त्वच्छीला त्वत्समाचारा त्वत्कुला त्वद्वपुष्मयी । इति लीलेयम् आभाति प्रतिभा प्रतिबिम्बजा
तुझेच वर्तन, तुझीच चाल, तुझंच घराणं, आणि तुझ्यासारखंच रूप—अशा रीतीने, चैतन्यातून निर्माण झालेलं प्रतिबिंब खेळगमतीने तुझ्यासारखं भासू लागतं.
सर्वगे संविदादर्शे प्रतिभा प्रतिबिम्बति । यादृशी यत्र सा तत्र तथोदेति निरन्तरा
सर्वव्यापी चेतनेच्या आरशात जसं प्रतिबिंब उमटतं, तसंच जिथे जसं काही आहे तसंच ते सतत प्रकट होतं.
जीवाकाशस्य यान्तस्स्था प्रतिभा कचति स्वयम् । सा बहिः खे चिदादर्शप्रतिबिम्बाद् इयं स्थिता
जीवाच्या आकाशात जी प्रतिबिंबासारखी जाणीव आपोआप चमकते, तीच बाहेरून जणू मनाच्या आरशात उमटलेली प्रतिमा म्हणून दिसते.
एषा त्वम् अम्बरम् अहं भुवनं धरादि राजेति सर्वम् अजम् एव विभातमात्रम् । चिद्व्योम बिल्वजठरं विदुर् अङ्ग विद्धि त्वं चेति शान्तम् अलम् आस्स्व यथास्थितेह
ही तू आहेस, मी आकाश आहे, हे जग म्हणजे पृथ्वी वगैरे — असं सर्व काही जन्मरहितच आहे असं भासतं. हे प्रिय, चैतन्याचं आकाश म्हणजे बेलाच्या गर्भासारखं आहे असं समज, शांत रहा आणि जसं आहेस तसं इथेच स्थिर रहा.
विदूरथस् ते भर्तैष तनुं त्यक्त्वा रणाङ्गने । तद् एवान्तःपुरं प्राप्य तादृगात्मा भविष्यति
तो विदूरथ, तुझा पती, रणांगणात शरीर सोडून, त्या आतल्या निवासस्थानी पोहोचेल आणि तसाच स्वरूपाचा होईल.
इत्य् आकर्ण्य वचो देव्या लीला सा तत्पुरास्पदा । पुनः प्रह्वा स्थितोवाच वचनं विहिताञ्जलिः
देवीचं हे बोल ऐकून, लिला आपल्या राजमहलात उभी राहिली, पुन्हा नम्रपणे हात जोडून ती म्हणाली.
देवी भगवती ज्ञप्तिर् नित्यम् एव मयार्चिता । स्वप्नेषु दर्शनं देवि सा ददाति निशासु मे
देवी, माझ्या मनातली पवित्र जाणीव मी नेहमीच भक्तीने पूजली आहे. रात्रीच्या स्वप्नांत, हे देवी, ती मला आपला दर्शन देते.
सा यादृग् एव देवेशि तादृग् एव त्वम् अम्बिके । त्वं मे कृपणकारुण्याद् वरं देहि वरानने
देवतांच्या अधिष्ठात्री देवी, जशी ती जाणीव दिसते, तशीच तूही आहेस, आई. दु:खी लोकांवर दया करून, सुंदर मुखवाली देवी, मला माझ्या इच्छेचा वर दे.
इत्य् उक्ता सा तदा ज्ञप्तिस् स्मृत्वा तद् भक्तिभावनाम् । इदं प्रसन्ना प्रोवाच तां लीलां तत्पुरास्पदाम्
असं म्हणताच, ती जाणीव तिच्या भक्तीची आठवण काढून प्रसन्न झाली आणि समोर उभ्या असलेल्या लीलाला म्हणाली:
अनन्यया भावनया यावज्जीवम् अजीर्णया । परितुष्टास्मि ते वत्से गृहाणाभीप्सितं वरम्
माझ्या लेकरू, तुझ्या अखंड आणि आयुष्यभराच्या निष्ठेने मी तृप्त झाले आहे. तू ज्या गोष्टीची इच्छा करतेस तो वर घे.
रणे देहं परित्यज्य यत्र तिष्ठति मे पतिः । अनेनैव शरीरेण तत्र स्याम् एतदङ्गना
युद्धात माझं शरीर सोडून, जिथे माझे पती आहेत, तिथेच मी ह्या शरीरासह त्यांची पत्नी म्हणून पोहोचू दे.
एवम् अस्तु त्वयाविघ्नं पूजितास्मि सुते चिरम् । अनन्यभावया देवि पुष्पधूपसपर्यया
तसं होवो; तू खूप काळ एकाग्र भक्तीने, फुलं, धूप आणि सेवा करून मला अडथळ्याशिवाय पूजली आहेस, मुली.
अथ तद्देशलीलायां फुल्लायां तद्वरोदयात् । पूर्वलीलाब्रवीद् देवीं सन्देहलुलिताशया
मग त्या ठिकाणी लीलाची इच्छा वरामुळे फुलली, तेव्हा पूर्वीची लीला, मनात शंका घेऊन, देवीला म्हणाली.
ये सत्यकामास् सत्यैकसङ्कल्पा ब्रह्मरूपिणः । त्वादृशास् सर्वम् एवाशु तेषां सिद्ध्यत्य् अभीप्सितम्
ज्यांच्या इच्छा खरी असतात, संकल्पही सत्य असतो, जे ब्रह्मस्वरूप आहेत — तुझ्यासारख्या लोकांची सर्व इच्छा लवकर पूर्ण होते.
तत् तेनैव शरीरेण किम् अर्थं नाहम् ईश्वरि । लोकान्तरम् इमं नीता तं गिरिग्रामकं च वा
त्या त्याच शरीरानं, सुंदर वर्णाच्या देवी, मी त्याला या दुसऱ्या जगात किंवा त्या डोंगराच्या गावात का नेलं नाही?
न किञ्चित् कस्यचिद् अहं करोमि वरवर्णिनि । सर्वं सम्पादयत्य् आशु स्वयं जीवस् समीहितम्
मी कुणासाठी काहीच करत नाही, सुंदर स्त्री; प्रत्येक जीव आपल्याला हवं ते स्वतःच पटकन साध्य करतो.
अहं हि सरले ज्ञप्तिस् संविन्मात्राधिदेवता । प्रत्येकम् अस्मि चिच्छक्तिर् जीवशक्तिस्वरूपिणी
मी म्हणजे, भोळ्या, शुद्ध जाणीव आहे, केवळ चैतन्याची अधिष्ठात्री; प्रत्येकात मीच ती चेतनेची शक्ती आहे, जीवशक्तीचं मूळ रूप आहे.
जीवस्योदेत्य् अहंशक्तिर् यस्य यस्य यथा यथा । भाति तत्फलदा नित्यं तस्य तस्य तथा तथा
प्रत्येक जीवामध्ये 'मी' ही शक्ती जशी उमटते, तशीच ती त्याला नेहमी त्याचं फळ देते.
मां समाराधयन्त्य् आशु जीवशक्तिस् तथोदिता । यथा भवत्य् अदेहास्यां मुक्तास्मीति चिरं तदा
जेव्हा ही जीवशक्ती जागृत होऊन लवकरच माझी उपासना करते, तेव्हा शरीर नसतानाही ती 'मी मुक्त आहे' असे समजून दीर्घकाळ मुक्तच राहते.
तेन तेन प्रकारेण त्वं मया सम्प्रबोधिता । तया युक्त्यामलं भावं नीतासि वरवर्णिनि
हे सुंदर वर्णाची स्त्री, मी तुला वेगवेगळ्या प्रकारांनी जागृत केले आहे; त्या शुद्ध विचाराने तू निर्मळ अवस्थेला पोहोचली आहेस.
अनयैवं भावनया बोधितास्मि चिरं यदा । तम् एवार्थं प्राप्नुवती तदा स्वचितिशक्तितः
या चिंतनाने मी जेव्हा दीर्घकाळ जागृत झालो, तेव्हा स्वतःच्या चैतन्यशक्तीने मी तोच हेतू साध्य करतो.
यस्य यस्य यथोदेति स्वचित्प्रयतनं चिरम् । फलं ददाति कालेन तस्य तस्य तथा तथा
ज्याच्यात जशी आणि जितकी स्वतःच्या चैतन्यातील प्रयत्नाची जागृती होते, त्याला तशीच आणि तितकीच फळे योग्य वेळी मिळतात.
तपो वा देवता वापि भूत्वा सैव चिद् अव्यया । फलं ददात्य् अथ स्वैरं नभःफलनिपातवत्
तप किंवा देवता काहीही असो, प्रत्यक्षात तीच अविनाशी चेतना त्या रूपात प्रकट होते आणि आकाशातून फळ पडावं तशी मुक्तपणे फळ देते.
स्वसंविद्द्योतनाद् अन्यन् न किञ्चन कदाचन । फलं भवति तेनाशु यथेच्छसि तथा कुरु
स्वतःच्या जाणीवेच्या प्रकाशाशिवाय दुसरं काहीच कधीच फळ देत नाही; म्हणून, तू जसं हवं तसं कर, कारण त्या मार्गानं फळ लवकर मिळतं.
चिद्भाव एव ननु सर्वगतो ऽन्तरात्मा यश् चेतति प्रयतते च तद् एति तच्छ्रीः । रम्यं न रम्यम् अथवेति विचार्य तस्माद् यत् पावनं तद् अवबुध्य तद् अन्तर् आस्स्व
सर्वत्र असलेली हीच चेतनेची अवस्था म्हणजे अंतरात्मा, तीच विचार करते, प्रयत्न करते आणि जे हवं ते मिळवते, तिच्या समृद्धीचं कारणही तीच आहे. काही मनास रम्य वाटतं का नाही, हे विचारून, जे शुद्ध आहे ते ओळख आणि त्यातच मन लाव.
एवं सङ्कथयन्तीषु तासु तस्मिन् गृहोदरे । विदूरथः किम् अकरोन् निर्गत्य कुपितो गृहात्
त्या घरात त्या सगळ्या बोलत असताना, विदूरथानं रागानं घर सोडून बाहेर जाऊन काय केलं?
विदूरथस् स्वसदनान् निर्गत्य परिवारितः । परिवारेण महता ऋक्षौघेनैव चन्द्रमाः
विदूरथ आपल्या घरातून बाहेर पडला आणि त्याच्या मागे मोठा परिवार होता, जणू काही चंद्राभोवती ताऱ्यांची गर्दी असते.
सन्नद्धसर्वावयवो लग्नहारविभूषणः । महाजयजयारावैस् सुरेन्द्र इव निर्गतः
त्याच्या अंगावर पूर्ण शस्त्रसज्जा होती, गळ्यात हार व दागिने होते, आणि मोठ्या विजयाच्या घोषात तो जसा देवराज इंद्र निघतो तसा पुढे गेला.
समादिशन् योधगणं शृण्वन् मण्डलसंस्थितिम् । आलोकयन् वीररणान् आरुरोह नृपो रथम्
राजा आपल्या सैनिकांना आज्ञा देत होता, युद्धाची मांडणी ऐकत होता, आणि शूरवीरांची लढाई पाहत आपल्या रथावर चढला.
भूतागारसमाकारं मुक्तामाणिक्यमण्डितम् । पताकापुञ्जकव्याप्तं द्युविमानम् इवागतम्
तो रथ जणू काही भूतांच्या महालासारखा दिसत होता, मोत्यांनी आणि माणिकांनी सजलेला, झेंड्यांच्या गुच्छांनी झाकलेला, आणि आकाशातील विमानासारखा भासणारा होता.