ରାମା, ଏକ ଦିନ ତୁମେ ଚିନ୍ତା କରିଥିଲା—“ମୋର ଏମିତି ଧାରଣା ଥିଲା, ଏମିତି ମୋର ନିଶ୍ଚୟ ଥିଲା”—ଏବଂ କୌଣସି କାର୍ଯ୍ୟର ଫଳ ପ୍ରାପ୍ତି ହେଲା। ଏହି ଚିନ୍ତା ଏବଂ ବିଚାର କୁ ‘ଭାଗ୍ୟ’ ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ଯେତେବେଳେ ଆମେ କହୁ—“ଏମିତି ହେଲା”, ଚାହିଦା ଅନୁଯାୟୀ କିମ୍ବା ଅଚାହିଦା ଫଳ ଆସିଲା—ଏହା ଏକ ଆଶ୍ୱାସନ ମାତ୍ର, ଏହି ଭାଗ୍ୟ ଏହିପରି ଏକ ଶବ୍ଦ ଅଟୁଟ ରହିଛି। ହେ ପ୍ରଭୁ, ତୁମେ ସମସ୍ତ ଧର୍ମର ଜ୍ଞାତା, ଆଗରୁ ଯେ କାର୍ଯ୍ୟ ସଞ୍ଚୟିତ ହୋଇଛି, ଏହି ଭାଗ୍ୟ ଭାବରେ କୁହାଯାଏ। ତୁମେ କିପରି ଏହାକୁ ଅନ୍ୟଥା କରିଛ? ରାଘବ, ତୁମେ ଭଲ କହିଛ; ଏବେ ଶୁଣ, ମୁଁ ସମସ୍ତ କଥା କହିବି, ଯେପରି ତୁମର ଧାରଣା ଦୃଢ଼ ହେବ—ଭାଗ୍ୟ ମାନେ କିଛି ନୁହେଁ। ପୂର୍ବରୁ ଯେ ଅଭିରୁଚି ଗଭୀର ଭାବେ ଅନ୍ତରେ ବସିଥିଲା, ଏହି ଅଭିରୁଚି କାର୍ଯ୍ୟର ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଏବେ ଲୋକମାନଙ୍କ ମାନେ ଫଳ ପ୍ରାପ୍ତ କରୁଛନ୍ତି। ପ୍ରାଣୀଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟ ସେମାନଙ୍କର ଅଭିରୁଚି ଅନୁସାରେ ସତ୍ୱରେ ହେଉଛି; ଅନ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ କିମ୍ବା ଅଭିରୁଚିର ଅଭାବ ହେଉନାହିଁ। ଯେଉଁ ଜଣେ ଗ୍ରାମ ଚାହେ, ସେ ଗ୍ରାମ ପାଉଛି; ଯେଉଁ ଜଣେ ନଗର ଚାହେ, ସେ ନଗର ପାଉଛି। ପ୍ରତିଜନ ନିଜ ଅଭିରୁଚି ଅନୁଯାୟୀ ପ୍ରୟାସ କରେ। ଏଠାରେ ଯେଉଁ କାର୍ଯ୍ୟ ଗଭୀର ନିଶ୍ଚୟ ସହ କରାଯାଇଥିଲା, ସେଗୁଡିକୁ ଏଠି ‘ଭାଗ୍ୟ’ ଭାବରେ କୁହାଯାଏ। ଏପରି, ଭାଗ୍ୟ ମାନେ ନିଜର କାର୍ଯ୍ୟ; କାର୍ଯ୍ୟ ମାନେ ଅଭିରୁଚିର ପକ୍ୱ ରୂପ। ଅଭିରୁଚି ମନରୁ ଭିନ୍ନ ନୁହେଁ, କାରଣ ମନକୁ ଏହି ଜନ କୁହାଯାଏ। ଯାହାକୁ ଭାଗ୍ୟ କୁହାଯାଏ, ସେ କାର୍ଯ୍ୟ ମାତ୍ର; କାର୍ଯ୍ୟ ମାନେ ମନ। ମନ ମାନେ ଜନ, ଏହି ଭାଗ୍ୟ ମନରୁ ଭିନ୍ନ ନୁହେଁ। ପ୍ରାଣୀର ମନ ଯାହା ପାଇଁ ଉଦ୍ୟମ କରେ, ସେ ନିଜ ପ୍ରୟାସରେ ଏହା ପାଉଛି, ଭାଗ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ନୁହେଁ। ମନ, ଚିତ୍ତ, ଅଭିରୁଚି, କାର୍ଯ୍ୟ, ଭାଗ୍ୟ, ନିଶ୍ଚୟ—ଏହି ସବୁ ଶବ୍ଦ ବୁଦ୍ଧିମାନ ଲୋକ ଜନର ନିଶ୍ଚୟ ପାଇଁ ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତି, ରାମା। ଏପରି ନିଶ୍ଚୟରେ ଯେଉଁ ଜଣେ ଦୃଢ଼ ଅଟୁଟ ରହେ, ସେ ସ୍ଥିର ଉଦ୍ୟମ କରେ ଏବଂ ଚାହିଦା ଫଳ ପାଉଛି। ଏପରି, ରାଘୁ ବଂଶର ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସମସ୍ତ କିଛି ନିଜ ପ୍ରୟାସରେ ହିଁ ମିଳେ, ଅନ୍ୟଥା ନୁହେଁ; ତେଣୁ, ଏହି ଶୁଭ ଉଦ୍ୟମ ତୁମର ହେଉ। ପୂର୍ବ ଅଭିରୁଚିର ଜାଲ ମୋତେ ଯେପରି ଚାଲାଏ, ମୁଁ ଏହି ଭାବରେ ରହିଛି, ମୁଁ ଅଶକ୍ତ—ମୁଁ କଣ କରିପାରିବି? ତେଣୁ, ରାମା, ତୁମେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମଙ୍ଗଳ, ନିତ୍ୟ ଏବଂ ପରମ ଲାଭ, ନିଜ ଉଦ୍ୟମ ଦ୍ୱାରା ପାଉଛ; ଅନ୍ୟଥା ନୁହେଁ। ଅଭିରୁଚିର ଦୁଇ ପ୍ରକାର ସଞ୍ଚୟ ଅଛି: ପୁଣ୍ୟ ଏବଂ ପାପ; ଏକ କିମ୍ବା ଦୁଇ, କିମ୍ବା ଉଭୟ, ପୂର୍ବରୁ ଅଛି, ରାମା। ଯଦି ଆଜି ତୁମେ ଶୁଭ ଅଭିରୁଚି ଦ୍ୱାରା ଚାଲିଛ, ତେବେ ଏହି ଶୁଭ ଦ୍ୱାରା ତୁମେ ଦୀର୍ଘ ଆବଦ୍ଧ ପରମ ଅବସ୍ଥାକୁ ପହଁଚିବ। ଯଦି ଅଶୁଭ ଭାବ ତୁମକୁ ଦୁଃଖରେ ବାନ୍ଧି ଦେଉଛି, ତେବେ ଏହି ପୂର୍ବ ଅଭିରୁଚିକୁ ତୁମ ଉଦ୍ୟମ ଦ୍ୱାରା ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଭାବେ ଅଟକାଇବାକୁ ପଡ଼ିବ। ତୁମେ ଶୁଧ୍ଧ ଚେତନା, ଜ୍ଞାନୀ, ଏହି ଜଡ଼ ଶରୀର ନୁହେଁ; ଯଦି ତୁମେ ଅନ୍ୟ ମନ ସହ ଏକତ୍ୱ ଭାବେ ଚିହ୍ନିବା, ତେବେ ତୁମେ କେଉଁଠି ଏବଂ କଣ? ଯଦି ଅନ୍ୟ କେଉଁ ଜଣେ ତୁମ ଜ୍ଞାନ କୁ ଉତ୍ପନ୍ନ କରେ, ତେବେ ତୁମ ଅନୁପସ୍ଥିତିରେ କେଉଁ ଜଣେ କରିପାରିବ? କେଉଁଠି ଏହି ଜ୍ଞାନ ଆସିବ? ତେଣୁ, ଅସ୍ଥିରତା ପ୍ରକୃତ ନୁହେଁ। ଅଭିରୁଚିର ନଦୀ ଶୁଭ ଏବଂ ଅଶୁଭ ପଥରେ ବହିଯାଏ; ମାନବ ଉଦ୍ୟମ ଏବଂ ସଚେତନତା ଦ୍ୱାରା ଏହାକୁ ଶୁଭ ପଥରେ ନେବା ଉଚିତ। ଯଦି ଅଶୁଭରେ ବିଲିନ୍ ହେବା, ତେବେ ଉଦ୍ୟମ ଏବଂ ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ମନକୁ ଶୁଭ ଦିଗରେ ଆଣିବାକୁ ପଡ଼ିବ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାମା। ଯଦି ଅଶୁଭରୁ ଦୂର ହେଉଛି, ଶୁଭକୁ ଯାଉଛି; ଅନ୍ୟଥା ମଧ୍ୟ ତାହା ହେଉଛି; ପ୍ରାଣୀର ମନ ପଶୁର ମନ ଭଳି, ସେହିଁପରି ସେହି ମନକୁ ସଦା ରକ୍ଷା କରିବା ଉଚିତ। ସମତା ଦ୍ୱାରା, ଶାନ୍ତି ଦ୍ୱାରା—ତ୍ୱରିତ ନୁହେଁ, କିନ୍ତୁ ଦୀର୍ଘ ସମୟରେ, ଦେଖଦେଖ ଏବଂ ପ୍ରୟାସରେ—ମନକୁ ଶିଶୁ ଭଳି ରକ୍ଷା କରିବା ଉଚିତ। ପୂର୍ବରୁ ଯେଉଁ ଅଭିରୁଚି ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହୋଇଥିଲା, ଶୁଭ କିମ୍ବା ଅଶୁଭ, ରାମା, ଏବେ ତୁମେ ଶୁଭ ଅଭିରୁଚିକୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ କର। ପୂର୍ବ ଅଭ୍ୟାସର ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଅଭିରୁଚି ଉଦ୍ଭବ ହେଲେ, ଏହା ଫଳ ଦେଇଛି ବୋଲି ଜାଣିବା, ଶତ୍ରୁ ନାଶ କରିବାର ଶକ୍ତି ରାମା। ଏବେ ମଧ୍ୟ ତୁମ ଅଭିରୁଚି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହେଉଛି, ଅପରାଧ ହୀନ ରାମା; ତେଣୁ ଅଭ୍ୟାସ ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଶୁଭ ଅଭ୍ୟାସ କର। ପୂର୍ବରୁ ଅଭ୍ୟାସ ଅଭାବରେ ଅଭିରୁଚି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହେଲେ, ଏବେ ମଧ୍ୟ ବଢ଼ିବ; କିନ୍ତୁ ଏହିପରି ନୁହେଁ, ପ୍ରିୟ ରାମା, ତୁମେ ଆନନ୍ଦିତ ରୁହ। ସନ୍ଦେହ ରହିଲେ ମଧ୍ୟ, ସଦା ଶୁଭ କୁ ଅଭ୍ୟାସ କର; ଏହି ଅଭିରୁଚିର ବୃଦ୍ଧିରେ, ଶୁଭ କୁ ଚେଷ୍ଟା କରିବାରେ କୌଣସି ଅପରାଧ ନାହିଁ। ଏହି ଜଗତରେ ଯାହା ଅଭ୍ୟାସ କରାଯାଏ, ସେହି ରୂପରେ ହୋଇଯାଏ; ଏହି କଥା ଜ୍ଞାନୀମାନେ ଶିଶୁ କାଳରୁ ଦେଖିଛନ୍ତି। ଏଠି ନିଜ ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ ଶୁଭ ଅଭିରୁଚିରେ ନିଜକୁ ଲଗାଅ, ଉତ୍ତମ ଉଦ୍ୟମରେ ଭରସା କରି ଏବଂ ପଞ୍ଚ ଇନ୍ଦ୍ରିୟକୁ ଜୟ କର। ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତୁମର ମନ ଅଭ୍ୟାସିତ ନୁହେଁ ଏବଂ ତୁମେ ସେ ଅବସ୍ଥାକୁ ଅନୁଭବ କରିନାହଁ, ଶିକ୍ଷକ ଏବଂ ଶାସ୍ତ୍ର ଅନୁସାରେ ନିଶ୍ଚୟ କରି କାର୍ଯ୍ୟ କର। ପରେ, ତୁମର ମନ ଦୂଷିତି ଦ୍ୱାରା ଜଳିଯିବ ଏବଂ ତୁମେ ସତ୍ୟକୁ ଜାଣିବା, ତେବେ ଏହି ଶୁଭ ଅଭିରୁଚିର ବହା ବି ତୁମେ ଛାଡ଼ି ଦେବା, ଅସକ୍ତ ହୋଇ। ଯେଉଁ ଉତ୍ତମ ଏବଂ ଉତ୍ତମ ଲୋକ ଅଭ୍ୟାସ କରନ୍ତି, ସେହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ କୁ ଅନୁସରଣ କର, ମନକୁ ଆନନ୍ଦରେ ରଖି, ସଦା ଦୁଃଖ ହୀନ ଅବସ୍ଥାକୁ ପାଉ; ଏବଂ ଏହାକୁ ଛାଡ଼ି, ଭଲ ଭାବେ ବସିବା। ତେଣୁ, ଉଦ୍ୟମରେ ଭରସା କର, ଏହା ତୁମର ନିତ୍ୟ ସାଥୀ ଏବଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ; ମନକୁ ଏକାଗ୍ର କରି ଏହି କଥା ଶୁଣ। ଅନ୍ତର ଉଦ୍ବେଗ ଏବଂ ଅଭିଲାଷାରେ ନିୟୁତ ଇନ୍ଦ୍ରିୟକୁ ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ତ୍ୱରିତ ନିୟମିତ କର, ସମତାରେ ଆଣ। ମୁଁ ତୁମକୁ ଏକ ସାରସଂଗ୍ରହ କହିବି, ଯାହା ମୁକ୍ତିର ଉପାୟ ଏବଂ ମାନବ ଉଦ୍ୟମର ଫଳ ଦେଉଛି, ଏହି ଜଗତ ଏବଂ ପରଲୋକର ଲାଭ ପାଇଁ।