सुतालोत्तालनाराचराजिरेचितचारणम् । कल्पाभ्रपटलासारधारादलितपर्वतम्
त्या वाटांवर स्वर्गसुंदरी आणि राक्षस ये-जा करतात, आणि घनदाट मेघांच्या धारा ज्या पर्वतांवर कोसळतात, त्यामुळे ते डोंगर फोडले गेले आहेत.
मुष्टिप्रहारपिष्टांसमत्तैरावणवारणम् । महाशनिविनिष्पेषपिष्टोड्डीनकुलाचलम्
त्या प्रदेशातील हत्तींच्या अंगावर मुष्टीचे प्रहार होतात, आणि मोठ्या उल्कापातामुळे तिथले डोंगरांचे रांगा चुरडून विखुरल्या जातात.
कुपिताग्निज्वलज्ज्वालाजालैर् ज्वलितदानवम् । एकाञ्जलिपुटानीतसमुद्रोत्सादितानलम्
त्या ठिकाणी राक्षस ज्वलंत, संतप्त अग्नीच्या जाळ्यांनी भाजले जातात, आणि एका हाताच्या ओंजळीने उचललेली आग समुद्रासारखी उसळून वर येते.
चान्द्रशैत्यादिसम्भारशिलीकृतमहाजलम् । वनव्यूहेन्धनाग्न्यर्चिर्द्राविताम्बुशिलोच्चयम्
चंद्राच्या गारव्यामुळे त्याचं विशाल पाणी गोठतं, आणि वनातील ज्वाळांनी त्या दगडांचे ढीग वितळतात.
अस्त्रनिर्मितदुर्वारतमःकल्पान्तरात्रिकम् । मायासूर्यगणोद्द्योतपीतातनुतमःपटम्
शस्त्रांनी निर्माण झालेल्या घनदाट अंधाराने त्याची प्रलयाची रात्र भरून गेलेली असते, आणि मायेच्या सूर्याच्या तेजाने त्याचा हलका काळोखाचा पडदा नाहीसा होतो.
मायाग्निवर्षनिपतत्कल्पान्तगणवर्षणम् । सध्रीङ्काराग्निपवनशस्त्रसङ्घट्टकर्षणम्
मायेच्या आकाशातून प्रलयाच्या ज्वाळांचा पाऊस कोसळतो, आणि त्याचे वादळ अग्नी, वारा आणि शस्त्रांच्या संघर्षाने उठतात.
वज्रवर्षविनिर्धूतशैलवर्षास्त्रसम्भवम् । निद्राबोधास्त्रयुद्धाढ्यं सवर्षावग्रहास्त्रकम्
वज्रांच्या पावसाने डोंगरांचे पाणी झटकून टाकले जाते, आणि त्याच्या युद्धांत झोप, जागरण, पाऊस आणि ग्रहांच्या अस्त्रांचा समावेश असतो.
वहत्क्रकचवृक्षास्त्रं जलाग्न्यस्त्ररणान्वितम् । ब्रह्मास्त्रयुद्धविषमं तमस्तेजोऽस्त्रशारितम्
करकट्याच्या शस्त्राने, झाडे तोडण्याच्या शस्त्राने, पाणी आणि अग्नी यांच्या अस्त्रांनी, तसेच ब्रह्मास्त्राच्या भयंकर युद्धाने निर्माण झालेला संकंट, या सर्वांना तेजाच्या अस्त्राच्या प्रकाशाने जिंकले गेले.
अस्त्रोद्गीर्णायुधानीकनीरन्ध्रसकलाम्बरम् । शिलावर्षास्त्रवलितं वह्निवर्षास्त्रभासुरम्
अस्त्रांनी सोडलेल्या शस्त्रांच्या सैन्यांनी आकाश पूर्णपणे भरून गेले होते, दगडांचा वर्षाव आणि अग्नीच्या अस्त्रांच्या तेजाने ते उजळून निघाले होते.
पताकामृष्टशशिकैश् चक्रचीत्कारगर्जितैः । मुहूर्तेन रथैर् लङ्घितोदयास्तमयाचलम्
पताका चंद्रप्रकाशाने उजळलेल्या, फिरत्या चक्रांच्या गजराने निनादलेले, क्षणात रथांनी सूर्योदय आणि सूर्यास्ताच्या पर्वतांना ओलांडले.
वज्रप्रहाराविरतम्रियमाणमहासुरम् । शुक्रामरमहाविद्याजायमानापरासुरम्
वज्राच्या सतत प्रहारांनी मोठे असुर मरू लागले, तर शुक्र आणि देवांच्या महान विद्या वापरून दुसरे असुर जन्म घेत होते.
शुभग्रहमहाकेतुपालितानाम् इतस् ततः । उत्पातमङ्गलौघानां युद्धैर् उद्धतकन्धरम्
शुभ ग्रह आणि मोठ्या धूमकेतूंनी राखलेल्या या रणभूमीत, जागोजागी अपशकुन आणि शुभशकुन यांच्या गर्दीने, उग्र युद्धांनी वातावरण भारले होते.
साद्रिखोर्वीसमुद्रद्यु जगद् रुधिरवारिभिः । फुल्लैककिंशुकवनं कुर्वद् दुर्वारवैरतः
डोंगर, समुद्र आणि आकाशासह सगळं जग शत्रुत्वाच्या प्रचंड लाटेमुळे रक्ताच्या प्रवाहांनी भरून गेलं होतं, जणू एकच किंशुक फुलांनी बहरलेलं जंगल दिसत होतं.
पर्वतप्रतिमासङ्ख्यशवपूर्णमहार्णवम् । समग्रतरुशाखांसलम्बलोलमहाशवम्
त्या विशाल समुद्रात पर्वताएवढ्या संख्येने मृतदेह तरंगत होते, आणि मोठाले मृतदेह झाडांच्या फांद्या आणि खोडांवर लटकत, हेलकावत होते.
नीयमानैस् स्ववाताक्तैः पक्षपुष्पलसत्फलैः । तालोत्तालैश् शरव्रातवनैर् व्याप्तनभस्तलम्
वाऱ्याच्या झोताने उडणाऱ्या, पंख, फुलं आणि फळं लावलेल्या उंच ताडांची झाडं आणि बाणांच्या जंगलांनी आकाश पूर्ण भरून गेलं होतं.
पर्वतप्रतिमासङ्ख्यकबन्धवनबाहुभिः । नृत्यद्भिः पतिताम्भोदविमानसुरतारकम्
डोंगराएवढ्या मृतदेहांच्या राशींसारख्या असंख्य हातांनी नाचणाऱ्या अप्सरा आणि तारे आपल्या आकाशातील रथांतून खाली पडून पाण्यात बुडाल्या.
शरशक्तिगदाप्रासपट्टिसप्रोतपर्वतम् । लोकसप्तकविभ्रष्टकुड्यखण्डाचिताम्बरम्
बाण, भाले, गदा, शूल आणि तलवारींनी पर्वत छिद्रून गेले होते; सातही लोकांचे भिंतीचे तुकडे आकाशात विखुरलेले होते.
अनारतरसन्मत्तकल्पाभ्रदृढदुन्दुभि । पृष्ठशब्दश्रवोन्नादपातालतलवारणम्
सतत आणि मद्यधुंद अवस्थेत वाजणाऱ्या मोठ्या नगाऱ्यांचा गडगडाट असा घुमत होता की, जणू पाताळातील हत्तीही हादरून गेले.
विनायककराकृष्टदीर्घदानवपर्वतम् । एकदिक्तटनिस्स्पन्दसिद्धसाध्यमरुद्गणम्
विनायकासारख्या बलाढ्य दैत्यांच्या हातांनी ओढून आणलेले मोठे पर्वत फेकले जात होते; आणि दुसऱ्या बाजूला सिद्ध, साध्य आणि वायुदेवांच्या गणांनी एकदम स्तब्ध उभे राहिले होते.
पलायमानगन्धर्वकिन्नरामरचारणम् । शवीभूतक्षतक्षीणपतद्गन्धर्वनायकम्
गंधर्व, किन्नर, देव आणि आकाशातील ऋषी सगळीकडे पळाले; त्यांचे प्रमुख जखमी होऊन, थकून, निष्प्राण होऊन जमिनीवर कोसळले.
किञ्चिल्लब्धजयप्रायदैत्यदानवमण्डलम् । दूयमानसुरानीकम् एकान्तोद्विग्नवासवम्
दैत्य आणि दानवांचा समूह थोडीशीच विजय मिळवू शकला, पण तेही जवळजवळ नष्ट झाले; देवांची सेना तुटून पडली होती आणि इंद्र एकटाच फार चिंतेत उभा होता.
उत्तराशामिलद्वह्निरक्तहेतिबृहत्प्रभम् । प्रतिक्षणं लसद्दाहप्रकाशतिमिरोल्बणम्
उत्तर दिशेला, रक्ताळलेल्या शस्त्रांनी उजळलेली एक प्रखर ज्वाळा सतत चमकत होती, तिच्या तेजाने अंधार नाहीसा होत होता.
ववुर् अशनिनिपातपिण्डिताङ्गा दलितशिलाशकला दिशां मुखेषु । प्रलयसमयसूचकास् सुराणाम् उरुतरघर्घरघस्मरास् समीराः
भीषण फुत्कार करणाऱ्या मोठ्या सर्पांसारख्या वारे दिशांना घोंगावत होते, त्यांच्या जोराने वीज पडून तुकडे झालेले दगड आणि मृतदेह इकडेतिकडे उडत होते—हे सगळं देवांसाठी प्रलयाची चिन्हं होती.
वहत्स्व् असृक्प्रवाहेषु गङ्गापूरेष्व् इवाम्बरात् । दाम्नि वेष्टितदेवौघे मुक्तक्ष्वेडाघनारवे
रक्ताच्या ओघळत्या धारांमध्ये, जणू काही गंगेचा पूर आकाशातून वाहतो आहे, देवांच्या झुंडी दोरीने घट्ट बांधलेल्या होत्या आणि त्या मुक्त झाल्यावर वीजेच्या गडगडाटासारखा मोठा आवाज करत होत्या.
व्याले निजकराकृष्टिपिष्टसर्वसुरालये । कटे कठिनसंरम्भसङ्गराच्छादितामरे
त्या सर्पाने आपल्या हाताने सर्व देवांचे निवासस्थान पकडून चिरडले आणि कमरेभोवती झालेल्या कठीण युद्धाच्या गोंधळात कमळ पूर्णपणे झाकले गेले.
ऐरावणे क्षीणमदे पलायनपरायणे । प्रवृद्धे दानवानीके मध्याह्न इव भास्करे
ऐरावताचा गर्व कमी झाला होता आणि तो पळून जाण्याच्या तयारीत होता, तेव्हा वाढलेल्या दैत्यांच्या सैन्याने त्याला वेढले, जणू दुपारच्या सूर्याभोवती ढगांची गर्दी जमली आहे.
पतितार्धायुधाङ्गानि प्रस्रवद्रुधिराणि च । पयांसीव विसेतूनि देवसैन्यानि दुद्रुवुः
देवतांच्या सैन्याची शस्त्रे आणि अवयव खाली पडली होती, रक्त वाहत होते, आणि ते सर्व जण जणू फुटलेल्या धरणातून पाणी वाहून जाते तसे पळून गेले.
दामव्यालकटास् तानि चिरम् अन्तर्हितान्य् अपि । अनुजग्मुर् लसन्नादम् इन्धनानीव पावकाः
ती दोरखंडं, साप आणि कमरपट्टे, बऱ्याच काळ लपलेली असली तरी, मोठ्या आवाजात जणू ज्वाळा जशी इंधनाच्या मागे धावतात तशी त्यांच्या मागे गेली.
अन्विष्टान् अपि यत्नेन नालभन्तासुरास् सुरान् । घनजालवनोड्डीनान् सिंहा हरिणकान् इव
राक्षसांनी खूप शोधूनही, त्यांना देव सापडले नाहीत, जशी सिंह दाट ढगांच्या जाळीत उडालेल्या हरणांना शोधू शकत नाहीत.
अलब्धेष्व् अमरौघेषु दामव्यालकटास् तदा । जग्मुः पातालकोशस्थं प्रभुं प्रमुदिताशयाः
देवतांचा समूह सापडला नाही म्हणून ती दोरखंडं, साप आणि कमरपट्टे आनंदाने पाताळातील आपल्या स्वामीकडे गेले.