तेनोदगुः पिशाचानां पङ्क्तयो ऽनन्तभीतिदाः । सन्ध्यायाम् इव भीत्येव दिवसश् श्यामतां ययौ
त्यामुळे तिथे भूतांच्या रांगा उभ्या राहिल्या, त्या अखंड भीती निर्माण करणाऱ्या होत्या. जणू संध्याकाळी जशी भीती वाटते, तशीच भीती पसरली आणि दिवस काळवंडून गेला.
पिशाचा भुवनं जह्रुर् अन्धकारभरा इव । भास्मनस्तम्भसदृशास् तालोत्तालविलासिनः
त्या भुतांनी सगळं जग जणू काळोखानं व्यापून टाकलं. ते राखेच्या खांबांसारखे दिसत होते आणि उग्र हालचाली करत होते.
दृश्यमानमहाकारा मुष्टिग्राह्या नकिञ्चन । ऊर्ध्वकेशाः कृशाङ्गाश् च केचिच् च श्मश्रुला अपि
ती भूतं मोठ्या आकारात दिसत होती, हातात पकडता येतील अशी पण प्रत्यक्षात काहीच नव्हती. काहींचे केस ताठ उभे होते, काही खूपच सडपातळ होते, आणि काहींना दाढीदेखील होती.
कृशाङ्गा मलिनाङ्गाश् च ग्राम्या इव नभश्चराः । सभायां मूढदृष्टाश् च यत्किञ्चनकराः खलाः
ती भूतं सडपातळ आणि मळकट अंगाची होती, जणू गावातले लोक आकाशात भटकत आहेत असं वाटायचं. सभेत ती मूढ नजरेनं बसलेली, जे वाटेल ते करणारी आणि दुष्ट होती.
दीना बह्वाशिनः क्रूरा दीना ग्राम्यजना इव । तरुकर्दमरथ्यान्तश्शून्यगेहगृहाश् चलाः
दीन, फार खाणारे, क्रूर, आणि गावातील लोकांसारखे दुःखी; अस्थिर, मोकळ्या घरांत, चिखलाच्या रस्त्यांच्या टोकाला आणि झाडाखाली राहणारे.
लेलिहानाः प्रेतरूपाः कृष्णाङ्गाश् श्वपचा इव । जगृहुस् ते तदा मत्ता हतशिष्टम् अरेर् बलम्
ते मृतांसारख्या रूपात, काळ्या अंगाचे, कुत्र्यांसारखे मांस खाणारे, जीभ बाहेर काढत होते; ते नशेत, शत्रूच्या उरलेल्या सैन्याला पकडून घेत होते.
आसन्नसैनिकास् तत्र वित्रस्तक्षुब्धचेतनाः । त्यक्तायुधतनुत्राणास् त्रस्तप्राणास् स्खलद्गमाः
तिथे जवळचे सैनिक घाबरून आणि गोंधळलेल्या मनाने होते; त्यांनी शस्त्रं आणि कवच टाकली, जीव वाचवण्यासाठी घाबरलेले, धावताना पडत होते.
नेत्रैर् अङ्गैर् मुखैः पादैर् विकारभयकारिणः । त्यक्तकौपीनवसना निर्नग्ना हसनोत्तराः
त्यांचे डोळे, हातपाय, तोंड आणि पाय विचित्र वळणांनी भीती निर्माण करत होते; त्यांनी कच्छा आणि कपडे फेकून दिले, नग्न झाले आणि हसत पुढे गेले.
विष्ठां मूत्रं च कुर्वन्तस् स्थिरम् आरब्धनर्तनाः । पिशाचराजो राजानम् अथ यावद्विदूरथम्
ते लोक आपल्या मलमूत्राचा काहीही विचार न करता, वेड्यासारखे नाचू लागले. मग त्या पिशाच्चांचा राजा, जवळच असलेल्या राजाकडे गेला.
समाक्रामति तावत् स मायां तां बुबुधे बुधः । पिशाचसङ्ग्रामकरीं मायां वेत्ति स भूमिपः
तो पिशाच्चांचा राजा पुढे येत असताना, शहाणा राजा त्या मायेचा अर्थ ओळखू शकला. त्याला समजले की ही लढाईसाठी केलेली पिशाच्चांची जादू आहे.
तया पिशाचसैन्यं तत् परसैन्ये न्ययोजयत् । ततस् स्वसैनिकास् स्वस्थाः परयोधाः पिशाचिनः
त्या मायेच्या जोरावर पिशाच्चराजाने आपले सैन्य शत्रूंच्या सैन्यावर सोडले. त्यामुळे त्याचे सैनिक सुखरूप राहिले आणि शत्रूचे सैनिक मात्र पिशाच्च झाले.
तस्याथ रूपिकास्त्रं तद् ददौ चान्यद् असौ रुषा । उदगुर् भूतलाद् व्योम्नो रूपिकास् स्तब्धमूर्धजाः
मग रागाने त्याने दुसरे रूप बदलणारे अस्त्र सोडले. जमिनीतून आणि आकाशातून ताठ केस असलेली रूप बदलणारी जीव उगवू लागली.
निर्नग्ना विकरालाक्ष्यो लम्बश्रोणिपयोधराः । उद्भिन्नयौवना वृद्धाः पीवराङ्ग्यो ऽथ जर्जराः
काही नग्न होत्या, त्यांच्या डोळ्यांत भीतीदायक तेज होतं, कंबरेवर आणि स्तनांवर सैलपणा होता. काही वृद्ध असूनही त्यांच्यात अजूनही तारुण्याची झलक होती, काही जाडजूड होत्या, तर काही अगदी सुकलेल्या दिसत होत्या.
स्वरूपारूपजघना दुर्नाट्यविकसद्भगाः । नरपद्मशिरोहस्ता रुधिरारुणगात्रकाः
काहींच्या कंबरेचा आकार नैसर्गिक, तर काहींचा विचित्र होता; त्या विकृत नृत्यात त्यांच्या गुप्तांगांचा उघडपणा दिसत होता. काहींच्या हातात कमळासारखे होते, तर काहींच्या डोक्याला मानवी रूप होतं; त्यांच्या शरीराचा रंग रक्तासारखा लाल होता.
अर्धचर्वितमांसासृक्स्रवत्सृक्वाक्तलालनाः । नानानानाङ्गवलनाननोन्नमनसन्नमाः
त्या अर्धवट चावलेलं मांस खात होत्या, हातावरचं रक्त आणि मज्जा चाटत होत्या. त्यांच्या अनेक हातपायांनी वेगवेगळ्या हालचाली करत, त्या आपलं तोंड कधी वर, कधी खाली करत होत्या.
सिरालभुजवक्त्रोरुकुचपार्श्वकराङ्गिकाः । ताडीकृतार्भकशवाद् अनुकृष्टान्त्ररज्जवः
त्यांच्या हातांवर, चेहऱ्यावर, मांड्यांवर, स्तनांवर, बाजूंवर आणि अंगावर मोठ्या शिरा दिसत होत्या. त्या लहान मुलांच्या मृतदेहांवर मारत, आतडी दोरासारखी ओढून काढत होत्या.
श्वकाकोलूकवदना निम्नवक्त्रहनूदराः । जगृहुस् ताः पिशाचांस् तान् दुर्बलान् दुश्शिशून् इव
कुत्रा, कोल्हे आणि घुबडांसारखी तोंडे, आत ओढलेली तोंडं, जबडा आणि पोट असलेल्या त्या राक्षसी स्त्रिया, त्या अशक्त पिशाचांना अगदी असहाय्य मुलांसारखं पकडून नेऊ लागल्या.
पिशाचरूपिकासैन्यं तदासीद् एकतां गतम् । निर्नग्नं नर्तनोत्तानवदनाङ्गविलोचनम्
त्या पिशाचवेषातील सैन्याने एकत्र येऊन नग्न अवस्थेत नाचायला सुरुवात केली, त्यांची तोंडं, हातपाय आणि डोळे वर वळलेले होते.
परस्पराक्रान्तिकरं भीषयंश् च परस्परम् । निष्कासितमहाजिह्वं नानामुखविकारदम्
ते एकमेकांवर तुटून पडू लागले, एकमेकांना घाबरवू लागले, त्यांच्या मोठ्या जीभा बाहेर आलेल्या होत्या आणि तोंडं वेगवेगळ्या विकृत अवस्थेत दिसत होती.
शवभाराढ्यम् अन्योऽन्यं ह्रियमाणशवाङ्गकम् । रुधिराम्भसि मज्जत् तदुन्मज्जच् च लसत्तनु
ते एकमेकांवर मृतदेहांचे ओझे टाकू लागले, कुणी मृतांचे अवयव ओढू लागले, त्यांच्या चमकदार देहांनी रक्ताच्या डोहात बुडत आणि वर येत राहिले.
लम्बोदरं लम्बभुजं लम्बकर्णोष्ठनासिकम् । रक्तमांसवसापङ्केष्व् अन्योऽन्यं वेल्लनात्म तत्
त्यांची पोटं, हात, कान, ओठ आणि नाक सगळं झुलत होतं. ते एकमेकांना रक्त, मांस आणि चरबीच्या चिखलात लोळवत होते.
मन्दरोद्धूतदुग्धाब्धिलसत्कलकलाकुलम् । यथैव मायासञ्चारस् तेन तस्य कृतः पुनः
मंदार पर्वताने दूधाच्या समुद्रात मंथन केल्यावर जशी फेसाची गडबड झाली, तशीच त्या मायेनं तिथे पुन्हा गोंधळ निर्माण केला.
तेनापि तस्याशु तथा कृतो बुद्ध्वाशु लाघवम् । वेतालास्त्रं ततो दत्तं तेनोत्तस्थुश् शवव्रजाः
त्याच्या वेगाची जाणीव होताच त्यानं लगेच तीच माया पुन्हा केली; मग वेताळास्त्राच्या जोरावर त्यानं त्या प्रेतांच्या झुंडी उभ्या केल्या.
अमूर्धानस् समूर्धानो वेतालावेशवल्गिताः । ततः पिशाचवेतालरूपिकौघकबन्धवत्
काहींची डोकी नव्हती, काहींच्या डोक्यावर होती, सगळे वेताळांच्या वेडात झपाटलेले होते; मग ते सगळे पिशाच्चं आणि वेताळांच्या झुंडीप्रमाणे एकत्र बांधले गेले.
उद्बभूव बलं भीमम् ऊर्वीनिगरणक्षमम् । अथेतरो ऽपि भूपालो मायां सञ्चार्य चापराम्
एक भीषण सैन्य उभं राहिलं, जे पृथ्वीला गिळू शकेल इतकं सामर्थ्यवान होतं. मग दुसऱ्या राजानेही दुसरी माया उभी केली.
राक्षसास्त्रं ससर्जाशु त्रैलोक्याक्रमणोन्मुखम् । उदगुः पर्वताकारास् सर्वतस् स्थूलराक्षसाः
त्याने लगेच एक राक्षसी सैन्य निर्माण केलं, जे तीनही लोक जिंकण्याच्या उद्देशाने तयार झालं होतं. सर्वत्र पर्वतासारखे मोठमोठे राक्षस उभे राहिले.
देहम् आश्रित्य निष्क्रान्ताः पातालान् नरका इव । अथाभूत् तद् बलं भीमं ससुरासुरभीतिदम्
ते आपल्या देहातून बाहेर पडले, जणू काही नरकातून आलेले जीव. ते सैन्य इतकं भयंकर झालं की, देव आणि असुर सगळे घाबरले.
गर्जद्रक्षोमहाम्भोदवाद्यनृत्यत्कबन्धकम् । रूपिकादारिकारूपं पिशाचस्थानसुस्थिति
त्यांच्या डरकाळ्या आणि गडगडाटाने जणू काळ्या ढगांतून वीज चमकावी तसे आवाज होत होते. काही शिरविरहित शरीरं नाचत होती, तर काही भुतांच्या आणि वेड्यांच्या रूपात आपल्या जागी ठाम उभी होती.
आत्तक्वणितवंशाढ्यं शिरः पद्मोत्कराकुलम् । लोलान्त्रमालावलितं रुधिराम्बुसमुक्षितम्
त्यांच्या डोक्यांवर कमळांच्या राशी माळलेल्या होत्या, बासरीच्या गजराने आसमंत भरून गेला होता. त्यांच्या आतड्यांच्या माळा गळ्यातून लोंबकळत होत्या आणि रक्ताच्या धारांनी सांडत होत्या.
वेतालतालसोल्लासं लसद्धाम पिशाचकम् । मेदोमांसवसाद्याढ्यं रुधिरासवसुन्दरम् । क्षीबवेतालकुम्भाण्डयक्षताण्डवसङ्कटम्
वेताळांच्या ढोलांचा गजर, चमकणारे भुतांचे तेज, मेद, मांस आणि मज्जा यांनी भरलेले, रक्ताच्या धारांनी सुंदर झालेले; मद्यधुंद वेताळ, कवटी आणि उन्मत्त नृत्यांच्या गोंधळाने गजबजलेले.