तया पिशाचसैन्यं तत् परसैन्ये न्ययोजयत् । ततस् स्वसैनिकास् स्वस्थाः परयोधाः पिशाचिनः
त्या मायेच्या जोरावर पिशाच्चराजाने आपले सैन्य शत्रूंच्या सैन्यावर सोडले. त्यामुळे त्याचे सैनिक सुखरूप राहिले आणि शत्रूचे सैनिक मात्र पिशाच्च झाले.
तस्याथ रूपिकास्त्रं तद् ददौ चान्यद् असौ रुषा । उदगुर् भूतलाद् व्योम्नो रूपिकास् स्तब्धमूर्धजाः
मग रागाने त्याने दुसरे रूप बदलणारे अस्त्र सोडले. जमिनीतून आणि आकाशातून ताठ केस असलेली रूप बदलणारी जीव उगवू लागली.
निर्नग्ना विकरालाक्ष्यो लम्बश्रोणिपयोधराः । उद्भिन्नयौवना वृद्धाः पीवराङ्ग्यो ऽथ जर्जराः
काही नग्न होत्या, त्यांच्या डोळ्यांत भीतीदायक तेज होतं, कंबरेवर आणि स्तनांवर सैलपणा होता. काही वृद्ध असूनही त्यांच्यात अजूनही तारुण्याची झलक होती, काही जाडजूड होत्या, तर काही अगदी सुकलेल्या दिसत होत्या.
स्वरूपारूपजघना दुर्नाट्यविकसद्भगाः । नरपद्मशिरोहस्ता रुधिरारुणगात्रकाः
काहींच्या कंबरेचा आकार नैसर्गिक, तर काहींचा विचित्र होता; त्या विकृत नृत्यात त्यांच्या गुप्तांगांचा उघडपणा दिसत होता. काहींच्या हातात कमळासारखे होते, तर काहींच्या डोक्याला मानवी रूप होतं; त्यांच्या शरीराचा रंग रक्तासारखा लाल होता.
अर्धचर्वितमांसासृक्स्रवत्सृक्वाक्तलालनाः । नानानानाङ्गवलनाननोन्नमनसन्नमाः
त्या अर्धवट चावलेलं मांस खात होत्या, हातावरचं रक्त आणि मज्जा चाटत होत्या. त्यांच्या अनेक हातपायांनी वेगवेगळ्या हालचाली करत, त्या आपलं तोंड कधी वर, कधी खाली करत होत्या.
सिरालभुजवक्त्रोरुकुचपार्श्वकराङ्गिकाः । ताडीकृतार्भकशवाद् अनुकृष्टान्त्ररज्जवः
त्यांच्या हातांवर, चेहऱ्यावर, मांड्यांवर, स्तनांवर, बाजूंवर आणि अंगावर मोठ्या शिरा दिसत होत्या. त्या लहान मुलांच्या मृतदेहांवर मारत, आतडी दोरासारखी ओढून काढत होत्या.
श्वकाकोलूकवदना निम्नवक्त्रहनूदराः । जगृहुस् ताः पिशाचांस् तान् दुर्बलान् दुश्शिशून् इव
कुत्रा, कोल्हे आणि घुबडांसारखी तोंडे, आत ओढलेली तोंडं, जबडा आणि पोट असलेल्या त्या राक्षसी स्त्रिया, त्या अशक्त पिशाचांना अगदी असहाय्य मुलांसारखं पकडून नेऊ लागल्या.
पिशाचरूपिकासैन्यं तदासीद् एकतां गतम् । निर्नग्नं नर्तनोत्तानवदनाङ्गविलोचनम्
त्या पिशाचवेषातील सैन्याने एकत्र येऊन नग्न अवस्थेत नाचायला सुरुवात केली, त्यांची तोंडं, हातपाय आणि डोळे वर वळलेले होते.
परस्पराक्रान्तिकरं भीषयंश् च परस्परम् । निष्कासितमहाजिह्वं नानामुखविकारदम्
ते एकमेकांवर तुटून पडू लागले, एकमेकांना घाबरवू लागले, त्यांच्या मोठ्या जीभा बाहेर आलेल्या होत्या आणि तोंडं वेगवेगळ्या विकृत अवस्थेत दिसत होती.
शवभाराढ्यम् अन्योऽन्यं ह्रियमाणशवाङ्गकम् । रुधिराम्भसि मज्जत् तदुन्मज्जच् च लसत्तनु
ते एकमेकांवर मृतदेहांचे ओझे टाकू लागले, कुणी मृतांचे अवयव ओढू लागले, त्यांच्या चमकदार देहांनी रक्ताच्या डोहात बुडत आणि वर येत राहिले.
लम्बोदरं लम्बभुजं लम्बकर्णोष्ठनासिकम् । रक्तमांसवसापङ्केष्व् अन्योऽन्यं वेल्लनात्म तत्
त्यांची पोटं, हात, कान, ओठ आणि नाक सगळं झुलत होतं. ते एकमेकांना रक्त, मांस आणि चरबीच्या चिखलात लोळवत होते.
मन्दरोद्धूतदुग्धाब्धिलसत्कलकलाकुलम् । यथैव मायासञ्चारस् तेन तस्य कृतः पुनः
मंदार पर्वताने दूधाच्या समुद्रात मंथन केल्यावर जशी फेसाची गडबड झाली, तशीच त्या मायेनं तिथे पुन्हा गोंधळ निर्माण केला.
तेनापि तस्याशु तथा कृतो बुद्ध्वाशु लाघवम् । वेतालास्त्रं ततो दत्तं तेनोत्तस्थुश् शवव्रजाः
त्याच्या वेगाची जाणीव होताच त्यानं लगेच तीच माया पुन्हा केली; मग वेताळास्त्राच्या जोरावर त्यानं त्या प्रेतांच्या झुंडी उभ्या केल्या.
अमूर्धानस् समूर्धानो वेतालावेशवल्गिताः । ततः पिशाचवेतालरूपिकौघकबन्धवत्
काहींची डोकी नव्हती, काहींच्या डोक्यावर होती, सगळे वेताळांच्या वेडात झपाटलेले होते; मग ते सगळे पिशाच्चं आणि वेताळांच्या झुंडीप्रमाणे एकत्र बांधले गेले.
उद्बभूव बलं भीमम् ऊर्वीनिगरणक्षमम् । अथेतरो ऽपि भूपालो मायां सञ्चार्य चापराम्
एक भीषण सैन्य उभं राहिलं, जे पृथ्वीला गिळू शकेल इतकं सामर्थ्यवान होतं. मग दुसऱ्या राजानेही दुसरी माया उभी केली.
राक्षसास्त्रं ससर्जाशु त्रैलोक्याक्रमणोन्मुखम् । उदगुः पर्वताकारास् सर्वतस् स्थूलराक्षसाः
त्याने लगेच एक राक्षसी सैन्य निर्माण केलं, जे तीनही लोक जिंकण्याच्या उद्देशाने तयार झालं होतं. सर्वत्र पर्वतासारखे मोठमोठे राक्षस उभे राहिले.
देहम् आश्रित्य निष्क्रान्ताः पातालान् नरका इव । अथाभूत् तद् बलं भीमं ससुरासुरभीतिदम्
ते आपल्या देहातून बाहेर पडले, जणू काही नरकातून आलेले जीव. ते सैन्य इतकं भयंकर झालं की, देव आणि असुर सगळे घाबरले.
गर्जद्रक्षोमहाम्भोदवाद्यनृत्यत्कबन्धकम् । रूपिकादारिकारूपं पिशाचस्थानसुस्थिति
त्यांच्या डरकाळ्या आणि गडगडाटाने जणू काळ्या ढगांतून वीज चमकावी तसे आवाज होत होते. काही शिरविरहित शरीरं नाचत होती, तर काही भुतांच्या आणि वेड्यांच्या रूपात आपल्या जागी ठाम उभी होती.
आत्तक्वणितवंशाढ्यं शिरः पद्मोत्कराकुलम् । लोलान्त्रमालावलितं रुधिराम्बुसमुक्षितम्
त्यांच्या डोक्यांवर कमळांच्या राशी माळलेल्या होत्या, बासरीच्या गजराने आसमंत भरून गेला होता. त्यांच्या आतड्यांच्या माळा गळ्यातून लोंबकळत होत्या आणि रक्ताच्या धारांनी सांडत होत्या.
वेतालतालसोल्लासं लसद्धाम पिशाचकम् । मेदोमांसवसाद्याढ्यं रुधिरासवसुन्दरम् । क्षीबवेतालकुम्भाण्डयक्षताण्डवसङ्कटम्
वेताळांच्या ढोलांचा गजर, चमकणारे भुतांचे तेज, मेद, मांस आणि मज्जा यांनी भरलेले, रक्ताच्या धारांनी सुंदर झालेले; मद्यधुंद वेताळ, कवटी आणि उन्मत्त नृत्यांच्या गोंधळाने गजबजलेले.
कुम्भाण्डकोत्ताण्डवदण्डपादक्षुब्धासृगुत्क्षिप्ततरङ्गसिक्तैः । सन्ध्याभ्रधारोत्करकोटिकान्तैर् भूतैर् असृक्स्रोतसि दत्तसेतु
कवटी, उन्मत्त नृत्य, दांडके आणि पायांनी रक्ताच्या लाटा उसळवल्या, त्या लाटांनी सगळीकडे शिंपडले गेले; संध्याकाळच्या ढगांसारखे तेजस्वी भूतांनी रक्ताच्या नद्यांवर पूल बांधले.
तस्मिंस् तदा वर्तमाने घोरे सम्रम्भविभ्रमे । सर्वारिसैन्यनाशार्थम् एकस् स्वबलशान्तये
त्या भयंकर गोंधळात, सर्व शत्रूंच्या सैन्याचा नाश करण्यासाठी आणि आपल्या सैन्याला शांत करण्यासाठी, त्यांच्यातील एकाने पुढाकार घेतला.
सस्मार स्मृतिमान् अन्तर् अनन्तोदारधैर्यभृत् । अस्त्रम् अस्त्रेश्वरं श्रीमद् वैष्णवं शङ्करोपमम्
अंतःकरणात अपार, उदार धैर्य असलेला तो स्मरणशक्तीने संपन्न वीर, विष्णूच्या तेजस्वी आणि शिवाच्या बाणासारख्या सामर्थ्यवान अस्त्राचे स्मरण करू लागला.
अथ यो ऽसौ शरस् तेन वैष्णवास्त्राभिमन्त्रितः । मुक्तस् तस्य फलप्रान्ताद् उल्मुकानीव निर्ययुः
मग, वैष्णव मंत्राने अभिमंत्रित केलेला तो बाण सोडण्यात आला; त्याच्या टोकातून जणू काही ज्वलंत अंगारे उडावेत तसे प्रखर अस्त्रे बाहेर पडली.
पङ्क्तयस् स्फारचक्राणां शतार्कीकृतदिक्तटाः । गदानाम् अभियान्तीनां शतवंशीकृताम्बराः
फिरणाऱ्या चक्रांच्या रांगा, ज्यांचा प्रकाश दिशांना शंभर सूर्यांसारखा उजळवतो, आणि पुढे सरसावणाऱ्या गदांची दांडी आकाशात जणू शंभर बांबूच्या वेल्या उभ्या राहिल्यासारख्या दिसत होत्या.
वज्राणाम् उरुधाराणां शरच्छृङ्गीकृताम्बराः । पट्टिसानां च पट्टानां तीरवृक्षीकृताम्बराः
अनेक धारांनी युक्त वज्र, ज्यांच्या टोकांनी आकाश बाणांच्या शिखरांनी भरले होते, आणि भाले व तलवारी, ज्यांच्या पात्यांनी काठावर जणू झाडांचे जाळे तयार झाले होते.
अथ राजा द्वितीयो ऽपि वैष्णवास्त्रप्रशान्तये । ददौ वैष्णवम् एवास्त्रं शस्त्रनिष्ठीवपूरकम्
मग दुसऱ्या राजानेही वैष्णव अस्त्र शांत करण्यासाठी तेच वैष्णव अस्त्र सोडले, जे सर्व शस्त्रांना थोपवण्याची ताकद असलेले होते.
ततो ऽपि निर्ययुर् नद्यो हेतीनां हतहेतयः । शरशक्तिगदाप्रासपट्टिसादिपयोरयाः
त्यातूनही शस्त्रांची नद्या बाहेर पडल्या, ज्या इतर शस्त्रांची धार कमी करणाऱ्या होत्या—बाण, भाले, गदा, सुळी, तलवारी आणि कुऱ्हाडी यांच्या प्रवाहासारख्या.
शस्त्रास्त्रसरितां तासां व्योम्नि युद्धम् अवर्तत । रोदोरन्ध्रक्षयकरं कुलशैलेन्द्रदारणम्
आकाशात त्या शस्त्रांच्या आणि अस्त्रांच्या नद्यांचे युद्ध सुरू झाले, ज्यामुळे पर्वतांच्या दऱ्या नष्ट झाल्या आणि मोठ्या डोंगरांचे कडे तुटले.
शरशातितशूलाश्रिखड्गाकुट्टितपट्टिसम् । सुप्रासप्रहतप्रासं शूलशातितशक्तिकम्
बाणांनी फाडलेली भाले, तलवारीने फोडलेली काठ्या, बलवान सुळ्यांनी आपटलेली भाले, आणि भाल्यांनी तुटलेली शस्त्रे असे दृश्य होते.