घोरं समभवद् युद्धं देवदानवसैन्ययोः । रोदोरन्ध्रोडुम्बरान्तर् महामषकसङ्घयोः
देव आणि दानव यांच्या सैन्यांमध्ये भीषण युद्ध पेटले, जसे उंबराच्या ढोलीत मोठ्या डासांचे थवे एकमेकांवर आदळतात.
अथोदपतद् उन्नासैर् लोकपालेभमण्डलैः । कल्पाभ्रैः पूरिताकारो दारुणस् समरारवः
तेव्हा लोकपालांनी आपल्या उंच ध्वजांसह आकाश व्यापले आणि प्रलयाच्या काळातील मेघांसारखा भयंकर युद्धाचा गजर सर्वत्र पसरला.
पिण्डग्रहेण नभसि भूभाग इव कुट्टिमम् । मुष्टिग्राह्यो महामेघमन्थरोदरपीवरः
आकाशात जणू पृथ्वीचा एक भाग उचलल्यासारखा, मोठा आणि दाट मेघ दिसू लागला, जो पर्वताच्या पोटात बलाढ्य मुठीने घुसळल्यावर फुगल्यासारखा होता.
प्रथमापातसम्पिष्टशस्त्रशैलरटत्तटः । स्फुटद्धृदयनिस्सत्त्वकर्कशाक्रन्दघर्घरः
पहिल्याच झटक्यात शस्त्रं आणि डोंगर एकमेकांवर आदळले, तेव्हा त्यांच्या धडकेतून भीषण, कठीण आणि काळजाचा थरकाप उडवणारा आवाज निघाला, जणू जिवंतपणाचं सारच निघून गेलंय आणि फक्त दुःखाचा आक्रोश उरला आहे.
प्रलयप्रत्ययोल्लासिकल्पाभ्रारवबृंहणः । द्वादशादित्यसङ्घट्टद्रवत्काञ्चनसन्निभः
तो आवाज जणू प्रलयाच्या काळातल्या मेघांसारखा आकाशभर पसरला आणि बारा सूर्यांनी एकत्रितपणे वितळवलेल्या सोन्यासारखा तेजस्वी दिसू लागला.
ब्रह्माण्डकुड्यसङ्घट्टात् परावृत्यावनिं गतः । महास्रोतःपयःपूरस् सेत्वाहत इवाकरम्
विश्वाच्या भिंतींना धडकून तो आवाज मागे वळला आणि पृथ्वीवर पडला, जणू मोठ्या पुराच्या पाण्याने धरण फोडून खाणीत घुसावं तसा.
चलत्सपक्षशैलेन्द्रपक्षवातबलध्वनिः । कठिनापूरणोड्डीनस्फुटच्छैलेन्द्रकन्दरः
पंख असलेल्या पर्वतांना झोडणाऱ्या वाऱ्याच्या जोरदार गडगडाटासारखा तो गोंगाट होता, आणि त्या कठीण, पाण्याने भरलेल्या डोंगरांच्या तुटलेल्या गुंफांमध्ये तो घुमत राहिला.
मन्दरोद्धूतदुग्धाब्धिसङ्क्षोभसदृशांशकः । प्रतिश्रुद्घुङ्घुमास्फोटघट्टितद्वीपजन्तुभूः
मंदार पर्वताने समुद्र ढवळल्यासारखा प्रचंड गोंधळ झाला, त्यामुळे बेटांवर आणि तिथल्या प्राण्यांमध्ये मोठा आवाज आणि धडामधड झाली.
सेनयोः क्रुद्धयोर् आसीद् युद्धम् उद्धतदानवम् । निष्पिष्टनगरग्रामगिरिकाननमानवम्
दोन्ही संतप्त सैन्यांमध्ये राक्षसी रागाने भरलेले भीषण युद्ध पेटले, ज्यात नगरे, खेडी, डोंगर, जंगलं आणि माणसं चिरडली गेली.
महाहेतिशतच्छिन्नदानवाचलपूर्णदिक् । अन्योऽन्यहतहेत्यद्रिचूर्णपूर्णाम्बरोदरम्
शेकडो मोठ्या अस्त्रांनी कापलेले डोंगर आणि दैत्यांनी सगळ्या दिशा भरून गेल्या; एकमेकांच्या हल्ल्याने तुटलेल्या शस्त्रं आणि दगड यांचा धूर आकाशात भरून राहिला.
भुसुण्डीमण्डलास्फोटस्फुटन्मेरुशिरश्शतम् । शरमारुतनिर्लूनदैत्यदेवासुराम्बुजम्
भुसुंडींच्या जोरदार धडकेत मेरूच्या शेकडो शिखरांचा चुराडा झाला; बाणांच्या वाऱ्याने दैत्य, देव, असुर आणि कमळ सगळे उडून गेले.
चक्रावर्तशतभ्रान्तदेवदैत्यजरत्तृणम् । सेनाप्रवाहकल्लोलवलनावलिताम्बरम्
असंख्य रथांच्या चाकांनी उडालेल्या धुळीने, देव-दानवांनी तुडवलेल्या गवताने आणि सैन्यांच्या लाटांसारख्या गर्दीने आकाश पूर्णपणे झाकलं गेलं होतं.
हेत्यद्रिपातनिष्पिष्टपतद्वैमानिकव्रजम् । हस्तानीताब्धिवार्योघप्लावितव्योमपत्तनम्
शस्त्रांनी आणि पर्वतांनी चिरडून आकाशातून देवांचे समूह खाली पडले, आणि हत्तींच्या मदतीने आणलेल्या समुद्राच्या पाण्याने आकाश जलमय झालं.
वहन्महास्त्रावर्तासिशूलशक्तिनदीशतम् । शैलपक्षोद्भटास्फोटजडब्रह्माण्डमण्डपम्
महाशस्त्रांच्या, तलवारींच्या, भाल्यांच्या शेकडो नद्या वाहू लागल्या, पर्वतांच्या पंखांनी फोडून टाकलेले विश्वाचे गुमट त्या प्रवाहात वाहून गेले.
दैत्यपार्ष्णिप्रहारौघपतल्लोकेशपत्तनम् । नारीहलहलारावरवत्कनकमन्दिरम्
दानवांच्या टाचा लागून वारंवार पडणाऱ्या आघातांनी लोकपालांची नगरे कोसळली, आणि सुवर्णमहालांत स्त्रियांच्या गोंगाटाने गगनभर गूंज उठली.
लुठद्दैत्याचलोद्धूतमत्तार्णवजलाद्रिभिः । धौतरक्तनभोयोधमुक्तनादद्रवद्व्रजम्
दैत्यांच्या सैन्यांना वेड्या समुद्राच्या लाटा आणि पर्वतांनी फेकून दिलं होतं, ते जमिनीवर लोळत होते. त्यांच्या रक्ताच्या प्रवाहांनी आकाश धुतलं गेलं आणि त्यांच्या किंकाळ्यांनी आकाश दुमदुमून गेलं.
लोकपानेकपाम्भोदच्छन्नच्छन्नार्यमान्वितम् । पुनस् सुरासुरोद्द्योतैर् दृष्टसैन्यकुलाकुलम्
अनेक समुद्रांच्या पाण्याने झाकलेली आणि सज्जनांनी भरलेली ही पृथ्वी, पुन्हा एकदा देव आणि दैत्यांच्या तेजाने उजळून, सैन्यांनी गजबजलेली दिसू लागली.
सपक्षपर्वताकारदानवाद्रिगमागमैः । वहत्पचपचाशब्दभूरिभाङ्करभीषणम्
पंख असलेल्या पर्वतांसारख्या दैत्यपर्वतांच्या येण्या-जाण्याने आणि विध्वंसाच्या भयंकर आवाजांनी ती भूमी अत्यंत भीषण आणि भयावह झाली.
आयुधाद्रिविभिन्नाग्रदैत्यपर्वतनिर्झरैः । रक्तैर् अरुणिताशेषवसुधार्णवपर्वतम्
शस्त्रांनी आणि दगडांनी फोडलेल्या दैत्यपर्वतांच्या कडांमधून वाहणाऱ्या रक्ताच्या प्रवाहांनी संपूर्ण पृथ्वी, समुद्र आणि पर्वत लालबुंद झाले.
उत्सन्नराष्ट्रनगरविपिनग्रामगह्वरैः । वृतासङ्ख्यासुरेभाश्वमनुष्यरथपर्वतम्
ती राज्ये, नगरे, अरण्ये, खेडी आणि डोंगरातील गुहा या सर्व ठिकाणी पडझड झालेली असून, तिथे असंख्य राक्षस, हत्ती, घोडे, माणसे, रथ आणि डोंगर यांनी ते ठिकाण वेढलेले आहे.
सुतालोत्तालनाराचराजिरेचितचारणम् । कल्पाभ्रपटलासारधारादलितपर्वतम्
त्या वाटांवर स्वर्गसुंदरी आणि राक्षस ये-जा करतात, आणि घनदाट मेघांच्या धारा ज्या पर्वतांवर कोसळतात, त्यामुळे ते डोंगर फोडले गेले आहेत.
मुष्टिप्रहारपिष्टांसमत्तैरावणवारणम् । महाशनिविनिष्पेषपिष्टोड्डीनकुलाचलम्
त्या प्रदेशातील हत्तींच्या अंगावर मुष्टीचे प्रहार होतात, आणि मोठ्या उल्कापातामुळे तिथले डोंगरांचे रांगा चुरडून विखुरल्या जातात.
कुपिताग्निज्वलज्ज्वालाजालैर् ज्वलितदानवम् । एकाञ्जलिपुटानीतसमुद्रोत्सादितानलम्
त्या ठिकाणी राक्षस ज्वलंत, संतप्त अग्नीच्या जाळ्यांनी भाजले जातात, आणि एका हाताच्या ओंजळीने उचललेली आग समुद्रासारखी उसळून वर येते.
चान्द्रशैत्यादिसम्भारशिलीकृतमहाजलम् । वनव्यूहेन्धनाग्न्यर्चिर्द्राविताम्बुशिलोच्चयम्
चंद्राच्या गारव्यामुळे त्याचं विशाल पाणी गोठतं, आणि वनातील ज्वाळांनी त्या दगडांचे ढीग वितळतात.
अस्त्रनिर्मितदुर्वारतमःकल्पान्तरात्रिकम् । मायासूर्यगणोद्द्योतपीतातनुतमःपटम्
शस्त्रांनी निर्माण झालेल्या घनदाट अंधाराने त्याची प्रलयाची रात्र भरून गेलेली असते, आणि मायेच्या सूर्याच्या तेजाने त्याचा हलका काळोखाचा पडदा नाहीसा होतो.
मायाग्निवर्षनिपतत्कल्पान्तगणवर्षणम् । सध्रीङ्काराग्निपवनशस्त्रसङ्घट्टकर्षणम्
मायेच्या आकाशातून प्रलयाच्या ज्वाळांचा पाऊस कोसळतो, आणि त्याचे वादळ अग्नी, वारा आणि शस्त्रांच्या संघर्षाने उठतात.
वज्रवर्षविनिर्धूतशैलवर्षास्त्रसम्भवम् । निद्राबोधास्त्रयुद्धाढ्यं सवर्षावग्रहास्त्रकम्
वज्रांच्या पावसाने डोंगरांचे पाणी झटकून टाकले जाते, आणि त्याच्या युद्धांत झोप, जागरण, पाऊस आणि ग्रहांच्या अस्त्रांचा समावेश असतो.
वहत्क्रकचवृक्षास्त्रं जलाग्न्यस्त्ररणान्वितम् । ब्रह्मास्त्रयुद्धविषमं तमस्तेजोऽस्त्रशारितम्
करकट्याच्या शस्त्राने, झाडे तोडण्याच्या शस्त्राने, पाणी आणि अग्नी यांच्या अस्त्रांनी, तसेच ब्रह्मास्त्राच्या भयंकर युद्धाने निर्माण झालेला संकंट, या सर्वांना तेजाच्या अस्त्राच्या प्रकाशाने जिंकले गेले.
अस्त्रोद्गीर्णायुधानीकनीरन्ध्रसकलाम्बरम् । शिलावर्षास्त्रवलितं वह्निवर्षास्त्रभासुरम्
अस्त्रांनी सोडलेल्या शस्त्रांच्या सैन्यांनी आकाश पूर्णपणे भरून गेले होते, दगडांचा वर्षाव आणि अग्नीच्या अस्त्रांच्या तेजाने ते उजळून निघाले होते.
पताकामृष्टशशिकैश् चक्रचीत्कारगर्जितैः । मुहूर्तेन रथैर् लङ्घितोदयास्तमयाचलम्
पताका चंद्रप्रकाशाने उजळलेल्या, फिरत्या चक्रांच्या गजराने निनादलेले, क्षणात रथांनी सूर्योदय आणि सूर्यास्ताच्या पर्वतांना ओलांडले.