तद् उत्तिष्ठाशु गच्छामस् सर्व एव पितामहम् । तद्वरार्थम् अनर्थाय विद्धि तद्दुस्सहं तपः
चला, आपण सर्वजण पटकन पितामहाकडे जाऊया; तिचे हे कठीण तप एखाद्या वरासाठी आहे, आणि ते आपल्यासाठी संकट आणू शकते, हे लक्षात ठेवा.
इति वातेरितश् शक्रस् सह देवगणेन सः । जगाम ब्रह्मणो लोकं प्रार्थयाम् आस तं प्रभुम्
वाऱ्याने तसे सुचवल्यावर, इंद्र देवगणांसह ब्रह्मदेवाच्या लोकात गेला आणि त्या प्रभूची भेट घेऊन त्याच्याकडे प्रार्थना केली.
सूच्या अहं वरं दातुं गच्छामि हिमवच्छिरः । ब्रह्मणेति प्रतिज्ञाते शक्रस् स्वर्गम् उपाययौ
सूची म्हणाली, 'मी ब्रह्मदेवाकडून वर मिळवण्यासाठी हिमालयाच्या शिखरावर चालली आहे.' ब्रह्मदेवाने ते मान्य केल्यावर, इंद्र पुन्हा स्वर्गात परतला.
एतावताथ कालेन सा बभूव च पावनी । सूची निजतपस्तापतापितामरमन्दिरा
काळाच्या ओघात ती सुई आपल्या तपाच्या उष्णतेने शुद्ध झाली आणि अमरांच्या निवासस्थानी राहू लागली.
मुखरन्ध्रस्थितार्कांशुदृशा स्वच्छाययैव सा । विस्मयिन्या विवर्तिन्या आदिनान्तम् उपेक्षिता
सुईच्या डोळ्यातून उमटणाऱ्या सूर्यकिरणांसारख्या नजरेने, स्वतःच्या स्वच्छ सावलीत, तिने आरंभापासून शेवटापर्यंत बदलणाऱ्या जगाकडे आश्चर्याने पाहिले.
कौशेयसूच्या तृणवन् मेरुस् स्थैर्येण निर्जितः । मज्जनित्र्येति वृद्ध्येव युक्तयाद्यन्तयोर् दिने
कौशेय सुईच्या स्थैर्याने तिने मेरू पर्वतालाही मागे टाकले आणि वृद्ध स्त्रीप्रमाणे दिवसाच्या सुरुवातीला व शेवटी डुबकी घेण्यात ती पारंगत झाली.
मध्याह्ने तापभीत्येव विशन्त्या मातुर् अन्तरम् । अन्यदा गौरवाद् दृष्ट्या दूरतः प्रेक्ष्यमाणया
मध्यान्ही उष्णतेच्या भीतीने ती आईच्या आतमध्ये शिरायची; इतर वेळी मात्र, आदराने दूरूनच शांतपणे पाहायची.
सा ताम् अवेक्षिते ऽक्ष्णारात् तापाद् अङ्गे निमज्जति । सङ्कटे विस्मरत्य् एव जनो गौरवसत्क्रियाम्
ती जेव्हा त्या डोळ्यांनी पाहिली गेली, तेव्हा ती तापाने आपल्या अंगात बुडून गेली; संकटात माणसं आपलं मान-सन्मान विसरून जातात.
छायासूचिस् तापसूचिस् तयेत्य् आत्मतृतीयया । त्रिकोणं तपसा पूतं वाराणस्यास् समं कृतम्
छायेची सुई, तापसाची सुई आणि स्वतः ती — या तिघांनी मिळून त्रिकोण तयार झाला, जो तपामुळे पवित्र झाला आणि वाराणसीसारखा पावन मानला गेला.
गतास् तेन त्रिकोणेन त्रिवर्णपरिखावता । वायवः पांसवो ये ऽपि ते परां मुक्तिम् आगताः
त्या त्रिवर्ण खंदकांनी वेढलेल्या त्रिकोणामुळे, तिथले वारे आणि धूळसुद्धा परम मुक्तीला पोहोचले.
विदितपरमकारणाथ जाता स्वयम् अनु चेतनसंविदं विचार्य । स्वमननकलनानुसार एकस् त्व् इह हि गुरुः परमो न राघवान्यः
जो परम कारण जाणतो, तो स्वतःच्या जाणिवेने आणि विचाराने जन्म घेतो; आपल्या मनन आणि विचारानुसार इथे खरा गुरु म्हणजे स्वतःच आहे, राघव, दुसरा कोणीही नाही.
अथ वर्षसहस्रेण तां पितामह आययौ । वरं पुत्रि गृहाणेति व्याजहार नभस्तलात्
मग हजार वर्षांनी तिचे आजोबा आले आणि आकाशातून म्हणाले, "मुली, एखादी वर माग."
सूची कर्मेन्द्रियाभावाज् जीवमात्रकलावती । न किञ्चिद् व्याजहारास्मै चिन्तयाम् आस केवलम्
सूचीला फक्त जीवशक्ती होती, पण कृतीची कोणतीही इंद्रिये नव्हती. म्हणून तिने काहीही बोलले नाही, फक्त मनात विचार केला.
पूर्णास्मि गतसन्देहा किं वरेण करोम्य् अहम् । शाम्यामि परिनिर्वामि सुखम् आसे च केवलम्
मी पूर्ण समाधानी आहे, माझ्या मनात शंका नाहीत; मला वराने काय करायचे आहे? मी शांतपणे विसावेन, अंतिम शांती मिळवेन आणि फक्त सुखाने बसून राहीन.
ज्ञातं ज्ञातव्यम् अखिलं शान्तास् सन्देहजालिकाः । स्वविवेको विकसितः किम् अन्येन प्रयोजनम्
माझ्या जाणण्यासारखे सर्व काही मी जाणले आहे; मनातील शंका निवळल्या आहेत; माझे स्वतःचे विवेकबुद्धी फुलली आहे—आता दुसऱ्या कशाची गरजच उरली नाही.
यथा स्थितेयम् अस्मीह सन्तिष्ठेयं तथैव हि । सत्यासत्यकलाम् एव त्यक्त्वा किम् इतरेण मे
जसं मी इथे स्थिर आहे, तसंच मी पुढेही राहीन; सत्य-असत्याच्या सूक्ष्म विचारांना सोडून दिलं, तर मग मला दुसऱ्या कशाचीच गरज नाही.
एतावन्तम् अहं कालम् अविवेकेन बाधिता । स्वसङ्कल्पसमुत्थेन वेतालेनेव बालिका
आत्तापर्यंत मी विवेक नसल्यामुळे त्रस्त होते, जणू काही एखादी लहान मुलगी आपल्या कल्पनेच्या ओझ्याखाली बांधली गेली असते तशी.
इदानीम् उपशान्तो ऽसौ स्वविचारणया स्वयम् । ईप्सितानीप्सितैर् अर्थः को भवेत् कल्पितैर् मम
आता मी स्वतःच्या विचारांनी शांत झाले आहे; मग मला मनाने तयार केलेल्या हवे-नको अशा गोष्टींचा काय उपयोग?
इति निश्चययुक्तां तां सूचीं कर्मेन्द्रियोज्झिताम् । तूष्णीं स्थितां स नियतेस् सम्पश्यन् भगवान् स्थितिम्
अशा प्रकारे ठाम निश्चयाने, कर्मेंद्रियांना सोडून, शांतपणे उभी असलेली सूची भगवंताने पाहिली आणि तिची स्थिती जाणली.
ब्रह्मा पुनर् उवाचेमां वीतरागां प्रसन्नधीः । वरं पुत्रि गृहाण त्वं कञ्चित् कालं च भूतले
ब्रह्मदेवांनी शांत आणि आसक्तिरहित मनाने पुन्हा सांगितले, "मुली, तू एखादी वर माग आणि काही काळ पृथ्वीवर राहा."
भोगान् भुक्त्वा ततः पश्चाद् गमिष्यसि परं पदम् । अव्यावृत्तिस्वरूपाया नियतेर् एष निश्चयः
इथे सुख उपभोगून नंतर तू त्या सर्वोच्च अवस्थेला पोहोचशील; अखंड राहणाऱ्या नियतीचा हा ठाम निर्णय आहे.
तपसानेन सङ्कल्पस् सफलो ऽस्तु तवोत्तमे । पीना भव पुनस् सैव हिमकाननराक्षसी
या तपामुळे तुझा श्रेष्ठ संकल्प फळाला यावा; तू पुन्हा हिमालयातील ती बलाढ्य राक्षसी हो.
यया पूर्वं वियुक्तासि तन्वा जलदरूपया । बीजान्तर्वृक्षता पुत्रि बृहद्वृक्षतया यथा
जिच्यापासून तू पूर्वी पाण्याच्या देहाने वेगळी झाली होतीस, अगदी बीजापासून मोठं झाड होतं तशी, तशीच तू पुन्हा मिळून जा, मुली.
योगम् एष्यसि भूयस् त्वं तन्वा तद्बीजरूपिणी । तयैव रमसे पुत्रि लतयेवाङ्कुरस्थितिः
तू पुन्हा त्या देहाशी एकरूप होशील, जो सध्या बीजाच्या रूपात आहे. त्या देहासोबत, मुली, तू आनंदी राहशील, जशी वेल अंकुराच्या अवस्थेत आनंदते.
बाधां विदितवेद्यत्वान् न च लोके करिष्यसि । अन्तश्शुद्धा शान्तवाता शरदीवाभ्रमण्डली
कारण तुला दुःखाचा अनुभव नाही, म्हणून तू जगात कोणालाही त्रास देणार नाहीस. तुझ्या अंतःकरणात निर्मळता आणि शांतता असेल, जशी शरद ऋतूतील ढगांची गट्टी स्वच्छ आणि शांत असते.
अन्तरध्यानविरता कदाचिल् लीलया यदि । भविष्यसि बहीरूढा सर्वात्मध्यानरूपिणी
तू आतून ध्यानात मग्न असशील, आणि कधी कधी केवळ खेळ म्हणून बाहेर प्रकट झालीस, तरीही तू सर्वांच्या आत्मध्यानाचे मूर्तिमंत रूप असशील.
व्यवहारात्मकध्यानधारणाधाररूपिणी । वातस्वभाववद्देहपरिस्पन्दविलासिनी
तू व्यवहारातील ध्यान आणि एकाग्रतेचा आधार असशील, आणि वाऱ्याच्या स्वभावासारखी, शरीरातील सूक्ष्म हालचालींमध्ये रममाण राहशील.
तदा विरोधिनी पुत्रि स्वकर्मस्पन्दरोधिनी । न्यायेन क्षुन्निवृत्त्यर्थं भूतबाधां करिष्यसि
मग, मुली, तू स्वतःच्या कर्मांना थांबवणारी आणि विरोध करणारी होशील. योग्य मार्गाने, लोकांच्या चुकीच्या वागणुकीला आवर घालण्यासाठी, त्यांना त्रास देशील.
भविष्यसि न्यायवृत्तिर् लोके त्वं न्यायबाधिका । जीवन्मुक्ततया देहे स्वविवेकैकपालिका
तू जगात न्यायाने वागशील, पण कधी कधी न्यायालाही अडथळा आणशील. देहात असूनही, मुक्त अवस्थेत, फक्त स्वतःच्या विवेकाच्या आधारावर राहशील.
इत्य् उक्त्वा गगनतलाज् जगाम देवस् सूची सा भवतु ममेति किं विरागः । रागो वाब्जजवचनार्थधारणे ऽस्मिन्न् इत्य् अन्तर् मननमयी मनाग् बभूव
आकाशातून असे सांगून तो देव निघून गेला. सूचीनं मनात म्हटलं, 'हे माझं असावं.' कमलातून जन्मलेल्या ब्रह्मदेवाच्या शब्दांचा अर्थ समजून घेताना, विरक्ती किंवा आसक्ती यात काय फरक? असं एक सूक्ष्म विचार तिच्या मनात उमटलं.