କ ପାଖରେ ଶିର ନମାଇଲେ, ଏବଂ ନିଜ ମନରେ ମଧ୍ୟ ନମସ୍କାର କଲେ—ଯେପରି ଏକ ସମୁଦ୍ର ତାହାର ଭିତରେ ପ୍ରତିବିମ୍ବିତ ଚନ୍ଦ୍ରକୁ ଦେଖି ନମସ୍କାର କରେ। ତାପରେ କହିଲେ, “ମହାମୁନି, ଆପଣ ଯେ କୌଣସି କାରଣରେ ଏଠାରେ ଆସିଛନ୍ତି, ତାହା ଆମ ପକ୍ଷରୁ ସଫଳ ହେବାକୁ ଭାବନ୍ତୁ, କାରଣ ଆପଣଙ୍କୁ ଆମେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସମ୍ମାନ କରୁଛୁ। ଆପଣ ନିଜ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ବିଷୟରେ ଚିନ୍ତା କରନ୍ତୁ, କାରଣ ଆପଣଙ୍କ ପାଇଁ କୌଣସି କାମ ଅସମ୍ଭବ ନୁହେଁ। ଆପଣ ଧର୍ମାନୁସାରେ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ବିଷୟରେ ବିଚାର କରନ୍ତୁ; ମୁଁ ଆପଣଙ୍କର ପୂର୍ଣ୍ଣ ଏଜେଣ୍ଟ, ଆପଣ ହେଉଛନ୍ତି ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଦେବତା।” ଏହିପରି ମଧୁର, ମୃଦୁ, ଓ ବିବେକପୂର୍ଣ୍ଣ ଶବ୍ଦ ଶୁଣି, ଯେଉଁଥିରେ ନମ୍ରତା ଓ ଗୁଣର ଚିହ୍ନ ଥିଲା, ମହାମୁନି ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ। ତାପରେ, ରାଜାଙ୍କ ଏହି ଅଦ୍ଭୁତ ଓ ମହାନ କଥା ଶୁଣି, ତଜ୍ଜ୍ୱଳ୍ୟ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କ ଦେହର ଲୋମ ଖଡ଼ିଉଠିଲା। ସେ କହିଲେ, “ରାଜା, ଏହିପରି ଉଚିତ ବ୍ୟବହାର କେବଳ ଆପଣଙ୍କ ପାଇଁ ଯଥାଯଥିକ, କାରଣ ଆପଣ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ବଂଶର ଓ ବସିଷ୍ଠଙ୍କ ଦେଶନାନୁସାରୀ। ଯାହା ମୋ ମନରେ ଅଛି, ଏହାର ଉପଯୁକ୍ତ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଆପଣ କରନ୍ତୁ, ଧର୍ମକୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ। ମୁଁ ଏକ ବ୍ରତ ଧରିଛି, କିନ୍ତୁ ଭୟଙ୍କର ଦାନବମାନେ ତାହାର ବିରୋଧରେ ଉପସ୍ଥିତ ହୋଇଛନ୍ତି। ଯେତେବେଳେ ମୁଁ ଦେବମଣ୍ଡଳ ପାଇଁ ଯଜ୍ଞ କରେ, ସେ ସମୟରେ ଏହି ରାକ୍ଷସମାନେ ଆସି ମୋର ଯଜ୍ଞକୁ ଭଙ୍ଗ କରିଦେଉଛନ୍ତି। ଅନେକଥର ମୋର ମୁଖ୍ୟ ରାକ୍ଷସମାନେ ମାଂସ ଓ ରକ୍ତ ଭୂମିରେ ଅର୍ପଣ କରି ଯଜ୍ଞ କରିଛନ୍ତି। ଏପରି ଭାବେ ଯଜ୍ଞସ୍ଥଳ ଅପବିତ୍ର ହେବା ପରେ, ମୁଁ ଦୁଃଖିତ ଓ ଅଶାନ୍ତ ହୋଇ ସେଠାରୁ ଚାଲିଯାଏ। ରାଜା, ମୋର ମନ କ୍ରୋଧକୁ ଧାରଣ କରେନାହିଁ; ଏପରି କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ଶାପ ଦେବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ଏହି ମହାଯଜ୍ଞ ବିଷୟରେ ମୋର ସହିଷ୍ଣୁତା ଅଛି; ଆପଣଙ୍କ କୃପାରେ ଅବିରୋଧରେ ମୁଁ ମହାଫଳ ଲାଭ କରିପାରିବି। ମୁଁ ଦୁଃଖିତ ଓ ଶରଣାଗତ ହୋଇ ଆସିଛି, ଆପଣ ମୋତେ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ; ଶରଣାଗତଙ୍କୁ ତ୍ୟାଗ କରିବା ଧର୍ମଜନଙ୍କ ପାଇଁ ଅପବାଦ। ଆପଣଙ୍କର ଏକ ପୁତ୍ର ଅଛନ୍ତି—ଏକ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ, ସିଂହ ପରାକ୍ରମୀ, ଇନ୍ଦ୍ର ସମ ନାୟକ, ରାକ୍ଷସନାଶକ ରାମ। ଏହି ରାମ, ଯିଏ ସତ୍ୟ ଓ ପ୍ରଭାବରେ ଅଟୁଟ, ଶ୍ୟାମ କେଶଧାରୀ, ପ୍ରଥମଜ, ଏହି ନାୟକ ରାମଙ୍କୁ ମୋତେ ଦିଅନ୍ତୁ। ସେ, ମୋର ରକ୍ଷାରେ ଏବଂ ନିଜ ଦିବ୍ୟ ତେଜରେ, ଏହି ଦୁଷ୍ଟ ରାକ୍ଷସମାନେ ଉପରେ ଜୟଲାଭ କରିପାରିବ। ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ଏମିତି ଅନେକ ଓ ଅନନ୍ତ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେବି, ଯାହାରେ ସେ ତିନି ଲୋକରେ ସମ୍ମାନିତ ହେବେ। ଯେତେବେଳେ ସେ ମୁକାବିଲା କରିବେ, ରାତିରେ ଘୁରୁଥିବା ଦାନବମାନେ ତାଙ୍କୁ ସାମ୍ନା କରିପାରିବେ ନାହିଁ, ଯେପରି ଅତ୍ୟଧିକ ରୁଷ୍ଟ ସିଂହ ଦେଖି ମୃଗମାନେ ପଳାଇଯାନ୍ତି। କକୁତ୍ସ୍ଥ ବଂଶୀ ରାମ ଛାଡ଼ି ଅନ୍ୟ କେହି ଏହି ଦାନବମାନେ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କରିପାରିବେ ନାହିଁ, ଯେପରି ମଦୋନ୍ମତ୍ତ ହାତୀ ସାମ୍ନା କରିବାକୁ କେବଳ ସିଂହ ଶକ୍ତିଶାଳୀ। ଏହି ଦୁଷ୍ଟମାନେ ତାଙ୍କର ଶକ୍ତିରେ ଅତି ଅହଂକାରୀ, ଯୁଦ୍ଧରେ ମୃତ୍ୟୁସମ ଭୟଙ୍କର, ଖର ଓ ଦୂଷଣଙ୍କ ଦାସ। ରାମଙ୍କର ବାଣ ତାଙ୍କୁ ସହିପାରିବେ ନାହିଁ, ଯେପରି ଧୁଳି ଘନ ମେଘର ଅବିରତ ବୃଷ୍ଟିକୁ ସହିପାରିନଥିବା। ରାଜା, ପୁତ୍ର ପ୍ରେମରେ ଆପଣ ମନକୁ ଆବେଗିକ କରନ୍ତୁନାହିଁ; ଏହି ସଂସାରରେ କୌଣସି ଜିନିଷ ବଡ଼ ଆତ୍ମାଙ୍କୁ ଦେବାଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ ଏମିତି କିଛି ନାହିଁ। ମୁଁ ନିଶ୍ଚୟ ଜାଣେ—ଏହି ରାକ୍ଷସମାନେ ମୃତ ଭାବନ୍ତୁ; ଜ୍ଞାନୀମାନେ କାର୍ଯ୍ୟ ସମୟରେ ବିଲମ୍ବ କରନ୍ତି ନାହିଁ। ମୁଁ ରାମଙ୍କୁ ଜାଣେ, ବସିଷ୍ଠ ଓ ଅନ୍ୟ ଦୃଷ୍ଟିମାନ୍ୟ ମହାନ ମନ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ଜାଣନ୍ତି। ଯଦି ଆପଣଙ୍କ ମନରେ ଧର୍ମ, ମହତ୍ତ୍ୱ ଓ କୀର୍ତ୍ତି ବସିଥାଏ, ତେବେ ମୋ ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ଆପଣ ନିଜ ପୁତ୍ରକୁ ଦିଅନ୍ତୁ। ମୋର ଦଶ ରାତି ଯଜ୍ଞ ଅଛି, ଏହି ସମୟରେ ରାମ ଏହି ରାକ୍ଷସମାନେ ଯାହାମାନେ ମୋ ଶତ୍ରୁ ଓ ବିଘ୍ନକାରୀ, ତାଙ୍କୁ ବଧ କରିବେ। ଏଠାରେ ବସିଷ୍ଠ ଆଦି ଆପଣଙ୍କ ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ସମ୍ମତି ଦିଅନ୍ତୁ, ତାପରେ ରାମଙ୍କୁ ମୋତେ ଦିଅନ୍ତୁ। ରାଘବ, ଆପଣ କାଳକୁ ଜାଣନ୍ତି, କାଳ କେବେ ନିଜ ସୀମା ଚାଲିଯାଏନାହିଁ; ଏହିପରି ମୋ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ। ତେଣୁ ନିଜ ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ କରନ୍ତୁ, ଦୁଃଖରେ ମନକୁ ନ ଭରିବେ। ସମୟରେ କିଛି କ୍ଷୁଦ୍ର କାର୍ଯ୍ୟ ମଧ୍ୟ ଉପକୃତିକାରୀ ହୁଏ, କିନ୍ତୁ ଅସମୟରେ ବଡ଼ କାର୍ଯ୍ୟ ମଧ୍ୟ ଫଳଶୂନ୍ୟ ହୁଏ।” ଏହିପରି ଧର୍ମ ଓ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ କଥା କହି ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ଚୁପ୍ ହୋଇଗଲେ। ମହାମୁନିଙ୍କ ଏହି ଉଚ୍ଚ କଥା ଶୁଣି, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାଜା ନିରବ ରହିଲେ; କାରଣ ଅପୂରଣ ଇଚ୍ଛା ସହ ବୁଦ୍ଧିମାନ ଓ ଜଗତରେ କେହି ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୁଏନାହିଁ। ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କ ଏହି ଅନୁରୋଧ ଶୁଣି, ସିଂହ ସମ ରାଜା କିଛି ସମୟ ପାଇଁ ନିରବ ରହିଲେ, ଦୁଃଖରେ ଭରିଗଲେ, ଏବଂ ତାପରେ କହିଲେ, “ମୋର ଏହି କମଳନୟନ ରାମ ଏଖଣି ସୋଳହ ବର୍ଷ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇନାହିଁ; ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ରାକ୍ଷସମାନେ ସହ ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ ଦେଖୁନାହିଁ। ଏହି ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅକ୍ଷୌହିଣୀ ସେନା ମୋର, ମୁଁ ତାହାର ମାଲିକ; ଏହି ସେନାରେ ଘିରି ମୁଁ ମାଂସାଶୀ ଦାନବମାନେ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କରିବି। ଏମିତି ଶୂର ଓ ଶସ୍ତ୍ର କୁଶଳ ଦାସମାନେ ଅଛନ୍ତି, ଏବଂ ମୁଁ ଧନୁର୍ଧାରୀ ହୋଇ ସେମାନଙ୍କ ନାୟକ। ଏମାନେ ସହିତ ମୁଁ ଏପରି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଶତ୍ରୁମାନେ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କରିପାରିବି, ଯେପରି ସିଂହ ମଦୋନ୍ମତ୍ତ ହାତୀମାନେ ସହ। ଯୁବକ ରାମ ଯୁଦ୍ଧ ଚାଳିକାରେ ଶକ୍ତି-ଦୁର୍ବଳତା ଜାଣେନାହିଁ; ଅନ୍ତଃପୁର ଛାଡ଼ି ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଯୁଦ୍ଧଭୂମି ଦେଖିନାହିଁ। ସେ ପ୍ରମୁଖ ଅସ୍ତ୍ର ଜାଣେନାହିଁ, ଯୁଦ୍ଧ କୁଶଳ ନୁହେଁ; ଯୁଦ୍ଧ ରୂଷ୍ଟ ଯୋଦ୍ଧାଙ୍କ ଭୟଙ୍କର ଚାହାଣି ମଧ୍ୟ ଜାଣେନାହିଁ।