इक्षूदकाब्धिपरिखां सान्तर्गिरिगणान्तराम् । क्रौञ्चद्वीपोर्वरापीठं सान्तर्गतगिरिक्रमम्
त्याने ऊसाच्या रसाच्या समुद्राची खंदक, त्यातील आतील डोंगरसमूह, क्रौंचद्वीपाचा पूर्वेकडील पठार आणि त्यातले डोंगरांचे रांगे पाहिल्या.
क्षीराब्धिमुक्तावलयं समध्यगतनायकम् । श्वेताख्यद्वीपवलयं सभूतप्रतिभागकम्
दूधाच्या समुद्राने वेढलेले, मध्यभागी एक प्रमुख असलेले, श्वेत नावाच्या बेटाने वेढलेले आणि त्याच्या सोबत इतर तत्त्वांचे प्रदेश असलेले.
भूमेर् घृतोदवलनं सान्तस्थामरमन्दिरम् । कुशद्वीपवृतिव्यासं सुमहाशैलकोटरम्
पृथ्वी तुपाच्या वलयाने वेढलेली, आत देवांचे निवासस्थान असलेले, कुश बेटाचा विस्तार जसा आहे तसा आणि मोठ्या पर्वतांच्या गुहांनी भरलेले.
दध्यम्भोराशिरशनां सान्तश् चरपुरोदराम् । शाकद्वीपोर्वराकारं सान्तस्स्थविषयान्तरम्
दहीच्या समुद्राने वेढलेले, आत फिरती शहरे असलेले, शाक बेटाच्या पूर्व भागासारखे आकार असलेले आणि आत वेगवेगळे प्रदेश असलेले.
क्षाराम्भोराशिपरिखां सान्तस्स्थपुरपर्वताम् । जम्बुद्वीपमहामेरुं कुलपर्वतसङ्कुलम्
खारट पाण्याच्या समुद्राने खंदक घातलेला, आत शहरे आणि पर्वत असलेले, जंबूद्वीपातील महा मेरू पर्वत आणि त्याच्या सभोवती कुटुंबासारखे अनेक पर्वत असलेले.
वातस्कन्धेभ्य एवादौ पतत्य् अनिलवेल्लना । क्रमेणानेन पर्यन्ते तेनैव प्रसृतेह सा
वाऱ्याच्या झोतांनी सुरुवातीला ती खाली पडते, आणि त्याच वाऱ्याच्या झोक्याने हळूहळू पुढे पुढे जाऊन शेवटी तिथेच पोहोचते.
वायुर् आलोकयन्न् इत्थं जम्बुद्वीपं निरीक्ष्य च । तत् प्राप हिमवच्छृङ्गं यत्र सूचिस् तपस्विनी
मग वारा जंबुद्वीपाकडे पाहत, तिथे हिमालयाच्या शिखरावर गेला, जिथे सूची नावाची तपस्विनी तप करत होती.
शृङ्गमूर्ध्नि महत्य् उग्रे सो ऽरण्यानीम् अवाप ताम् । द्वितीयाकाशविततां वर्जितां प्राणिकर्मभिः
त्या उंच आणि भयंकर शिखरावर त्याला ती अरण्यात राहणारी सापडली, जी दुसऱ्या आकाशासारखी पसरलेली होती आणि जिवांच्या कर्मांनी स्पर्शलेली नव्हती.
असञ्जाततृणव्यूहां निकटत्वाद् विवस्वतः । रजोमयीम् एव ततां संसाररचनाम् इव
तिथे अजून गवत उगवले नव्हते, कारण ती जागा सूर्याच्या खूप जवळ होती. तिथे फक्त धूळ पसरलेली होती, जणू संसाराची रचना जशी असते तशीच.
मृगतृष्णानदीसार्थपूरणीयाब्धितां गताम् । शक्रकोदण्डसङ्काशमृगतृष्णासरिच्छताम्
मृगजळाच्या नदीसारखी, जणू काही समुद्राच्या पाण्याने भरलेली, इंद्रधनुष्याप्रमाणे दिसणारी आणि मृगजळाच्या प्रवाहासारखी भासणारी अशी ती अवस्था गाठली.
अमितोपान्तपर्यन्तां लोकपालेक्षितैर् अपि । केवलं पवनस्पन्दप्रचलद्धूलिकुण्डलाम्
जिच्या काठांना काहीच मर्यादा नाही, अगदी लोकपालांनी पाहिलं तरी, ती फक्त वाऱ्याच्या झुळकीने उडणाऱ्या धुळीच्या वावटळीप्रमाणे आहे.
सूर्यांशुकुङ्कुमैर् लिप्तां लग्नचन्द्रांशुचन्दनाम् । विलासिनीम् इव व्योम्नो वातशीत्कारगायनाम्
सूर्याच्या केशरी किरणांनी रंगवलेली, चंद्राच्या शीतल प्रकाशाने सजलेली, आकाशात वाऱ्याच्या गारव्याने गाणारी एखाद्या रमणीसारखी ती चमकत आहे.
सप्तद्वीपसमुद्रमुद्रणसमुच्छूनैकदेशाश्रयं भूपीठं परितो विहृत्य पवनो दीर्घाध्वना जर्जरः । तां प्राप्याग्रगिरिस्थलीम् अलिवपुर्व्योमाङ्गलग्नाम् इव व्यात्तानन्तदिगन्तपूरकबृहद्देहो विशश्राम सः
सात द्वीप आणि समुद्रांची खूण जपणाऱ्या पृथ्वीभोवती वारा खूप लांब प्रवास करून थकून गेला. शेवटी तो आकाशात विहरणाऱ्या मधमाश्यांच्या झुंडीप्रमाणे, सर्व दिशांना व्यापणाऱ्या आपल्या मोठ्या देहासह, त्या सर्वोच्च पर्वताच्या शिखरावर जाऊन विसावला.
तत्र तस्योर्ध्वशृङ्गस्य तस्यां मूर्धमहावनौ । ददर्श मध्ये तां सूचीं प्रोत्थितां सशिखाम् इव
त्या उंच शिखरावर, त्या डोंगराच्या घनदाट जंगलात, त्याच्या मध्यभागी त्याने एक सुईसारखी आकृती वर उभी असलेली पाहिली, जणू काही तिच्या टोकावर तुराही आहे.
एकपादं तपस्यन्तीं शुष्यन्तीं चिरम् ऊष्मपाम् । सततानशनाच् छुष्कां पिण्डीभूतोदरत्वचम्
ती एक पायावर उभी राहून कठोर तप करत होती, दीर्घकाळ उन्हात तग धरत होती, नेहमी उपवासामुळे तिचे शरीर कोरडे पडले होते, आणि तिच्या पोटाची व त्वचेची गाठ झाली होती.
सकृद्विकासिनास्येन गृहीत्वैव तम् आनिलम् । पश्चात् त्यजन्तीं हृदये ऽप्य् एव मान्तीम् अनारतम्
ती एकदाच मोठ्या तोंडाने श्वास आत घेत असे आणि मग तो वारा सोडत असे, पण तो श्वास कधीच हृदयातून बाहेर जाऊ देत नसे, हे ती सतत करत असे.
शुष्कां चण्डांशुकिरणैर् जर्जरां वनवायुभिः । अचलन्तीं निजात् स्थानात् स्नपिताम् इन्दुरश्मिभिः
ती कोरडी, तिखट उन्हाच्या किरणांनी भाजलेली, जंगलातील वाऱ्यांनी थकलेली, आपल्या जागेवरून हलत नव्हती, आणि चंद्राच्या किरणांनी न्हालेली होती.
पूर्वं रजोऽणुनैकेन समधिष्ठितमस्तकाम् । कृतार्थत्वं कलयता ददतान्यस्य नास्पदम्
पूर्वी मन जरासेही उत्कट इच्छेने स्थिर झाले, आणि जेव्हा त्याला पूर्णत्वाची जाणीव होते, तेव्हा ते दुसऱ्याला तिथे थारा देत नाही.
अरण्येनेव दत्तार्घां चिराज् जातशिखाम् इव । मूर्ध्नीव स्थापितप्राणां जटाकूटवतीम् इव
जणू काही एखाद्याने जंगलात पाण्याचा नैवेद्य दिला, किंवा खूप दिवसांनी केस वाढले, किंवा श्वास डोक्यावर गुंतलेल्या जटांसारखा ठेवला.
तां वीक्ष्य पवनस् सूचीं विस्मयाकुलचेतनः । प्रणम्यालोक्य चरितं भीतभीत इवाग्रतः
ती सुई पाहून वारा आश्चर्यचकित मनाने तिच्या पुढे नतमस्तक झाला आणि तिचे वर्तन काळजीपूर्वक पाहू लागला, जणू काही भीतीने थांबला आहे.
महातपस्विनी सूचि किमर्थं तप्यसे तपः । नेति वक्तुं शशाकासौ तत्तेजोराशिनिर्जितः
हे महान तपस्विनी सुई, तू हे तप कशासाठी करतेस? पण तिच्या तेजाने भारावून जाऊन तो बोलूच शकला नाही.
भगवत्या महासूच्या अहो चित्रं महत् तपः । इत्य् एव केवलं ध्यायन् मारुतो गगनं ययौ
त्या पूज्य सुईचे तप किती अद्भुत आहे! असं मनातच विचार करत वारा आकाशात निघून गेला.
समुल्लङ्घ्याभ्रमार्गं तु वातस्कन्धान् अतीत्य च । सिद्धवृन्दान्य् अधः कृत्वा सूर्यमार्गम् उपेत्य च
तो ढगांचा मार्ग ओलांडून, वाऱ्याच्या लाटांपलीकडे जाऊन, सिद्धांचा समूह खाली ठेवून, सूर्याच्या मार्गाकडे गेला.
ऊर्ध्वम् एत्य विचारेभ्यः प्राप शक्रपुरान्तरम् । सूचिदर्शनपुण्यं तम् आलिलिङ्ग पुरन्दरः
वर जाऊन, आपल्या भटकंतीतून तो इंद्राच्या नगरीत पोहोचला; सुईचं दर्शन केल्याचं पुण्य म्हणून पुरंदराने त्याला मिठी मारली.
पृष्टश् च कथयाम् आस दृष्टं सर्वं मयेत्य् असौ । सहदेवनिकायाय शक्रायास्थानवासिने
त्याला विचारल्यावर, त्याने सहदेवाच्या सेवकांसमोर आणि इंद्रापुढे सांगितलं — 'मी सगळं पाहिलं आहे.'
जम्बुद्वीपे ऽस्ति शैलेन्द्रो हिमवान् नाम सून्नतः । जामाता यस्य भगवान् साक्षाच् छशिकलाधरः
जंबूद्वीपात एक मोठा पर्वत आहे, त्याचे नाव हिमवान. तो उंच आणि विशाल आहे. त्याचा जावई म्हणजेच चंद्रकोर मस्तकी असलेले भगवान आहेत.
तस्योत्तरे महाशृङ्गपृष्ठे परमरूपिणी । स्थिता तपस्विनी सूची तपश् चरति दारुणम्
त्या पर्वताच्या उत्तरेकडील उंच शिखरावर एक अत्यंत सुंदर आणि कठोर तप करणारी स्त्री, सूचि नावाची, राहते.
बहुनात्र किम् उक्तेन वाताद्यशनशान्तये । तया स्वोदरसौषिर्यं पिण्डीकृत्य निवारितम्
यात जास्त सांगण्यासारखे काही नाही. वाऱ्यामुळे होणाऱ्या भुकेपासून सुटका मिळावी म्हणून तिने आपल्या पोटाची पोकळी घट्ट आवळून बंद केली आहे.
शान्तसङ्कोचम् ऊष्मार्थं विकास्यास्यं रजोऽणुना । तयाद्य स्थगितं शीतवाताशननिवृत्तये
आतल्या आकुंचनाला शांत करण्यासाठी आणि उष्णता मिळवण्यासाठी तिने तोंड उघडले आहे आणि धुळीचे कण आत घेत, थंड वारा व भूक यांना आता तिने थोपवले आहे.
तस्यास् तीव्रेण तपसा तुहिनाकारम् उत्सृजन् । अग्न्याकारम् अगो गृह्णन् देवदुस्सेव्यतां गतः
तिने कठोर तप करून, थंडीचा स्वभाव सोडून अग्नीचा स्वभाव घेतला आहे, त्यामुळे तिला देवांनाही जवळ जाणे कठीण झाले आहे.