सेत्य् उक्त्वा मुमुचे जीवम् आमोदम् इव पद्मिनी । स समीरलवाकारस् तन्नासानिकटं ययौ
असं म्हणून तिने आपला प्राण सोडला, जणू कमळ आपला सुगंध सोडतं; तो वारा झाल्यासारखा त्याच्या नाकाजवळ गेला.
घ्राणकोशं विवेशाशु वंशरन्ध्रम् इवानिलः । स्ववासनाशतान्य् अन्तर् दधद् अब्धिर् मणीन् इव
तो प्राण वाऱ्यासारखा झपाट्याने त्याच्या नाकाच्या छिद्रात गेला, जणू वारा बांबूच्या फटीतून जातो, आणि आपल्या असंख्य आठवणी घेऊन समुद्रात मोती असावेत तसा आत गेला.
अन्तस्स्थजीवं वदनं तस्य तत्कान्तिम् आययौ । पद्मस्यावग्रहे पद्मं प्रविष्टम् इव वारिणि
त्याच्या चेहऱ्यावरून त्याच्या अंतरात्म्याची तेजस्विता प्रकट झाली, जणू पाण्यात उमललेल्या कमळात दुसरं कमळच शिरलं आहे, तसं त्याचं तेज दिसत होतं.
क्रमाद् अङ्गानि सर्वाणि सरसानि चकाशिरे । तस्य पुष्पाकर इव लताजालानि बूभृतः
हळूहळू त्याच्या सर्व अंगांमध्ये सुंदरता झळकू लागली, जणू पृथ्वीवर फुलांचे गट किंवा डोंगरावर वेलांची जाळी फुलली आहे.
अथाबभौ कलापूर्णस् स राकायाम् इवोडुराट् । भासयन् भवनं भूरि वदनेन्दुमरीचिभिः
नंतर तो पूर्ण चंद्रासारखा तेजाने भरलेला दिसू लागला, त्याच्या चंद्रासारख्या मुखाच्या किरणांनी ते घर उजळून निघालं.
स्फारयाम् आस सो ऽङ्गानि रसवन्ति मृदूनि च । कनकोज्ज्वलकान्तीनि पल्लवानीव माधवः
त्याने आपली अंगं फुलासारखी मऊ आणि रसाळ पसरली, ती सोन्यासारख्या झळाळीने चमकत होती, जणू वसंतात नवे पालवे फुटतात तशी.
उन्मीलयम् आस दृशौ विमलालोककारणे । हारिण्यौ सुभगाभोगे चन्द्रार्कौ भुवनं यथा
त्याने आपली डोळे उघडली, जे निर्मळ प्रकाशाचे स्रोत होते, त्यांच्या सौंदर्याने मन मोहून टाकणारे, जसे चंद्र आणि सूर्य जग उजळवतात तसे.
उत्तस्थौ प्रोल्लसत्कायो विन्ध्याद्रिर् इव वृद्धिमान् । उवाच कस् स्थित इह प्रभाकपिशितालयः
तो उठला, त्याचे शरीर तेजस्वी होते, जणू काही वृद्धिंगत होणारा विंध्य पर्वतच उभा राहिला आहे. त्याने विचारले, 'इथे या तेजाने भरलेल्या ठिकाणी कोण उभे आहे?'
लीलाद्वयम् अथास्याग्रे प्रोवाचादिश्यताम् इति । स ददर्श पुरो नम्रं लीलाद्वयम् अवस्थितम्
मग त्याच्या समोर लीला-द्वय प्रकट झाले आणि म्हणाले, 'आज्ञा द्या.' त्याने पाहिले की लीला-द्वय नम्रपणे त्याच्या समोर उभे आहे.
समाधारं समाकारं समरूपं समस्थिति । समवाक्यं समोद्योगं समानन्दं समोदयम्
ते दोन्ही स्वरूप एकसारखे होते — आधार, रूप, स्थिती, वाणी, प्रयत्न, आनंद आणि प्रकट होणे सगळे सारखेच होते.
का त्वं केयं कुतश् चेयम् इत्य् आह स विलोकयन् । तस्मै लीलाह हे देव श्रूयतां यद् वदाम्य् अहम्
त्याने तिला पाहून विचारले, 'तू कोण आहेस? ही कोण आहे? ही कुठून आली?' त्यावर लीलाने म्हणाले, 'देवा, मी जे सांगते ते लक्ष देऊन ऐका.'
महिला तव लीलाहं प्राक्तनी सह वर्धिता । वाग् अर्थस्येव संसक्ता स्थिता संश्लेषशालिनी
मी तुझी पत्नी लिला आहे, पूर्वीपासूनच तुझ्यासोबत वाढलेली आहे. जशी वाणी आणि तिचा अर्थ नेहमी एकत्र असतात, तशी मी तुझ्याशी घट्ट जोडलेली आहे.
इयं लीला द्वितीया ते महिला हेलया मया । उपार्जिता त्वदर्थेन कथयिष्ये ऽहम् ईदृशम्
ही तुझी दुसरी पत्नी लिला आहे, जिला मी तुझ्यासाठी सहज मिळवली. हे कसे घडले ते मी तुला सांगते.
शिरोभागोपविष्टेयं येह हेममहासना । एषा सरस्वती देवी त्रैलोक्यजननी शिवा
ती जी इथे मोठ्या सोन्याच्या आसनावर डोक्याजवळ बसली आहे, तीच सरस्वती देवी आहे, तीनही लोकांची जननी आणि मंगलमय आहे.
अस्माकं पुण्यसंभारैर् इह साक्षाद् उपागता । अनयासि पराल् लोकाद् इहानीतो महीपतिः
आपल्या सगळ्यांच्या पुण्यामुळे ही देवी इथे प्रत्यक्ष आली आहे; तिच्यामुळे, राजन, तुला दुसऱ्या जगातून इथे आणलं गेलं आहे.
इत्य् आकर्ण्य समुत्थाय राजा राजीवलोचनः । लम्बमाल्याम्बरधरः पपात ज्ञप्तिपादयोः
हे ऐकून, कमळासारख्या डोळ्यांचा राजा, गळ्यात हार आणि सुंदर वस्त्र परिधान करून, उठला आणि ज्ञानदेवीच्या पायांवर पडला.
सरस्वति नमस् तुभ्यं सर्वलोकहितप्रदे । प्रयच्छ वरदे मेधां दीर्घम् आयुर् धनानि च
सरस्वती माता, तुला नमस्कार! तू सर्व जगाला कल्याण करणारी आहेस. वर देणाऱ्या देवी, मला बुद्धी, दीर्घायुष्य आणि संपत्ती दे.
इत्य् उक्तवन्तं हस्तेन पस्पर्श ज्ञप्तिदेवता । त्वं पुत्राभिमतार्थाढ्यो भवेति वचनान्वितः
राजा असे म्हणत असताना, ज्ञानदेवीने आपल्या हाताने त्याला स्पर्श केला आणि म्हणाली, 'तू पुत्रसंपन्न आणि सर्व इच्छित गोष्टींनी परिपूर्ण हो.'
सर्वापदस् सकलदुष्कृतदृष्टयश् च गच्छन्तु वश् शमम् अनन्तसुखानि सम्यक् । आयान्तु नित्यमुदिता जनता भवन्तु राष्ट्रे स्थिराश् च विलसन्तु सदैव लक्ष्म्यः
सर्व संकटं आणि वाईट कर्मांचं दर्शन दूर जावो, अनंत आनंद पूर्णपणे लाभो, लोक नेहमी आनंदी राहो, देशात नेहमी स्थैर्य असो आणि समृद्धी सदैव फुलत राहो.
सरस्वती तदेत्युक्त्वा तत्रैवान्तर्धिम् आययौ । प्रभाते पङ्कजैस् सार्धं बुबुधे सकलो जनः
सरस्वतीने असं म्हणून तिथेच अदृश्य झाली; सकाळी सर्व लोक कमळांसोबत जागे झाले.
आलिलिङ्ग घनं लीलां लीला च दयितं क्रमात् । पुनः पुनर् महानन्दो मृतप्रोज्जीवितो नृपः
लीला खेळात आपल्या प्रियकराला मिठी मारते आणि तोही तिला आलिंगन देतो; मृत्यूपासून पुन्हा जिवंत झालेला राजा पुन्हा पुन्हा मोठा आनंद अनुभवतो.
तदासीद् राजसदनं मदमन्मथमन्थरं । आनन्दमत्तजनतं वाद्यगेयरवाकुलम्
त्या वेळी राजवाडा प्रेम आणि आनंदाने भरलेला होता, सर्वत्र वाद्य आणि गाण्याचा गजर घुमत होता.
जयमङ्गलपुण्याहघोषघुङ्घुमघर्घरम् । हृष्टपुष्टजनाकीर्णराजलोकवृताङ्गनम्
जय, मंगल आणि पुण्य अशा घोषांनी राजवाडा निनादत होता. तिथे आनंदी आणि तृप्त लोकांची गर्दी होती, सभोवती राजदरबार आणि स्त्रिया होत्या.
सिद्धविद्याधरोन्मुक्तपुष्पवर्षसशीत्कृतम् । ध्वनन्मृदङ्गमुरजकाहलाशङ्खदुन्दुभि
सिद्ध आणि विद्याधरांनी फुलांचा वर्षाव केल्यामुळे हवा गार झाली होती. मृदंग, मुरज, कहाळ, शंख, दुंदुभी यांचे आवाज सर्वत्र घुमत होते.
ऊर्ध्वीकृतबृहद्धस्तहास्तिकस्तनितोत्कटम् । उत्तालताण्डवस्त्रैणपूर्णाङ्गनलसद्ध्वनि
मोठ्या हत्तींच्या रुंद सोंडा वर उचललेल्या होत्या आणि ते प्रचंड गडगडाट करत होते. राजवाड्यात तांडव नृत्याचा आणि स्त्रियांच्या टाळ्यांचा मोठा गजर भरला होता.
मिथस्सङ्घट्टनिपतन्नानोपायनदन्तुरम् । पुष्पशेखरसम्भारमयस्रग्दामसुन्दरम्
लोक एकमेकांना भेटत होते, वेगवेगळ्या भेटवस्तू देत होते आणि फुलांच्या माळा व पुष्पमुकुटांची शोभा सर्वत्र दिसत होती.
विकीर्णपाटितक्षौमं मन्त्रिसामन्तनागरैः । स्थलपद्ममयं व्योम रक्तैस् ताण्डविनीकरैः
मंत्र्यांनी, सरदारांनी आणि नगरवासीयांनी फाडलेले कापड आकाशात विखुरले गेले होते, त्यामुळे ते जणू कमळांनी भरलेल्या शेतासारखे दिसत होते, आणि नर्तकांच्या गटांनी ते लालसर झाले होते.
मत्तस्त्रीकन्धरावृत्तलीलान्दोलितकुण्डलम् । प्रनृत्तपादसम्पातप्रोन्नमत्पुष्पकर्दमम्
मद्यपी स्त्रियांच्या मानेवर झुलणाऱ्या कुंडल्या खेळात डोलत होत्या, आणि नर्तकांच्या पावलांनी उडणाऱ्या फुलांच्या धुळीने सारा वारा भरून गेला होता.
पटवासशरन्मेघवितानकवितानितम् । वराङ्गनामुखैर् नृत्यच्चन्द्रलक्ष्यगृहाजिरम्
मेघांचे छत जणू विणलेल्या कापडाच्या तंबूसारखे दिसत होते, आणि राजमहलांच्या अंगणात नाचणाऱ्या सुंदर स्त्रियांची चंद्रासारखी तोंडे त्यावर शोभून दिसत होती.
परलोकाद् उपानीतो राज्ञात्मा पतिर् एव च । इत्य् एवं वृत्तगाथाभिर् जगुर् देशान्तरे जनाः
राजा आणि त्याचा जीव, म्हणजेच त्याची प्रिय पत्नी, परलोकातून परत आले कसे, याच्या कथा लोक दूरदेशात गात होते.