लम्बोदरं लम्बभुजं लम्बकर्णोष्ठनासिकम् । रक्तमांसवसापङ्केष्व् अन्योऽन्यं वेल्लनात्म तत्
त्यांची पोटं, हात, कान, ओठ आणि नाक सगळं झुलत होतं. ते एकमेकांना रक्त, मांस आणि चरबीच्या चिखलात लोळवत होते.
मन्दरोद्धूतदुग्धाब्धिलसत्कलकलाकुलम् । यथैव मायासञ्चारस् तेन तस्य कृतः पुनः
मंदार पर्वताने दूधाच्या समुद्रात मंथन केल्यावर जशी फेसाची गडबड झाली, तशीच त्या मायेनं तिथे पुन्हा गोंधळ निर्माण केला.
तेनापि तस्याशु तथा कृतो बुद्ध्वाशु लाघवम् । वेतालास्त्रं ततो दत्तं तेनोत्तस्थुश् शवव्रजाः
त्याच्या वेगाची जाणीव होताच त्यानं लगेच तीच माया पुन्हा केली; मग वेताळास्त्राच्या जोरावर त्यानं त्या प्रेतांच्या झुंडी उभ्या केल्या.
अमूर्धानस् समूर्धानो वेतालावेशवल्गिताः । ततः पिशाचवेतालरूपिकौघकबन्धवत्
काहींची डोकी नव्हती, काहींच्या डोक्यावर होती, सगळे वेताळांच्या वेडात झपाटलेले होते; मग ते सगळे पिशाच्चं आणि वेताळांच्या झुंडीप्रमाणे एकत्र बांधले गेले.
उद्बभूव बलं भीमम् ऊर्वीनिगरणक्षमम् । अथेतरो ऽपि भूपालो मायां सञ्चार्य चापराम्
एक भीषण सैन्य उभं राहिलं, जे पृथ्वीला गिळू शकेल इतकं सामर्थ्यवान होतं. मग दुसऱ्या राजानेही दुसरी माया उभी केली.
राक्षसास्त्रं ससर्जाशु त्रैलोक्याक्रमणोन्मुखम् । उदगुः पर्वताकारास् सर्वतस् स्थूलराक्षसाः
त्याने लगेच एक राक्षसी सैन्य निर्माण केलं, जे तीनही लोक जिंकण्याच्या उद्देशाने तयार झालं होतं. सर्वत्र पर्वतासारखे मोठमोठे राक्षस उभे राहिले.
देहम् आश्रित्य निष्क्रान्ताः पातालान् नरका इव । अथाभूत् तद् बलं भीमं ससुरासुरभीतिदम्
ते आपल्या देहातून बाहेर पडले, जणू काही नरकातून आलेले जीव. ते सैन्य इतकं भयंकर झालं की, देव आणि असुर सगळे घाबरले.
गर्जद्रक्षोमहाम्भोदवाद्यनृत्यत्कबन्धकम् । रूपिकादारिकारूपं पिशाचस्थानसुस्थिति
त्यांच्या डरकाळ्या आणि गडगडाटाने जणू काळ्या ढगांतून वीज चमकावी तसे आवाज होत होते. काही शिरविरहित शरीरं नाचत होती, तर काही भुतांच्या आणि वेड्यांच्या रूपात आपल्या जागी ठाम उभी होती.
आत्तक्वणितवंशाढ्यं शिरः पद्मोत्कराकुलम् । लोलान्त्रमालावलितं रुधिराम्बुसमुक्षितम्
त्यांच्या डोक्यांवर कमळांच्या राशी माळलेल्या होत्या, बासरीच्या गजराने आसमंत भरून गेला होता. त्यांच्या आतड्यांच्या माळा गळ्यातून लोंबकळत होत्या आणि रक्ताच्या धारांनी सांडत होत्या.
वेतालतालसोल्लासं लसद्धाम पिशाचकम् । मेदोमांसवसाद्याढ्यं रुधिरासवसुन्दरम् । क्षीबवेतालकुम्भाण्डयक्षताण्डवसङ्कटम्
वेताळांच्या ढोलांचा गजर, चमकणारे भुतांचे तेज, मेद, मांस आणि मज्जा यांनी भरलेले, रक्ताच्या धारांनी सुंदर झालेले; मद्यधुंद वेताळ, कवटी आणि उन्मत्त नृत्यांच्या गोंधळाने गजबजलेले.
कुम्भाण्डकोत्ताण्डवदण्डपादक्षुब्धासृगुत्क्षिप्ततरङ्गसिक्तैः । सन्ध्याभ्रधारोत्करकोटिकान्तैर् भूतैर् असृक्स्रोतसि दत्तसेतु
कवटी, उन्मत्त नृत्य, दांडके आणि पायांनी रक्ताच्या लाटा उसळवल्या, त्या लाटांनी सगळीकडे शिंपडले गेले; संध्याकाळच्या ढगांसारखे तेजस्वी भूतांनी रक्ताच्या नद्यांवर पूल बांधले.
तस्मिंस् तदा वर्तमाने घोरे सम्रम्भविभ्रमे । सर्वारिसैन्यनाशार्थम् एकस् स्वबलशान्तये
त्या भयंकर गोंधळात, सर्व शत्रूंच्या सैन्याचा नाश करण्यासाठी आणि आपल्या सैन्याला शांत करण्यासाठी, त्यांच्यातील एकाने पुढाकार घेतला.
सस्मार स्मृतिमान् अन्तर् अनन्तोदारधैर्यभृत् । अस्त्रम् अस्त्रेश्वरं श्रीमद् वैष्णवं शङ्करोपमम्
अंतःकरणात अपार, उदार धैर्य असलेला तो स्मरणशक्तीने संपन्न वीर, विष्णूच्या तेजस्वी आणि शिवाच्या बाणासारख्या सामर्थ्यवान अस्त्राचे स्मरण करू लागला.
अथ यो ऽसौ शरस् तेन वैष्णवास्त्राभिमन्त्रितः । मुक्तस् तस्य फलप्रान्ताद् उल्मुकानीव निर्ययुः
मग, वैष्णव मंत्राने अभिमंत्रित केलेला तो बाण सोडण्यात आला; त्याच्या टोकातून जणू काही ज्वलंत अंगारे उडावेत तसे प्रखर अस्त्रे बाहेर पडली.
पङ्क्तयस् स्फारचक्राणां शतार्कीकृतदिक्तटाः । गदानाम् अभियान्तीनां शतवंशीकृताम्बराः
फिरणाऱ्या चक्रांच्या रांगा, ज्यांचा प्रकाश दिशांना शंभर सूर्यांसारखा उजळवतो, आणि पुढे सरसावणाऱ्या गदांची दांडी आकाशात जणू शंभर बांबूच्या वेल्या उभ्या राहिल्यासारख्या दिसत होत्या.
वज्राणाम् उरुधाराणां शरच्छृङ्गीकृताम्बराः । पट्टिसानां च पट्टानां तीरवृक्षीकृताम्बराः
अनेक धारांनी युक्त वज्र, ज्यांच्या टोकांनी आकाश बाणांच्या शिखरांनी भरले होते, आणि भाले व तलवारी, ज्यांच्या पात्यांनी काठावर जणू झाडांचे जाळे तयार झाले होते.
अथ राजा द्वितीयो ऽपि वैष्णवास्त्रप्रशान्तये । ददौ वैष्णवम् एवास्त्रं शस्त्रनिष्ठीवपूरकम्
मग दुसऱ्या राजानेही वैष्णव अस्त्र शांत करण्यासाठी तेच वैष्णव अस्त्र सोडले, जे सर्व शस्त्रांना थोपवण्याची ताकद असलेले होते.
ततो ऽपि निर्ययुर् नद्यो हेतीनां हतहेतयः । शरशक्तिगदाप्रासपट्टिसादिपयोरयाः
त्यातूनही शस्त्रांची नद्या बाहेर पडल्या, ज्या इतर शस्त्रांची धार कमी करणाऱ्या होत्या—बाण, भाले, गदा, सुळी, तलवारी आणि कुऱ्हाडी यांच्या प्रवाहासारख्या.
शस्त्रास्त्रसरितां तासां व्योम्नि युद्धम् अवर्तत । रोदोरन्ध्रक्षयकरं कुलशैलेन्द्रदारणम्
आकाशात त्या शस्त्रांच्या आणि अस्त्रांच्या नद्यांचे युद्ध सुरू झाले, ज्यामुळे पर्वतांच्या दऱ्या नष्ट झाल्या आणि मोठ्या डोंगरांचे कडे तुटले.
शरशातितशूलाश्रिखड्गाकुट्टितपट्टिसम् । सुप्रासप्रहतप्रासं शूलशातितशक्तिकम्
बाणांनी फाडलेली भाले, तलवारीने फोडलेली काठ्या, बलवान सुळ्यांनी आपटलेली भाले, आणि भाल्यांनी तुटलेली शस्त्रे असे दृश्य होते.
शराम्बुराशिमथनमत्तमुद्गरमन्दरम् । गदावदलनोद्युक्तदुर्वाराद्रिनिभाशनि
ती जणू बाणांच्या आणि पाण्याच्या महासागराला घुसळणाऱ्या मदमस्त मंदार पर्वतासारखी होती, भली मोठी गदा आणि प्रचंड वज्रासारखी, जे कोणत्याही अडथळ्याला सहज चिरून टाकायला सज्ज होती.
ऋष्टिवृष्टिप्रशमनभ्रमत्कुन्तेन्दुमण्डलम् । प्रासग्रसनसंरब्धप्रोद्यच्छङ्कुकृतान्तकम्
ती फिरणाऱ्या भाल्यांच्या वर्तुळासारखी होती, शस्त्रांचा मारा शांत करणारी, चंद्राभोवती ताऱ्यांनी वेढलेली जशी, आणि भाल्याच्या टोकाने गिळायला उत्सुक असलेला मृत्युदेव जसा.
चक्रार्धचटितोच्चाद्रिवज्रविज्वरपर्वतम् । शङ्कुशङ्कितशूत्कारकाशिशूलशिलातलम्
ती फिरणाऱ्या चक्राच्या अर्धवट चमक आणि वज्राच्या उष्णतेने भाजलेली पर्वतासारखी होती, तिच्या खडकाळ पृष्ठभागावर त्रिशूळांची चमक आणि लोखंडी अंकुशांच्या कडकडाटाने उजळलेली.
भुसुण्डीभण्डितोद्दण्डभिण्डिपालोडुमण्डलम् । परशूलकरानेकपरशूलूकलङ्घितम्
ती भूशुंडी, गदा आणि भींडिपाळ यांच्या गजराने दुमदुमणारी जागा होती, अनेक परशूधारी वीरांच्या परशूंच्या गतीने ओलांडलेली.
वहत्कचक्रकचवच्छिन्नचञ्चुरचामरम् । स्फुटच्चटचटास्फोटत्रुट्यत्त्रिपथगारयम्
त्या रणभूमीत शिरोमणी, मुकुट, चोच आणि पंखे तुटले होते, आणि मोठ्या आवाजाने फुटणाऱ्या, तडकणाऱ्या ध्वनींनी जणू गंगेची धारही तुटून गेली होती.
हेत्यश्रिचूर्णसंभारमहाभ्रमवितानकम् । अन्योऽन्यशस्त्रसंघट्टभ्रमज्ज्वालोल्लसत्तडित्
तिथे तुटलेल्या शस्त्रांच्या धुळीचे मोठे वादळ उठले होते, आणि एकमेकांच्या शस्त्रांच्या धडकेतून जणू ज्वाळांचा प्रकाश चमकत होता.
शब्दस्फुरद्विरिञ्चाण्डं घातभग्नकुलाचलम् । धारानिकृत्तशस्त्रौघम् अस्त्रयोर् युध्यमानयोः
त्या रणातील आवाज जणू ब्रह्मांड फुटल्यासारखा घुमत होता, अनेक कुळांचे डोंगर नष्ट झाले होते, आणि त्या दोन वीरांच्या युद्धात शस्त्रांच्या धाराही तुटून पडत होत्या.
सदस्त्रवारणेनैव यातः कालो बलात्मनः । स्वयं कियद्बल इति सिन्धौ तिष्ठति हेलया
फक्त शस्त्रांची परस्पर रोखणी करताच बलवानांचा काळ सरत होता; प्रत्येकजण आपल्या शक्तीवर विश्वास ठेवून त्या युद्धाच्या समुद्रात निर्धास्तपणे उभा होता.
विदूरथो ऽस्त्रम् आग्नेयं तत्याजाशनिशब्दवत् । ज्वालयाम् आस स रथं सिन्धोः कक्षम् इवारसम्
विदूरथाने अग्नीचे अस्त्र सोडले, ते वीजेच्या गडगडाटासारखे वाजले आणि त्याने रथाला पेटवून दिले, जणू काही नदीच्या काठावरच्या कोरड्या गवताला आग लावली.
एतस्मिन्न् अन्तरे व्योम्नि हेतिनिर्विवरोदरे । स सन्नाह इव प्रावृट्पयोदपटिनीव वा
याच वेळी, आकाशाच्या विशाल पोकळीत, युद्धाच्या मध्यभागी तो शस्त्रांनी सज्ज उभा राहिला, जणू पावसाने भरलेला काळा ढग पांघरूण घेतल्यासारखा.