ଏକ ଦିନ, ରାଜାଙ୍କ ଦ୍ୱାରରେ ଏକ ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ପୁରୁଷ ଦୃଶ୍ୟମାନ ହେଲେ, ଯିଏ ତରୁଣ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଚମକୁଥିଲେ, ତାଙ୍କର ଲାଲ ଜଟା ଅଗ୍ନିଶିଖା ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲା, ଏବଂ ଅପାର ତେଜ ସହ ପ୍ରଭାମାନ୍ ହେଉଥିଲେ। ସେ ଅଞ୍ଚଳଟିକୁ ବିବିଧ ପଙ୍ଖା, ପତାକା, ଘୋଡ଼ା, ହାତୀ, ସେନା ଏବଂ ଅସ୍ତ୍ର-ଶସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ କରିଥିଲେ, ତାଙ୍କର ତେଜରେ ସେଠା ସୁବର୍ଣ୍ଣ ପରି ଚମକୁଥିଲା। ତାପରେ ଦୂତ ନମ୍ରତା ସହିତ ରାଜାଙ୍କୁ ଖବର ଦେବାକୁ ଗଲେ—“ମହାରାଜ, ମହାମୁନି ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ଆସିଛନ୍ତି।” ଦଣ୍ଡଧାରୀ ଏହି କଥା କହିବା ସହିତ, ମହାନ ରାଜା ତାଙ୍କର ମନ୍ତ୍ରୀ ଓ ଉପରଜାଙ୍କ ସହ ତୁରନ୍ତ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ସିଂହାସନରୁ ଉଠିଲେ। ଅନେକ ରାଜାଙ୍କ ଓ ଅନୁଚରମାନେ ପଦଯାତ୍ରା କରୁଥିଲେ, ଏବଂ ବସିଷ୍ଠ ଓ ବାମଦେବ ସହ ଏହି ମହାନ ଅତିଥିଙ୍କ ସ୍ଥାନକୁ ଚାଲିଗଲେ। ସେଠାରେ ଯାଇ, ସେମାନେ ମୁନି ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କୁ ଦ୍ୱାରପଟେ ଦଢ଼ିଆ ସିଂହ ପରି ଦଢ଼ିଆ ଦେଖିଲେ। କୌଣସି ବିଶେଷ କାରଣରୁ, ସେ ଏ ଭୂମିରେ ଏମିତି ଏସିଥିଲେ—ଏକାଦିକ୍ତି ବ୍ରାହ୍ମଣତ୍ୱ ଏବଂ କ୍ଷତ୍ରିୟ ଶକ୍ତିର ସମ୍ମିଳିତ ତେଜ ସହିତ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଚମକୁଥିଲେ। ତାଙ୍କ ଦୁଇ କାନ୍ଧରେ ଜଟା ବନ୍ଧା ଥିଲା, ଯାହା ତାପସ୍ୟା ଏବଂ କାଳର ପ୍ରଭାବରେ ଦରୁଣ ହୋଇଯାଇଥିଲା, ସେ ମଣ୍ଡପରେ ଧୂସର ମେଘରେ ଆବୃତ ପାହାଡ଼ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ। ତାଙ୍କ ମନ ଶାନ୍ତ ଏବଂ ରୂପ ଉଜ୍ୱଳ, ଅକ୍ଷୁଣ୍ଣ ତେଜ ଓ ମହିମାରେ ଅଦ୍ୱିତୀୟ। ସେ ଦୟାମୟ ଏବଂ ଭୟଜନକ, ଶାନ୍ତ ଏବଂ ତୀବ୍ର, ତାଙ୍କର ଅପାର ତେଜ ଦେଖି ସମସ୍ତେ ପ୍ରଭାବିତ ହେଉଥିଲେ। ତାଙ୍କ ହାତରେ ଏକ ମୃଦୁ ବୀଣା ଥିଲା, ମନ ଅକ୍ଷୟ, ଏବଂ ତାଙ୍କ ସହ ଏକ ଦୋଷରହିତ ମିତ୍ର ଥିଲେ—ଅନନ୍ତ ଆୟୁଷ୍ୟ। ତାଙ୍କ ହୃଦୟ ଦୟାରେ ବିପ୍ଳବିତ, ସ୍ପଷ୍ଟ ଓ ମୃଦୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ସେ ଲୋକମାନେ ଉପରେ ନେକ୍ତର ବର୍ଷା କରୁଥିଲେ। ତାଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟି କେବେ ଚମକୁଥିଲା, କେବେ ଗଢ଼ା, ଉଚ୍ଚ ଭୃକୁଟି ସହିତ ଅନେକଙ୍କ ହୃଦୟରେ ଆନନ୍ଦ ଓ ଭୟ ଦୁହିଁ ଦେଉଥିଲେ। ମହାମୁନିଙ୍କୁ ଦୂରରୁ ଦେଖି ରାଜା ଶିର ନମାଇ ନମସ୍କାର କଲେ, ମୁକୁଟ ଭୂମିକୁ ଛୁଇଁଲା। ମୁନି ମଧ୍ୟ ରାଜାଙ୍କୁ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଯେପରି ଶୁଭେଚ୍ଛା ଦେଇଥାଏ, ସେପରି ମଧୁର ଓ ଉଚ୍ଚ ଶବ୍ଦରେ ଅଭିବାଦନ କଲେ। ତାପରେ ବସିଷ୍ଠଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ସମସ୍ତ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଅନୁଷ୍ଠାନ ଓ ସମ୍ମାନ ସହ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କୁ ଅଭିବାଦନ କଲେ। ସେମାନେ କହିଲେ—“ହେ ମହାନ, ଆପଣଙ୍କ ଆଗମନରେ ଆମେ ଅଭିଭୂତ, ଯେପରି ରବିରେ କମଳ ଖିଲିଯାଏ। ଆପଣଙ୍କ ଦର୍ଶନରେ ଆମେ ଆଜି ଏହି ଅନାଦି, ଅଚଳ ଓ ଅକ୍ଷୟ ଆନନ୍ଦକୁ ଅନୁଭବ କରୁଛୁ। ନିଶ୍ଚୟ ଆଜି ଆମେ ଧର୍ମାନୁଷ୍ଠାନରେ ସ୍ରେଷ୍ଠ ହେବାର ଯୋଗ୍ୟ ହୋଇଛୁ, କାରଣ ଆପଣଙ୍କ ଆଗମନ ଆମ ଧର୍ମର ଫଳ।" ଏଭଳି କଥା ହେଉଥିବାବେଳେ, ରାଜାମାନେ ଓ ମହାମୁନିମାନେ ସଭାଗୃହରେ ଆସନ ଗ୍ରହଣ କଲେ। ମହାମୁନିଙ୍କ ତେଜ ଓ ଭୟମିଶ୍ରିତ ମୁଖାମଣ୍ଡଳ ଦେଖି ରାଜା ଆନନ୍ଦରେ ଚମକୁଥିବା ମୁହଁରେ ନିଜେ ଅର୍ଘ୍ୟ ଦେଲେ। ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ଶାସ୍ତ୍ରାନୁସାରେ ଅର୍ଘ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କରି, ରାଜାଙ୍କୁ ପରିକ୍ରମା କରି ମାନ୍ୟତା ଦେଲେ। ରାଜାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ ହୋଇ, ମୁନି ଆନନ୍ଦର ଚିହ୍ନ ସହ ରାଜାଙ୍କ ସୁସ୍ଥତା ପ୍ରସ୍ନ କଲେ। ବସିଷ୍ଠଙ୍କ ସହ ମିଳି ତାଙ୍କୁ ଅଭିବାଦନ କରି, ତାଙ୍କ ସୁସ୍ଥତା ଜିଜ୍ଞାସା କଲେ। ପରସ୍ପର ମର୍ଯ୍ୟାଦା ଓ ଆନନ୍ଦ ସହ ବସି, ସମସ୍ତେ ରାଜମହଳକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ସେମାନେ ନିଜ-ନିଜ ଆସନରେ ବସିଲେ, ଏବଂ ପ୍ରତ୍ୟେକଙ୍କ ତେଜ ଅନ୍ୟ ଅନ୍ୟଙ୍କୁ ବଢ଼ାଇ ଦେଉଥିଲା। ସମ୍ମାନ ସହ ପ୍ରସ୍ନ କଲେ—“ଆପଣ କେମିତି ଅଛନ୍ତି?” ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କୁ ପାଦ୍ୟ, ଅର୍ଘ୍ୟ ଓ ଗୋଧନ ଦେଇ ବାରମ୍ବାର ସମ୍ମାନ କରାଗଲା। ତାପରେ ରାଜା ହସ୍ତଜୋଡ଼ି ଏବଂ ଶୁଦ୍ଧ ହୃଦୟରେ କହିଲେ—“ଆପଣଙ୍କ ଆଗମନ ଯେପରି ଅମୃତର ଆଗମନ, ଦୁର୍ଭିକ୍ଷରେ ବର୍ଷା, କିମ୍ବା ଅନ୍ଧଙ୍କୁ ଦୃଷ୍ଟି ମିଳିବା ପରି। ଯେପରି ଆକାଂକ୍ଷିତ ଧନ ଲାଗିଥିବା, ନିର୍ସନ୍ତାନଙ୍କୁ ପୁଅ ହେବା, କିମ୍ବା ସ୍ୱପ୍ନରେ ଦେଖିଥିବା ଜିନିଷ ଜାଗ୍ରତରେ ପାଇବା—ଆପଣଙ୍କ ଆଗମନ ତାହା ପରି ଆନନ୍ଦଦାୟକ। ଯେପରି ଚାହିଁଥିବା ଜିନିଷ ମିଳିବା, ପ୍ରିୟଜନ ଆସିବା, କିମ୍ବା ହରାଇଥିବା ଦ୍ରବ୍ୟ ମିଳିବା, ତେଉଁପରି ଆପଣଙ୍କ ଆଗମନ ଆମ ପାଇଁ ହୁଏ। ଆକାଶ ଚଢ଼ିବାର ଆନନ୍ଦ, କିମ୍ବା ମୃତ ଭାବିଥିବା ଲୋକ ଫେରିଆସିବାର ଆନନ୍ଦ ଯେପରି, ମହାମୁନି, ଆପଣଙ୍କୁ ଦେଖି ସେହିପରି ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବୁଛି। ବ୍ରହ୍ମଲୋକର ବାସିନ୍ଦା ଥିବା ଏମିତି ମହାପୁରୁଷଙ୍କ ଉପସ୍ଥିତିରେ କିଏ ଆନନ୍ଦିତ ହେବେ ନାହିଁ? ଆପଣଙ୍କ ଆଗମନ ଏମିତି ଅମୂଲ୍ୟ; ଏହା ସତ୍ୟ। ଆପଣଙ୍କର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଆଶା କ’ଣ? ମୁଁ କ’ଣ କରିପାରିବି? ଆପଣ ମୋ ପାଖରେ ସମ୍ମାନ ଯୋଗ୍ୟ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ। ଆପଣ ରାଜର୍ଷି ଭାବେ ମାନ୍ୟ, ତାପସ୍ୟାରେ ଆମ ଜନମ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ବ୍ରହ୍ମର୍ଷି ଦଶା ଅପ୍ରାପ୍ୟ, ତଥାପି ଆମେ ଆପଣଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରୁଛୁ। ଯେପରି ଗଙ୍ଗାଜଳର ସ୍ନାନ ଆନନ୍ଦ ଦେଇଥାଏ, ତେଉଁପରି ଆପଣଙ୍କ ଦର୍ଶନ ମୋ ମନକୁ ଶିତଳ କରେ। ଆପଣ ରାଗ, ଭୟ, ଦ୍ୱେଷରୁ ମୁକ୍ତ, ନିର୍ଲିପ୍ତ ଓ ଅକ୍ଷତ—ମହାମୁନି, ଆପଣ ଆସିଥିବା ଏହା ଅଦ୍ୱିତୀୟ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ। ମୁଁ ନିଜକୁ ଶୁଦ୍ଧ ଓ ଦୃଢ଼ ଅନୁଭବ କରୁଛି, ଯେପରି ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ଜଳରେ ବିମ୍ବିତ। ଆପଣଙ୍କ ଆଗମନ ମୋ ପାଖରେ ମନେ ହୁଏ, ନିଜେ ବ୍ରହ୍ମା ଆସିଛନ୍ତି; ଆପଣଙ୍କ ଦର୍ଶନରେ ମୁଁ ପବିତ୍ର ଓ ଧନ୍ୟ। ଆପଣଙ୍କ ଆଗମନର ଫଳରେ ମୋ ହୃଦୟ ଆନନ୍ଦିତ; ଆଜି ମୋର ଜନ୍ମ ସାର୍ଥକ ହେଲା, ମୋ ଜୀବନ ଧନ୍ୟ ହେଲା।” ଏଭଳି ଶ୍ରଦ୍ଧା ଓ ଆନନ୍ଦରେ, ସମସ୍ତେ ମହାମୁନି ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କୁ ଅର୍ପଣ କରି, ତାଙ୍କ ଉପସ୍ଥିତିରେ ଆପ୍ଲୁତ ହୋଇ ରହିଲେ।