निर्जीवं पतितं भूमौ संशुष्कम् इव पल्लवम् । काष्ठकुड्योपसंजातं शवं तुहिनशीतलम्
जिवंतपणा हरवलेली, जमिनीवर पडलेली, वाळलेल्या पानासारखी कोरडी, लाकडी भिंतीजवळ पडलेली ती प्रेते बर्फासारखी थंड होती.
ततो मन्त्रिभिर् आगत्य मृतैवेयम् इति स्वयम् । क्लेदलोकाद् विनिर्णीय भीत्या निष्कालितं गृहात्
मग मंत्री आले आणि तिला मेली आहे असे जाहीर केले. कुजण्याच्या खुणा पाहून खात्री करून, भीतीपोटी तिला घराबाहेर काढले.
बहुनात्र किम् उक्तेन नीत्वा चन्दनदारुभिः । चितौ प्रक्षिप्य सघृतं सहसा भस्मसात्कृतम्
यात जास्त बोलायचे काय? तिला घेऊन चंदनाच्या लाकडासोबत चितेवर ठेवले, तूप घालून लगेच राखेत रूपांतर झाले.
ततो राज्ञी मृते ऽत्युच्चैः कृत्वा रोदनम् आकुलः । परिवारस् तवाशेषः कृतवान् और्ध्वदेहिकम्
मग राणीच्या मृत्यूनंतर मोठ्याने रडणे आणि गोंधळ उडाला; तुझे सर्व सेवकांनी तिचे अंतिम संस्कार केले.
इदानीं त्वाम् इहालोक्य सशरीराम् इहागताम् । परलोकाद् आगतेति महच् चित्रं भविष्यति
आता तुला इथे प्रत्यक्ष शरीरासह पाहून, तू परलोकातून परत आली आहेस असं समजून, हे फार मोठं आश्चर्य मानलं जाईल.
त्वं तु तेनैव देहेन सत्यसङ्कल्पतस् सुते । दृश्यसे स्ववदातेन तेन चित्तं तवोपरि
पण तुझ्या खऱ्या इच्छाशक्तीमुळे, तू ह्याच शरीराने इथे दिसत आहेस आणि तुझं निर्मळ मन तुझ्या मुलावर केंद्रित आहे.
यद्वासना त्वम् अभवो देहं प्रति तद् एव ते । रूपम् अभ्युदितं बाले तेन प्राक्सदृशं तव
तुझ्या मनात शरीराबद्दल जशी कल्पना होती, अगदी तसंच रूप तुझ्यात प्रकट झालं आहे, बाळा, जसं आधी होतं तसंच.
स्ववासनानुसारेण सर्वस् सर्वं हि पश्यति । दृष्टान्तो ऽत्राविसंवादी बालवेतालदर्शनम्
प्रत्येकजण आपल्या मनातील संस्कारांनुसार सर्वकाही पाहतो; याचं स्पष्ट उदाहरण म्हणजे बाळ वेताळाचं दर्शन.
आतिवाहकदेहासि सम्पन्ना सिद्धसुन्दरी । विस्मृतस् तव देहो ऽसौ प्राक्तनो नयतस् स्वयम्
हे सिद्ध आणि सुंदर स्त्री, आता तुझ्या अंगी सूक्ष्म शरीर प्राप्त झाले आहे. तुझे जुने शरीर तुला विसरले गेले असून, ते आपोआप निघून जात आहे.
दृढातिवाहिकदृशः प्रशाम्यत्य् आधिभौतिकः । बुद्धस्य दृश्यमानो ऽपि शरन्मेघ इवाम्बरे
ज्याची दृष्टी सूक्ष्म शरीरात दृढ झाली आहे, त्याला शारीरिक वेदना शांत होतात, जरी त्या जागृत व्यक्तीला दिसत असल्या तरी, जशा आकाशात पावसाचे ढग दिसतात.
रूढातिवाहिकीभावश् शवो भवति देहकः । निर्जलाम्भोदसदृशो निर्गन्धकुसुमोपमः
जेव्हा सूक्ष्म शरीराची अवस्था पक्की होते, तेव्हा स्थूल शरीर मृतासारखे होते—पाण्याविना ढगासारखे, किंवा सुगंध नसलेल्या फुलासारखे.
अद्यारभ्य प्ररूढायाम् आतिवाहिकसंविदि । देहो विस्मृतिम् आयाति गर्भसंस्थेव यौवने
आजपासून, जेव्हा सूक्ष्म शरीराची जाणीव पक्की झाली आहे, तेव्हा शरीराची आठवण राहत नाही, जशी तारुण्यात गर्भातील अवस्था विसरली जाते.
एकत्रिंशे ऽद्य दिवसे प्राप्ता वयम् इहाम्बरम् । प्रभाते मोहिते दास्यौ मयैते निद्रयाधुना
आज एकतीसाव्या दिवशी आपण या आकाशात आलो आहोत; सकाळी या दोन दासी झोपेच्या मोहात गुंतल्या होत्या.
तद् एहि यावल् लीलायै लीले सङ्कल्पलीलया । आत्मानं दर्शयावो ऽस्यै व्यवहारः प्रवर्तताम्
म्हणून चल लीला, या लीलेसाठी आपण तिला आपल्या संकल्पाच्या खेळातून स्वतःला दाखवूया, म्हणजे व्यवहार सुरू होईल.
आवां तावद् इमे लीला पश्यत्व् इत्य् एव चिन्तिते । ज्ञप्त्या देव्यौ ततस् तत्र दृश्ये दीप्ते बभूवतुः
'आपण लीलेसमोर दिसू या' असा विचार होताच, त्या दोन्ही देवता तिथेच त्या तेजस्वी दर्शनात प्रकट झाल्या.
सा विदूरथलीलाथ समाकुलविलोचना । गृहम् आलोकयाम् आस तत् तेजःपुञ्जभासुरम्
मग विदूरथाची पत्नी लीला, डोळ्यांत आश्चर्य भरून, त्या तेजाने उजळलेल्या घराकडे पाहू लागली.
चन्द्रबिम्बाद् इवोत्कीर्णं धौतं हेमद्रवैर् इव । ज्वालाया इव शीतायास् सुमध्यम् इव भित्तिमत्
ती जणू चंद्राच्या कलेतून कोरलेली, सोन्याच्या प्रवाहांनी धुतलेली, गार व जळणारी ज्वाळा जशी, किंवा मजबूत आधार असलेल्या नाजूक वेलीसारखी दिसत होती.
गृहम् आलोक्य पुरतो लीलाज्ञप्ती विलोक्यते । उत्थाय सम्भ्रमवती तयोः पादेषु सापतत्
समोरचं घर पाहून आणि खेळकर बोलावणं ऐकून ती उठली आणि घाईघाईने त्यांच्या पायांवर पडली.
मज्जयायागते देव्यौ जयतं जीवितप्रदे । इह पूर्वम् अहं प्राप्ता भवत्योर् मार्गशोधिनी
मज्जया राणी आल्यावर तिने म्हटलं, "जय असो, जीवन देणाऱ्यांनो! मी तुमच्याआधी इथे आले आहे, तुमचा मार्ग मोकळा करणारी म्हणून."
इत्य् उक्तवत्यां तस्यां ता मानिन्यो मत्तयौवनाः । उपाविशन् विष्टरेषु लता मेरुशिरस्स्व् इव
असं ती म्हणाल्यावर त्या अभिमानी, तारुण्याने भरलेल्या स्त्रिया आसनांवर बसल्या, जणू मेरू पर्वताच्या शिखरावर वेलींनी आसरा घेतला आहे.
सुते वद कथं प्राप्ता त्वम् इमं देशम् आदितः । किं वृत्तं ते त्वया दृष्टं किम् इवाध्वनि कुत्र वा
बाळा, सांग ना, तू इथे प्रथम कशी आलीस? वाटेत तुला काय घडलं, काय पाहिलंस आणि कुठे?
देवि तस्मिन् प्रदेशे सा जातमूर्छा तदाभवम् । द्वितीयेन्दुकलेवाहं कल्पान्तज्वालयावृता
देवी, त्या ठिकाणी मी तेव्हा बेशुद्ध पडले, आणि जणू काही कलपाच्या शेवटी जळणाऱ्या ज्वाळांमध्ये लपेटलेली दुसऱ्या दिवशीची चंद्रकोर झाले.
न चेतितं मया किञ्चित् समं विषमम् एव वा । ततस् तरलपक्ष्मान्ते विनिमील्य विलोचने
माझ्या लक्षात काहीच आलं नाही, सुखदुःख काहीच कळलं नाही; मग हलणाऱ्या पापण्यांखाली डोळे मिटले.
ततो मरणमूर्छान्ते पश्यामि परमेश्वरि । यावद् अभ्युत्थितास्म्य् आशु प्लुता च गगनोदरम्
मग त्या मृत्यूसमान बेशुद्धीच्या शेवटी, हे परब्रह्मस्वरूपिणी, मी पाहिलं—आणि अचानक मी उठले, आकाशाच्या विशालतेत उडाले.
भूताकाशे ऽनिलरथं समारूढास्म्य् अहं तथा । आनीता गन्धलेखेव तेनाहम् इमम् आलयम्
माझ्या आजूबाजूच्या या विश्वाच्या आकाशात, मी वाऱ्याच्या रथावर बसले आहे. जशी एखादी सुवासाची लहर वाहून नेली जाते, तशीच मी इथे या घरात आणली गेले आहे.
इह पश्यामि सदनं नायकेनाभ्यलङ्कृतम् । दीप्तदीपं विविक्तं च महार्हशयनान्वितम्
इथे मला हे घर दिसत आहे, जे घरमालकाने सुंदरपणे सजवले आहे. दिव्यांच्या उजेडात ते झळकत आहे, एकांत आहे आणि त्यात फारच सुंदर पलंग आहे.
पतिम् आलोकयामीमं यावद् एष विदूरथः । शेते कुसुमगुप्ताङ्गो मधुः पुष्पवने यथा
मी माझ्या पतीला, विदूरथाला, पाहते आहे. तो फुलांनी वेढलेला झोपला आहे, जणू मध फुलांच्या बागेत विसावले आहे.
अथ सङ्ग्रामसंरम्भश्रमार्तो ऽयं स्वपित्य् अलम् । इति निद्रा मयास्यैवं देवेश्वरि न वारिता
आता युद्धाच्या थकव्याने तो खोल झोपला आहे. म्हणून, हे देवतांच्या राणी, मी त्याच्या झोपेची अडथळा केली नाही.
अनन्तरम् इमं देशं प्राप्ते देव्याव् इमे त्व् इति । यथानुभूतं कथितं मदनुग्रहकारिणि
मग त्या देवी इथे आल्यावर, मी अनुभवलेलं सगळं तुझ्या कृपेकरता सांगितलं.
हे हंसहारिगामिन्यौ लीले ललितलोचने । उत्थापयामो नृपतिं शवतल्पतलाद् इमम्
हंसासारख्या चालणाऱ्या, खेळकर आणि सुंदर डोळ्यांच्या देवींनो, चला आपण या राजाला प्रेतांच्या खाटेवरून उठवूया.