रणे देहं परित्यज्य यत्र तिष्ठति मे पतिः । अनेनैव शरीरेण तत्र स्याम् एतदङ्गना
युद्धात माझं शरीर सोडून, जिथे माझे पती आहेत, तिथेच मी ह्या शरीरासह त्यांची पत्नी म्हणून पोहोचू दे.
एवम् अस्तु त्वयाविघ्नं पूजितास्मि सुते चिरम् । अनन्यभावया देवि पुष्पधूपसपर्यया
तसं होवो; तू खूप काळ एकाग्र भक्तीने, फुलं, धूप आणि सेवा करून मला अडथळ्याशिवाय पूजली आहेस, मुली.
अथ तद्देशलीलायां फुल्लायां तद्वरोदयात् । पूर्वलीलाब्रवीद् देवीं सन्देहलुलिताशया
मग त्या ठिकाणी लीलाची इच्छा वरामुळे फुलली, तेव्हा पूर्वीची लीला, मनात शंका घेऊन, देवीला म्हणाली.
ये सत्यकामास् सत्यैकसङ्कल्पा ब्रह्मरूपिणः । त्वादृशास् सर्वम् एवाशु तेषां सिद्ध्यत्य् अभीप्सितम्
ज्यांच्या इच्छा खरी असतात, संकल्पही सत्य असतो, जे ब्रह्मस्वरूप आहेत — तुझ्यासारख्या लोकांची सर्व इच्छा लवकर पूर्ण होते.
तत् तेनैव शरीरेण किम् अर्थं नाहम् ईश्वरि । लोकान्तरम् इमं नीता तं गिरिग्रामकं च वा
त्या त्याच शरीरानं, सुंदर वर्णाच्या देवी, मी त्याला या दुसऱ्या जगात किंवा त्या डोंगराच्या गावात का नेलं नाही?
न किञ्चित् कस्यचिद् अहं करोमि वरवर्णिनि । सर्वं सम्पादयत्य् आशु स्वयं जीवस् समीहितम्
मी कुणासाठी काहीच करत नाही, सुंदर स्त्री; प्रत्येक जीव आपल्याला हवं ते स्वतःच पटकन साध्य करतो.
अहं हि सरले ज्ञप्तिस् संविन्मात्राधिदेवता । प्रत्येकम् अस्मि चिच्छक्तिर् जीवशक्तिस्वरूपिणी
मी म्हणजे, भोळ्या, शुद्ध जाणीव आहे, केवळ चैतन्याची अधिष्ठात्री; प्रत्येकात मीच ती चेतनेची शक्ती आहे, जीवशक्तीचं मूळ रूप आहे.
जीवस्योदेत्य् अहंशक्तिर् यस्य यस्य यथा यथा । भाति तत्फलदा नित्यं तस्य तस्य तथा तथा
प्रत्येक जीवामध्ये 'मी' ही शक्ती जशी उमटते, तशीच ती त्याला नेहमी त्याचं फळ देते.
मां समाराधयन्त्य् आशु जीवशक्तिस् तथोदिता । यथा भवत्य् अदेहास्यां मुक्तास्मीति चिरं तदा
जेव्हा ही जीवशक्ती जागृत होऊन लवकरच माझी उपासना करते, तेव्हा शरीर नसतानाही ती 'मी मुक्त आहे' असे समजून दीर्घकाळ मुक्तच राहते.
तेन तेन प्रकारेण त्वं मया सम्प्रबोधिता । तया युक्त्यामलं भावं नीतासि वरवर्णिनि
हे सुंदर वर्णाची स्त्री, मी तुला वेगवेगळ्या प्रकारांनी जागृत केले आहे; त्या शुद्ध विचाराने तू निर्मळ अवस्थेला पोहोचली आहेस.
अनयैवं भावनया बोधितास्मि चिरं यदा । तम् एवार्थं प्राप्नुवती तदा स्वचितिशक्तितः
या चिंतनाने मी जेव्हा दीर्घकाळ जागृत झालो, तेव्हा स्वतःच्या चैतन्यशक्तीने मी तोच हेतू साध्य करतो.
यस्य यस्य यथोदेति स्वचित्प्रयतनं चिरम् । फलं ददाति कालेन तस्य तस्य तथा तथा
ज्याच्यात जशी आणि जितकी स्वतःच्या चैतन्यातील प्रयत्नाची जागृती होते, त्याला तशीच आणि तितकीच फळे योग्य वेळी मिळतात.
तपो वा देवता वापि भूत्वा सैव चिद् अव्यया । फलं ददात्य् अथ स्वैरं नभःफलनिपातवत्
तप किंवा देवता काहीही असो, प्रत्यक्षात तीच अविनाशी चेतना त्या रूपात प्रकट होते आणि आकाशातून फळ पडावं तशी मुक्तपणे फळ देते.
स्वसंविद्द्योतनाद् अन्यन् न किञ्चन कदाचन । फलं भवति तेनाशु यथेच्छसि तथा कुरु
स्वतःच्या जाणीवेच्या प्रकाशाशिवाय दुसरं काहीच कधीच फळ देत नाही; म्हणून, तू जसं हवं तसं कर, कारण त्या मार्गानं फळ लवकर मिळतं.
चिद्भाव एव ननु सर्वगतो ऽन्तरात्मा यश् चेतति प्रयतते च तद् एति तच्छ्रीः । रम्यं न रम्यम् अथवेति विचार्य तस्माद् यत् पावनं तद् अवबुध्य तद् अन्तर् आस्स्व
सर्वत्र असलेली हीच चेतनेची अवस्था म्हणजे अंतरात्मा, तीच विचार करते, प्रयत्न करते आणि जे हवं ते मिळवते, तिच्या समृद्धीचं कारणही तीच आहे. काही मनास रम्य वाटतं का नाही, हे विचारून, जे शुद्ध आहे ते ओळख आणि त्यातच मन लाव.
एवं सङ्कथयन्तीषु तासु तस्मिन् गृहोदरे । विदूरथः किम् अकरोन् निर्गत्य कुपितो गृहात्
त्या घरात त्या सगळ्या बोलत असताना, विदूरथानं रागानं घर सोडून बाहेर जाऊन काय केलं?
विदूरथस् स्वसदनान् निर्गत्य परिवारितः । परिवारेण महता ऋक्षौघेनैव चन्द्रमाः
विदूरथ आपल्या घरातून बाहेर पडला आणि त्याच्या मागे मोठा परिवार होता, जणू काही चंद्राभोवती ताऱ्यांची गर्दी असते.
सन्नद्धसर्वावयवो लग्नहारविभूषणः । महाजयजयारावैस् सुरेन्द्र इव निर्गतः
त्याच्या अंगावर पूर्ण शस्त्रसज्जा होती, गळ्यात हार व दागिने होते, आणि मोठ्या विजयाच्या घोषात तो जसा देवराज इंद्र निघतो तसा पुढे गेला.
समादिशन् योधगणं शृण्वन् मण्डलसंस्थितिम् । आलोकयन् वीररणान् आरुरोह नृपो रथम्
राजा आपल्या सैनिकांना आज्ञा देत होता, युद्धाची मांडणी ऐकत होता, आणि शूरवीरांची लढाई पाहत आपल्या रथावर चढला.
भूतागारसमाकारं मुक्तामाणिक्यमण्डितम् । पताकापुञ्जकव्याप्तं द्युविमानम् इवागतम्
तो रथ जणू काही भूतांच्या महालासारखा दिसत होता, मोत्यांनी आणि माणिकांनी सजलेला, झेंड्यांच्या गुच्छांनी झाकलेला, आणि आकाशातील विमानासारखा भासणारा होता.
चन्द्रभित्तिपरिस्रोतःप्रपतत्काञ्चनाङ्कुरम् । मुक्ताझणझणत्कारचारुविद्रुमकूवरम्
चंद्रप्रकाशाच्या भिंतीवरून वाहणाऱ्या प्रवाहांतून सोन्याच्या कोंबांसारखे तुकडे पडत होते, आणि सुंदर प्रवाळाच्या फांद्या मोत्यांच्या झणझणत्या आवाजाने सजल्या होत्या.
सुग्रीवैर् लक्षणोपेतैः प्रशस्तैर् धवलैः कृशैः । जवोन्नयनवेगेन प्रस्रवद्भिः खुरान् इव
शुभ चिन्हांनी युक्त, सुंदर, पांढरे आणि सडपातळ घोडे, त्यांच्या वेगाने खुरांमधून जणू काही पाणी वाहत आहे असे वाटावे, असे उत्तम आणि वेगवान होते.
वायून् अपीव सहजान् असहद्भिर् गतिक्रमैः । प्रोज्झद्भिर् इव पश्चार्धम् आपिबद्भिर् इवाम्बरम्
त्या घोड्यांच्या नैसर्गिक चालीस वाऱ्यालाही तोड नव्हती, जणू ते मागचा भाग झटकत आहेत किंवा आकाशच पित आहेत असे भासत होते.
योजितैर् इव संपूर्णैश् चन्द्रैश् चामरदीप्तिभिः । अश्वैर् अष्टभिर् आबद्धम् आशापूरकहेषितैः
जणू आठ पूर्ण चंद्रांच्या चंद्रप्रभेसारख्या चमचमणाऱ्या कंबरपट्ट्यांनी सजवलेले, आणि आठ घोड्यांनी जोडलेले, ज्यांच्या हिणकसाने सर्व दिशांना भरून टाकले आहे असे वाटत होते.
अथोदभूत् तदोद्दामनागाभ्ररवनिर्भरः । शैलभित्तिप्रतिध्वानदारुणो दुन्दुभिध्वनिः
तेव्हा आकाशात विजेच्या गडगडाटासारखा, डोंगरांच्या भिंतींवर घणघणीत प्रतिध्वनी देणारा मोठा नगाऱ्याचा आवाज उठला.
मत्तसैनिकनिर्मुक्तैर् व्याप्तैः कलकलारवैः । किङ्किणीजालनिध्वानैर् हेतिसङ्घट्टटाङ्कृतैः
मद्यधुंद सैनिकांच्या गोंगाटाने, घंटांच्या रांगा खणखण वाजू लागल्या आणि शस्त्रांच्या टकरीने आवाज घमघमू लागला.
धनुश्चटचटाशब्दैश् शरशीत्कारगायनैः । परस्परांसनिष्पिष्टकवचौघझणज्झणैः
धनुष्यांच्या तडतड आवाजाने, बाणांच्या शिटकार्यांनी आणि एकमेकांवर आदळणाऱ्या कवचांच्या झणझणाटाने सगळीकडे गडबड उडाली.
ज्वलदग्निटणत्कारैर् आर्तिमत्क्रन्दनारवैः । परस्परं भटाह्वानैर् बन्दीविक्षुब्धरोदनैः
जळत्या आगीच्या तडतडाटाने, वेदनेने ओरडणाऱ्यांच्या किंकाळ्यांनी, एकमेकांना ललकारणाऱ्या वीरांच्या आरोळ्यांनी आणि गायकांच्या अस्वस्थ रडण्याने वातावरण भारावून गेले.
शिलाघनीकृताशेषब्रह्माण्डकुहरो ध्वनिः । हस्तग्राह्यो भवद्भीमो दशाशाकुञ्जपूरकः
संपूर्ण ब्रह्मांडाच्या पोकळीत एक भीषण, हाताने स्पर्श करता येईल असा आवाज दगडासारखा घुमू लागला, आणि तो दहा दिशांमध्ये पसरला.
अथोदपतद् आदित्यपथपीवररोधकम् । रजोनिभेन भूपीठम् अम्बरोड्डयनोन्मुखम्
मग सूर्याचा मार्ग अडवणारा एक मोठा गडद ढग उगवला, त्याच्या धुळीसारख्या काळोखाने पृथ्वीचं पृष्ठ आकाशाकडे उचललं.